Return to Video

Czy lek może zapobiec depresji i zespołowi stresu pourazowego?

  • 0:01 - 0:04
    To oddział gruźlicy.
  • 0:04 - 0:08
    Pod koniec XIX wieku,
    gdy wykonano to zdjęcie,
  • 0:08 - 0:11
    jeden na siedmiu chorych
  • 0:11 - 0:12
    umierał na gruźlicę.
  • 0:13 - 0:16
    Nie znano przyczyny choroby.
  • 0:16 - 0:21
    Zakładano, że o podatności
    decydowała czyjaś konstytucja.
  • 0:22 - 0:24
    Była to bardzo romantyzowana choroba.
  • 0:24 - 0:27
    Nazywano ją również suchotami.
  • 0:27 - 0:30
    Dotykała poetów,
  • 0:30 - 0:33
    artystów i intelektualistów.
  • 0:33 - 0:37
    Uważano nawet, że zwiększa wrażliwość
  • 0:37 - 0:39
    i obdarza geniuszem twórczym.
  • 0:41 - 0:45
    W latach 50. XX wieku
    wiedzieliśmy już, że przyczyną gruźlicy
  • 0:45 - 0:49
    jest bardzo zaraźliwa infekcja bakteryjna,
  • 0:49 - 0:51
    co jest nieco mniej romantyczne.
  • 0:51 - 0:56
    Zaletą natomiast była możliwość
    wytwarzania leków na gruźlicę.
  • 0:57 - 0:59
    Wkrótce lekarze odkryli nowy lek,
  • 0:59 - 1:00
    iproniazyd,
  • 1:00 - 1:03
    i mieli nadzieję, że dzięki niemu
    można będzie wyleczyć gruźlicę.
  • 1:03 - 1:05
    Podawali go pacjentom,
  • 1:05 - 1:07
    a ci wpadali w euforię.
  • 1:07 - 1:10
    Byli bardziej towarzyscy,
    mieli więcej energii.
  • 1:10 - 1:13
    W jednym z raportów medycznych zapisano,
  • 1:13 - 1:16
    że "tańczyli na korytarzach".
  • 1:16 - 1:19
    Niestety, powodem nie była
    poprawa stanu zdrowia fizycznego.
  • 1:20 - 1:23
    Wielu z nich nadal umierało.
  • 1:24 - 1:27
    Inny raport medyczny opisał ich
  • 1:27 - 1:30
    jako "niedorzecznie szczęśliwych".
  • 1:31 - 1:35
    Tak odkryto pierwszy
    lek przeciwdepresyjny.
  • 1:36 - 1:40
    Przypadkowe odkrycia
    nie są rzadkie w nauce,
  • 1:40 - 1:43
    ale potrzeba więcej
    niż tylko szczęśliwego trafu.
  • 1:43 - 1:47
    Przypadkowe odkrycia
    trzeba umieć rozpoznać.
  • 1:48 - 1:52
    Jestem neurobiologiem i opowiem
    o moim bezpośrednim doświadczeniu,
  • 1:52 - 1:55
    które można nazwać
    przeciwieństwem głupiego szczęścia.
  • 1:55 - 1:57
    Nazwijmy je mądrym szczęściem.
  • 1:57 - 1:59
    Ale najpierw przedstawię kontekst.
  • 2:00 - 2:05
    Od lat 50. XX wieku
    szczęśliwie opracowaliśmy nowe leki
  • 2:05 - 2:07
    i możemy skutecznie leczyć gruźlicę.
  • 2:07 - 2:10
    W USA, ale niekoniecznie w innych krajach,
  • 2:11 - 2:16
    zamknięto sanatoria i zapewne
    większość z was nie martwi się gruźlicą.
  • 2:17 - 2:21
    Jednak to, co wiązało się z chorobami
    zakaźnymi na początku XX wieku,
  • 2:21 - 2:24
    teraz ma wiele wspólnego
    z zaburzeniami psychicznymi.
  • 2:25 - 2:29
    Jesteśmy w centrum epidemii
    zaburzeń nastroju jak depresja
  • 2:29 - 2:32
    czy zespół stresu pourazowego - PTSD.
