Vietnamese subtitles

← Để phát hiện bệnh sớm, hãy nói mật ngữ của vi khuẩn

Get Embed Code
28 Languages

Showing Revision 6 created 04/15/2020 by Thu Ha Tran.

  1. Các bạn không biết chúng.
  2. Các bạn không thấy chúng.
  3. Nhưng chúng luôn ở quanh đây,
  4. thầm thì,
  5. lên những kế hoạch bí mật,
  6. xây dựng quân đội với hàng triệu binh sĩ.
  7. Và khi chúng quyết định tấn công,
  8. chúng nhất tề tấn công.
  9. Tôi đang nói về vi khuẩn.
  10. (Cười)

  11. Các bạn nghĩ tôi đang nói về ai chứ?

  12. Vi khuẩn sống trong những cộng đồng
    như con người vậy.

  13. Chúng có gia đình,
  14. chúng nói chuyện
  15. và chúng lên kế hoạch các hoạt động.
  16. Và cũng như con người,
    chúng mưu mô, lừa gạt
  17. và một số còn gian dối nhau.
  18. Nếu tôi nói với bạn rằng ta có thể nghe
    các cuộc trò chuyện của vi khuẩn
  19. và giải mã thông tin tuyệt mật của chúng
    sang tiếng người thì sao?
  20. Và nếu tôi nói với bạn rằng dịch các cuộc
    trò chuyện của vi khuẩn có thể cứu người?
  21. Tôi có bằng Tiến sĩ trong Vật lí nano
  22. và tôi đã dùng công nghệ nano để
    phát triển công cụ dịch thời gian thật
  23. mà có thể do thám các cộng đồng vi khuẩn
  24. để chúng ta có thể nghe lén
    về mưu đồ của tụi vi khuẩn.
  25. Vi khuẩn sống ở mọi nơi.

  26. Chúng ở trong đất,
    trên đồ nội thất của chúng ta
  27. và trong cơ thể chúng ta.
  28. Thật ra, 90% số tế bào sống
    trong hội trường này là vi khuẩn.
  29. Một số vi khuẩn tốt cho chúng ta;
  30. chúng giúp chúng ta tiêu hóa thức ăn
    hay sản sinh kháng sinh.
  31. Và một số vi khuẩn rất tệ cho chúng ta;
  32. chúng gây ra bệnh tật và cái chết.
  33. Để phối hợp tất cả
    các các chức năng của vi khuẩn,
  34. chúng phải có sự tổ chức
  35. và chúng làm thế y như con người -
  36. bằng cách giao tiếp.
  37. Nhưng thay vì sử dụng ngôn từ,
  38. chúng dùng những phân tử tín hiệu
    để giao tiếp với nhau.
  39. Khi có ít vi khuẩn,
  40. phân tử tín hiệu chỉ trôi đi,
  41. như tiếng thét của người đàn ông
    cô độc giữa sa mạc.
  42. Nhưng khi có nhiều vi khuẩn,
    những phân tử tín hiệu tích tụ
  43. và tụi vi khuẩn bắt đầu cảm nhận được
    là chúng không cô độc.
  44. Chúng lắng nghe lẫn nhau.
  45. Theo cách đó, chúng theo dõi
    số lượng đồng loại
  46. và thời điểm chúng đủ đông
    để bắt đầu một hành động mới.
  47. Và khi những phân tử tín hiệu
    đạt đến một ngưỡng nhất định,
  48. tất cả vi khuẩn đều cảm thấy cùng một lúc
    là chúng cần hành động
  49. một việc chung nhất.
  50. Vậy là sự giao tiếp của vi khuẩn gồm có
    sự bắt đầu và phản ứng,

  51. sự sản sinh một phân tử và sự đáp lại nó.
  52. Trong nghiên cứu của mình, tôi tập trung
    do thám cộng đồng vi khuẩn
  53. ở trong cơ thể con người.
  54. Chúng vận hành thế nào?
  55. Chúng tôi có một mẫu bệnh phẩm.
  56. Có thể là mẫu máu hay nước bọt.
  57. Chúng tôi bắn electron vào mẫu,
  58. những electron sẽ tương tác với
    những phân tử tín hiệu hiện diện
  59. và sự tương tác đó
    sẽ cung cấp thông tin cho ta
  60. về danh tính của vi khuẩn,
  61. loại giao tiếp
  62. và chúng nói chuyện với nhau nhiều không.
  63. Nhưng vi khuẩn giao tiếp như thế nào?

