Polish subtitles

← Sebastião Salgado: Fotografia i poruszające historie opowiadane bez słów

Get Embed Code
36 Languages

Subtitles translated from English Showing Revision 18 created 06/15/2013 by Magda Rittenhouse.

  1. Nie jestem pewien, czy wszyscy
  2. znają moje zdjęcia.
  3. Pokażę wam zatem kilka,
  4. zanim zacznę mówić.
  5. Muszę powiedzieć coś o sobie,

  6. bo ma to duży związek
  7. z tym, o czym będę dziś mówił.
  8. Urodziłem się w 1944 roku w Brazylii,
  9. w czasach gdy nie była jeszcze
    gospodarką rynkową.
  10. Urodziłem się na farmie.
  11. Ponad połowę tamtych terenów
    stanowiły wtedy lasy równikowe.
  12. To było niesamowite miejsce.
  13. Mieszkały tam niezwykle zwierzęta,
  14. w rzekach, w których się kąpałem
    pływały kajmany.
  15. Na farmie mieszkało około 35 rodzin,
  16. i wszystko, co hodowaliśmy,
    wykorzystywaliśmy sami.
  17. Bardzo niewiele szło na sprzedaż.
  18. Raz w roku, do sprzedaży trafiało bydło,
  19. które hodowaliśmy.
  20. Zaprowadzenie tysięcy krów do rzeźni
  21. zajmowało nam
  22. około 45 dni.
  23. Przez kolejne 20 dni,
  24. wracaliśmy na naszą farmę.
  25. Kiedy miałem 15 lat,

  26. musiałem opuścić to miejsce
  27. i przenieść się do większego miasta,
  28. gdzie kontynuowałem naukę.
  29. Uczyłem się tam wielu rzeczy.
  30. W Brazylii rozwijały się miasta, przemysł,
  31. a ja zainteresowałem się polityką.
    Miałem dość radykalne poglądy.
  32. Wstąpiłem do lewicowej partii
  33. i zostałem aktywistą.
  34. Potem dostałem się na uniwersytet
  35. i uzyskałem dyplom z ekonomii.
  36. I to właśnie w tym czasie

  37. zdarzyła się najważniejsza rzecz w moim życiu.
  38. Poznałem niesamowitą dziewczynę,
  39. która została moją przyjaciółką na całe życie
  40. i która do dziś wspiera mnie
    we wszystkim, co robię.
  41. To moja żona,
    Lélia Wanick Salgado.
  42. Brazylia coraz bardziej się radykalizowała.

  43. Walczyliśmy z dyktaturą,
  44. aż pewnego dnia stanęliśmy przed wyborem:
  45. Albo dołączymy do zbrojnej partyzantki
  46. albo opuścimy Brazylię.
    Byliśmy bardzo młodzi
  47. i nasza organizacja stwierdziła,
    że powinniśmy wyjechać.
  48. Wyjechaliśmy do Francji,
  49. uzyskałem tam doktorat z ekonomii,
  50. Léila została architektem.
  51. Później pracowałem w banku inwestycyjnym.
  52. Dużo podróżowaliśmy,
    zajmowaliśmy się rozwojem finansowym,
  53. i projektami Banku Światowego w Afryce.
  54. I pewnego dnia w moim życiu zagościła fotografia.

  55. Zostałem fotografem.
  56. Porzuciłem wszystko
  57. i zająłem się fotografią,
  58. Stała się dla mnie bardzo ważna.
  59. Wielu ludzi mówi, że jestem fotoreporterem,
  60. fotografem-antropologiem,
  61. lub fotografem-aktywistą.
  62. Ale dla mnie to było coś więcej.
  63. Fotografia stała się moim życiem.
  64. Żyłem tylko robieniem zdjęć
  65. Nad niektórymi projektami
  66. pracowałem przez wiele lat.
  67. Często dotyczyły problemów społecznych.
  68. Wydałem wiele książek
    z tymi zdjęciami.
  69. Wydałem wiele książek
    z tymi zdjęciami,
  70. Pokażę wam teraz trochę z tych zdjęć.
  71. W latach 1994 - 2000

  72. pracowałem nad projektem "Migracje".
  73. Wydałem album, zorganizowano wystawę.
  74. Ale okres, kiedy robiłem te zdjęcia

  75. był dla mnie bardzo trudny, zwłaszcza
    praca w Rwandzie.
  76. Byłem tam świadkiem
    niezwykłego okrucieństwa.
  77. Codziennie na moich oczach umierały tysiące ludzi.
  78. Straciłem wiarę w człowieka.
  79. Sądziłem, że nasz gatunek nie przetrwa.
  80. I wtedy zachorowałem.
  81. Moje ciało zaatakował gronkowiec.
  82. Kiedy kochałem się z żoną,
  83. wypływała ze mnie nie sperma, lecz krew.
  84. Spotkałem się w Paryżu z przyjacielem,
    który jest lekarzem,
  85. powiedziałem mu o swojej chorobie.
  86. Zbadał mnie i powiedział
    ,,Sebastianie,
  87. nie jesteś chory, twoja prostata jest zdrowa.
  88. Po prostu widziałeś już tylu tak wiele śmierci,
    że sam zacząłeś umierać.
  89. Musisz przestać.
  90. Przestań, bo teraz to ty umrzesz".
  91. Więc przestałem.