  • 2:32 - 2:36
    Jeden na czterech dorosłych w USA
  • 2:36 - 2:38
    cierpi na chorobę psychiczną.
  • 2:38 - 2:41
    Jeżeli nie doświadczyliście jej osobiście,
  • 2:41 - 2:44
    lub nie dotknęła kogoś z waszej rodziny,
  • 2:44 - 2:47
    to bardzo prawdopodobne,
    że ktoś, kogo znacie, cierpi z jej powodu,
  • 2:47 - 2:49
    choć może o tym nie mówi.
  • 2:50 - 2:54
    Depresja prześcignęła obecnie
  • 2:54 - 2:58
    HIV/AIDS, malarię, cukrzycę i wojny
  • 2:58 - 3:02
    jako główne przyczyny
    niepełnosprawności na świecie.
  • 3:02 - 3:05
    Podobnie jak w przypadku
    gruźlicy w latach 50. XX wieku,
  • 3:05 - 3:07
    nie wiemy, co ją wywołuje.
  • 3:07 - 3:09
    Od momentu rozwinięcia jest przewlekła,
  • 3:09 - 3:13
    trwa całe życie i nie znamy na nią leku.
  • 3:15 - 3:17
    Drugi antydepresant,
  • 3:17 - 3:19
    odkryty też przypadkowo
    w latach 50. XX wieku,
  • 3:19 - 3:23
    pochodził z antyhistaminików
    i wywoływał napady manii.
  • 3:24 - 3:25
    Imipramina.
  • 3:26 - 3:30
    Zarówno w przypadku
    gruźlicy jak i antyhistaminików,
  • 3:30 - 3:32
    ktoś musiał dostrzec,
  • 3:32 - 3:34
    że lek opracowany w jednym celu,
  • 3:34 - 3:37
    do leczenia gruźlicy,
    czy zmniejszania objawów alergii,
  • 3:37 - 3:39
    wykazuje zupełnie inne działanie
  • 3:39 - 3:41
    i leczy depresję.
  • 3:41 - 3:44
    Taka zmiana zastosowania
    jest sporym wyzwaniem.
  • 3:44 - 3:48
    Gdy lekarze zauważyli poprawiające
    nastrój właściwości iproniazydu,
  • 3:48 - 3:51
    nie bardzo wiedzieli,
    z czym mają do czynienia.
  • 3:51 - 3:56
    Przywykli do szablonowego
    traktowania go jako o leku na gruźlicę
  • 3:56 - 4:00
    i uznali to działanie za skutek uboczny
    lub reakcję niepożądaną.
  • 4:00 - 4:06
    Tu widać, że wielu pacjentów
    z 1954 roku doświadczyło ostrej euforii.
  • 4:07 - 4:09
    Obawiano się,
  • 4:09 - 4:13
    że może to zaburzyć leczenie gruźlicy.
  • 4:13 - 4:16
    Zalecano zażywanie iproniazydu
  • 4:16 - 4:20
    wyłącznie w przypadkach ostrej gruźlicy
  • 4:20 - 4:23
    oraz u pacjentów stabilnych emocjonalnie.
  • 4:24 - 4:28
    Jako antydepresant przepisywany
    jest w dokładnie odwrotny sposób.
  • 4:28 - 4:33
    Przyzwyczajenie do patrzenia na lek
    z perspektywy jednej choroby
  • 4:33 - 4:37
    uniemożliwiło dostrzeżenie
    innych zastosowań.
  • 4:37 - 4:40
    Szczerze mówiąc,
    to nie do końca wina lekarzy.
  • 4:40 - 4:43
    Fiksacja funkcjonalna to tendencja
    dotykająca nas wszystkich.
  • 4:43 - 4:46
    To skłonność do myślenia o czymś
  • 4:46 - 4:49
    w ramach typowego użycia czy funkcji.
  • 4:50 - 4:52
    Inną sprawą jest nastawienie mentalne.
  • 4:52 - 4:55
    To rodzaj przygotowanego szablonu,
    według którego rozwiązujemy problemy.
  • 4:56 - 4:59
    To sprawia, że zmiany zastosowań
    są szczególnie trudne.
  • 4:59 - 5:04
    Pewnie dlatego powstał serial
    o kimś, kto był w tym dobry.