  64. Trước khi tôi phát triển công cụ dịch,
  65. giả định đầu của tôi là
    vi khuẩn sẽ có một ngôn ngữ sơ khai,
  66. như những trẻ sơ sinh
    chưa phát triển từ vựng và câu từ.
  67. Khi chúng cười, tức là chúng vui;
    khi chúng khóc, tức là chúng buồn.
  68. Đơn giản thế thôi.
  69. Nhưng hóa ra, vi khuẩn không sơ khai
    như tôi nghĩ.
  70. Một phân tử không chỉ là một phân tử.
  71. nó có nhiều nghĩa khác nhau
    dựa theo ngữ cảnh,
  72. như một đứa bé đang khóc
    có nhiều ý nghĩa khác nhau:
  73. nhiều khi là chúng đói,
  74. đôi khi là chúng bị ướt,
  75. đôi khi chúng đau hay sợ.
  76. Cha mẹ biết cách giải mã những tiếng khóc.
  77. Và để thực sự là một công cụ dịch,
  78. nó phải có khả năng giải nghĩa
    những phân tử tín hiệu
  79. và dịch chúng tùy theo ngữ cảnh.
  80. Và ai biết được?
  81. Có thể Google dịch sẽ tiếp nhận
    việc này sớm.
  82. (Cười)

  83. Tôi sẽ cho các bạn một ví dụ.

  84. tôi mang theo một số dữ liệu về vi khuẩn
    mà có thể hơi khó để hiểu
  85. nếu bạn chưa được luyện,
  86. nhưng cũng hãy thử xem nhé.
  87. (Cười)

  88. Đây là một gia đình vi khuẩn hạnh phúc
    đang lây nhiễm trong một bệnh nhân.

  89. Hãy gọi đây là gia đình Montague.
  90. Chúng chia sẻ nguồn lực,
    sinh sản và phát triển.
  91. Một ngày đẹp trời, chúng có hàng xóm mới,
  92. gia đình vi khuẩn Capulet.
  93. (Cười)

  94. Mọi chuyện đều tốt đẹp,
    miễn là chúng hợp tác với nhau.

  95. Nhưng rồi một việc xảy ra ngoài kế hoạch.
  96. Romeo từ gia đình Montague có một
    cuộc tình với Juliet từ gia đình Capulet.
  97. (Cười)

  98. Vâng, và hai người họ
    chia sẻ vật chất di truyền với nhau.

  99. (Cười)

  100. Giờ, sự chuyển gen này có thể nguy hiểm
    với nhà Montague

  101. đang có tham vọng thành gia đình duy nhất
    trong bệnh nhân mà chúng đang lây nhiễm
  102. và việc chia sẻ gen sẽ giúp
  103. nhà Capulet phát triển đề kháng
    với thuốc kháng sinh.
  104. Vậy là nhà Montague bàn nội bộ
    để loại bỏ gia đình kia
  105. bằng việc đưa ta phân tử này.
  106. (Cười)

  107. Và với tiêu đề:

  108. [Chúng ta hãy cùng tấn công.]

  109. (Cười)

  110. Chúng ta hãy cùng tấn công.

  111. Và mọi người đồng loạt hưởng ứng
  112. bằng cách đưa ra một loại độc tố
    sẽ giết chết gia đình kia.
  113. [Tiêu diệt!]

  114. (Cười)

  115. Nhà Capulet đáp trả bằng cách phản công.

  116. [Phản công!]

