YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Filipino subtitles

← Neil MacGregor: 2600 na taon ng kasaysayan sa iisang bagay

Get Embed Code
39 Languages

Subtitles translated from English Showing Revision 1 created 04/29/2012 by Aries Eroles.

  1. Ang mga bagay na ating ginawa
  2. ay may iisang katangian --
  3. sila'y nabubuhay nang mas matagal sa atin.
  4. Tayo'y papanaw, sila'y mananatili;
  5. may iisa tayong buhay, sila ay may marami,
  6. at sa bawat buhay nila maaring iba ang kanilang pagganap.
  7. Na nangangahulugang, samantalang may isa lang tayong talambuhay,
  8. sila ay may marami.
  9. Gusto kong magsalita sa umagang ito

  10. hinggil sa estorya, ang talambuhay -- o mga talambuhay --
  11. sa iisang bagay,
  12. isang 'di karaniwang bagay.
  13. Ako'y sumasangayon na hindi sya
  14. gaanong kapansinpansin.
  15. Medyo kapareho ng laki sa bola ng rugby.
  16. Gawa sa putik,
  17. at inayon
  18. sa hugis silindro,
  19. napalibutan ng maliliit na sulat
  20. at binilad sa araw hanggang matuyo.
  21. At sa nakikita naman ninyo,
  22. ay medyo nasisira na siya,
  23. na hindi naman kataka-taka
  24. dahil noong dalawa´t kalahating libo pa siya nagawa
  25. at nahukay siya
  26. noong 1879.
  27. Pero sa ngayon,
  28. naniniwala akong ang bagay na ito
  29. ay may malaking papel
  30. sa politika ng Gitnang Silangan.
  31. At ito'y isang bagay
  32. na may mga kaaya-ayang estorya
  33. at mga estoryang hinding hindi matatapos.
  34. Ang estorya ay nagbungad

  35. sa kasagsagan ng gyera sa pagitan ng Iran at Iraq
  36. at ang mga sumunod na mga kaganapan
  37. na umipon
  38. sa pagsakop sa Iraq
  39. ng pwersang dayuhan,
  40. sa pagkaalis sa despotikadong pangulo
  41. at saglit na pagbabago sa rehimen.
  42. Gusto kung magumpisa
  43. sa isang yugto sa mga magkakasunod na kaganapan
  44. na karamihan sa inyo ay pamilyar,
  45. ang pyesta ni Belshazzar --
  46. dahil tayo ay nagtatalakay hinggil sa gyera ng Iran at Iraq
  47. noong 539 BC.
  48. At ang hindi pagkakasalungat
  49. sa kaganapan
  50. noong 539 BC at 2003 at sa pagitan
  51. ay kagulat-gulat.
  52. Ang nakikita nyo ngayon ay pinta ni Rembrandt
  53. na nasa National Gallery sa London na ngayon,
  54. na nagpapakita sa sulat mula ni propetang Daniel
  55. sa sulat ng mga Hudyo.
  56. At medyo alam niyo na ang estorya.
  57. Si Belshazzar, anak ni Nebuchadnezzar,

  58. si Nebuchadnezzar ang nagsakop sa Israel, pinagdarambungan and Herusalem
  59. at hinuli ang mga tao
  60. at binalik ang mga Hudyo sa Babelonya.
  61. Hindi lang mga Hudyo, kinuha niya pati ang mga lalagyan sa templo.
  62. Sinugod niya at nilapastangan ang templo.
  63. At yung mga malalaking gintong lalagyan sa templo ng Herusalem
  64. ay dinala papuntang Babelonya.
  65. Si Belshazzar, ang kanyang anak,
  66. ay naisipang magpyesta.
  67. At para mas magalak pa siya,
  68. ginawan pa nya ng kalapasatangan
  69. at kinuha ang mga lalagyan mula sa templo.
  70. Nakikipagyera na siya sa mga taga-Iran,
  71. sa hari ng Persya.
  72. At sa gabing iyon, sabi ni Daniel,

  73. sa kalagitnaan ng kasiyahan
  74. isang kamay ang lumitaw at nagsulat sa dingding,
  75. "Ikaw ay tinimbang at napag-alamang wala,
  76. at ang iyong kaharian ay maipasa
  77. sa taga-Medes at mga Persyano."
  78. At sa gabing iyon
  79. si Cyrus, hari ng Persya, ay dumating sa Babelonya
  80. at ang buong kaharian ni Belshazzar ay bumagsak.
  81. Isa itong malaking kaganapan
  82. sa kasaysayan
  83. ng mga Hudyo.
  84. Isang malaking estorya. Ito'y estorya na alam nating lahat.
  85. "Ang mga sulat sa dingding"
  86. ay bahagi ng ating araw-araw na lengwahe.
  87. Ang sumunod
  88. ay napakapambihira,
  89. at dito ang silindro
  90. papasok sa estorya.
  91. Si Cyrus, na hari ng Persya,

