Polish subtitles

← Jak emocje zmieniają kształt serca

Get Embed Code
30 Languages

Showing Revision 14 created 09/07/2020 by Rysia Wand.

  1. Żaden inny narząd
  2. ani inna rzecz w ludzkim życiu
  3. nie jest tak nasycona znaczeniem
    i metaforą jak ludzkie serce.
  4. Od początków dziejów
  5. serce było symbolem emocji.
  6. Uważano je za rezydencję duszy,
  7. magazyn emocji.
  8. Samo słowo "emocja" wywodzi się
    z francuskiego słowa "émouvoir",
  9. oznaczającego "wzruszyć".
  10. Może to logiczne,
    że emocje wiążemy z organem,
  11. który charakteryzują nagłe ruchy.
  12. Ale co to za więź?

  13. Zwykła metafora czy rzeczywistość?
  14. Jako kardiolog
  15. chciałbym dzisiaj dowieść,
    że ta więź jest jak najbardziej realna.
  16. Emocje mogą mieć
  17. i mają bezpośredni wpływ na serce.
  18. Zanim do tego dojdziemy,

  19. przedstawmy serce jako metaforę.
  20. Symbolizm serca obowiązuje do dzisiaj.
  21. Jeśli zapytamy ludzi, co ilustruje miłość,
  22. na pierwszym miejscu zawsze będzie serce.
  23. Kształt serca, zwany kardioidą,
  24. jest powszechny w przyrodzie.
  25. Można go znaleźć na liściach,
    kwiatach i nasionach,
  26. łącznie z sylfionem,
  27. którego używano
    w średniowiecznej antykoncepcji.
  28. Może dlatego serce kojarzy się
  29. z seksem i miłością romantyczną.
  30. Bez względu na powód

  31. kształt serca zaczął pojawiać się
    na obrazach w XIII wieku.
  32. Z czasem zaczęto je malować na czerwono,
  33. czyli kolor krwi,
  34. symbol namiętności.
  35. W kościele rzymskokatolickim
  36. kształt serca stał się symbolem
    Najświętszego Serca Jezusa.
  37. Ozdobiony cierniami
    i emitujący eteryczne światło,
  38. stał się symbolem Bożej miłości.
  39. Kojarzenie serca z miłością
    przetrwało do dzisiaj.
  40. Kiedy Barney Clark, emerytowany dentysta
    ze schyłkową niewydolnością serca,
  41. pierwszy otrzymał
    sztuczne serce w 1982 roku,
  42. jego 39-letnia żona ciągle pytała lekarzy:
  43. "Czy będzie mnie nadal kochał?".
  44. Dzisiaj wiemy, że serce
    nie jest źródłem miłości

  45. ani emocji samym w sobie;
  46. starożytni się mylili.
  47. Coraz bardziej jednak przekonujemy się,
  48. że więź serca z emocjami
    jest wielce zażyła.
  49. Serce nie odpowiada za produkcję emocji,
  50. ale na nie silnie reaguje.
  51. W pewnym sensie historia naszych emocji
  52. zapisywana jest w sercu.
  53. Strach i rozpacz mogą spowodować
    poważny uraz serca.
  54. Nerwy kontrolujące nieświadome procesy,
    takie jak bicie serca,
  55. odbierają silne uczucia
  56. i włączają tryb "walcz lub uciekaj",
  57. przez który zawężają się żyły,
  58. serce wali jak szalone,
  59. ciśnienie podskakuje,
  60. co powoduje uszkodzenia.
  61. Innymi słowy
  62. staje się jasne,
  63. że serce jest bardzo wrażliwe na emocje,
  64. czyli na to "metaforyczne" serce.
  65. Dwadzieścia lat temu odkryto chorobę,