  117. Và họ đánh nhau.

  118. Đây là đoạn băng thật về cuộc đọ sức
    của vi khuẩn với bào quan hình kiếm,

  119. nơi chúng đang cố giết nhau
  120. bằng cách đâm và chọc thủng nhau
    theo nghĩa đen.
  121. Gia đình nào thắng trận sẽ trở thành
    gia đình vi khuẩn vượt trội.
  122. Vậy điều tôi có thể làm là phát hiện
    các cuộc nói chuyện của vi khuẩn

  123. sẽ dẫn đến các hành vi tập thể
  124. như cuộc chiến ta vừa thấy.
  125. Và điều tôi làm là
    do thám các cộng đồng vi khuẩn
  126. trong cơ thể
  127. của bệnh nhân trong bệnh viện.
  128. Tôi theo dõi 62 bệnh nhân trong thí nghiệm
  129. tôi xét nghiệm những mẫu bệnh phẩm
    của một bệnh cụ thể
  130. mà không biết gì về kết quả của
    xét nghiệm chẩn đoán bệnh truyền thống,
  131. Giờ, trong chẩn đoán vi khuẩn,

  132. một mẫu được đặt lên bản kính
  133. và nếu vi khuẩn phát triển trong năm ngày,
  134. bệnh nhân được chẩn đoán là có bệnh.
  135. Khi tôi hoàn thành nghiên cứu và
    so sánh kết quả của công cụ
  136. với xét nghiệm chẩn đoán bệnh truyền thống
    và xét nghiệm thẩm định,
  137. tôi đã rất bất ngờ.
  138. Nó đáng ngạc nhiên hơn nhiều so với
    những gì tôi đã dự đoán.
  139. Nhưng trước khi kể bạn
    về điều công cụ phát hiện

  140. tôi muốn kể bạn về
    một bệnh nhân cụ thể mà tôi theo dõi,
  141. một cô gái trẻ.
  142. Cô ấy bị bệnh u xơ nang,
  143. một bệnh di truyền khiến phổi cô
    rất nhạy cảm với sự nhiễm khuẩn.
  144. Cô không tham gia thử nghiệm lâm sàng nào.
  145. Tôi theo dõi cô ấy vì tôi biết từ bệnh án
  146. rằng cô chưa bao giờ bị nhiễm khuẩn.
  147. Mỗi tháng một lần, cô đến bệnh viện
  148. để khạc ra một mẫu nước bọt
    mà cô nhổ trong một cái cốc.
  149. Mẫu này được chuyển đến phân tích vi khuẩn
  150. tại phòng thí nghiệm trung tâm
  151. để bác sĩ có thể xử lí nhanh chóng
    nếu họ phát hiện ra sự nhiễm khuẩn.
  152. Và việc đó cũng giúp tôi thử nghiệm
    thiết bị của mình trên đó.
  153. Hai tháng đầu thử nghiệm mẫu,
    không có gì cả.

  154. Nhưng vào tháng thứ ba,
  155. tôi phát hiện
    tiếng huyên thiên của vi khuẩn trong mẫu.
  156. Vi khuẩn đang phối hợp
    để phá hoại mô phổi của cô ấy.
  157. Nhưng chẩn đoán truyền thống
    không cho thấy bất kì vi khuẩn nào.
  158. Tôi kiểm tra lại lần nữa tháng tiếp theo
  159. và tôi thấy các cuộc giao tiếp của
    vi khuẩn trở nên dữ dội hơn.
  160. Dù thế, chẩn đoán truyền thống
    vẫn không cho thấy gì.
  161. Nghiên cứu của tôi kết thúc, nhưng
    nửa năm sau, tôi theo dõi tình trạng cô ấy
  162. để xem vi khuẩn
    mà chỉ tôi phát hiện đã biến mất
  163. mà không có sự can thiệp y học hay chưa.
  164. Chúng chưa.
  165. Nhưng giờ cô được chẩn đoán
    bị nhiễm trùng nghiêm trọng
  166. từ vi khuẩn gây chết người.
  167. Đó chính là loại vi khuẩn công cụ của tôi
    đã phát hiện lúc trước.
  168. Và dù cho điều trị kháng sinh liều cao,
  169. loại bỏ sự nhiễm trùng là bất khả thi.
  170. Các bác sĩ dự đoán là cô sẽ
    không sống được đến năm 30 tuổi.
  171. Khi tôi xét nghiệm mẫu cho cô,