  92. ay pumasok sa Babelonya na walang pakikipagdigma --
  93. ang malaking kaharian ng Babelonya,
  94. na sumasaklaw mula sa gitnang timog ng Iraq
  95. hanggang sa Mediterranean,
  96. bumagsak mula kay Cyrus.
  97. At si Cyrus ay gumawa ng deklarasyon
  98. at yun ang kung ano ang silindro na ito,
  99. and deklerasyong ginawa sa lider na ginabayan ng Diyos
  100. na nagpabagsak sa despotadong pinuno ng Iraq
  101. at nagpalaya sa mga mamamayan.
  102. Sa pakipag-usap sa Babelonya --
  103. ito ay isinulat sa wika ng taga-Babelonya --
  104. sabi niya, "Ako si Cyrus, hari sa buong kalawakan,
  105. ang dakilang hari, ang makapangyarihang hari,
  106. hari ng Babelonya, hari sa apat na sulok ng daigdig."
  107. Sa nakikita nyo, nindi pinagkakahiyang ang pag-eksherasyon nito.
  108. Meron siguro
  109. yung una talagang pagsisiwalat
  110. sa isang nananalong hukbo
  111. na nakuha natin.
  112. At ito'y isinulat, na makikita natin sa tamang panahon,
  113. sa mga dalubhasang P.R. consultant.
  114. Kaya ang eksharehasyon ay hindi nakakapagtaka.
  115. At kung ano ang dakilang hari, ang makapangyarihang hari,

  116. ang hari sa apat na sulok ng daigdig na gagawin?
  117. Nagpatuloy siya sa pagsabi na bilang pagsakop sa Babelonya
  118. ay papakawalan niya ang mga taong
  119. ang mga taga Babelonya -- Nebuchadnezzar at Belshazzar --
  120. na nadakip at inalipin
  121. at palayain.
  122. Hahayain nya silang bumalik sa kanilang mga bansa.
  123. At mas importante,
  124. hahayaan niya silang bawiin
  125. ang mga diyos, mga estatuwa,
  126. mga lalagyan sa templo
  127. na nakumpiska.
  128. Ang lahat na mga tao na nasupil at napaalis ng mga taga-Babelonya
  129. ay uuwi,
  130. at dadalhin nila ang kanilang mga diyos.
  131. At sila'y maibangon uli ang kanilang mga altar
  132. at magpuri sa kanilang mga diyos
  133. sa kanilang paraan, sa kanilang lugar.
  134. Ito ang kautusan,
  135. ang bagay na ito ang ebedinsya
  136. para sa katutuhan na ang mga Hudyo
  137. matapos ang paglisan sa Babelonya,
  138. ang mga taon na kanilang nagugol sa Babelonya,
  139. na nagluksa habang naalala ang Herusalem,
  140. ang mga Hudyo na iyon ay pinauwi sa kanilang mga tahanan.
  141. Napahintulutan silang umuwi sa Herusalem
  142. at itayong muli ang temple.
  143. Ito ang pangunahing dokumento

  144. sa kasaysayan ng Hudyo.
  145. At ang Aklat ng mga Salaysay, ang Aklat ni Ezra sa mga kasulatan ng mga Hudyo
  146. ay nagulat ng kaparihong tugon.
  147. Ito ang bersyon ng mga Hudyo
  148. sa parehong estorya.
  149. "Kaya sabi ni Cyrus, hari ng Persya,
  150. 'Lahat ng kaharian sa lupa na bingay ng Panginoong Diyos sa inyo,
  151. at inutusan niya ako
  152. para gawan ng bahay sa Herusalem.
  153. Sino sa inyo ang kanyang mga tao?
  154. Ang Panginoong Diyos ay mapasakanya,
  155. at haayan siyang pumarito.'"
  156. "Pumarito" -- aaleh.
  157. Ang pinakamahalagang elemento
  158. sa paniwala ng kanilang pagbalik,
  159. ang pinakamahalang parte
  160. sa buhay ng Hudianismo.
  161. Sa napag-alaman ninyo, ang pagbalik mula sa pagkatapon,
  162. ang pangalawang temple,
  163. ang nagbagong anyo sa Hudianismo.
  164. At ang pagbabagong yaon,
  165. yaong makasaysayang sandali,
  166. ay dahil kay Cyrus, ang hari ng Persya,
  167. naiulat sa atin sa kasulatan ng mga Hudyo
  168. at sa putik ng Babelonya.
  169. Dalawang dakilang kasulatan,

