Return to Video

Η οπτική είναι το παν | Ρόρι Σάδερλαντ | TEDxAthens

  • 0:13 - 0:17
    Εδώ έχουμε ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο.
  • 0:18 - 0:21
    Είναι κάτι που από τότε που εφευρέθηκε,
    πριν ένα με δυο χρόνια,
  • 0:21 - 0:23
    μου έχει προσφέρει ανείπωτη ευτυχία.
  • 0:23 - 0:25
    (Γέλια)
  • 0:25 - 0:27
    Νομίζω ότι, εν μέρει,
    οφείλεται στη νικοτίνη,
  • 0:27 - 0:29
    αλλά είναι και κάτι παραπάνω.
  • 0:29 - 0:34
    Από τότε που καταργήθηκε το κάπνισμα
    σε δημόσιους χώρους στο Ηνωμένο Βασίλειο,
  • 0:34 - 0:37
    έχω πάψει να απολαμβάνω τα πάρτι.
  • 0:37 - 0:39
    (Γέλια)
  • 0:39 - 0:42
    Μόλις πριν από λίγες μέρες
    βρήκα την αιτία,
  • 0:42 - 0:44
    που είναι ότι όταν πας σε ένα πάρτι
  • 0:44 - 0:47
    και στέκεσαι
    με ένα ποτήρι κόκκινο κρασί στο χέρι
  • 0:47 - 0:48
    και συζητάς ατέλειωτα με ανθρώπους,
  • 0:48 - 0:51
    δε θέλεις να περάσεις
    όλη την ώρα συζητώντας.
  • 0:51 - 0:52
    Είναι στ' αλήθεια κουραστικό.
  • 0:52 - 0:55
    Καμιά φορά θέλεις
    απλώς να στέκεσαι σιωπηλός,
  • 0:55 - 0:56
    μόνος με τις σκέψεις σου.
  • 0:56 - 1:00
    Άλλοτε πάλι θέλεις να στέκεσαι στη γωνία
    και να κοιτάς έξω απ' το παράθυρο.
  • 1:01 - 1:04
    Το πρόβλημα είναι,
    όταν δεν μπορείς να καπνίσεις,
  • 1:04 - 1:07
    αν στέκεσαι και χαζεύεις
    από το παράθυρο μόνος,
  • 1:08 - 1:10
    είσαι ένας αντικοινωνικός
    ηλίθιος χωρίς φίλους.
  • 1:10 - 1:12
    (Γέλια)
  • 1:12 - 1:16
    Αν στέκεσαι και χαζεύεις μόνος
    στο παράθυρο μ' ένα τσιγάρο,
  • 1:16 - 1:18
    είσαι ένας γαμημένος φιλόσοφος.
  • 1:18 - 1:20
    (Γέλια)
  • 1:20 - 1:23
    (Χειροκρότημα)
  • 1:27 - 1:30
    Επομένως η δύναμη
    του επαναπροσδιορισμού των πραγμάτων
  • 1:31 - 1:34
    δε μπορεί να υπερεκτιμηθεί.
  • 1:35 - 1:37
    Κάνουμε ακριβώς το ίδιο πράγμα,
    την ίδια δραστηριότητα,
  • 1:37 - 1:40
    αλλά η μία σε κάνει να νιώθεις σπουδαίος
  • 1:40 - 1:43
    και η άλλη, με μια απλή αλλαγή
    στον τρόπο που στέκεσαι,
  • 1:43 - 1:46
    σε κάνει να νιώθεις άσχημα.
  • 1:46 - 1:48
    Νομίζω πως ένα από τα προβλήματα
    με την κλασική οικονομία
  • 1:48 - 1:51
    είναι ότι είναι απολύτως προκατειλημμένη
    με την πραγματικότητα.
  • 1:51 - 1:55
    Η πραγματικότητα δεν είναι ιδιαίτερα
    καλός οδηγός για την ανθρώπινη ευτυχία.
  • 1:56 - 1:58
    Γιατί, για παράδειγμα,
  • 1:58 - 2:03
    οι συνταξιούχοι είναι πιο ευτυχισμένοι
    από τους νέους άνεργους;
  • 2:03 - 2:07
    Στο κάτω-κάτω και οι δύο κατηγορίες
    είναι στο ίδιο στάδιο της ζωής.
  • 2:07 - 2:10
    Και οι δύο έχουν
    πολύ διαθέσιμο χρόνο και λίγα χρήματα.
  • 2:10 - 2:14
    Όμως, σύμφωνα με τις στατιστικές,
    οι συνταξιούχοι είναι πολύ ευτυχισμένοι,
  • 2:14 - 2:17
    ενώ οι άνεργοι είναι υπερβολικά
    δυστυχείς και μελαγχολικοί.
  • 2:17 - 2:19
    Κατά τη γνώμη μου,
    οι συνταξιούχοι πιστεύουν
  • 2:19 - 2:22
    ότι έχουν επιλέξει να είναι συνταξιούχοι,
  • 2:22 - 2:25
    ενώ οι νέοι άνεργοι
    νιώθουν ότι τους έχει επιβληθεί.
  • 2:26 - 2:29
    Στην Αγγλία η ανώτερη μεσαία τάξη
  • 2:29 - 2:31
    έλυσε τέλεια το πρόβλημα αυτό,
  • 2:31 - 2:33
    διότι έχει επαναπροσδιορίσει την ανεργία.
  • 2:33 - 2:35
    Αν ανήκεις στην ανώτερη
    μεσαία τάξη της Αγγλίας,
  • 2:35 - 2:38
    ονομάζεις την ανεργία «έτος αποχής».
  • 2:38 - 2:40
    (Γέλια)
  • 2:40 - 2:44
    Γιατί το να έχεις ένα γιο
    που είναι άνεργος στο Μάντσεστερ
  • 2:44 - 2:45
    είναι πράγματι ντροπιαστικό,
  • 2:45 - 2:49
    ενώ το να έχεις ένα γιο
    που είναι άνεργος στην Ταϊλάνδη
  • 2:49 - 2:51
    θεωρείται κατόρθωμα.