  172. công cụ của tôi
    đang trong giai đoạn khởi đầu.
  173. Tôi còn không biết là
    phương pháp của tôi có đúng không,
  174. nên tôi thỏa thuận với các bác sĩ
  175. không nói họ công cụ tôi phát hiện gì
  176. để tránh phá hoại việc điều trị.
  177. Vậy là khi tôi thấy những kết quả
    không có tính xác thực,
  178. tôi không dám tiết lộ
  179. vì chữa bệnh cho bệnh nhân không có bệnh
  180. cũng có ảnh hưởng tiêu cực đến bệnh nhân.
  181. Nhưng giờ chúng tôi biết nhiều hơn
  182. và có nhiều chàng trai và cô gái trẻ
    còn có thể được cứu
  183. vì rất đáng tiếc là trường hợp này
    xảy ra rất nhiều.
  184. Bệnh nhân bị nhiễm bệnh,
  185. vi khuẩn không xuất hiện trên
    xét nghiệm chẩn đoán truyền thống
  186. và đột nhiên, bệnh phát triển trong
    bệnh nhân với triệu chứng nghiêm trọng.
  187. Và lúc đó thì mọi chuyện đã quá muộn.
  188. Kết quả đáng ngạc nhiên
    từ 62 bệnh nhân tôi theo dõi

  189. là thiết bị của tôi phát hiện
    giao tiếp của vi khuẩn
  190. trong nửa số mẫu bệnh phẩm từ bệnh nhân
  191. được chẩn đoán âm tính
    bởi các phương pháp truyền thống.
  192. Nói cách khác, nửa số bệnh nhân
    về nhà và nghĩ rằng
  193. họ không bị nhiễm bệnh,
  194. dù họ đang mang theo
    những vi khuẩn nguy hiểm.
  195. Trong những bệnh nhân bị chẩn đoán nhầm,
  196. vi khuẩn đang phối hợp cho
    một cuộc tổng tấn công.
  197. Chúng đang thầm thì to nhỏ với nhau.
  198. Cái tôi gọi là "vi khuẩn thì thầm"
  199. là vi khuẩn mà các phương pháp
    truyền thống không thể chẩn đoán.
  200. Cho đến giờ, chỉ có công cụ dịch
    có thể phát hiện những vi khuẩn thầm thì.
  201. Tôi tin là khoảng thời gian
    lúc vi khuẩn còn đang thì thầm
  202. là cơ hội cho
    các liệu pháp điều trị nhắm đích.
  203. Nếu cô gái được điều trị
    trong khoảng thời gian cơ hội kia,
  204. có khả năng sẽ giết được vi khuẩn
  205. trong giai đoạn đầu,
  206. trước khi sự nhiễm khuẩn
    vượt ngoài kiểm soát.
  207. Điều tôi đã trải qua với cô gái trẻ kia
    khiến tôi quyết định làm mọi thứ có thể

  208. để đưa công nghệ này vào các bệnh viện.
  209. Cùng với các bác sĩ,
  210. tôi sẵn sàng ứng dụng công cụ này vào y tế
  211. để chẩn đoán sớm bệnh nhiễm khuẩn.
  212. Dù không biết các bác sĩ
    điều trị cho bệnh nhân thế nào

  213. trong giai đoạn vi khuẩn thầm thì,
  214. công cụ này có thể giúp bác sĩ
    để tâm đến các bệnh nhân rủi ro.
  215. nó có thể giúp bác sĩ biết
    liệu pháp điều trị thành công hay không
  216. và nó có thể giúp trả lời
    những câu hỏi đơn giản:
  217. Bệnh nhân có bị nhiễm khuẩn không?
  218. Và tụi vi khuẩn đang trù tính gì?
  219. Tụi vi khuẩn nói chuyện,

  220. chúng mưu đồ
  221. và chúng gửi nhau những thông điệp mật.
  222. Nhưng chúng ta không chỉ có thể
    phát hiện chúng thầm thì,
  223. chúng ta còn có thể học mật ngữ của chúng
  224. và tự trở thành những vi khuẩn thầm thì.
  225. Và như vi khuẩn sẽ nói,
  226. "3-oxo-C12-aniline." [Tôi xin hết]
  227. (Cười)

  228. (Vỗ tay)

  229. Cảm ơn các bạn.