  • 5:05 - 5:07
    (Śmiech)
  • 5:07 - 5:12
    Skutki zażywania iproniazydu
    i imipraminy były bardzo silne.
  • 5:13 - 5:15
    Mania czy taniec na korytarzach.
  • 5:15 - 5:18
    To nie dziwne, że je zauważono.
  • 5:18 - 5:20
    Ale to zmusza do refleksji nad tym,
  • 5:20 - 5:23
    co jeszcze przeoczyliśmy?
  • 5:23 - 5:25
    Iproniazyd i imipramina są czymś więcej
  • 5:25 - 5:27
    niż studium przypadku zmian zastosowania.
  • 5:27 - 5:31
    Łączą je dodatkowo dwie istotne rzeczy.
  • 5:31 - 5:33
    Pierwszą są straszne skutki uboczne.
  • 5:33 - 5:36
    Uszkodzenia wątroby,
  • 5:36 - 5:39
    wzrost wagi o ponad 20 kilogramów
  • 5:39 - 5:41
    czy zwiększone ryzyko samobójstwa.
  • 5:41 - 5:45
    Po drugie obydwa
    podnoszą poziom serotoniny,
  • 5:45 - 5:47
    która jest sygnałem chemicznym w mózgu,
  • 5:47 - 5:49
    inaczej neuroprzekaźnikiem.
  • 5:49 - 5:53
    Osobno te aspekty nie byłyby tak istotne,
  • 5:53 - 5:57
    jednak razem oznaczały, że należy
    opracować bezpieczniejsze leki,
  • 5:57 - 6:01
    a serotonina to dobry punkt zaczepienia.
  • 6:02 - 6:06
    Opracowano leki,
    które skupiały się na serotoninie,
  • 6:06 - 6:09
    czyli selektywne inhibitory wychwytu
    zwrotnego serotoniny, w skrócie SSRI,
  • 6:09 - 6:12
    z których najpopularniejszym jest Prozak.
  • 6:12 - 6:14
    Od 30 lat
  • 6:14 - 6:17
    nasza praca głównie skupiała się
    na optymalizowaniu tych leków.
  • 6:18 - 6:21
    Na pewno są lepsze od poprzednich,
  • 6:21 - 6:23
    choć nadal mają liczne skutki uboczne,
  • 6:23 - 6:26
    jak wzrost wagi, bezsenność,
  • 6:26 - 6:28
    zwiększone ryzyko samobójstwa.
  • 6:28 - 6:30
    Działają też ze sporym opóźnieniem,
  • 6:30 - 6:32
    po 4-6 tygodni u niektórych pacjentów.
  • 6:32 - 6:34
    O ile zadziałają,
  • 6:34 - 6:38
    bo wielu osobom nie pomagają.
  • 6:38 - 6:41
    To oznacza, że teraz, w 2016 roku,
  • 6:42 - 6:45
    nie możemy wyleczyć zaburzeń nastroju,
  • 6:45 - 6:47
    jedynie zmniejszać ich objawy.
  • 6:47 - 6:50
    To tak jakby łykać tabletki przeciwbólowe
  • 6:50 - 6:52
    w przypadku infekcji,
  • 6:52 - 6:53
    zamiast antybiotyku.
  • 6:53 - 6:55
    Tabletka pomoże poczuć się lepiej,
  • 6:55 - 6:58
    ale nie wyleczy prawdziwej przyczyny.
  • 6:59 - 7:01
    Jednak elastyczność w myśleniu,
  • 7:01 - 7:04
    pozwoliła dostrzec,
    że iproniazyd i imipramina,
  • 7:04 - 7:06
    mogły być wykorzystane gdzie indziej,
  • 7:06 - 7:08
    co doprowadziło
    do hipotezy serotoninowej,
  • 7:08 - 7:11
    na której, o ironio, się zafiksowaliśmy.
  • 7:12 - 7:15
    To sygnalizacja serotoninowa w mózgu
  • 7:15 - 7:16
    z reklamy leków SSRI.
  • 7:16 - 7:18
    Dla jasności: to uproszczony schemat.
