Vietnamese subtitles

← Sư thầy Shi Heng Yi - 5 triền cái của việc tự làm chủ bản thân | Shi Heng Yi | TEDxVitosha

Get Embed Code
14 Languages

Showing Revision 4 created 11/17/2020 by Anh Pham.

  1. Chào buổi sáng.
  2. (Nhạc thanh tao)
  3. Đó hẳn là một đặc ân
  4. khi được lớn lên trong
    hai lối sống khá khác biệt nhau.
  5. Tôi được sinh ra tại Đức,
  6. và vào cùng thời điểm đó
    cũng đã có cơ hội
  7. được tìm hiểu thêm về
    một nghệ thuật cổ xưa đến từ Thiếu Lâm Tự.
  8. Khi bạn lớn lên trong một gia đình châu Á,
  9. đây là điều khá thường gặp
  10. rằng trước tiên, bạn không cãi cha,
  11. và thứ hai, hoặc là bạn trở thành
    một dược sĩ,
  12. một kĩ sư hay luật sư.
  13. Nếu không cha mẹ bạn
    sẽ rất bất bình.
  14. Vậy như tôi đã nói,
  15. Con đường học vấn của tôi đã dừng lại
    với hai bằng đại học,
  16. bằng thạc sĩ quản trị kinh doanh
  17. và một bộ sưu tập khá lớn
    các chứng chỉ và bằng cấp
  18. tất cả những gì cha mẹ tôi
    nghĩ là hữu dụng.
  19. Nhưng xuyên suốt
    quá trình học tập này,
  20. tôi cảm thấy thiếu vắng một thứ.
  21. Vì tôi được học
    nhiều kiến thức khác nhau -
  22. phương thức hoạt động
    của một nhà máy ra sao,
  23. nguyên tử được cấu tạo từ những gì,
  24. cách thức một bộ máy chính trị vận hành,
  25. tuy nhiên,
    một chủ đề vẫn chưa được nhắc đến
  26. đó là học để hiểu về bản thân.
  27. Vì vậy khi lên bốn tuổi,
  28. lần đầu tiên
  29. tôi được giới thiệu vào
    những khóa tu viện,
  30. và tôi đã rất hạnh phúc khi nhận ra rằng
    phần chính của những khóa học này
  31. là cách tiếp nhận những khám phá
    và phát hiện về bản thân.
  32. Có những bài rèn luyện tinh thần,
  33. phát triển hành vi kết hợp với
    rèn luyện thể chất,
  34. mọi phương diện cấu thành nên
    võ thuật thiếu lâm.
  35. Giờ đây, bất chấp những
    mong ước của cha mẹ
  36. mong tôi tiến thân
    và làm chủ thế giới,
  37. tôi đã quyết định tiếp tục
    lối sống tu hành này
  38. và học hỏi thêm về bản thân mình trước.
  39. Bây giờ, nhằm chuẩn bị cho bài nói này,
  40. tôi đã được nhờ chia sẻ vài lời về
  41. những gì quan trọng trong cuộc đời này,
  42. và thấy rằng,
  43. nó đã thực sự là một thách thức
  44. để tóm gọn ba thập kỷ trong một bài nói.
  45. Nhưng bức ảnh tôi sắp cho các bạn xem đây
  46. tổng hợp lại hầu hết
  47. những gì tôi coi là
    đáng quý trong cuộc đời này.
  48. Có chút gì đó về việc
    sẻ chia với người khác.
  49. Có chút gì đó về những mối quan hệ.
  50. Về sự rèn luyện
    và phát triển của bản thân.
  51. Đó là tận hưởng thời gian của bạn,
    kể cả khi bạn không làm gì.
  52. Và một khía cạnh chính là
  53. tìm hướng đi
  54. và làm những thứ bạn muốn làm.
  55. Giờ đây, khi tôi được nhận lời mời
  56. để phát biểu tại sự kiện ngày hôm nay,
  57. đặc biệt dưới phương châm
    "Cao, cao nữa, cao mãi,"
  58. một thứ rất cụ thể nảy đến
    trong tâm trí tôi,
  59. và một sư thầy tại Thiếu Lâm Tự
  60. đã từng kể lại cho tôi một câu truyện
    mà tôi sẽ chia sẻ cho các bạn.
