Polish subtitles

← Dzień z życia architekta w starożytnej Grecji - Mark Robinson

Get Embed Code
26 Languages

Showing Revision 10 created 10/20/2020 by Rysia Wand.

  1. Nad Atenami dopiero świta,
    a Fidiasz już jest spóźniony do pracy.
  2. Jest 432 rok p.n.e.,
  3. a on jest architektem,
    czyli głównym budowniczym,
  4. Partenonu, najnowszej
    i największej świątyni Aten.
  5. Po ukończeniu arcydzieło będzie
    ogromną świątynią bogini Ateny
  6. i świadectwem chwały Ateńczyków.
  7. Ale kiedy Fidiasz przybywa na miejsce,

  8. czeka na niego pięciu
    epistatai, czyli urzędników.
  9. Oskarżają Fidiasza o defraudację złota
  10. przeznaczonego na główny posąg świątyni.
  11. Dają mu czas do zachodu słońca,
    żeby uzasadnił wszystkie koszty budowy
  12. i rozliczył się z każdego płatka złota
    albo stanie przed sądem.
  13. Urażony oskarżeniami Fidiasz
    nie jest jednak zaskoczony.

  14. Perykles, polityk,
    który zlecił budowę Partenonu,
  15. ma w zarządzie miasta wielu wrogów,
  16. a ten projekt jest nieco kontrowersyjny.
  17. Ludność oczekuje klasycznej
    świątyni w stylu doryckim
  18. z prostymi kolumnami
    podtrzymującymi poziome belkowanie
  19. i zwieńczonej trójkątnym dachem.
  20. Ale plany Fidiasza znacznie wykraczają
    poza ateńskie standardy.
  21. Jego projekty łączą kolumny doryckie
    z rozległym fryzem jońskim
  22. i przedstawiają Panatenaje.
  23. Ta rzeźba nie tylko ukaże
    ludzi i bogów obok siebie,
  24. czego nigdy dotąd nie widziano w świątyni.
  25. Będzie też kosztować znacznie
    więcej niż tradycyjna świątynia.
  26. Modląc się, żeby wydatki kolegów
    okazały się bez zarzutu,
  27. Fidiasz wyrusza,
    żeby dowieść swojej niewinności.
  28. Najpierw wydaje polecenia
    architektom Iktinosowi i Kallikratesowi.

  29. Nie mając światłokopii projektu,
  30. szczegółowo studiują ogólny szkic
  31. i trójwymiarowy model.
  32. Bez dokładnego planu zespół często
    musi rozwiązywać problemy na bieżąco,
  33. kierując się jedynie obliczeniami
    i poczuciem symetrii.
  34. Jej utrzymanie jest szczególnie trudne.

  35. Partenon jest zbudowany na łuku
    z kolumnami pochylonymi lekko do wewnątrz.
  36. Żeby pokazać siłę
  37. i sprawić, że kolumny z daleka
    będą wyglądały prosto,
  38. architekci zastosowali entasis,
    czyli lekkie wypukłości w kolumnach.
  39. Dla innych elementów świątyni
  40. zespół oblicza symetrię, stosując
    względnie spójne proporcje
  41. w całym projekcie.
  42. Ale zmiany wymagają ciągłych przeliczeń.
  43. Po rozwiązaniu jednego z problemów
  44. Fidiasz zbiera rejestry złota
    prowadzone przez kolegów
  45. i udaje się po przesyłkę specjalną.
  46. Ogromne marmurowe bloki
    na fronton Partenonu

  47. właśnie dotarły z kamieniołomów
    na górze Pentelejkon.
  48. Zwykłe rampy zawaliłyby się pod ciężarem
  49. tych 2-3 tonowych bloków kamiennych,
  50. więc Fidiasz nakazuje
    budowę nowych wyciągów.
  51. Po zarejestrowaniu dodatkowego wydatku

  52. i nadzorowaniu budowy całe popołudnie
  53. dociera do pracowni rzeźbiarskiej.
  54. Jego rzeźbiarze tworzą
    92 mityczne sceny, czyli metopy,
  55. mające zdobić świątynię.
  56. Każda rzeźba inna epicka bitwa,
  57. mityczna prezentacja greckich zwycięstw
  58. nad Persją sprzed 40 lat.
  59. Żadna dotąd świątynia
    nie miała tylu metop,
  60. a każda scena zwiększa
    i tak już duże wydatki.
  61. W końcu Fidiasz zabiera się
    za swoje główne zadanie

  62. i centralny punkt całej świątyni.
  63. Pokryty grubymi warstwami złota,
    drobiazgowo zdobiony
  64. i górujący nad ludźmi
  65. posąg przedstawia patronkę
    i obrończynię miasta Atenę Partenos.
  66. Kiedy świątynia zostanie ukończona,
    wokół niej zgromadzą się tłumy,
  67. żeby modlić się, składać ofiary
  68. dokonywać rytualnych libacji
    ku czci bogini mądrości.
  69. Fidiasz spędza resztę dnia,

  70. projektując wykończenie posągu,
  71. a kiedy światło gaśnie,
    przybywają do niego epistatai.
  72. Po przestudiowaniu rejestrów
    triumfalnie podnoszą głowy.
  73. Fidiasz mógł wykazać
    ogólne wydatki świątyni,
  74. ale w aktach nie ma słowa
    o złocie z posągu.
  75. W tym momencie przybywa sam Perykles,
    żeby ocalić głównego budowniczego.

  76. Sponsor świątyni mówi,
    że całe złoto na posąg
  77. można zważyć indywidualnie
    i udowodnić niewinność Fidiasza.
  78. Po przydzieleniu robotników do zadania
  79. i nakazaniu urzędnikom
    pilnowania ich do późnej nocy
  80. Fidiasz i jego patron
    zostawiają przeciwników
  81. na łasce potężnej Ateny.