  92. Przygnębiała mnie i fotografia
  93. i wszystko inne na tym świecie.
  94. Postanowiłem wrócić tam, gdzie się urodziłem.
  95. To był przypadek.
  96. Moi rodzice byli już w podeszłym wieku.
  97. W mojej rodzinie nie ma wielu mężczyzn,
    mam siedem sióstr
  98. i podjęły one decyzję
  99. by Léili i mi przekazać tą ziemie.
  100. W chwili gdy ją otrzymałem,
    była tak martwa jak ja.
  101. Gdy byłem dzieckiem, ponad połowę tych terenów
    zajmowały tropikalne lasy.
  102. Gdy ziemia trafiła do nas,
  103. lasy tropikalne stanowiły tam
    mniej niż 0,5%
  104. Podobnie było w całym regionie.
  105. Rozbudowując Brazylię
  106. zniszczyliśmy nasze lasy.
  107. Tak jak zrobiliście to wy, tu w USA
  108. albo w Indiach i w wielu innych miejscach na ziemi.
  109. Budując nasz kraj
  110. przy okazji
  111. niszczyliśmy wszytko co było dokoła nas.
  112. Na naszej farmie były kiedyś tysiące sztuk bydła.
  113. Teraz pozostało zaledwie kilkaset.
  114. Nie wiedzieliśmy, co zrobić.
  115. I wtedy Léila wpadła
    na szalony pomysł:
  116. ,,A czemu by nie zasadzić
    na nowo lasów tropikalnych?

  117. Opowiadałeś mi,
    że urodziłeś się w raju.
  118. Odbudujmy zatem ten raj".
  119. Poprosiłem więc mojego przyjaciela,

  120. który zajmował się sadzeniem lasów,
  121. aby przygotował nam projekt.
  122. Zaczęliśmy sadzić drzewa.
  123. W pierwszym roku straciliśmy wiele z nich,
    w drugim już mniej
  124. i powoli ta martwa kraina zaczęła się odradzać.
  125. Sadziliśmy setki tysięcy drzew,
  126. były to tylko miejscowe gatunki.
  127. Chcieliśmy stworzyć ekosystem
    identyczny z tym, który został zniszczony.
  128. To było niezwykłe --
    jak zaczynało się tam odradzać życie.
  129. Musieliśmy przekształcić naszą ziemię
  130. w park narodowy.
  131. Zrobiliśmy to.
    Zwróciliśmy tą ziemie matce naturze.
  132. Stała się parkiem narodowym.
  133. Założyliśmy organizację
    Instistuto Terra
  134. i stworzyliśmy projekt umożliwiający
    zbieranie pieniądzy na ochronę środowiska.
  135. Także tu, w Los Angeles czy nad Zatoką San Francisco.
  136. W USA darowizny są zwolnione z podatku.
  137. Zbieraliśmy fundusze w Hiszpanii, we Włoszech
    oraz w Brazylii.
  138. W Brazylii współpracowaliśmy z wieloma firmami
  139. które pomogły nam finansowo, z rządem.
  140. Obudziło się we mnie życie i zapragnąłem
  141. wrócić do fotografowania.
  142. Ale tym razem, nie chciałem fotografować
  143. już tylko jednego zwierzęcia: człowieka.
  144. Chciałem fotografować także inne gatunki,
  145. robić zdjęcia krajobrazom,
  146. fotografować nas,
    ale nas z czasów
  147. gdy żyliśmy w zgodzie z naturą.
  148. Zacząłem na początku 2004 roku,
  149. a skończyłem pod koniec 2011.
  150. Stworzyliśmy niesamowitą ilość zdjęć,
  151. Léila zaprojektowała wszystkie moje książki,
  152. wszystkie moje wystąpienia.
    To ona je stworzyła.
  153. Chcemy, aby te zdjęcia
  154. wywołały dyskusję o tym,
    co jest na naszej planecie nienaruszone
  155. i co musimy najbardziej chronić,
  156. by zachować w życiu jakąś równowagę.
  157. Chciałem zobaczyć ludzi,
  158. którzy żyli jak dawniej.
  159. Tydzień temu gościłem w
  160. Brazylijskiej Narodowej Fundacji Indian.
  161. W samej Amazonii jest jeszcze
    około 110 grup Indian,
  162. żyjących z dala od cywilizacji.
  163. Również dlatego musimy chronić te lasy.
  164. Mam nadzieję, że dzięki tym zdjęciom
  165. świat dowie się o tym problemie,
  166. i ludzie zaczną inaczej patrzeć na planetę.
  167. Pokaże wam zdjęcia
  168. pochodzące z tego projektu.
  169. To jest - (oklaski)