  • 7:19 - 7:23
    W nauce staramy się zachować obiektywność,
  • 7:23 - 7:25
    prowadząc badania z podwójnie ślepą próbą,
  • 7:25 - 7:28
    czy będąc raczej powściągliwymi
  • 7:28 - 7:29
    w ocenie wyników.
  • 7:29 - 7:33
    Niestety subiektywność wpełza
    podstępnie w wybór tematu badań
  • 7:33 - 7:35
    oraz metody ich prowadzenia.
  • 7:36 - 7:40
    Przez ostatnie 30 lat skupiliśmy się
    na serotoninie do tego stopnia,
  • 7:40 - 7:42
    że pomijaliśmy inne rzeczy.
  • 7:43 - 7:44
    Nadal nie ma skutecznego leku.
  • 7:45 - 7:49
    Co jeśli serotonina nie jest
    jedyną odpowiedzią na depresję?
  • 7:49 - 7:51
    Co jeśli nie jest nawet ważnym elementem?
  • 7:51 - 7:53
    To oznacza, że niezależnie
  • 7:53 - 7:56
    od zainwestowanego czasu,
    pieniędzy czy wysiłku,
  • 7:56 - 7:58
    nie dojdziemy tędy do skutecznego leku.
  • 7:58 - 8:01
    Dzięki badaniom z ostatnich
    kilku lat lekarze odkryli lek,
  • 8:01 - 8:05
    który prawdopodobnie jest
    pierwszym nowym antydepresantem
  • 8:05 - 8:07
    od czasów SSRI.
  • 8:07 - 8:08
    Calypsol.
  • 8:08 - 8:11
    Działa bardzo szybko,
    w ciągu kilku godzin lub dnia
  • 8:11 - 8:13
    i nie wpływa na poziom serotoniny.
  • 8:13 - 8:16
    Wpływa na glutaminian,
    inny neuroprzekaźnik.
  • 8:16 - 8:18
    Ten lek też miał inne przeznaczenie.
  • 8:18 - 8:21
    Standardowo stosowano go
    do znieczulenia podczas operacji.
  • 8:21 - 8:23
    W odróżnieniu od tamtych leków,
  • 8:23 - 8:26
    których dodatkowe zastosowanie
    zostało szybko wychwycone,
  • 8:26 - 8:28
    zorientowanie się,
    że Calypsol jest antydepresantem,
  • 8:28 - 8:29
    zajęło nam 20 lat,
  • 8:29 - 8:32
    chociaż prawdopodobnie
    jest lepszym antydepresantem
  • 8:32 - 8:34
    niż te wcześniej wymienione.
  • 8:34 - 8:36
    Prawdopodobnie właśnie dlatego,
  • 8:36 - 8:38
    że jest lepszym antydepresantem,
  • 8:38 - 8:40
    trudno było to zauważyć.
  • 8:40 - 8:43
    Nie było manii, która
    sygnalizowałaby działanie.
  • 8:43 - 8:46
    W 2013 roku na Uniwersytecie Columbia,
  • 8:46 - 8:47
    wraz z moją współpracowniczką
  • 8:47 - 8:49
    doktor Christine Ann Denny,
  • 8:49 - 8:53
    badałyśmy działanie Calypsolu
    jako antydepresantu na myszach.
  • 8:54 - 8:56
    Calypsol cechuje krótki
    biologiczny okres półtrwania,
  • 8:56 - 9:00
    co oznacza, że już po paru godzinach,
    usuwany jest z organizmu.
  • 9:00 - 9:01
    Wykonywałyśmy pilotaż.
  • 9:01 - 9:03
    Robiłyśmy zastrzyk myszom,
  • 9:03 - 9:05
    czekałyśmy tydzień
  • 9:05 - 9:08
    i przeprowadzałyśmy inne badanie,
    by zaoszczędzić pieniądze.
  • 9:08 - 9:10
    Podczas jednego z badań,
  • 9:10 - 9:12
    zestresowałyśmy myszy,
  • 9:12 - 9:14
    co miało stanowić
    model stanu depresyjnego.
  • 9:14 - 9:17
    Początkowo wyglądało na to,
    że lek nie działa.
  • 9:17 - 9:19
    Mogłyśmy tam skończyć.
  • 9:20 - 9:22
    Ale wykonywałam to modelowanie od lat,
  • 9:22 - 9:24
    a wyniki wyglądały dziwnie.
