Return to Video

İnternet: Paketler, Yönlendirme ve Güvenilirlik

  • 0:00 - 0:03
    (geri sayım: 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1)
  • 0:03 - 0:08
    İnternet
    Paketler, Yönlendirme ve Güvenilirlik
  • 0:08 - 0:13
    Merhaba, ismim Lynn Root. Spotify'da
    yazılım mühendisiyim. İnternetin
  • 0:13 - 0:17
    güvenilirliğini çoğu zaman sorgulamadan
    kabul ettiğimi ilk ben itiraf edeceğim.
  • 0:18 - 0:23
    İnternette dolaşan bilgi yoğunluğuna
    inanamazsınız. Ama her bir veri parçasının
  • 0:23 - 0:26
    size güvenilir biçimde ulaşması
    nasıl mümkün?
  • 0:26 - 0:29
    Diyelim ki
    Spotify'da bir şarkı çalacaksınız.
  • 0:29 - 0:32
    Bilgisayarınız doğrudan Spotify
    sunucularına bağlanıyor ve Spotify
  • 0:32 - 0:36
    şarkıyı size doğrudan, paylaşımsız
    bir hattan gönderiyor gibi görünür.
  • 0:36 - 0:38
    Aslında, internet böyle çalışmaz.
  • 0:39 - 0:42
    İnternet doğrudan, paylaşımsız
    bağlantılardan oluşsaydı bir şeyleri
  • 0:42 - 0:46
    milyonlarca kullanıcı katılırken
    çalıştırmaya devam etmek imkansız olurdu.
  • 0:46 - 0:50
    Çünkü her bir telin ve bilgisayarın
    her daim çalışacağının garantisi yok.
  • 0:50 - 0:55
    Bunun yerine, veri internet üzerinde
    daha az doğrudan bir şekilde gezer.
  • 0:55 - 1:01
    Uzun yıllar önce, 1970'lerin başında,
    ortağım Bob Kahn ile
  • 1:01 - 1:04
    şimdi internet dediğimiz şeyin
    tasarımı üzerine çalışmaya başladık.
  • 1:04 - 1:09
    Bob ve benim
    internet protokolleri ve mimarisini
  • 1:09 - 1:12
    tasarlama sorumluluğumuz
    ve fırsatımız vardı.
  • 1:13 - 1:16
    Biz de internetin gelişimine ve evrimine
  • 1:16 - 1:20
    katkıda bulunmakta ısrarımızı
    bunca zamandır sürdürüyoruz.
  • 1:22 - 1:26
    Bilginin bir bilgisayardan
    diğerine aktarımı oldukça ilgi çekici.
  • 1:27 - 1:31
    Belirli bir yol takip etmeye
    gerek duymuyor, hatta kullandığınız yol
  • 1:31 - 1:34
    bilgisayardan bilgisayara yapılan
    bir konuşmanın ortasında değişebilir.
  • 1:34 - 1:37
    İnternette bilgi
    bir bilgisayardan diğerine
  • 1:37 - 1:43
    "bilgi paketi" dediğimiz bir şeyle gider.
    Bir paket, internette bir yerden bir yere
  • 1:43 - 1:47
    sizin bir yerden bir yere
    arabayla seyahat ettiğiniz gibi ulaşır.
  • 1:47 - 1:50
    Trafik sıkışıklığına
    veya yolların durumuna bağlı olarak
  • 1:50 - 1:53
    aynı yere varmak için
    farklı bir yol seçebilir
  • 1:53 - 1:56
    veya seçmek zorunda kalabilirsiniz.
  • 1:58 - 2:02
    Ve tıpkı bir arabada her türlü şeyi
    taşıyabildiğiniz gibi
  • 2:02 - 2:06
    çeşitli dijital bilgiler de
    "IP paketleriyle" gönderilebilir.
  • 2:06 - 2:11
    Fakat bazı kısıtlar vardır.
    Diyelim ki bir uzay mekiğini
  • 2:11 - 2:15
    inşa edildiği yerden fırlatılacağı yere
    taşımanız gerekiyor. Mekik bir kamyona