  170. Bardzo dziękuję.
  171. To właśnie musimy chronić,

  172. walczyć o to zaciekle.
  173. Ale jest coś jeszcze, co musimy odbudować.
  174. Stworzyliśmy nowoczesne społeczeństwo
  175. i nie możemy już tego cofnąć.
  176. Wpadliśmy jednak w pewną pułapkę.
  177. Budując to wszystko, wiele zniszczyliśmy.
  178. Nasz pradawny las w Brazylii,
  179. który był wielkości Kalifornii,
  180. został zniszczony w 93 procentach.
  181. Tutaj, na Zachodnim Wybrzeżu wy zniszczyliście
    swoje lasy.
  182. Nie ma już prawie sekwojowych lasów,
    które tu kiedyś istniały.
  183. Zniknęły w niezwykle krótkim czasie.
  184. Dwa dni temu przyjechałem tu z Atlanty.
  185. Samolot leciał and pustynią,
  186. która powstała z winy człowieka.
  187. W Indiach i Hiszpanii również brakuje drzew.
  188. Musimy odtworzyć te lasy.

  189. Są podstawą naszego życia.
  190. Żeby żyć, musimy oddychać,
    a jedyną fabryką
  191. która jest w stanie przekształcić
    dwutlenek węgla w tlen
  192. są właśnie lasy.
  193. Jedynym urządzeniem
    będącym w stanie pochłaniać węgiel
  194. który nieustannie produkujemy,
  195. nawet jeśli zredukujemy jego emisję,
    i tak zawsze będziemy go produkować,
  196. są drzewa.
  197. Trzy lub cztery tygodnie temu
  198. gazety donosiły
  199. o milionach ryb, które umarły w Norwegii.
  200. W wodzie zabrakło tlenu.
  201. Zadałem sobie wtedy pytanie, czy kiedyś
  202. nie zabraknie tlenu dla innych gatunków?
  203. Również dla nas?
  204. Gospodarka wodna potrzebuje drzew.

  205. Podam wam prosty przykład.
  206. Większość z was ma sporo włosów na głowie.
  207. Gdy bierzecie prysznic,
  208. po dwóch trzech godzinach
  209. włosy wysychają.
  210. U mnie trwa to około minuty.
    Tak samo jest z drzewami.
  211. Drzewa są jak włosy naszej planety.
  212. Kiedy deszcz spadnie tam, gdzie nie ma drzew,
  213. woda zamienia się w strumienie i
    wypłukuje glebę.
  214. Nasze źródła wody
  215. zostają zniszczone,
  216. a ziemia nie nawadnia się.
  217. System korzeniowy drzew zatrzymuje wodę.
  218. Gałęzie i liście które spadają z drzew
  219. także zbierają wilgoć.
  220. Woda utrzymuje się w takiej ziemi
    miesiącami,
  221. a nasze źródła się odnawiają.
  222. To jest w tym wszystkim najważniejsze,
  223. świadomość, że woda jest nam niezbędna do życia.
  224. Na koniec chciałbym wam pokazać

  225. jeszcze kilka moich zdjęć,
  226. które dotyczą tego, o czym właśnie mówię.
  227. Jak wspomniałem,
  228. farma, którą dostałem po rodzicach
  229. była kiedyś moim rajem.
  230. Potem teren został całkowicie zniszczony.
    Gleba wyschła, uległa erozji.
  231. Tutaj widać, jak zaczynaliśmy
  232. budować nasze centrum edukacji,
  233. które stało się potem dużą
    organizacją ochrony środowiska w Brazylii.
  234. Na zdjęciu jest mnóstwo małych plam.
  235. W każdym z tych miejsc zasadziliśmy drzewo.
  236. Razem - tysiące drzew.
  237. A to zdjęcia zrobione w tym samym miejscu
  238. dwa miesiące temu.
  239. (Oklaski)

  240. Na początku mówiłem, że musieliśmy

  241. zasadzić około 2,5 miliona drzew
  242. około 200 różnych gatunków,
  243. aby odtworzyć tamtejszy ekosystem.
  244. Pokaże wam teraz ostatnie zdjęcie.
  245. Zasadziliśmy 2 miliony drzew.
  246. Dzięki temu ograniczyliśmy emisję
  247. około 100 tys. ton węgla.
  248. To było bardzo proste, udało nam się.

  249. Przez pewien zbieg okoliczności,
  250. cofnęliśmy czas, naprawiliśmy ekosystem.
  251. Mam nadzieję, że wszyscy na tej sali
  252. mamy ten sam cel,
  253. aby tutaj zrobić to samo
  254. co my zrobiliśmy w Brazylii.
  255. Możemy przecież podjąć takie działania
    na całym świecie.
  256. I wierzę, że razem nam się uda.
  257. Bardzo dziękuję.

  258. (Oklaski)