YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Turkish subtitles

← İmplantlara karşı vücudunuz - Kaitlyn Sadtler

Get Embed Code
22 Languages

Showing Revision 4 created 07/03/2019 by Cihan Ekmekçi.

  1. İnsulin pompasıyla hayat kolaylaşır.
  2. Dünyadaki 415 milyon diyabetli
    insan hayata böyle tutunur.
  3. Pompa kan şekerini izler,
    gerekli insulini verir.
  4. Böylece sürekli parmak delmeye
    ve kan testine gerek kalmaz.
  5. Bu küçük alet bir pompa ve iğneden oluşur,
  6. iğne glukozu ölçüp pompaya veri gönderir
  7. ve daha sonra vücuda ne kadar
    insulin gönderileceği hesaplanır.
  8. Ama sistemin bir de eksisi var:
  9. Geçiciler.
  10. Glukoz sensörleri birkaç günde bir
    çıkarılarak yenisiyle değiştirilmelidir.
  11. Bu problem, sadece glukoz sensörleri
    ve insulin pomplarına özgü değildir.
  12. Vücuda takılan bütün implantlarda
    zamana dayalı değiştirme problemi yaşanır.
  13. Mesela plastik diz protezlerinin
    20 yıl ömrü vardır.
  14. Kozmetik amaçlı kullanılan
    diğer implantlar da
  15. 10 yıl sonra aynı kaderi paylaşır.
  16. Tek problem bu da değildir:
    Bu süreç pahalı ve riskli olabilir.
  17. Aslında problemin kaynağı ise
    vücudumuzun bağışıklık sistemidir.

  18. Yüzyıllarca süren evrimle
    gelişen bu savunma gücü
  19. yabancı cisimleri anında tanıyacak
    kadar iyi hale gelmiştir.
  20. Öyle bir sistem ki
  21. muhteşem cephaneliğinde yavaşlatacak,
    durduracak ve yok edecek her silah vardır.
  22. Yeter ki bir cismin orada olmaması
    gerektiğine inanmış olsun.
  23. Ama bu sıkı gözetim bir de
    olumsuzluğa yol açar.
  24. Vücudumuz insulin pompası gibi
    yardımcı implantları tanımaz
  25. ve onlara zararlı bir virüs
    veya bakteri muamelesi yapar.
  26. İnsulin pompası deriye takılır takılmaz

  27. Varlığı "yabancı cisim uyarısı"
    olarak algılanır.
  28. Serbest dolaşan proteinler
    hemen hareketlenir.
  29. Kendilerini implantın yüzeyine
    yapıştırmaya başlarlar.
  30. Bu proteinlerin içinde
    antikorlar da vardır.
  31. Bunlar, yabancı cismi
    etkisiz hale getirmeye çalışırlar.
  32. Aynı zamanda diğer bağışıklık hücrelerine
    davet sinyalleri gönderirler.
  33. Artık saldırı gücü kuvvetlenecektir.
  34. İlk cevap iltihap hücrelerinden gelir.

  35. Yani nötrofil ve fagositler
  36. hemen bu acil çağrıya koşarlar.
  37. Netrofiller içi enzimle dolu
    küçük taneciklerle saldırmaya başlar.
  38. Enzimler insulin pompasının
    iğnesini parçalamaya çalışır.
  39. Fagositler de enzimlerini salarlar.
  40. Nitrik oksit radikallerini de
    devreye sokarlar.
  41. Bunlar, yabancı cismi zamanla
    yıpratan kimyasal reaksiyona yol açarlar.
  42. Eğer fagositler yabancı cisimden
    kolayca kurtulamazlarsa
  43. birleşerek "dev hücre" denen
    bir hücre kitlesi oluştururlar.
  44. Aynı anda fibroblast denen hücreler
  45. o bölgeye giderek cisim üzerinde
    yoğun bir bağ doku oluşturmaya başlarlar.
  46. Pompanın insulin vermek için kullandığı
  47. ve şekeri ölçtüğü iğneyi kuşatırlar.
  48. Zamanla bu yapı kalınlaşır
  49. ve implantın çevresinde
    bir yaraya dönüşür.
  50. Yara artık geçilmez bir duvar gibidir.

  51. Hayati etkileşimleri öyle bir durdurur ki
  52. vücut ve implant haberleşemez.
  53. Mesela kalp pillerinin etrafında oluşan
    yara pilin en önemli işlevi
  54. olan elektrik akımını durdurabilir.
  55. Diz protezleri de eskidikçe
    parçacıklar kopabilir,
  56. bağışıklık hücreleri bunların
    etrafında iltihaba sebep olur.
  57. Daha da kötüsü bağışıklık sisteminin
    bu saldırısı hayatı bile tehdit edebilir.
  58. Neyseki araştırmacılar
    yeni yollar buluyorlar da

  59. bağışıklık sistemine implantları
    kabul ettirmeye çalışıyorlar.
  60. Mesela implantları bazı
    kimyasal ve ilaçlarla kaplamak
  61. bağışıklık sistemini püskürtebiliyor.
  62. Daha doğrusu implantlar
    bağışıklık sistemi tarafından görülmüyor.
  63. Bir başka yol da implantları
    doğal malzemelerden yapmak
  64. veya dokuları taklit eden biçimler vermek.
  65. Böylece vücut daha zayıf
    bir saldırı başlatıyor.
  66. yapay implantlara verdiğinden
    daha sönük bir tepki.
  67. Bazı tedavilerde implant
    kullanılmasında amaç
  68. kayıp veya hasarlı dokunun
    tekrar oluşturulmasıdır.
  69. Böyle durumlarda implantların
    bileşenleri de tasarlanarak
  70. özel sinyaller gönderilmesi
    sağlanabiliyor.
  71. Böylece bağışıklık sisteminin tepkileri
    dikkatlice kontrol edilebiliyor.
  72. Bağışıklık sistemini göz önünde bulunduran
    bu tür çalışmalar gelecekte

  73. tamamıyla yapay organlar
    üretmemizi sağlayabilir.
  74. Vücudumuzun reddetmeyeceği protezler
  75. ve kendiliğinden iyileşen
    yaralar gerçek olabilir.
  76. Bu tedaviler bir gün
    tıpta devrim yaratabilir
  77. ve sonsuza kadar içinde
    yaşadığımız vücutları dönüştürebilir.