Polish subtitles

← Czego najbardziej tajemniczy księżyc Saturna mógłby nas nauczyć o pochodzeniu życia

Get Embed Code
42 Languages

Showing Revision 7 created 11/16/2020 by Rysia Wand.

  1. Wyobraź sobie świat
  2. z różnorodnie ukształtowanym terenem.
  3. Ma gęstą atmosferę,
  4. powierzchnię omiatają wiatry
  5. i pada deszcz.
  6. Ma góry i równiny,
  7. rzeki, jeziora i morza,
  8. wydmy,
  9. i trochę kraterów uderzeniowych.
  10. Brzmi jak Ziemia, prawda?

  11. To Tytan.
  12. W sierpniu 1981roku

  13. Voyager 2 uchwycił ten obraz
    największego księżyca Saturna.
  14. Misje Voyagera zawędrowały
    dalej niż kiedykolwiek wcześniej,
  15. robiąc z Układu Słonecznego
    i tego, co poza nim,
  16. część naszej geografii.
  17. Ale ten obraz, ten zamglony księżyc,
  18. wyraźnie przypominał,
    że zostało jeszcze wiele tajemnic.
  19. Podczas przelotu sondy Voyager obok Tytana
    napłynął do nas ogrom informacji,
  20. jednak nadal nie mieliśmy pojęcia,
    co leży pod kocem atmosfery.
  21. Czy jest tam lodowa powierzchnia
  22. z terenem przypominającym
  23. inne księżyce Saturna i Jowisza?
  24. A może po prostu jeden
    ogromny ocean ciekłego metanu?
  25. Spowita mgłą powierzchnia Tytana

  26. była ogromną, niezbadaną tajemnicą,
  27. którą miała rozwiązać para
    CASSINI (orbiter) - Huygens (lądownik)
  28. wystrzelona w 1997 roku.
  29. Po dotarciu na miejsce w 2004 roku
  30. wczesne obrazy powierzchni Tytana
    przesłane przez sondę Cassini
  31. spotęgowały jedynie jego urok.
  32. Wiele miesięcy zajęło nam zrozumienie,
    co widać na powierzchni.
  33. Na przykład ciemne paski,
  34. które początkowo
    były tak nierozpoznawalne,
  35. że nazywaliśmy je zadrapaniami kota,
  36. to w rzeczywistości wydmy
    z organicznego piasku.
  37. Przez 13 lat badania przez sondę Cassini

  38. Saturna, jego pierścieni i księżyców,
  39. udało nam się przejść
  40. od prawie totalnej niewiedzy
    na temat powierzchni Tytana
  41. do zrozumienia jego geologii,
  42. roli atmosfery
    w kształtowaniu powierzchni,
  43. a nawet wskazówek,
    co leży głęboko pod powierzchnią.
  44. Rzeczywiście Tytan jest jednym
    z kilku światów oceanicznych,

  45. księżyców w zimnym,
    zewnętrznym Układzie Słonecznym
  46. poza orbitą Marsa i pasem asteroid,
  47. z ogromnymi oceanami
    ciekłej wody pod powierzchnią.
  48. Wewnętrzny ocean Tytana może zawierać
    ponad 10 razy więcej wody w stanie ciekłym
  49. niż wszystkie rzeki, jeziora, morza
    i oceany Ziemi razem wzięte.
  50. Na powierzchni Tytana
    są też egzotyczne jeziora i morza
  51. ciekłego metanu i etanu.
  52. Światy oceaniczne
  53. to jedne z najbardziej fascynujących
    miejsc w Układzie Słonecznym,
  54. które dopiero zaczęliśmy badać.
  55. To jest Dragonfly (Ważka).

  56. W Laboratorium Fizyki Stosowanej
    uniwersytetu Johnsa Hopkinsa
  57. budujemy dla NASA misję
    "New Frontiers Program" (Nowe Granice).
  58. Start planowany jest na 2026 rok,
    a dotarcie do Tytana w roku 2034.
  59. Dragonfly to lądownik wiropłatowy,
  60. podobny wielkością do łazików marsjańskich
    lub małego samochodu.
  61. Dzięki gęstej atmosferze Tytana
    w połączeniu z niską grawitacją
  62. jest to miejsce idealne do latania,
  63. do czego właśnie
    przeznaczony jest Dragonfly.
  64. Technicznie oktokopter,