  66. którą nazywa się "zespół takotsubo"
    lub "zespół złamanego serca".
  67. Objawia się dotkliwym osłabieniem serca
    w odpowiedzi na silny stres lub rozpacz
  68. w wyniku rozstania
    lub śmierci bliskiej osoby.
  69. Jak widać, serce w rozpaczy,
    na środkowym zdjęciu,
  70. wygląda inaczej niż serce normalne,
    na zdjęciu po lewej.
  71. Wydaje się ogłuszone
  72. i często pęcznieje w kształt takotsubo,
  73. na zdjęciu po prawej,
  74. czyli japońskiej doniczki
    z szeroką podstawą i wąską szyjką.
  75. Nie wiemy, dlaczego tak się dzieje.
  76. Symptomy zazwyczaj znikają
    w ciągu kilku tygodni,
  77. ale w czasie najgorszego nasilenia objawów
  78. serce może zostać uszkodzone,
  79. mogą wystąpić zagrażające życiu arytmie,
  80. może dojść do śmierci.
  81. Mąż mojej starszej pacjentki

  82. niedawno zmarł.
  83. Było jej smutno, ale pogodziła się z tym.
  84. Może nawet odczuła ulgę.
  85. Mąż od dawna cierpiał na demencję.
  86. Tydzień po pogrzebie
    spojrzała na jego zdjęcie
  87. i nie mogła przestać płakać.
  88. Potem pojawił się ból
    w klatce piersiowej, płytki oddech,
  89. opuchnięte żyły szyjne, pot na czole,
  90. zauważalne dyszenie podczas siadania;
  91. wszystkie oznaki uszkodzenia serca.
  92. Trafiła do szpitala,
  93. badanie USG potwierdziło
    nasze podejrzenia:
  94. serce osłabło do 50% normalnej wydolności
  95. i spęczniało w kształt takotsubo.
  96. Reszta badań była w porządku,
  97. żadnych zatorów tętniczych.
  98. Po dwóch tygodniach
    jej emocje wróciły do normy
  99. i, jak potwierdziło USG,
  100. jej serce także.
  101. Zespół takotsubo jest związany
    z różnymi sytuacjami stresowymi,

  102. między innymi występami publicznymi...
  103. (Śmiech)

  104. (Brawa)

  105. kłótniami rodzinnymi,
    przegranymi w kasynach,

  106. nawet imprezą-niespodzianką.
  107. (Śmiech)

  108. Wiąże się także z niepokojami społecznymi,

  109. na przykład po katastrofie naturalnej.
  110. W 2014 roku
  111. ogromne trzęsienie ziemi zniszczyło
    cały region na jednej z japońskich wysp.
  112. Ponad 60 osób zginęło,
    tysiące zostało rannych
  113. Zaraz po katastrofie
  114. naukowcy odkryli,
    że przypadki zespołu takotsubo
  115. wzrosły 24-krotnie w tym regionie
    miesiąc po trzęsieniu
  116. w porównaniu z rokiem poprzednim.
  117. Miejsca zamieszkania chorych
  118. ściśle korelowały z siłą trzęsienia.
  119. Prawie wszyscy pacjenci
    mieszkali blisko epicentrum.
  120. Co ciekawe, zespół takotsubo występuje też
    po szczęśliwych wydarzeniach,

  121. ale serce wydaje się reagować inaczej,
  122. pęczniejąc w połowie,
    a nie na wierzchołku.
  123. Dlaczego różne emocje skutkują
    różnymi zmianami sercowymi,
  124. pozostaje tajemnicą.
  125. Dzisiaj, jak rodzaj ody
    do starożytnych filozofów,
  126. można powiedzieć, że nawet
    jeśli emocje nie mieszkają w sercu,
  127. serce emocjonalne
    pokrywa się z tym biologicznym
  128. w sposób zaskakujący i tajemniczy.
  129. Syndromy sercowe,
    łącznie z nagłą śmiercią,

  130. od dawna towarzyszą
    doświadczaniu silnych emocji
  131. lub chaosowi w metaforycznych sercach.
  132. W 1942 roku
  133. harwardzki uczony Walter Cannon
    opublikował artykuł "Śmierć Voodoo",
  134. gdzie opisał przypadki śmierci
    spowodowanej strachem
  135. wywołanym przez wiarę w nałożenie klątwy,
  136. na przykład przez szamana
    lub w wyniku spożycia zakazanego owocu.
  137. Wiele ofiar pozbawionych nadziei
    zmarło na miejscu.
  138. Wszystkie ofiary bezgranicznie wierzyły
  139. w zabójczą moc zewnętrznej siły,
  140. z którą nie ma jak walczyć.
  141. Domniemany brak kontroli, według Cannona,
  142. powodował niekontrolowaną
    reakcje fizjologiczną,
  143. ostre zwężenie żył i w efekcie
  144. ostry spadek poziomu i ciśnienia krwi,
  145. silne osłabienie serca
  146. i niewydolność narządów
    z powodu braku tlenu.
  147. Cannon wierzył, że śmierć voodoo