  170. ano kaya ang tungkol sa pulitika?
  171. Kung ano ang nangyari
  172. ay nagdulot sa pangunahing pagbabago sa kasaysayan sa Gitnang Silangan.
  173. Ang empiryo ng Iran, ng Medes at ng mga Persyano,
  174. ay napagkaisa sa ilalim ni Cyrus,
  175. ang kauna-unahang dakilang emperyo sa daigdig.
  176. Nagsimula si Cyrus sa 530 BC.
  177. At panahon ng kanyang anak na si Darius,
  178. ang kabuuan ng silangang Mediterranean
  179. ay napapasailalim sa kontrol ng Persya.
  180. Sa katunayan, ang emperyong ito
  181. ay ang Gitnang Silangan na sa ngayon,
  182. at yun ang nahugis sa Gitnang Silangan ngayon.
  183. Yun ang pinakamalaking emperyo na nakilala sa daigdig noon.
  184. At ang importante,
  185. yun ang unang
  186. saring-kultura, saring-panininiwala na estado
  187. sa malawakan.
  188. At kailangan niyang mapatakbo sa panibagong paraan.
  189. Pinapatakbo siya sa iba't ibang lengwahe.
  190. Ang katunayang ang kautusan na ito sa Babelonya ay nangangahulugan ng isang bagay.
  191. Kinikilala nito ang iba't ibang ugali,
  192. iba't ibang tao, iba't ibang relihiyon, iba't ibang paniniwala.
  193. Lahat ng mga iyon ay nirerespeto ni Cyrus.
  194. Itinakda ni Cyrus ang isang modelo

  195. kung paano magtaguyod
  196. ng isang dakilang saring-bayan, saring-paniniwala, saring-kultura na komunidad.
  197. At ang resulta ay
  198. isang emperyo na sumasaklaw sa mga pook na nakikita nyo sa screen,
  199. at tumagal nang 200 taon ng katatagan
  200. hanggang sinira ito ni Alexander.
  201. Nagiwan iyon ng panaginip ng Gitnang Silangan bilang isang yunit,
  202. at ito ang yunit na kung saan ang mga tao sa iba't ibang paniniwala
  203. ay nagkakaisang namumuhay.
  204. Ang pananakop ng mga Griyego ang nagtapos nito.
  205. At hindi na panitili ni Alexander ang gobyernong iyon
  206. at ito'y naghiwahiwalay.
  207. Pero kung ano ang nirerepresenta ni Cyrus
  208. ay nanatiling mahalaga.
  209. Ang Griyegong mananalaysay na si Xenophon

  210. ay nagsulat ng kanyang aklat na "Cyropaedia"
  211. na isinulong si Cyrus bilang isang dakilang pinuno.
  212. At sa kabuuan ng Kanlurang kultura pagkatapos,
  213. si Cyrus ay nanatiling modelo.
  214. Ito ay isang imahe sa ika-16 na siglo
  215. para mapakita kung gaano ka laganap
  216. ang pagpugay nito.
  217. At ang aklat no Xenophon hinggil ni Cyrus
  218. kung gaano kasari-sari ang lipunan
  219. ay isa sa mga dakilang aklat-aralin
  220. na pumukaw sa ating mga ama
  221. sa Rebolusyong Amerikano.
  222. Si Jefferson ay isang dakilang tagahanga --
  223. ang mga uliran ni Cyrus
  224. ay malinaw na nagpahiwatig sa mga uliran sa ika-18 siglo
  225. kung paano magpaubaya sa relihiyon
  226. sa bagong estado.
  227. Samantala, sa Babelonya,