  • 2:15 - 2:20
    sığmayacağından parçalara ayrılıp
    bir kamyon filosu ile taşınması gerekir.
  • 2:20 - 2:22
    Her biri farklı güzergahlar takip edebilir
  • 2:22 - 2:24
    ve varış yerine
    farklı zamanlarda ulaşabilirler.
  • 2:24 - 2:28
    Fakat tüm parçalar ulaştığında
    parçaları yeniden birleştirebilirsiniz
  • 2:28 - 2:31
    ve mekik fırlatmaya hazır hale gelir.
  • 2:31 - 2:34
    İnternette de detaylar benzer şekildedir.
  • 2:34 - 2:39
    Bir arkadaşınıza göndermek veya
    bir web sayfasına yüklemek istediğiniz
  • 2:39 - 2:43
    çok büyük boyutlu bir görsel
    on milyonlarca bit'lik 1 ve 0'lardan
  • 2:43 - 2:46
    oluşabilir ve tek bir pakette
    gönderilemeyebilir.
  • 2:46 - 2:50
    Veri bilgisayarda olduğundan
    görseli gönderen bilgisayar bu veriyi
  • 2:50 - 2:54
    "paket" denen yüzlerce ve hatta
    binlerce parçaya hızla ayırabilir.
  • 2:55 - 2:58
    Araba veya kamyonlardan farklı olarak
    bu paketlerin sürücüleri yoktur
  • 2:58 - 3:02
    ve güzergahlarını seçmezler. Her bir paket
    geldiği yerin ve gideceği yerin
  • 3:02 - 3:06
    internet adresini taşır. İnternetteki
    "yönlendirici" denen özel bilgisayarlar
  • 3:06 - 3:10
    paketlerin ağlar üzerinde
    sorunsuzca ilerlemesini sağlamak için
  • 3:10 - 3:14
    trafik yöneticisi gibi hareket eder.
    Bir güzergah sıkışıksa kişisel paketler
  • 3:14 - 3:19
    internet üzerinde farklı güzergahlara
    geçebilir ve varış noktasına
  • 3:19 - 3:23
    birbirlerinden az farkla
    veya düzensiz biçimde ulaşabilirler.
  • 3:23 - 3:27
    Nasıl işlediğine bir bakalım.
    "İnternet protokolü"nün bir parçası olarak
  • 3:27 - 3:30
    her yönlendirici paket göndermek için
    birden çok yolun takibini yapar
  • 3:30 - 3:33
    ve paketin varış IP adresine bağlı olarak
    her bir veri parçası için
  • 3:33 - 3:36
    erişilebilir en ucuz veri yolunu seçer.
  • 3:37 - 3:40
    Bu durumda "en ucuz" maliyetten ziyade
    zaman ve şirketler arası
  • 3:40 - 3:44
    politika ile ilişkiler gibi
    teknik olmayan faktörleri ifade eder.
  • 3:44 - 3:48
    Sıklıkla, verinin ulaşımı için en doğrudan
    güzergahın, en iyi olması gerekmez.
  • 3:49 - 3:53
    Farklı yol seçeneklerine sahip olmak
    ağı "arızaya dayanıklı" hale getirir. Yani
  • 3:53 - 3:58
    bir şeyler korkunç derecede ters gitse de
    ağ, paketleri göndermeye devam edebilir.
  • 3:58 - 4:02
    Bu, bir internet ana prensibinin
    temelini oluşturur: "güvenilirlik".
  • 4:04 - 4:08
    Peki bir veri talep etmek istemişseniz
    ve her şey teslim edilmemişse?
  • 4:08 - 4:10
    Diyelim ki
    bir şarkı dinlemek istiyorsunuz.
  • 4:10 - 4:13
    Tüm verilerin teslim edilip
    şarkının başarıyla çalacağından
  • 4:13 - 4:15
    nasıl yüzde yüz emin olabilirsiniz?
  • 4:15 - 4:20
    Yeni en iyi arkadaşınızla tanışın.
    "TCP: Geçiş Kontrol Protokolü".