  • 2:51 - 2:53
    (Γέλια)
  • 2:53 - 2:55
    Η δύναμη του επαναπροσδιορισμού
    των πραγμάτων
  • 2:55 - 3:00
    -η κατανόηση ότι οι εμπειρίες,
    τα κόστη, τα πράγματα
  • 3:00 - 3:03
    στην πραγματικότητα
    δεν εξαρτώνται από το τι είναι,
  • 3:03 - 3:05
    αλλά από το πώς τα βλέπουμε-
  • 3:05 - 3:07
    ειλικρινά πιστεύω
    ότι δε μπορεί να υπερεκτιμηθεί.
  • 3:07 - 3:10
    Υπάρχει ένα πείραμα το οποίο
    νομίζω ότι αναφέρει ο Ντάνιελ Πινκ
  • 3:10 - 3:13
    στο οποίο βάζεις δυο σκύλους σε ένα κουτί
  • 3:13 - 3:16
    και το κουτί έχει ηλεκτρικό πάτωμα.
  • 3:18 - 3:22
    Κατά διαστήματα περνά
    από το πάτωμα ηλεκτρική τάση
  • 3:23 - 3:25
    που προκαλεί πόνο στους σκύλους.
  • 3:26 - 3:30
    H μόνη διαφορά είναι ότι ένας από τους
    σκύλους έχει ένα κουμπί στη μεριά του.
  • 3:30 - 3:33
    Όταν σπρώχνει με τη μουσούδα του
    το κουμπί, η ηλεκτρική τάση σταματά.
  • 3:35 - 3:37
    Ο άλλος σκύλος δεν έχει κουμπί.
  • 3:37 - 3:41
    Εκτίθεται στο ίδιο ακριβώς επίπεδο
    πόνου με τον σκύλο στο πρώτο κουτί,
  • 3:41 - 3:44
    αλλά δεν έχει τον έλεγχο της κατάστασης.
  • 3:45 - 3:48
    Γενικά ο πρώτος σκύλος
    μπορεί να είναι σχετικά ευχαριστημένος.
  • 3:48 - 3:52
    Ο δεύτερος σκύλος πέφτει
    σε πλήρη κατάθλιψη.
  • 3:52 - 3:56
    Οι συνθήκες της ζωής μας μπορεί
    να μετρούν λιγότερο στην ευτυχία μας
  • 3:56 - 4:01
    απ' ό,τι η έννοια του ελέγχου
    που νιώθουμε να έχουμε στις ζωές μας.
  • 4:02 - 4:03
    Είναι ένα ενδιαφέρον θέμα.
  • 4:03 - 4:07
    Υποβάλλουμε το ερώτημα -
    η όλη αντιπαράθεση στον Δυτικό κόσμο
  • 4:07 - 4:09
    αφορά το επίπεδο φορολόγησης.
  • 4:09 - 4:11
    Αλλά νομίζω ότι υπάρχει
    και μια άλλη αντιπαράθεση
  • 4:11 - 4:15
    που είναι το επίπεδο ελέγχου που έχουμε
    για τα χρήματα που φορολογούμαστε.
  • 4:15 - 4:20
    Αυτό που μας κοστίζει 10 λίρες μπορεί
    σε κάποιο πλαίσιο να είναι κατάρα.
  • 4:20 - 4:23
    Αυτό που μας κοστίζει 10 λίρες
    σε διαφορετικό πλαίσιο
  • 4:23 - 4:25
    μπορεί στην πραγματικότητα
    να είναι ευπρόσδεκτο.
  • 4:26 - 4:31
    Ξέρετε, αν πληρώνει κάποιος 20.000 λίρες
    σε φόρο για την υγεία νιώθει ανόητος.
  • 4:32 - 4:35
    Αν πληρώνει 20.000 λίρες για
    να χρηματοδοτήσει μια νοσοκομειακή πτέρυγα
  • 4:35 - 4:37
    τον ονομάζουν φιλάνθρωπο.
  • 4:38 - 4:39
    Μάλλον είμαι σε λάθος χώρα
  • 4:39 - 4:42
    για ν' αναφέρομαι στη διάθεση
    να πληρώνει κανείς φόρους.
  • 4:42 - 4:43
    (Γέλια)
  • 4:43 - 4:48
    Γι' αυτό θα σας αποζημιώσω. Το πώς
    οριοθετείς τα πράγματα έχει σημασία.
  • 4:48 - 4:50
    Την ονομάζετε διάσωση της Ελλάδας
  • 4:50 - 4:54
    ή διάσωση ενός σωρού ανόητων
    τραπεζών που δάνεισαν την Ελλάδα;
  • 4:55 - 4:57
    Γιατί πρόκειται για το ίδιο πράγμα.
  • 4:57 - 4:59
    Το πώς τα αποκαλείς
    στην πραγματικότητα επηρεάζει
  • 4:59 - 5:03
    το πώς αντιδράς σε αυτά,
    συναισθηματικά και ηθικά.
  • 5:03 - 5:06
    Νομίζω ότι η ψυχολογική αξία είναι
    σπουδαία για να είμαι απόλυτα ειλικρινής.
  • 5:06 - 5:09
    Ένας καλός μου φίλος,
    ο καθηγητής Νικ Τσάτερ,
  • 5:09 - 5:12
    που είναι καθηγητής
    στις Επιστήμες Αποφάσεων στο Λονδίνο,
  • 5:12 - 5:14
    πιστεύει ότι θα έπρεπε
    να ξοδεύουμε πολύ λιγότερο χρόνο
  • 5:14 - 5:16
    ψάχνοντας τα κρυφά βάθη της ανθρωπότητας
  • 5:16 - 5:19
    και περισσότερο εξερευνώντας
    τις κρυμμένες ρηχότητες.
  • 5:20 - 5:21
    Νομίζω πως είναι αλήθεια.
  • 5:21 - 5:24
    Πιστεύω ότι οι εντυπώσεις
    έχουν μια νοσηρή επίπτωση
  • 5:24 - 5:26
    στο τι σκεφτόμαστε και τι κάνουμε.