  228. ang mga bagay ay hindi naging kanaisnais.
  229. Pagkatapos ni Alexander, ang ibang emperyo,
  230. ang Babelonya ay bumagsak, naging lugar ng pagkasira,
  231. at ang mga bakas sa dakilang emperyo ng Babelonya ay naglaho --
  232. hanggang noong 1879
  233. nang ang silindro ay nadiskobre
  234. sa isang paghuhukay sa Babelonya ng British Museum.
  235. At dito magsimula ang panibagong estorya.
  236. Nagsimula ang malaking debate
  237. sa gitna noong ika-19 na siglo:
  238. Kapanipaniwala ba ang mga kasulatan? Mapagkatiwalaan ba natin sila?
  239. Ang alam lang natin
  240. ay hinggil sa pagbabalik ng mga Hudyo at ang kautusan ni Cyrus
  241. galing sa kasulatan ng mga Hudyo.
  242. Walang ibang ebedinsya.
  243. Biglang lumabas ito.
  244. At malaking kagalakan
  245. sa daigdig sa mga lugar na naniniwala sa mga kasulatan
  246. na inalog ang kanilang pananampalataya hinggil sa paglikha
  247. sa ebolusyon, sa heyolohiya,
  248. ito ang ebedinsya
  249. na ang mga kasulatan ay totoo sa kasaysayan.
  250. Isa itong malaking sandali sa ika-19 na siglo.
  251. Pero -- at dito naging komplikado --

  252. ang katotohanang ito ay totoo,
  253. hurrah para sa arkiyoloheyo,
  254. pero ang pagsalin ay mas komplikado.
  255. Dahil ang silindro at ang Bibliya ng mga Hudyo
  256. ay may pinagkaiba.
  257. Ang silindro ng Babelonya
  258. ay sinulat ng mga pari
  259. ng dakilang dyos ng Babelonya, si Marduk.
  260. At hindi nakakapagtaka
  261. kung ang sinasabi nila ay gawa ni Marduk.
  262. "Marduk, hawak namin, ang nagngangalang Cyrus."
  263. Hawak ni Marduk sa kamay si Cyrus,
  264. para panguluhan ang kanyang tao
  265. at binigay sa kanya ang kaharian ng Babelonya.
  266. Sinabihan ni Marduk si Cyrus
  267. upang gumawa ng mga dakila at mapagbigay na bagay
  268. upang mapalaya ang mga tao.
  269. At dahil dito mapasalamatin ako
  270. at ipinagbunyi ko si Marduk.
  271. At ang mga manunulat na Hudyo

  272. sa Lumang Tipan,
  273. hindi nakakapagtataka mong malaman,
  274. na iba ang kanilang pananaw nito.
  275. Sa kanila, imposibleng si Marduk
  276. ang gumawa ng lahat.
  277. Tanging si Heyoba lamang.
  278. At sa Isaiah,
  279. ay may magagandang teksto
  280. na binigay ang karangalan,
  281. hindi ni Marduk
  282. ngunit sa Panginoong Diyos ng Israel --
  283. ang Panginoong Diyos ng Israel
  284. ay tinawag rin si Cyrus sa kanyang pangalan,
  285. at inakay din si Cyrus
  286. at sinabihan din siya sa pagpastol ng kanyang mga tao.
  287. Ito'y isang ehemplo
  288. ng dalawang magkaibang makaparing gugulin sa parehong pangyayari,
  289. dalawang magkaibang relihiyosong pag-takeover
  290. ng isang katotohanang pulitikal.
  291. Ang Diyos ay alam nating

  292. dumadapig sa mga malalaking batalyon.
  293. Ang tanong ay kung sinong dyos yun?
  294. At ang debate ay nagpagalaw
  295. sa lahat noong ika-19 na siglo
  296. para maunawa na ang mga kasulatan ng mga Hudyo
  297. ay parte sa mas malawak na daigdig ng relihiyon.
  298. At klarong klaro na
  299. ang silindro ay mas luma na teksto kaysa sa Isaiah,
  300. gayunpaman, si Heyoba ay nagsalita
  301. ng pareho
  302. kay Marduk.
  303. At ako'y may kunting pakiramdam na alam ito ni Isaiah,
  304. dahil sabi niya,
  305. may Diyos na nagsabi,
  306. "Tinawag kita sa iyong pangalan
  307. pero hindi mo ako kilala."
  308. Sa tingin ko'y kinilala
  309. ni Cyrus na hindi niya napag-alaman
  310. na gumaganap siya sa utos ni Heyoba.
  311. At pare-pareho, nasurpresa din siya na gumaganap din siya sa utos ni Marduk.
  312. Dahil napaka-interesado
  313. na si Cyrus ay isang mabuting Persyano
  314. na may ibang mga dyos
  315. na hindi nakasaad sa mga teksto.
  316. (Tawanan)