  • 4:20 - 4:24
    TCP tüm verilerinizin paketler halinde
    gönderilip alınmasını yönetir.
  • 4:24 - 4:27
    Taahhütlü posta hizmeti gibi düşünün.
  • 4:27 - 4:29
    Cihazınızda bir şarkı istediğinizde
    Spotify şarkıyı
  • 4:29 - 4:32
    paketlere bölünmüş halde gönderir.
  • 4:33 - 4:36
    Paketleriniz ulaştığında
    TCP etraflı bir sayım yapar
  • 4:36 - 4:39
    ve alınan her paket için teyit gönderir.
  • 4:40 - 4:43
    Tüm paketler ulaşmışsa TCP
    teslim edildiğine dair imza atar
  • 4:43 - 4:44
    ve görev tamamlanır.
  • 4:44 - 4:50
    ♪ (hareketli müzik) ♪
  • 4:50 - 4:54
    TCP bazı paketlerin kayıp olduğunu
    fark ederse imza atmaz,
  • 4:54 - 4:59
    yoksa şarkınızın sesi pek iyi çıkmaz
    veya bazı kısımları eksik olabilir.
  • 4:59 - 5:03
    Her bir eksik veya tamamlanmamış paketi
    Spotify yeniden gönderir.
  • 5:03 - 5:07
    TCP bir şarkı için birçok paketin
    teslim edildiğini doğruladığında
  • 5:07 - 5:10
    şarkınız çalmaya başlayacaktır.
  • 5:10 - 5:12
    ♪ (hareketli müzik) ♪
  • 5:12 - 5:16
    TCP ve yönlendirme sistemlerinin en iyi
    tarafı "ölçeklendirilebilir" olmalarıdır.
  • 5:16 - 5:19
    8 cihazla da
    8 milyar cihazla da çalışabilirler.
  • 5:19 - 5:22
    Aslında, "arızaya dayanıklılık"
    ve "yedeklilik" ilkeleri dolayısıyla
  • 5:22 - 5:26
    ne kadar "yönlendirici" eklersek
    internet o kadar "güvenilir" hale gelir.
  • 5:26 - 5:29
    Güzel olan bir diğer şeyse interneti
    herhangi bir kullanıcının hizmetini
  • 5:29 - 5:32
    sekteye uğratmadan
    geliştirip ölçeklendirebilmemiz.
  • 5:32 - 5:35
    İnternet, fiziksel olarak bağlı
    yüz binlerce "ağdan" ve milyarlarca
  • 5:35 - 5:41
    bilgisayar ve "cihazdan" oluşur. İnterneti
    oluşturan bu farklı sistemler verilerin
  • 5:41 - 5:45
    internette nasıl gönderileceğine dair
    üzerinde anlaşılan standartlar dolayısıyla
  • 5:45 - 5:51
    birbirlerine bağlanır, birbirleriyle
    iletişim kurar ve birlikte çalışırlar.
  • 5:51 - 5:56
    Bilgisayarlar veya internet üzerindeki
    yönlendiriciler tüm paketlerin yeniden
  • 5:56 - 6:01
    birleştirilecekleri varış noktasına,
    gerekliyse sırayla, ulaşmalarını sağlar.
  • 6:02 - 6:07
    Bu bir günde milyarlarca kez,
    siz veya bir başkası e-posta gönderirken,
  • 6:07 - 6:10
    bir web sitesini ziyaret ederken,
    görüntülü konuşma yaparken,
  • 6:10 - 6:13
    bir mobil uygulama kullanırken
    veya internet üzerindeki sensörler
  • 6:13 - 6:16
    veya cihazlar birbirleriyle
    konuşurlarken gerçekleşir.
Title:
İnternet: Paketler, Yönlendirme ve Güvenilirlik
Description:

Spotify Mühendisi Lynn Root ve İnternetin Babası Vint Cerf internetin nasıl çalıştığını ve bilgilerin paketlere nasıl ayrıldığını açıklıyor.

more » « less
Video Language:
English
Duration:
06:26

Turkish subtitles

Revisions Compare revisions