  61. (Nhạc sáo)
  62. Ngày xưa có một người đàn ông
    sống gần một ngọn núi
  63. và mỗi ngày anh ta đều nghĩ:
  64. Làm sao để trèo lên ngọn núi này
  65. và ta sẽ thấy gì tại đỉnh núi?
  66. Thế rồi, ngày ấy cũng đến,
    và người đàn ông bắt đầu hành trình.
  67. Đến chân núi,
  68. anh ta gặp người lữ khách đầu tiên.
  69. Anh ta hỏi,
  70. "Anh trèo lên ngọn núi kia ra sao,
    và anh thấy những gì trên đỉnh?"
  71. Và rồi người lữ hành chỉ đường cho anh,
  72. và cảnh tượng mà người lữ hành đã thấy.
  73. Nhưng rồi người đàn ông lại nghĩ,
  74. "Lối đi mà người lữ hành đã chỉ
    nghe rất mệt mỏi.
  75. Ta cần tìm một lối khác để leo lên."
  76. Và anh ta tiếp tục đi bộ tới chân núi
  77. cho đến khi anh ta gặp
    người lữ hành thứ hai.
  78. Một lần nữa anh ta hỏi,
  79. "Anh trèo lên ngọn núi kia ra sao?
  80. và anh thấy những gì trên đỉnh?"
  81. Và rồi người lữ hành lại kể
    câu truyện của họ.
  82. Vẫn không quyết định đường hướng và
    con đường mình sẽ đi,
  83. người đàn ông hỏi thêm 30 người nữa,
    30 người lữ hành khác.
  84. Sau khi hỏi tất cả những người đó,
  85. anh ta cuối cùng cũng đưa ra quyết định.
  86. "Giờ đây nhiều người đã chia sẻ với ta
    con đường họ đã đi
  87. và đặc biệt là những gì họ thấy ở trên đó,
  88. ta không cần phải leo lên nữa."
  89. Điều đó rất đáng tiếc
  90. rằng anh ta không hề
    có cuộc hành trình nào.
  91. Để tóm gọn lai câu truyện,
  92. đầu tiên,
  93. từng cá nhân phải tìm được
    con đường hợp lý nhất
  94. để leo được ngọn núi đó.
  95. Nhưng thứ hai, có những thông tin
  96. có thể được chia sẻ bằng ngôn từ
  97. nhưng không ngôn từ nào
    có thể mô tả
  98. cái cảm giác của sự giác ngộ
  99. khi bạn đang đứng ở trên
    đỉnh núi một mình.
  100. Việc cố gắng hết mình
  101. để trèo lên đỉnh núi,
  102. là trọng điểm của tất cả những bài
    thực hành Phật giáo,
  103. rèn luyện của Thiếu Lâm,
  104. hay bất cứ
    bài thực hành tâm linh nào nói về.
  105. Sự giác ngộ giúp
    bạn thấy mọi thứ rõ hơn.
  106. Khi bạn thấy rõ ràng hơn,
    các mối tương quan trở nên minh bạch hơn.
  107. Khi bạn thấy rõ ràng hơn,
  108. bạn sẽ không cần phải tin vào ai
    hay bất cứ thứ gì.
  109. Thấy rõ hơn nghĩa là
    bạn có thể tự nhận ra cho bản thân
  110. con đường thích hợp để bạn đi
  111. và những lựa chọn mà bạn sẽ phải đưa ra
  112. để bắt đầu hình thành
    những ước mơ hay ước nguyện của bản thân?
  113. Tại buổi phát biểu ngày hôm nay,
    bạn sẽ có cơ hội
  114. để được truyền cảm hứng
    bới khá nhiều những nhà lữ hành khác nhau.
  115. Nhưng trong bài phát biểu này,
  116. tôi không thể, và sẽ không nói cho bạn
    con đường bạn nên đi.
  117. Bởi trên hành trình riêng của
    mỗi cá nhân chúng ta,
  118. bạn sẽ đối mặt với chông gai.