  • 9:24 - 9:26
    Coś mi nie pasowało.
  • 9:26 - 9:27
    Wróciłam do wyników
  • 9:28 - 9:29
    i znów je przeanalizowałyśmy,
  • 9:29 - 9:33
    sprawdzając, czy myszom podano Calypsol
  • 9:33 - 9:34
    tydzień wcześniej.
  • 9:35 - 9:37
    Wyglądało to mniej więcej tak.
  • 9:37 - 9:39
    Patrząc od lewej.
  • 9:39 - 9:42
    Jeśli wprowadzimy mysz w nowe miejsce,
  • 9:42 - 9:44
    tutaj pudełko,
  • 9:44 - 9:46
    będzie wędrowała i badała je.
  • 9:46 - 9:50
    Różowa linia to trasa,
    którą przebyła mysz.
  • 9:50 - 9:54
    Drugą mysz włożyłyśmy do kubka na ołówki,
  • 9:54 - 9:56
    by mogła zadecydować
    o ewentualnej interakcji.
  • 9:56 - 9:59
    To też jest uproszczenie.
  • 10:01 - 10:04
    Normalna mysz byłaby
    ciekawska i towarzyska.
  • 10:05 - 10:06
    Ale zobaczcie, co się dzieje.
  • 10:06 - 10:09
    Jeśli w modelu depresyjnym
    mysz zostanie zestresowana,
  • 10:09 - 10:11
    czyli w środkowym pudełku,
  • 10:11 - 10:13
    staje się wycofana, nie bada.
  • 10:13 - 10:16
    Chowa się w kącie, za kubkiem.
  • 10:17 - 10:20
    Myszy, którym raz wstrzyknięto Calypsol,
  • 10:20 - 10:21
    po prawej,
  • 10:22 - 10:25
    penetrowały miejsce
    i chciały się socjalizować.
  • 10:25 - 10:27
    Jakby nigdy nie były zestresowane,
  • 10:28 - 10:29
    co jest niemożliwe.
  • 10:30 - 10:32
    Mogłyśmy na tym zakończyć,
  • 10:33 - 10:37
    ale Christine używała
    Calypsolu jako anestetyku
  • 10:37 - 10:39
    i już parę lat temu zauważyła,
  • 10:39 - 10:41
    że lek dziwne wpływa na komórki
  • 10:41 - 10:42
    oraz wykazuje działanie,
  • 10:42 - 10:45
    które zdaje się
    trwać długo po zażyciu leku,
  • 10:45 - 10:47
    nawet kilka tygodni.
  • 10:47 - 10:50
    Pomyślałyśmy, że nie jest to
    zupełnie niemożliwie,
  • 10:50 - 10:52
    ale pozostałyśmy sceptyczne.
  • 10:52 - 10:54
    Zrobiłyśmy więc to,
    co każdy niepewny naukowiec.
  • 10:54 - 10:56
    Powtórzyłyśmy badanie.
  • 10:56 - 10:59
    Pamiętam siedzenie
    w pomieszczeniu badawczym,
  • 11:00 - 11:03
    przemieszczanie myszy
    z pudełka do pudełka, by je badać.
  • 11:03 - 11:07
    Christine siedziała na podłodze
    z komputerem na kolanach,
  • 11:07 - 11:08
    żeby myszy jej nie widziały
  • 11:08 - 11:10
    i analizowała dane w czasie rzeczywistym.
  • 11:10 - 11:12
    Pamiętam, jak zaczęłyśmy krzyczeć,
  • 11:12 - 11:15
    czego nie wolno robić
    w pomieszczeniu badań nad zwierzętami,
  • 11:15 - 11:17
    ponieważ lek zadziałał.
  • 11:17 - 11:20
    Wyglądało to jakby lek
    chronił myszy przed stresem
  • 11:21 - 11:23
    albo że były "niedorzecznie szczęśliwe".
  • 11:23 - 11:25
    Jakkolwiek tego nie nazwać.
  • 11:25 - 11:27
    Byłyśmy bardzo podekscytowane.
  • 11:28 - 11:30
    Później stałyśmy się sceptyczne,
  • 11:30 - 11:32
    bo wydawało się to zbyt piękne,
    by było prawdziwe.