  317. Yun ay sa 1879.

  318. 40 na taon ang nakalipas
  319. at tayo'y nasa 1917,
  320. at ang silindro ay pumasok sa kakaibang daigdig.
  321. Ngayon, sa tunay na pulitika
  322. ng kontemporaryong mundo --
  323. ang taon ng Deklarasyong Balfour,
  324. ang taon nung ang bagong emperyo sa Gitnang Silangan, ang Britanya,
  325. ay nagdeklarar
  326. ng pambansang tirahan ng mga Hudyo,
  327. pinahihintulotan
  328. ang mga Hudyo na bumalik.
  329. At ang tugon nito
  330. sa populasyon ng mga Hudyo sa Silangang Europa ay rabsodik.
  331. At sa buong Silangang Europa,
  332. itinanghal ng mga Hudyo ang larawan ni Cyrus
  333. at ni George V
  334. na magkatabi --
  335. dalawang dakilang pinuno
  336. na naghintulot pabalikin sa Herusalem.
  337. At ang silindro ni Cyrus ay ipinakita muli sa madla
  338. at ang mga teksto nito
  339. bilang demonstrasyon kung bakit ano ang nangyari
  340. pagkatapos sa gyera noong 1918
  341. ay parte ng plano ng Diyos.
  342. Alam nyo lahat ang nangyari.
  343. Ang estado ng Israel ay i-sinet-up,
  344. at 50 taon ang nakalipas, noong 60s,
  345. naging klaro na na ang pagiging imperyo ng Britanya ay wakas na.
  346. At isa pang estorya ng silindro ang nag-umpisa.
  347. Sa rehiyon, ang U.K. at ang U.S. ay nagpasiya,

  348. na ilayo sa komunismo,
  349. at ang may-kapangyarihan na gagawa nito
  350. ay ang Iran, ang Shah.
  351. At ang Shah ay nagimbento ng kasaysayan ng Persya,
  352. o pagbalik sa kasaysayan ng Persya,
  353. na nagluklok sa kanya sa sentro ng dakilang tradisyon
  354. at gumawa ng mga barya
  355. na may mukha niya
  356. at ang silindro ni Cyrus.
  357. Nung siya ay nagkaroon ng malaking pagdiriwanng sa Persepolis,
  358. binuhay niya ang silindro
  359. at ang sinlindro ay inarkila ng Museo ng Britanya, napunta sa Tehran,
  360. at parte ng yung malaking selebrasyon
  361. ng dinastiyang Pahlavi.
  362. Ang sinlindro ni Cyrus: taga-paggrantiya ng Shah.
  363. 10 taon ang nakalipas, ay isang panibagong estorya:

  364. Rebolusyong Iran, 1979.
  365. Islamikong rebolusyon, walang Cyrus;
  366. hindi na tayo interesado sa kasaysayan na iyun,
  367. interesadon na tayo sa Islamikong Iran --
  368. hanggang sa Iraq,
  369. isang bagong superpower tayo'y nagdesisyong panatilihin sa rehiyon,
  370. umatake.
  371. Pagkatapos ay isa pang gyera ng Iran at Iraq.
  372. Naging kritikal ito para sa mga taga-Iran
  373. para isa-ala-ala ang nakaraan,
  374. kanilang dakilang nakaraan
  375. nung lumaban sila sa Iraq at nanalo.
  376. Ito'y naging isang mahalagang simbolo
  377. na natipon ng lahat ng taga-Iran --
  378. Muslim at hindi Muslim,
  379. Kristiyano, Zoroastriyano, Hudyo na naninirahan sa Iran,
  380. mga deboto, at hindi deboto.
  381. At ang halatang simbolo ay si Cyrus.
  382. Kaya nung ang Museo ng Britanya at Pambansang Museo ng Tehran