  119. Những thử thách đó
    hoặc có thể ngáng chân bạn,
  120. và một số còn khiến bạn dừng bước,
  121. không cho bạn tiếp tục leo ngọn núi đó.
  122. Trong Thiếu Lâm Tự,
    chúng tôi gọi tên nó
  123. là "năm triền cái"
  124. Năm triền cái diễn tả
    năm trạng thái khác nhau trong tâm trí.
  125. Trong những trạng thái đó,
  126. ta trở nên rất khó để thấy mọi thứ rõ ràng
  127. và cùng với đó là đưa ra
    những quyết định đúng đắn.
  128. Triền cái đầu tiên được gọi là
    "tham dục triền cái"
  129. Tham dục triền cái nổi lên khi
  130. bạn đang chú ý đến một thứ
  131. mà đem lại cho bạn cảm giác tích cực.
  132. Cảm giác tích cực đó có thể bắt nguồn
    từ năm giác quan trong cơ thể:
  133. Thị giác, thính giác, khứu giác,
    vị giác hay xúc giác.
  134. Vậy nên trong tâm trí bạn,
    bạn leo lên đỉnh núi đó.
  135. Sau khi đi được một dặm,
  136. bạn tìm thấy một nhà hàng tuyệt đẹp
  137. xung quanh toàn những con người đẹp
  138. Bạn ngửi thấy thức ăn ngon và
    vô số các thức uống.
  139. Khi bạn đi theo sự cám dỗ đó,
  140. bạn đã mất dấu đường đi.
  141. Khi sự cám dỗ trở nên quá mạnh
  142. đến mức bạn không muốn
    rời khỏi nơi đó nữa,
  143. rằng sự tham dục triền cái
    biến thành sự ám ảnh.
  144. Trong cả hai trường hợp,
  145. ở lại nơi đó khiến bạn
    không thể giác ngộ.
  146. Triền cái thứ hai gọi là "sân triền cái,"
  147. diễn tả một trạng thái tâm trí
  148. mà được gợi lên bởi cảm xúc tiêu cực.
  149. Trong trạng thái tâm trí đó,
  150. bạn có một ác cảm, một sự từ chối,
    hay đơn giản là không thích
  151. một sự vật, sự việc, hay thậm chí
    cả con người.
  152. Để đơn giản hóa, nó có nghĩa rằng:
  153. Bạn đang leo ngọn núi đó,
  154. và trời bắt đầu đổ mưa,
  155. nhưng bạn không thích trời mưa.
  156. Bạn nhận ra đường mấp mô,
  157. nhưng bạn không thích đường mấp mô.
  158. Nhằm vượt qua sông, bạn cần phải lội nước.
  159. nhưng bạn không thích bơi.
  160. Dù là bạn không thích thứ gì,
  161. nó sẽ không khiến
    chuyến đi của bạn dễ chịu
  162. cho đến khi bạn học cách từ bỏ
    tâm sân hận này đi.
  163. Nhiều khả năng bạn sẽ
    không tiếp tục hành trình này nữa.
  164. Triền cái thứ ba được dịch đúng nghĩa
    là " hôn trầm và thùy miên."
  165. "Hôn trầm" chỉ
    trạng thái nặng nề của cơ thể.
  166. "Thùy miên" chỉ
    trạng thái mở tối của tâm thức.
  167. Nó được đặc trưng bởi tâm lý buồn ngủ,
  168. không động lực,
  169. thiếu năng lượng,
  170. và thường xuyên được thể hiện qua
  171. một trạng thái của trầm cảm.
  172. Trong Phật Giáo
    nó được ví như "sự tù túng."
  173. Bạn thấy mình bị giam trong một căn phòng.
  174. Nó trở nên rất khó
  175. để tạo nên bất cứ nỗ lực
    về tâm trí và thể xác.
  176. Vậy để tiếp tục hành trình của mình,
  177. bạn chỉ còn một lựa chọn.
  178. Bạn cần phải tìm cách ra khỏi cái hố đó,
    căn phòng đó.
  179. Triền cái thứ tư được gọi là "trạo hối."
  180. Nó là trạng thái của tâm không yên.
  181. "Tâm không yên" có nghĩa là tâm trí bạn
    không chịu ở yên.