  • 11:32 - 11:34
    Przeprowadziłyśmy badanie jeszcze raz,
  • 11:34 - 11:36
    na modelu stresu pourazowego,
  • 11:36 - 11:39
    później na modelu fizjologicznym,
  • 11:39 - 11:41
    w którym podałyśmy hormony stresu.
  • 11:41 - 11:43
    Wciągnęłyśmy naszych studentów.
  • 11:43 - 11:47
    Później badania przeprowadzili
    współpracownicy we Francji.
  • 11:48 - 11:51
    Za każdym razem wyniki były potwierdzane.
  • 11:51 - 11:54
    Okazywało się,
    że jeden zastrzyk Calypsolu,
  • 11:54 - 11:57
    uodparnia na stres przez tygodnie.
  • 11:57 - 11:59
    Wyniki opublikowano rok temu.
  • 11:59 - 12:01
    Od tego czasu, wiele
    niezależnych laboratoriów
  • 12:01 - 12:04
    potwierdziło to działanie.
  • 12:04 - 12:06
    Przyczyny depresji pozostają nieznane,
  • 12:06 - 12:10
    ale wiemy, że stres
    jest pierwotną przyczyną
  • 12:10 - 12:12
    w 80% przypadków.
  • 12:12 - 12:15
    Depresja i PTSD to dwie różne choroby,
  • 12:15 - 12:17
    ale łączy je podłoże.
  • 12:17 - 12:19
    Silne traumatyczne sytuacje stresowe,
  • 12:19 - 12:20
    czynny udział w działaniach wojennych,
  • 12:20 - 12:22
    klęski żywiołowe,
  • 12:22 - 12:24
    przemoc społeczna,
    napaść na tle seksualnym,
  • 12:24 - 12:26
    mogą wywołać zespół stresu pourazowego.
  • 12:27 - 12:33
    Jednak nie u każdego narażonego
    rozwijają się zaburzenia nastroju.
  • 12:33 - 12:36
    Ta zdolność doświadczenia stresu
    i nie poddania się mu,
  • 12:36 - 12:41
    podniesienia się i nie zapadnięcia
    na depresję lub PTSD,
  • 12:41 - 12:43
    nazywa się odpornością na stres.
  • 12:43 - 12:45
    Ludzie różnią się tą cechą.
  • 12:45 - 12:48
    Zawsze wyobrażaliśmy ją sobie
    jako pasywną cechę.
  • 12:48 - 12:50
    Brak podatności,
  • 12:50 - 12:53
    czy obniżone ryzyko
    rozwinięcia tych zaburzeń.
  • 12:54 - 12:56
    Co jeśli jest aktywna?
  • 12:56 - 12:58
    Może moglibyśmy ją ulepszyć?
  • 12:58 - 13:00
    Jakby założyć zbroję.
  • 13:01 - 13:06
    Przypadkowo odkryłyśmy pierwszy lek
    wspomagający odporność na stres.
  • 13:07 - 13:09
    Jak wspomniałam,
    wystarczyła mała dawka leku,
  • 13:09 - 13:11
    by działanie trwało kilka tygodni.
  • 13:11 - 13:14
    Czegoś takiego nigdy nie widziałyśmy
    w przypadku antydepresantów.
  • 13:14 - 13:16
    Sposób działania jest podobny,
  • 13:16 - 13:19
    jak w przypadku szczepionek.
  • 13:19 - 13:22
    Po przyjęciu kilku dawek,
  • 13:22 - 13:26
    przez następne tygodnie, miesiące i lata,
  • 13:26 - 13:28
    przy zetknięciu się z bakterią,
  • 13:28 - 13:30
    nie chroni nas szczepionka,
  • 13:30 - 13:34
    tylko system immunologiczny,
    który zbudował odporność,
  • 13:34 - 13:37
    zwalcza bakterię i nigdy nie chorujemy.
  • 13:38 - 13:41
    Działa to zupełnie inaczej niż leczenie,
  • 13:41 - 13:45
    gdy łapiecie infekcję,
    jesteście wystawieni na bakterie,
  • 13:45 - 13:46
    zaczynacie chorować,
  • 13:46 - 13:49
    a wtedy bierzecie antybiotyk,
    który leczy chorobę.