  • 5:27 - 5:30
    Αλλά δεν έχουμε ένα πραγματικά
    καλό μοντέλο της ανθρώπινης ψυχολογίας.
  • 5:30 - 5:32
    Τουλάχιστον στην προ-Κάνεμαν εποχή,
  • 5:32 - 5:35
    δεν είχαμε ένα πραγματικά
    καλό πρότυπο της ανθρώπινης ψυχολογίας
  • 5:35 - 5:37
    που να μπορούσε να σταθεί
  • 5:37 - 5:40
    δίπλα στα πρότυπα της μηχανικής
    και των νεοκλασικών οικονομικών.
  • 5:40 - 5:44
    Ο άνθρωποι που πίστευαν σε ψυχολογικές
    λύσεις στερούνταν κάποιου πρότυπου.
  • 5:44 - 5:46
    Δεν υπήρχε πλαίσιο.
  • 5:46 - 5:49
    Είναι αυτό που ο επαγγελματικός εταίρος
    του Γουόρεν Μπάφετ, ο Τσάρλι Μάνγκερ,
  • 5:49 - 5:52
    αποκαλεί «ένα πλέγμα
    για ν' αναρτήσει κανείς τις ιδέες του».
  • 5:52 - 5:55
    Οι μηχανικοί, οι οικονομολόγοι,
    οι κλασικοί οικονομολόγοι,
  • 5:55 - 5:58
    όλοι τους είχαν ένα δυνατό πλέγμα
  • 5:58 - 6:01
    πάνω στο οποίο μπορούσε
    ν' αναρτηθεί κάθε ιδέα.
  • 6:01 - 6:04
    Έχουμε απλώς μια συλλογή
    τυχαίων ατομικών κατανοήσεων
  • 6:04 - 6:06
    χωρίς ένα συνολικό μοντέλο.
  • 6:07 - 6:11
    Πράγμα που σημαίνει
    ότι ψάχνοντας για λύσεις,
  • 6:11 - 6:14
    πιθανόν έχουμε δώσει
    μεγαλύτερη προτεραιότητα
  • 6:14 - 6:18
    σε λύσεις που αποκαλώ
    μηχανικές, Νευτωνικές,
  • 6:18 - 6:20
    και μικρότερη σημασία
    στις ψυχολογικές λύσεις.
  • 6:20 - 6:22
    Ξέρετε το παράδειγμά μου
    για το Γιούροσταρ.
  • 6:22 - 6:26
    Ξοδεύτηκαν έξι εκατομμύρια λίρες
    για να μειώσουν τον χρόνο του ταξιδιού
  • 6:26 - 6:29
    ανάμεσα στο Παρίσι και το Λονδίνο,
    κατά 40 λεπτά περίπου.
  • 6:29 - 6:33
    Με 0.01% αυτών των χρημάτων θα μπορούσαν
    να είχαν βάλει ασύρματη σύνδεση στα τρένα,
  • 6:33 - 6:36
    η οποία δε θα μείωνε
    τη διάρκεια του ταξιδιού,
  • 6:36 - 6:40
    αλλά θα είχε βελτιώσει περαιτέρω
    την απόλαυση και τη χρησιμότητά του.
  • 6:41 - 6:43
    Με το 10% αυτών των χρημάτων,
  • 6:43 - 6:46
    θα μπορούσαν να είχαν πληρώσει
    όλα τα σούπερ μοντέλα του κόσμου,
  • 6:46 - 6:48
    για να περιφέρονται μέσα στο τρένο
  • 6:48 - 6:51
    και να προσφέρουν κρασί Σατό Πετρούς
    σε όλους τους επιβάτες.
  • 6:51 - 6:54
    Θα περίσσευαν
    και πέντε [εκατομμύρια] λίρες,
  • 6:54 - 6:57
    και ο κόσμος θα ζητούσε
    την επιβράδυνση των τρένων.
  • 6:57 - 6:59
    (Γέλια)
  • 7:01 - 7:02
    Γιατί δε μας δόθηκε η ευκαιρία
  • 7:02 - 7:04
    της ψυχολογικής επίλυσης του προβλήματος;
  • 7:04 - 7:08
    Πιστεύω ότι είναι επειδή υπάρχει
    μια ανισορροπία, μια ασυμμετρία,
  • 7:08 - 7:10
    στον τρόπο που χειριζόμαστε
  • 7:10 - 7:13
    τις δημιουργικές,
    συναισθηματικά καθοδηγούμενες ιδέες
  • 7:13 - 7:14
    σε αντίθεση με το πώς αντιμετωπίζουμε
  • 7:14 - 7:17
    τις ορθολογικές, αριθμητικές,
    λογικά καθοδηγούμενες ιδέες.
  • 7:17 - 7:20
    Εάν είστε δημιουργικό άτομο,
    νομίζω ότι είναι σωστό
  • 7:20 - 7:22
    να μοιράζεστε τις ιδέες σας προς έγκριση,
  • 7:22 - 7:24
    με άτομα που έχουν πιο ορθολογική κρίση.
  • 7:24 - 7:28
    Μπαίνει κανείς στη διαδικασία
    και κάνει μια ανάλυση κόστους-οφέλους,
  • 7:28 - 7:31
    μια μελέτη σκοπιμότητας, μια μελέτη
    Απόδοσης Επένδυσης και ούτω καθεξής.
  • 7:31 - 7:33
    Πιστεύω ότι είναι μια σωστή διαδικασία.
  • 7:33 - 7:36
    Ωστόσο δεν ισχύει το αντίθετο.
  • 7:36 - 7:38
    Οι άνθρωποι που λειτουργούν
    σε δεδομένο πλαίσιο,
  • 7:38 - 7:41
    ένα οικονομικό πλαίσιο,
    ένα πλαίσιο μηχανικής,
  • 7:41 - 7:44
    νιώθουν ότι η απάντηση
    υπάρχει στα πλαίσια της λογικής.