  182. (Tiếng cười)
    Ở yên tại đâu?

  183. Ở yên tại hiện tại.
  184. Một tâm trí không yên thì
    hoặc là đang lo lắng về tương lai
  185. hoặc đang trở về quá khứ
  186. và chối bỏ,
  187. phán xét về một sự kiện đã xảy ra
    trong quá khứ của họ.
  188. Nó được ví như tâm của khỉ vượn,
  189. không ngừng
    chuyền từ cành này qua cành khác,
  190. không thể ở yên quá lâu tại
    thời điểm hiện tại.
  191. Vấn đề là ta không còn thời gian
    để thấy mọi thứ rõ ràng nữa.
  192. Triền cái cuối cùng trong năm triền cái
    được gọi là "nghi,"
  193. và nó liên hệ rất mật thiết
    với một trạng thái tâm trí
  194. được dựa trên sự thiếu quyết đoán.
  195. Rất dễ để bị đắm chìm trong suy nghĩ
    ở trạng thái đó.
  196. Mình có làm được không?
  197. Đây có phải con đường đúng không?
  198. Người khác sẽ nói ra sao?
  199. Nếu thế này? Nếu thế kia?
  200. Tâm trí không thể đồng bộ
    với hành động của nó nữa.
  201. Và kết quả là
  202. bạn đang bị ngắt kết nối
  203. với mục tiêu và ước nguyện mà
    bạn đã đặt ra cho bản thân.
  204. Khi con đường chứa đầy ngờ vực,
  205. nhiều lúc bạn sẽ dừng lại
    thay vì bước tiếp.
  206. Đó là năm triền cái mà ta đã biết,
  207. nhưng ta sẽ làm gì với nó?
  208. Bạn cần phải căn chỉnh và xây dựng
    cuộc sống của bạn theo cách
  209. ngăn không cho
    những triền cái đó phát sinh.
  210. Nếu bạn không thành công,
  211. bạn sẽ phải có kĩ thuật
    nhằm để loại bỏ nó.
  212. Từng triền cái này tạo nên
    một đám mây đen trong tâm trí bạn,
  213. và trên đường bạn leo lên đỉnh.
  214. Chỉ cần nhớ một điều rằng:
  215. Hãy cứ để nó mưa.
  216. (Tiếng mưa)
  217. Đây là một phương pháp có bốn bước
  218. giúp bạn loại bỏ những triền cái đó.
  219. Bước đầu tiên là nhận diện
  220. trạng thái tâm trí của bạn lúc đó.
  221. [Nhận diện, Chấp nhận,
    Tìm hiểu, Không nhận dạng]
  222. Sau đó bạn cần phải học cách
    chấp nhận, công nhận,
  223. và để cho tình huống hay con người đó
  224. là những gì nó vẫn là,
  225. hoặc là những gì họ vẫn là.
  226. Tìm hiểu trạng thái tâm trí
    và xúc cảm của bạn,
  227. và đặt câu hỏi:
  228. Tại sao nó lại phát sinh?
  229. Hậu quả sẽ là gì nếu ta
    tiếp tục ở trạng thái đó?
  230. Và cuối cùng, không nhận diện có nghĩa là:
  231. Nó là một bài thực hành.
  232. Ta không phải là cơ thể.
  233. Ta không phải là tâm trí.
  234. Ta không phải là xúc cảm.
  235. Nó chỉ là ta có thể nhìn thấy
    cả ba khía cạnh này của bản thân.
  236. Tất cả dòng đời của chúng ta,
  237. tất cả cuộc sống của ta quá độc nhất
  238. để làm theo con đường của người khác.
  239. Để đem lại ý nghĩa cho cuộc đời của bạn,
  240. đem lại giá trị cho cuộc đời của bạn,
  241. bạn cần phải học và làm chủ bản thân,
  242. và đừng để những chướng ngại ngăn cản bạn.
  243. Nếu một trong số các bạn lựa chọn
  244. đi theo con đường giác ngộ,
  245. Tôi sẽ rất vui để gặp bạn tại đỉnh núi.
  246. (Tiếng nhạc) (Tiếng vỗ tay)