  383. ay nagtulungan at nagtrabahong magkasama, gaya ng ginagawa natin,
  384. ang mga Iranian ay humiling lamang ng isang bagay
  385. bilang utang.
  386. At iyon ang gusto nilang bagay.
  387. Gusto nilang hiramin ang silindro ni Cyrus.
  388. At nung nakaraang taon,
  389. ang silindro ni Cyrus ay nagbalik sa Tehran
  390. sa pangalawang pagkakataon.
  391. Ipinakikita rito ang pagbigay na nakasilid sa isang lalagyan
  392. ng direkto ng Pambansang Museo ng Tehran,
  393. isa sa maraming babae sa Iran sa mataas na posisyon,
  394. Gng. Ardakani.
  395. Ito'y isang malaking kaganapan.
  396. Ito ang kabilang sulok ng parehong litrato.
  397. Ito ay sa Tehran
  398. sa pagitan ng isa at dalawang milyon katao
  399. sa loob ng ilang buwan.
  400. Ito ay higit pa sa blockbuster na pelikula
  401. sa Kanluran.
  402. Isang paksa sa malaking debate
  403. ang tungkol sa kung ano ang kahulugan ng silindro, ano ang ibig sabihin ni Cyrus,
  404. pero higit pa, si Cyrus na naihayag sa silindron ito --
  405. si Cyrus bilang tagapagligtas ng kanyang bayan,
  406. ang kampeyon ng pagkakilanlang Persyano
  407. at ng mga taga-Iran,
  408. pagparaya sa pananampalataya.
  409. Sa sa kasalukuyang Iran,
  410. ang mga Zoroastriyano at Kristiyano ay may tiyak na puwang
  411. sa parlamento ng Iran, isang bagay na maipagmayabang.
  412. Ang makita itong bagay na ito saTehran,

  413. libo-libong Hudyo na naninirahan sa Iran
  414. ay pumunta sa Tehran para tingnan ito.
  415. ito'y naging isang dakilang simbolo,
  416. isang malaking paksa ng debate
  417. tungkol kung ano ang Iran sa kanyan tahanan at sa labas.
  418. Ang Iran ba ay mananatiling tagapagtanggol ng naaapi?
  419. Papalayain ba ng Iran ang mga tao
  420. na inalipin at inalipusta ng mga malupit na pinuno?
  421. Ito ay isang malaking pambansang retorika,
  422. at inipon itong lahat
  423. sa maayos na pagtanghal
  424. paglunsad sa pagbabalik.
  425. Dito ay nakikita ninyo ang pinalaking silindro ni Cyrus sa entablado
  426. na may dakilang tao sa kasaysayan ng Iran
  427. na nagtipon-tipon
  428. sa pamana ng Iran.
  429. Ang salaysay ay inilahad
  430. mismo ng pangulo.
  431. At para sa akin,

  432. para iwan ang bagay na ito sa Iran,
  433. para pahintulutan ang bagay na ito sa Iran
  434. ay inihintulot na maging parte
  435. sa isang ekstraordinaryong debate
  436. na aabot sa pinakamataas na level
  437. sa kung anuman ang Iran,
  438. anong pinagkaiba ng Iran
  439. at paano ang pagkaiba ng kasaysayan ng Iran
  440. ay huhugis ng mundo ngayon.
  441. Ang debate ay patuloy pa rin,
  442. at patuloy pa rin iyan mamamayagpag,
  443. dahil ang bagay
  444. ay isa sa dakilang deklarasyon
  445. ng hangarin ng tao.
  446. Ito ay sumangayonsa constitusyon ng Amerika.
  447. Higit pa sa tunay na kalayaan ang sinasabi nito
  448. maging sa Magna Carta.
  449. Ito ay isang dokumento na maaaring nangangahulugan ng maraming bagay,
  450. para sa Iran at sa rehiyon.
  451. Isang replica nito

  452. ay nasa United Nations.
  453. Sa New York nitong tag-lagas, ay naroon ito
  454. kung kelan ang malaking debate
  455. tungkol sa kinabukasan ng Gitnang Silangan.
  456. At gusto kong magtapos sa tanong na
  457. ano ang maging sunod na estorya
  458. na itong bagay na ito ay naaanyo.
  459. Lalabas ito
  460. sa marami pang Gitnang Silangang estorya.
  461. At kung ano ang mga estorya sa Gitnang Silangan,
  462. kung ano ang estorya ng daigdig,
  463. gusto mp bang makita ito
  464. na sumasalamin kung ano ang sinabi,
  465. kung ano ang pinahayag ng silindro?
  466. Ang karapatan ng mga tao
  467. para mamuhay na magkasama sa parehong estado,
  468. nagsasamba ng magka-iba, malaya --
  469. isang Gitnang Silangan, isang daigdig,
  470. kung saan ang relihiyon ay hindi paksa ng debisyon
  471. o ng debate.
  472. Sa mundo ng Gitnang Silangan ngayon,

  473. ang debate ay nakakatulilig.
  474. Pero sa tingin ko ay possible
  475. na ang pinakamakapangyarihan at pinakamatalino sa kanilang lahat
  476. ay maging tinig
  477. nitong tahimik na bagay,
  478. ang silindro ni Cyrus.
  479. Salamat po.

  480. (Palakpakan)