  • 7:44 - 7:47
    Δε φαίνεται να σκέφτονται,
    «Όλοι οι αριθμοί προστίθενται,
  • 7:47 - 7:49
    αλλά πριν παρουσιάσω αυτή την ιδέα,
  • 7:49 - 7:51
    θα πάω να τη δείξω σε κάποιους τρελούς
  • 7:51 - 7:53
    για να δω εάν μπορούν να τη βελτιώσουν».
  • 7:53 - 7:56
    Με τον τρόπο αυτό, νομίζω,
    δίνουμε με τεχνητό τρόπο προτεραιότητα
  • 7:56 - 8:00
    σε αυτό που θα αποκαλούσα μηχανιστικές
    ιδέες πάνω από τις ψυχολογικές ιδέες.
  • 8:00 - 8:03
    Ένα παράδειγμα
    μιας σημαντικής ψυχολογικής ιδέας:
  • 8:03 - 8:05
    Η μέγιστη βελτίωση
    της ικανοποίησης των επιβατών
  • 8:05 - 8:07
    στο μετρό του Λονδίνου,
    ανά δαπανηθείσα λίρα,
  • 8:07 - 8:10
    δεν προέκυψε ούτε όταν
    προστέθηκαν επιπλέον τρένα
  • 8:10 - 8:12
    ούτε όταν άλλαξε η συχνότητά τους,
  • 8:12 - 8:16
    αλλά όταν έβαλαν
    χρονομετρητή άφιξης στις πλατφόρμες.
  • 8:17 - 8:18
    Επειδή η φύση της αναμονής
  • 8:18 - 8:21
    δεν εξαρτάται μόνο από
    την αριθμητική ποιότητα, τη διάρκειά της,
  • 8:21 - 8:25
    αλλά από το επίπεδο της αβεβαιότητας
    που αντιμετωπίζει κανείς κατά την αναμονή.
  • 8:25 - 8:28
    Αναμονή επτά λεπτών για το τρένο
    με το ρολόι να μετρά αντίστροφα,
  • 8:28 - 8:30
    προκαλεί μικρότερη
    απογοήτευση και εκνευρισμό
  • 8:30 - 8:33
    από αναμονή τεσσάρων λεπτών,
    που τρως τα νύχια σου
  • 8:33 - 8:35
    και λες «Πότε στο καλό
    θα φτάσει το τρένο;»
  • 8:36 - 8:39
    Θα αναφερθώ στο όμορφο παράδειγμα
    της ψυχολογικής λύσης
  • 8:39 - 8:40
    που χρησιμοποιήθηκε στην Κορέα.
  • 8:40 - 8:43
    Τα κόκκινα φανάρια
    έχουν αντίστροφη μέτρηση του χρόνου.
  • 8:43 - 8:46
    Πειράματα έδειξαν ότι αυτό
    έχει μειώσει τη συχνότητα των ατυχημάτων.
  • 8:46 - 8:50
    Γιατί; Διότι ο θυμός της οδήγησης,
    η ανυπομονησία και γενικά η ένταση
  • 8:50 - 8:53
    μειώνονται σημαντικά όταν βλέπεις
  • 8:53 - 8:55
    τον χρόνο της αναμονής σου.
  • 8:55 - 8:58
    Στην Κίνα, δεν καταλαβαίνω πραγματικά
    τη λογική του πράγματος,
  • 8:58 - 9:01
    όμως εφάρμοσαν το ίδιο πράγμα
    στα πράσινα φανάρια.
  • 9:01 - 9:04
    (Γέλια)
  • 9:04 - 9:06
    Που δεν είναι και καμιά σπουδαία ιδέα.
  • 9:06 - 9:07
    Είσαι 180 μέτρα μακριά,
  • 9:07 - 9:11
    συνειδητοποιείς ότι σου μένουν
    πέντε δευτερόλεπτα και γκαζώνεις.
  • 9:11 - 9:13
    (Γέλια)
  • 9:14 - 9:16
    Οι Κορεάτες, πολύ επιμελώς,
    τέσταραν και τα δυο.
  • 9:16 - 9:17
    Μειώνονται τα ατυχήματα
  • 9:17 - 9:19
    όταν εφαρμόζεται αυτή η ιδέα
    στα κόκκινα φανάρια·
  • 9:19 - 9:22
    αυξάνονται τα ατυχήματα όταν
    εφαρμόζεται στα πράσινα φανάρια.
  • 9:22 - 9:25
    Αυτό που ζητώ στη λήψη αποφάσεων,
  • 9:25 - 9:27
    είναι να λαμβάνει κανείς
    υπόψη αυτά τα τρία πράγματα.
  • 9:27 - 9:30
    Δε ζητώ την απόλυτη προτεραιότητα
    του ενός έναντι του άλλου.
  • 9:30 - 9:32
    Λέω απλώς ότι όταν λύνουμε προβλήματα,
  • 9:32 - 9:35
    θα έπρεπε να μετρούν και τα τρία ισομερώς
  • 9:35 - 9:38
    και να ψάχνουμε να βρούμε
  • 9:38 - 9:41
    απαντήσεις που να εφαρμόζουν τη μέση λύση.
  • 9:41 - 9:43
    Αν ρίξουμε μια ματιά
    σε μεγάλες επιχειρήσεις,
  • 9:43 - 9:47
    θα δούμε ότι κάπως έτσι λειτουργούν.
  • 9:47 - 9:49
    Οι πραγματικά επιτυχημένες επιχειρήσεις-
  • 9:49 - 9:52
    Η Google είναι μια σπουδαία,
    σπουδαία τεχνολογική επιτυχία,
  • 9:52 - 9:55
    που, ωστόσο, βασίζεται
    σε μια καλή ψυχολογική κατανόηση:
  • 9:56 - 9:59
    Οι άνθρωποι πιστεύουν
    πως ό,τι κάνει μόνο ένα πράγμα,
  • 9:59 - 10:03
    το κάνει καλύτερα, από ό,τι
    κάνει αυτό και κάτι άλλο μαζί.
  • 10:03 - 10:05
    Είναι ένα έμφυτο πράγμα
    που ονομάζεται διάχυση σκοπού.
  • 10:05 - 10:08
    Ο Άγιελτ Φίσμπαχ έχει γράψει γι αυτό.