  • 13:49 - 13:52
    Działanie tych leków,
    polega na zabiciu bakterii.
  • 13:53 - 13:55
    Podobnie ma się rzecz
    ze środkami paliatywnymi,
  • 13:55 - 13:58
    które zmniejszają objawy,
  • 13:58 - 14:01
    ale nie leczą pierwotnej przyczyny,
  • 14:01 - 14:04
    jedynie poprawiają
    samopoczucie w czasie kuracji.
  • 14:04 - 14:06
    Dlatego nie można przestać ich zażywać.
  • 14:06 - 14:09
    W depresji i zespole stresu pourazowego,
  • 14:09 - 14:11
    gdzie mamy stres,
  • 14:11 - 14:14
    dajemy tylko opiekę paliatywną.
  • 14:14 - 14:16
    Antydepresanty tylko hamują symptomy.
  • 14:16 - 14:21
    Dlatego w zasadzie trzeba
    brać je przez całą chorobę,
  • 14:21 - 14:23
    co często oznacza do końca życia.
  • 14:24 - 14:28
    Leki zwiększające odporność
    nazywamy para-szczepionkami.
  • 14:28 - 14:30
    Działają podobnie jak szczepionki,
  • 14:30 - 14:34
    bo potencjalnie mogą chronić przed stresem
  • 14:34 - 14:38
    i zapobiec rozwojowi depresji
  • 14:38 - 14:40
    czy zespołu stresu pourazowego u myszy.
  • 14:41 - 14:44
    Nie wszystkie antydepresanty
    są para-szczepionkami.
  • 14:45 - 14:48
    Prozak, który testowaliśmy,
    nie przyniósł efektów.
  • 14:49 - 14:52
    Jeśli będzie można
    zastosować te leki u ludzi,
  • 14:52 - 14:54
    będziemy w stanie chronić
  • 14:54 - 14:57
    narażonych w przyszłości na zaburzenia
  • 14:57 - 15:01
    spowodowane stresem, jak depresja
    czy zespół stresu pourazowego.
  • 15:01 - 15:04
    Ludzie niosący pierwszą pomoc, strażacy,
  • 15:04 - 15:08
    uchodźcy, więźniowie, strażnicy więzienni,
  • 15:08 - 15:10
    żołnierze, wiecie, o kogo chodzi.
  • 15:11 - 15:15
    Postaram się zobrazować
    zasięg tych chorób.
  • 15:16 - 15:19
    W 2010 roku szacowany koszt
    chorób psychicznych,
  • 15:19 - 15:23
    osiągnął 2,5 biliona dolarów.
  • 15:23 - 15:25
    Ze względu na ich chroniczność,
  • 15:25 - 15:26
    koszt narasta,
  • 15:26 - 15:28
    a oczekiwany koszt wydatków może wzrosnąć
  • 15:28 - 15:31
    do 6 bilionów dolarów
    w ciągu następnych 15 lat.
  • 15:32 - 15:34
    Jak wcześniej wspominałam,
  • 15:34 - 15:36
    zmiana zastosowań, może być wyzwaniem,
  • 15:36 - 15:39
    ze względu na uprzedzenia.
  • 15:39 - 15:42
    Inną nazwą Calypsolu jest Ketamina,
  • 15:43 - 15:46
    nazywana slangowo witaminą K,
  • 15:46 - 15:48
    która jest ulubieńcem klubowiczów
  • 15:48 - 15:50
    i narkotykiem.
  • 15:51 - 15:54
    Stosuje się ją na całym świecie
    jako środek znieczulający.
  • 15:54 - 15:57
    Jest stosowana u dzieci i na polach walki.
  • 15:57 - 16:00
    To lek pierwszego rzutu
    w państwach rozwijających się,
  • 16:00 - 16:02
    bo nie wpływa na oddychanie.
  • 16:02 - 16:04
    Znajduje się na liście
    najbardziej niezbędnych leków
  • 16:04 - 16:07
    Światowej Organizacji Zdrowia.
  • 16:07 - 16:10
    Gdybyśmy odkryli działanie ketaminy
    jako para-szczepionki wcześniej,
  • 16:11 - 16:14
    byłoby nam łatwiej ją opracować.