  65. Dragonfly to mobilne laboratorium,
    które może latać z miejsca na miejsce
  66. ze wszystkimi instrumentami naukowymi.
  67. Dragonfly zbada Tytana
    w naprawdę wyjątkowy sposób,
  68. studiując elementy pogody i geologii,
  69. a nawet pobierając próbki powierzchni,
  70. żeby zbadać ich skład.
  71. Przez jakieś trzy lata
    Dragonfly będzie badać Tytana,
  72. mierząc szczegółowo jego chemię,
  73. obserwując atmosferę
    i jej interakcję z powierzchnią,
  74. a nawet nasłuchując trzęsień ziemi,
  75. a raczej trzęsień skorupy Tytana.
  76. Zespół Dragonfly,

  77. setki ludzi w Ameryce Północnej
    i na całym świecie,
  78. ciężko pracuje nad projektem tej misji,
  79. udoskonalając wiropłat,
    jego autonomiczny system nawigacji
  80. i oprzyrządowanie.
  81. Wszystko to będzie musiało współpracować
  82. przy pomiarach naukowych
    na powierzchni Tytana.
  83. Dragonfly to kolejny krok w eksploracji

  84. tego fascynującego,
    naturalnego laboratorium.
  85. Lecący obok Tytana Voyager
    wskazał nam możliwości eksploracji.
  86. Okrążając Saturna przez ponad dekadę
  87. i schodząc do atmosfery Tytana,
  88. Cassini - Huygens
    odchyliły zasłonę nieco bardziej.
  89. Dragonfly będzie żył w środowisku Tytana,
  90. którego najaktualniejszym obrazem
    jak dotąd jest to zdjęcie
  91. wykonane przez sondę Huygens
    w styczniu 2005 roku.
  92. Pod wieloma względami Tytan jest
    najbliższym odpowiednikiem wczesnej Ziemi,

  93. zanim powstało na niej życie.
  94. Z pomiarów Cassini-Huygens wiemy,
  95. że składniki życia,
  96. przynajmniej takiego, jakie znamy,
  97. istnieją na Tytanie.
  98. Dragonfly w pełni zanurzy się
    w tym obcym środowisku,
  99. szukając związków podobnych do tych,
  100. które mogły wspierać
    rozwój życia na Ziemi,
  101. i ucząc nas o zamieszkiwalności
    innych światów.
  102. Zamieszkiwalność to fascynująca koncepcja.

  103. Czego potrzeba, żeby uzdatnić
    środowisko do życia,
  104. czy to życia znanego nam z Ziemi,
  105. czy nietypowego życia, które powstało
    w całkiem innych warunkach?
  106. Możliwość życia gdzie indziej

  107. od zawsze inspiruje
    ludzką wyobraźnię i odkrycia.
  108. Na wielką skalę
  109. właśnie dlatego światy oceaniczne
    w zewnętrznym układzie słonecznym
  110. stały się tak ważnym celem badań.
  111. Pytanie "a co, jeśli?" napędza odkrycia.
  112. Nie wiemy, jak chemia
    zmieniła się w biologię na Ziemi,

  113. ale podobne procesy chemiczne
    mogły mieć miejsce na Tytanie,
  114. gdzie cząsteczki organiczne miały okazję
  115. zmieszać się z wodą na powierzchni.
  116. Czy w tych warunkach
    postępuje synteza organiczna?
  117. Jeśli tak, to jak bardzo?
  118. Nie wiemy...
  119. ...jeszcze.
  120. To, czego nauczymy się od Dragonfly,

  121. dogłębnie ludzkiego przedsięwzięcia,
  122. jest kuszące.
  123. To poszukiwanie cegiełek,
    fundamentów, chemicznych etapów,
  124. takich jak te, które ostatecznie
    doprowadziły do powstania życia na Ziemi.
  125. Nie wiemy na pewno,
    co znajdziemy na Tytanie,
  126. ale właśnie dlatego tam lecimy.
  127. W 1994 roku Carl Sagan napisał:

  128. "Na Tytanie cząsteczki,
    które spadały jak manna z nieba
  129. przez ostatnie cztery miliardy lat,
  130. mogą nadal tam być,
  131. w dużej mierze niezmienione,
    głęboko zamarznięte,
  132. czekając na chemików z Ziemi".
  133. Ci chemicy to my.
  134. Dragonfly to poszukiwanie
    lepszego zrozumienia
  135. nie tylko Tytana i tajemnic
    Układu Słonecznego,
  136. ale także naszych własnych początków.
  137. Dziękuję.