  • 10:08 - 10:12
    Στην εποχή του Google, σχεδόν όλοι
    προσπαθούσαν να αποτελούν ένα πόρταλ.
  • 10:12 - 10:14
    Ναι, υπάρχει η λειτουργία της αναζήτησης,
  • 10:14 - 10:17
    υπάρχει όμως και ο καιρός,
    τα αθλητικά, τα νέα.
  • 10:17 - 10:20
    Το Google κατάλαβε πως αν είσαι
    απλώς μια μηχανή αναζήτησης,
  • 10:20 - 10:23
    ο κόσμος θεωρεί ότι είσαι
    μια πολύ καλή μηχανή αναζήτησης.
  • 10:23 - 10:25
    Είναι κάτι που όλοι μας γνωρίζουμε
  • 10:25 - 10:27
    όπως όταν πάμε να αγοράσουμε
    μια τηλεόραση.
  • 10:27 - 10:29
    Στη χειρότερη γωνιά
    με τις επίπεδες τηλεοράσεις
  • 10:29 - 10:32
    βλέπεις όλα αυτά τα απεχθή πράγματα
  • 10:32 - 10:35
    που ονομάζονται τηλεοράσεις
    με ενσωματωμένα DVD players.
  • 10:35 - 10:39
    Δεν ξέρουμε τίποτα για την ποιότητα
    όλων αυτών των πραγμάτων,
  • 10:39 - 10:42
    αλλά βλέπουμε μια τηλεόραση
    με ενσωματωμένο DVD player και λέμε,
  • 10:42 - 10:46
    «Μπλιάχ. Είναι συνδυασμός σκατοτηλεόρασης
    και άχρηστου DVD player».
  • 10:46 - 10:49
    Με συνέπεια να φεύγουμε
    απ' το μαγαζί με δύο ξεχωριστές συσκευές.
  • 10:49 - 10:52
    Το Google δεν είναι μόνο μια επιτυχία
    στο επίπεδο της ψυχολογίας
  • 10:52 - 10:54
    αλλά και στο επίπεδο της τεχνολογίας.
  • 10:54 - 10:58
    Προτείνω τη χρήση της ψυχολογίας
    για την επίλυση των προβλημάτων μας
  • 10:58 - 11:00
    που δεν γνωρίζαμε καν ότι ήταν προβλήματα.
  • 11:00 - 11:02
    Να τι προτείνω
    για να κάνουμε τον κόσμο
  • 11:02 - 11:04
    να ολοκληρώνει τη λήψη
    των αντιβιοτικών τους:
  • 11:04 - 11:05
    Μην τους δίνετε 24 άσπρα χάπια.
  • 11:05 - 11:08
    Δώστε τους 18 άσπρα και έξι μπλε
  • 11:08 - 11:12
    και πείτε τους να πάρουν
    τα άσπρα πρώτα και μετά τα μπλε.
  • 11:12 - 11:14
    Αυτό λέγεται τεμαχισμός.
  • 11:14 - 11:17
    Είναι μεγαλύτερη η πιθανότητα
    να φτάσουν μέχρι το τέλος
  • 11:17 - 11:19
    όταν υπάρχει ένα ορόσημο
    κάπου στη μέση της διαδρομής.
  • 11:20 - 11:22
    Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη,
    κατά τη γνώμη μου, των οικονομικών
  • 11:22 - 11:25
    είναι ότι δεν έχουν καταλάβει
    ότι αυτό που είναι κάτι,
  • 11:25 - 11:28
    ας πούμε σύνταξη, ανεργία, κόστος,
  • 11:29 - 11:33
    είναι μια λειτουργία,
    όχι μόνο ποσοτικά αλλά και ως έννοια.
  • 11:33 - 11:37
    Αυτό είναι ένας σταθμός διοδίων
    στη Βρετανία.
  • 11:37 - 11:40
    Οι ουρές είναι συχνό φαινόμενο.
  • 11:41 - 11:43
    Μερικές φορές είναι απελπιστικά μεγάλες.
  • 11:43 - 11:45
    Μπορεί να εφαρμοστεί η ίδια λογική
  • 11:45 - 11:48
    στους διαδρόμους
    ασφαλείας των αεροδρομίων.
  • 11:48 - 11:49
    Τι θα συνέβαινε εάν χρειαζόταν
  • 11:49 - 11:52
    να πληρώσεις διπλάσιο χρηματικό ποσό
    για να διασχίσεις τη γέφυρα,
  • 11:52 - 11:54
    αλλά να περάσεις από μια λωρίδα εξπρές;
  • 11:54 - 11:58
    Δεν είναι κάτι παράλογο,
    είναι οικονομικά αποτελεσματικό.
  • 11:58 - 12:00
    Ο χρόνος μετράει περισσότερο για κάποιους.
  • 12:00 - 12:03
    Αν περιμένεις για να πας
    σε μια συνέντευξη για εργασία,
  • 12:03 - 12:04
    σαφώς και θα πλήρωνες κάτι παραπάνω
  • 12:04 - 12:07
    για να περάσεις από τη λωρίδα
    ταχείας κυκλοφορίας.
  • 12:07 - 12:09
    Αν πηγαίνεις να επισκεφθείς
    την πεθερά σου,
  • 12:09 - 12:13
    μπορεί να προτιμήσεις την αριστερή λωρίδα.
  • 12:14 - 12:18
    Το μόνο πρόβλημα είναι ότι αν προτείνεις
    αυτή την οικονομικά αποτελεσματική λύση,
  • 12:18 - 12:19
    ο κόσμος το απεχθάνεται.