  • 16:14 - 16:18
    Musimy walczyć z fiksacją funkcjonalną
  • 16:18 - 16:20
    oraz negatywnym nastawieniem mentalnym.
  • 16:22 - 16:26
    Na szczęście to niejedyny odkryty związek,
  • 16:26 - 16:29
    który wykazuje profilaktyczne
    i zbliżone do szczepionki właściwości.
  • 16:30 - 16:32
    Wszystkie pozostałe odkryte leki,
  • 16:33 - 16:36
    czy związki, które są nowe,
    muszą zostać zatwierzone
  • 16:36 - 16:39
    przez Agencję ds. Żywności i Leków,
  • 16:39 - 16:40
    o ile przejdą poprzednie etapy,
  • 16:40 - 16:42
    zanim będą mogły być zażywane przez ludzi.
  • 16:42 - 16:44
    Miną lata, zanim to nastąpi.
  • 16:44 - 16:46
    Potrzebujemy czegoś szybciej,
  • 16:46 - 16:49
    a ketamina jest już zatwierdzona.
  • 16:49 - 16:51
    Nie jest chroniona patentem,
    jest dostępna.
  • 16:51 - 16:55
    Możemy ją opracować
    za ułamek ceny i czasu.
  • 16:56 - 17:00
    W walce przeciwko starym przyzwyczajeniom,
  • 17:00 - 17:04
    istnieje inne wyzwanie,
  • 17:04 - 17:06
    czyli polityka firm.
  • 17:06 - 17:08
    Gdy lek staje się powszechny
  • 17:08 - 17:11
    i przestaje być chroniony patentem,
  • 17:11 - 17:12
    nie ma sposobów,
  • 17:12 - 17:15
    by zachęcić firmy farmaceutyczne
    do inwestowania,
  • 17:15 - 17:16
    bo lek nie generuje zysków.
  • 17:16 - 17:20
    To dotyczy wszystkich leków,
    nie tylko ketaminy.
  • 17:21 - 17:25
    Mimo wszystko, pomysł jest zupełnie nowy,
  • 17:25 - 17:29
    by w psychiatrii stosować leki
    w celu zapobiegania
  • 17:29 - 17:32
    chorobom psychicznym,
    zamiast je tylko leczyć.
  • 17:33 - 17:38
    Być może, za 20, 50 czy 100 lat,
  • 17:38 - 17:42
    będziemy patrzeć na depresję
    czy zespół stresu pourazowego,
  • 17:42 - 17:45
    jak teraz patrzymy na sanatoria gruźlicze
  • 17:45 - 17:47
    jako relikty przeszłości.
  • 17:47 - 17:53
    To być może początek końca
    epidemii chorób psychicznych.
  • 17:53 - 17:57
    Cytując wielkiego naukowca:
  • 17:58 - 18:00
    "Tylko głupiec jest pewien czegokolwiek.
  • 18:00 - 18:03
    Mędrzec pozostaje przy domysłach..."
  • 18:03 - 18:04
    [MacGyver]
  • 18:04 - 18:05
    Dziękuję.
  • 18:05 - 18:06
    (Śmiech)
  • 18:06 - 18:09
    (Brawa)
Title:
Czy lek może zapobiec depresji i zespołowi stresu pourazowego?
Speaker:
Rebecca Brachman
Description:

Droga do rozwoju w medycynie usłana jest przypadkowymi, aczkolwiek rewolucyjnymi odkryciami. W tej zgrabnie opowiedzianej historii o odkryciach w nauce, neurobiolog Rebecca Brachman mówi o przypadkowym, ale przełomowym odkryciu. Być może dzięki niemu wkrótce będzie możliwe zapobieganie rozwojowi zaburzeń nastroju jak depresja czy zespół stresu pourazowego. Historia zawiera w sobie również niespodziewany i kontrowersyjny zwrot akcji.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
18:23
  • Zauważyłem to dopiero po zakończeniu. Zmieniłbym tytuł na "Czy leki mogą zapobiec depresji lub zespołowi stresu pourazowego?".

  • A nawet "depresji i zespołowi stresu pourazowego".

Polish subtitles

Revisions