  • 12:19 - 12:23
    Διότι νομίζουν ότι σκόπιμα
    δημιουργούνται καθυστερήσεις στη γέφυρα
  • 12:23 - 12:24
    για να μεγιστοποιηθούν τα έσοδα,
  • 12:24 - 12:28
    και «Γιατί στο καλό θα πρέπει
    να χρηματοδοτήσω την ανικανότητά σου;»
  • 12:28 - 12:30
    Από την άλλη,
    αν αλλάξει ελαφρώς το πλαίσιο
  • 12:30 - 12:33
    και δημιουργηθεί διοίκηση
    φιλανθρωπικού χαρακτήρα,
  • 12:33 - 12:36
    έτσι ώστε οι επιπλέον εισπράξεις
    να μην πηγαίνουν στην εταιρία της γέφυρας
  • 12:36 - 12:38
    αλλά για φιλανθρωπίες,
  • 12:38 - 12:41
    η νοοτροπία πληρωμής αλλάζει εντελώς.
  • 12:42 - 12:45
    Διαμορφώνεται μια σχετικά
    αποτελεσματική οικονομικά λύση,
  • 12:45 - 12:47
    τέτοια που έχει
    την επιδοκιμασία του κόσμου
  • 12:47 - 12:49
    με κάποιο βαθμό συμπάθειας,
  • 12:49 - 12:52
    και όχι δυσαρέσκειας.
  • 12:52 - 12:55
    Στο σημείο λοιπόν που οι οικονομολόγοι
    κάνουν το βασικό λάθος
  • 12:55 - 12:58
    είναι ότι νομίζουν
    πως τα χρήματα είναι χρήματα.
  • 12:58 - 13:03
    Στην πραγματικότητα η δυσκολία
    που βιώνω πληρώνοντας πέντε λίρες,
  • 13:03 - 13:05
    δεν είναι ανάλογη του ποσού,
  • 13:05 - 13:07
    αλλά του πού νομίζω
    ότι πάνε αυτά τα χρήματα.
  • 13:07 - 13:10
    Νομίζω ότι η κατανόησή του θα έφερνε
    επανάσταση στη φορολογική πολιτική.
  • 13:10 - 13:13
    Θα μπορούσε να φέρει επανάσταση
    στις δημόσιες υπηρεσίες.
  • 13:13 - 13:15
    Θα μπορούσε να επιφέρει
    σημαντικές αλλαγές.
  • 13:15 - 13:18
    Να ένας τύπος που καλό
    θα ήταν όλοι να μελετήσουμε.
  • 13:18 - 13:20
    Τον έχετε ακουστά;
  • 13:20 - 13:22
    Ωραία. Ένας ή δύο.
  • 13:22 - 13:24
    Είναι οικονομολόγος
    της σχολής της Αυστρίας
  • 13:24 - 13:29
    που δραστηριοποιήθηκε αρχικά
    στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα στη Βιέννη.
  • 13:29 - 13:32
    Το ενδιαφέρον σχετικά
    με την Αυστριακή σχολή
  • 13:32 - 13:35
    είναι ότι αναπτύχθηκε
    παράλληλα με τον Φρόιντ.
  • 13:35 - 13:38
    Ενδιαφέρονται κυρίως για την ψυχολογία.
  • 13:38 - 13:42
    Πίστευαν ότι υπήρχε
    μια επιστήμη που ονομάζεται Πραξεολογία,
  • 13:42 - 13:45
    που είναι προαπαιτούμενη
    για τη μελέτη των οικονομικών.
  • 13:45 - 13:50
    Πραξεολογία είναι η μελέτη της ανθρώπινης
    επιλογής, δράσης και λήψης αποφάσεων.
  • 13:50 - 13:52
    Νομίζω πως έχουν δίκιο.
  • 13:52 - 13:54
    Νομίζω ότι ο κίνδυνος στον σημερινό κόσμο
  • 13:54 - 13:55
    είναι ότι η επιστήμη των οικονομικών
  • 13:55 - 13:59
    θεωρεί εαυτήν προαπαιτούμενη επιστήμη
    για τη μελέτη της ανθρώπινης ψυχολογίας.
  • 13:59 - 14:03
    Όμως, όπως λέει ο Τσάρλι Μάνγκερ,
    «Εάν η οικονομία δεν είναι συμπεριφορική,
  • 14:03 - 14:05
    δεν ξέρω τι στο διάολο είναι».
  • 14:05 - 14:07
    Κατά ενδιαφέροντα τρόπο,
  • 14:07 - 14:11
    ο Φον Μίζεζ πιστεύει ότι τα οικονομικά
    είναι απλώς ένα υποσύνολο της ψυχολογίας.
  • 14:11 - 14:13
    Νομίζω ότι αναφέρεται στα οικονομικά ως
  • 14:13 - 14:17
    «η μελέτη της ανθρώπινης πραξεολογίας
    κάτω από συνθήκες σπανιότητας».
  • 14:17 - 14:20
    Νομίζω, όμως, ότι ο Φον Μίζεζ,
    ανάμεσα σε άλλα,
  • 14:20 - 14:25
    χρησιμοποιεί μια αναλογία που πιθανόν
    είναι η καλύτερη δικαίωση και εξήγηση
  • 14:25 - 14:29
    για την αξία του μάρκετινγκ,
    την αξία της προσλαμβάνουσας αξίας
  • 14:29 - 14:33
    και το γεγονός ότι θα έπρεπε
    να τη διαχειριστούμε ως απολύτως ισάξια
  • 14:33 - 14:34
    οποιασδήποτε άλλης αξίας.
  • 14:34 - 14:37
    Όλοι μας -ακόμη και εμείς στο μάρκετινγκ-
  • 14:37 - 14:39
    βλέπουμε την αξία με δύο τρόπους.
  • 14:39 - 14:40
    Υπάρχει η πραγματική αξία,
  • 14:40 - 14:42
    όπου παράγεις κάτι
    και παρέχεις μια υπηρεσία,
  • 14:42 - 14:44
    και μετά υπάρχει η αμφισβητούμενη αξία,
  • 14:44 - 14:48
    που δημιουργείς αλλάζοντας το πώς
    οι άνθρωποι βλέπουν τα πράγματα.
  • 14:48 - 14:50
    Ο Φον Μίζεζ διαφωνούσε
    με αυτή τη διάκριση.
  • 14:50 - 14:52
    Χρησιμοποιούσε την ακόλουθη αναλογία.
  • 14:52 - 14:57
    Αναφερόταν στους περίεργους οικονομολόγους
    που ονομάζονται Γάλλοι Φυσιοκράτες,
  • 14:57 - 15:00
    οι οποίοι πίστευαν ότι η μόνη αληθινή αξία
    είναι αυτή που αποκτιέται από τη γη.
  • 15:00 - 15:03
    Αν, λοιπόν, είσαι βοσκός
    ή χτίστης ή γεωργός,
  • 15:03 - 15:05
    δημιουργείς πραγματική αξία.
  • 15:05 - 15:08
    Αν, όμως, αγόραζες μαλλί απ' τον βοσκό
  • 15:08 - 15:10
    και σου χρέωναν επιπλέον χρήματα
    για να το κάνουν καπέλο,
  • 15:10 - 15:13
    στην πραγματικότητα δε δημιουργούσες αξία,
  • 15:13 - 15:15
    εκμεταλλευόσουν τον βοσκό.
  • 15:15 - 15:19
    Ο Φον Μίζεζ είπε ότι οι σύγχρονοι
    οικονομολόγοι κάνουν το ίδιο λάθος
  • 15:19 - 15:21
    σε σχέση με τη διαφήμιση
    και το μάρκετινγκ.
  • 15:21 - 15:23
    Λέει, ότι εάν έχεις ένα εστιατόριο,
  • 15:23 - 15:25
    δεν υπάρχει υγιής διάκριση
  • 15:25 - 15:28
    ανάμεσα στην αξία που δημιουργείς
    παρασκευάζοντας τροφή
  • 15:28 - 15:31
    και την αξία που δημιουργείς
    καθαρίζοντας το πάτωμα.
  • 15:31 - 15:33
    Ένα από αυτά δημιουργεί,
    πιθανόν, το πρωταρχικό προϊόν--
  • 15:33 - 15:35
    αυτό που νομίζουμε ότι πληρώνουμε--
  • 15:35 - 15:37
    το άλλο που δημιουργεί τις συνθήκες
  • 15:37 - 15:40
    μέσα στις οποίες μπορούμε να απολαύσουμε
    και να εκτιμήσουμε το προϊόν.
  • 15:40 - 15:43
    Η ιδέα ότι το ένα θα έπρεπε
    να έχει προτεραιότητα έναντι του άλλου
  • 15:43 - 15:44
    είναι λάθος από τη βάση της.
  • 15:44 - 15:46
    Δοκιμάστε αυτό το γρήγορο πείραμα.
  • 15:46 - 15:50
    Φανταστείτε ένα εστιατόριο που σερβίρει
    φαγητό βραβευμένο με αστέρια Michelin,
  • 15:50 - 15:54
    αλλά το εστιατόριο βρομάει υπόνομο
    και έχει περιττώματα ανθρώπων στο πάτωμα.
  • 15:55 - 15:59
    Το καλύτερο πράγμα που μπορεί κανείς
    να κάνει εκεί για να δημιουργήσει αξία
  • 15:59 - 16:01
    δεν είναι να βελτιώσει
    το φαγητό περαιτέρω,
  • 16:01 - 16:04
    είναι να ξεφορτωθεί τη μυρωδιά
    και να καθαρίσει το πάτωμα.
  • 16:05 - 16:08
    Καταλαβαίνουμε ότι αυτό
    είναι ζωτικής σημασίας.
  • 16:08 - 16:10
    Αν φαίνεται να είναι περίεργο,
    δύσκολο πράγμα,
  • 16:10 - 16:15
    στο Ηνωμένο Βασίλειο,
    το ταχυδρομείο είχε 98% επιτυχία
  • 16:15 - 16:18
    στην παράδοση της εξπρές αλληλογραφίας
    την επόμενη μέρα.
  • 16:18 - 16:19
    Αποφάσισαν ότι δεν ήταν αρκετά καλό
  • 16:19 - 16:22
    και θέλησαν να το ανεβάσουν στο 99.
  • 16:23 - 16:26
    Η προσπάθεια για κάτι τέτοιο
    απορύθμισε τον οργανισμό.
  • 16:27 - 16:29
    Αν το ίδιο χρονικό διάστημα
    ρωτούσαν τον κόσμο,
  • 16:29 - 16:32
    «Τι ποσοστό εξπρές αλληλογραφίας
    φτάνει την επόμενη μέρα;»
  • 16:32 - 16:36
    η μέση απάντηση ή η πιθανολογούμενη
    απάντηση θα ήταν 50-60%.
  • 16:37 - 16:40
    Αν η αντίληψή σας είναι χειρότερη
    από την πραγματικότητά σας,
  • 16:40 - 16:43
    γιατί τελικά προσπαθείτε
    να αλλάξετε την πραγματικότητα;
  • 16:43 - 16:47
    Είναι σαν να προσπαθείτε να αλλάξετε
    την τροφή στο εστιατόριο που βρομάει.
  • 16:48 - 16:49
    Αυτό που χρειάζεται να κάνετε
  • 16:49 - 16:51
    είναι πρώτα να πείτε στον κόσμο
  • 16:51 - 16:55
    ότι το 98% της αλληλογραφίας
    φτάνει την επόμενη μέρα.
  • 16:55 - 16:57
    Αυτό είναι αρκετά καλό.
  • 16:57 - 17:00
    Θα έλεγα ότι στη Βρετανία είναι
    πολύ προτιμότερο να πουν στον κόσμο
  • 17:00 - 17:03
    ότι περισσότερη εξπρές αλληλογραφία
    παραδίδεται την επόμενη μέρα
  • 17:03 - 17:05
    στο Ηνωμένο Βασίλειο
    απ' ό,τι στη Γερμανία.
  • 17:05 - 17:08
    Γιατί στη Βρετανία αν κάποιος
    θέλει να μας χαροποιήσει για κάτι,
  • 17:08 - 17:11
    απλώς μπορεί να μας πει
    ότι το κάνουμε καλύτερα από τη Γερμανία.
  • 17:11 - 17:12
    (Γέλια)
  • 17:12 - 17:14
    (Χειροκρότημα)
  • 17:15 - 17:18
    Διαλέξτε το πλαίσιο αναφοράς σας
    και την προσλαμβάνουσα αξία
  • 17:18 - 17:21
    και ως αποτέλεσμα η πραγματική αξία
    μεταβάλλεται εντελώς.
  • 17:21 - 17:23
    Για τους Γερμανούς πρέπει να ειπωθεί
  • 17:23 - 17:26
    ότι οι Γερμανοί και οι Γάλλοι
    κάνουν υπέροχη δουλειά
  • 17:26 - 17:28
    στη δημιουργία μιας ενωμένης Ευρώπης.
  • 17:28 - 17:31
    Το μόνο πράγμα που δεν περιμένουν
    είναι ότι ενώνουν την Ευρώπη
  • 17:31 - 17:33
    μέσω ενός ήπιου μίσους
    Γερμανών και Γάλλων εξίσου.
  • 17:33 - 17:36
    Αλλά εγώ είμαι Βρετανός
    και μας αρέσει έτσι.
  • 17:38 - 17:41
    Βλέπουμε, επίσης, ότι σε κάθε περίπτωση
    η αντίληψή μας είναι διάτρητη.
  • 17:41 - 17:44
    Δε βλέπουμε διαφορά
    ανάμεσα στην ποιότητα του φαγητού
  • 17:44 - 17:46
    και στο περιβάλλον
    στο οποίο το καταναλώνουμε.
  • 17:46 - 17:48
    Όλοι σας έχετε εμπειρία
    αυτού του φαινομένου
  • 17:48 - 17:50
    αν σας έχουν πλύνει
    ή καθαρίσει το αυτοκίνητο.
  • 17:51 - 17:55
    Όταν το πάρετε και φύγετε
    αισθάνεστε ότι πάει καλύτερα.
  • 17:56 - 17:57
    Η αιτία είναι,
  • 17:57 - 18:00
    εκτός και αν ο τεχνικός τού έχει
    αλλάξει μυστηριωδώς τα λάδια,
  • 18:00 - 18:03
    και έχει κάνει εργασίες για τις οποίες
    δεν τον έχω πληρώσει ή δεν τις γνωρίζω,
  • 18:03 - 18:05
    είναι γιατί η αντίληψή μας είναι διάτρητη.
  • 18:05 - 18:09
    Τα επώνυμα αναλγητικά είναι περισσότερο
    αποτελεσματικά στην υποχώρηση του πόνου
  • 18:09 - 18:11
    από τα μη επώνυμα.
  • 18:11 - 18:14
    Δεν εννοώ την αναφερόμενη
    υποχώρηση του πόνου,
  • 18:14 - 18:16
    αλλά την πραγματικά
    μετρημένη υποχώρηση του πόνου.
  • 18:16 - 18:20
    Εν πάση περιπτώσει
    η αντίληψη είναι διάτρητη.
  • 18:21 - 18:24
    Αν κάνετε κάτι που από κάποια άποψη
    το αντιλαμβάνεστε άσχημα,
  • 18:24 - 18:25
    μπορεί να καταστρέψετε την άλλη άποψη.
  • 18:25 - 18:27
    Θα τελειώσω πολύ γρήγορα
  • 18:27 - 18:30
    με κάτι που χωρίς αυτό,
  • 18:30 - 18:32
    που είναι η τέλεια επίδειξη
  • 18:32 - 18:35
    δημιουργίας αρκετά βιώσιμης
    οικονομικά αξίας,
  • 18:35 - 18:37
    χωρίς να κάνεις τίποτα στο προϊόν,
  • 18:37 - 18:40
    και όλα στον τρόπο που καταναλώνεται
    και γίνεται αντιληπτό.
  • 18:40 - 18:44
    (Βίντεο) Άντρας: Τα δημητριακά
    Shreddies υποτίθεται πως είναι τετράγωνα.
  • 18:44 - 18:48
    Γυναίκα: Βγήκαν αυτά
    με το διαμαντένιο σχήμα;
  • 18:48 - 18:51
    [Διαμαντένια Shreddies] Γυναίκα:
    Νέα διαμαντένια δημητριακά Shreddies.
  • 18:51 - 18:55
    Το ίδιο δημητριακό 100% ολικής αλέσεως
    σε ένα υπέροχο σχήμα διαμαντιού.
  • 18:56 - 18:59
    Ρόρι Σάδερλαντ: Στο τέλος,
    να η αφίσα της καμπάνιας.
  • 18:59 - 19:01
    (Γέλια)
  • 19:01 - 19:04
    (Χειροκρότημα)
  • 19:09 - 19:12
    Μερικοί Καναδοί είναι εκ φύσεως
    πολύ συντηρητικοί,
  • 19:12 - 19:15
    και ενοχλήθηκαν πολύ όταν τους πήραν
    τα τετράγωνα Shreddies τους.
  • 19:15 - 19:18
    Ήταν σαν μια στιγμή μάρκετινγκ
    νέας επίστρωσης.
  • 19:18 - 19:21
    Έτσι μετά από πολύ σκέψη
    και διαβουλεύσεις,
  • 19:21 - 19:22
    έφτασαν σε έναν συμβιβασμό.
  • 19:22 - 19:24
    Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
  • 19:24 - 19:26
    (Χειροκρότημα)
Title:
Η οπτική είναι το παν | Ρόρι Σάδερλαντ | TEDxAthens
Description:

Οι συνθήκες της ζωής μας μπορεί να έχουν μικρότερη σημασία σε σύγκριση με το πώς τις εκτιμάμε, λέει ο Ρόρι Σάδερλαντ. Στο TEDxAthens, μας βάζει ν' αναλογιστούμε πώς ο επαναπροσδιορισμός αποτελεί το κλειδί για την ευτυχία.

Αυτή η ομιλία δόθηκε σε μια εκδήλωση TEDx, χρησιμοποιώντας τη μορφή των συνεδρίων TED αλλά με ανεξάρτητη παραγωγή από μια τοπική κοινότητα. Μάθετε περισσότερα στο http://ted.com/tedx

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDxTalks
Duration:
19:33

Greek subtitles

Revisions Compare revisions