  148. dotyczy tylko autochtonów
    czyli ludów pierwotnych.
  149. Okazuje się, że taka śmierć przydarza się
  150. również ludziom współczesnym.
  151. Notuje się śmierć spowodowaną rozpaczą
    po partnerach czy rodzeństwie.
  152. Złamane serca niosą śmierć
    dosłownie i w przenośni.
  153. To dotyczy również zwierząt.

  154. W fascynujących badaniach z 1980 roku
    wydanych przez "Science"
  155. naukowcy karmili króliki
    jedzeniem bogatym w cholesterol,
  156. by zobaczyć jak wpływa
    na choroby sercowo-naczyniowe.
  157. Odkryli, że niektóre króliki
    chorowały częściej niż inne,
  158. ale nie wiedzieli dlaczego.
  159. Króliki miały podobny sposób odżywiania,
    środowisko i strukturę genetyczną.
  160. Pomyśleli, że wpływ może mieć
  161. ilość czasu jaką inżynierowie
    spędzali z królikami.
  162. Powtórzyli badanie,
  163. dzieląc króliki na dwie grupy.
  164. Obie były karmione jedzeniem
    bogatym w cholesterol.
  165. Jedną grupę królików wypuszczono z klatek,
  166. głaskano, przytulano,
    mówiono do nich, bawiono się z nimi,
  167. zaś drugą grupę królików
    zostawiono w klatkach,
  168. w odosobnieniu.
  169. Po roku
  170. autopsja wykazała,
  171. że króliki z pierwszej grupy,
  172. które przebywały z ludźmi,
  173. zapadły na 60% mniej chorób aortalnych
    niż króliki z drugiej grupy,
  174. mimo tego samego poziomu
    cholesterolu, ciśnienia krwi i tętna.
  175. Dzisiaj kwestia dbania o serce
    przestaje być domeną filozofów

  176. rozwodzących się
    nad metaforycznym sensem serca,
  177. a przechodzi w ręce lekarzy takich jak ja,
  178. posługujących się technologią,
    która nawet sto lat temu,
  179. ze względu na rangę serca w kulturze,
  180. była tematem tabu.
  181. W tym procesie serce przeszło zmianę.
  182. Nie jest obiektem nadprzyrodzonym
    przepełnionym metaforą i znaczeniem,
  183. ale maszyną, którą można
    manipulować i kontrolować.
  184. Najważniejsze jest to,
  185. by przy manipulacji
  186. uwzględniać życie emocjonalne serca
  187. w istnienie którego
    wierzymy od tysięcy lat.
  188. Na przykład badania
    "Lifestyle Heart Trial",

  189. opublikowane przez czasopismo
    "The Lancet" w 1990 roku.
  190. 48 pacjentów z przewlekłą
    lub ostrą chorobą wieńcową
  191. zostało losowo przypisanych
    do zwykłej opieki lub zmiany trybu życia.
  192. Tej drugiej zapewniono
    nisko-tłuszczową dietę wegetariańską,
  193. łagodne ćwiczenia fizyczne,
  194. grupowe wsparcie psychologa
  195. i pomoc w radzeniu sobie ze stresem.
  196. Badania wykryły,
    że u pacjentów z drugiej grupy
  197. poziom płytek wieńcowych spadł o 5%.
  198. Pacjenci z normalną opieką
  199. mieli o 5% więcej płytek po roku,
  200. a o 28% więcej po pięciu latach.
  201. Notowano u nich również
    dwukrotnie więcej problemów z sercem
  202. takich jak zawały, wszczepianie bypassów
  203. i śmierć spowodowaną przez chore serce.
  204. Ciekawe jest to,

  205. że niektórzy pacjenci
    zaczęli stosować diety i ćwiczyć
  206. prawie tak intensywnie jak pacjenci
    z grupy intensywnej opieki.
  207. Ich choroby nadal się pogłębiały.
  208. Sama dieta i ćwiczenia nie wystarczą,
    by wspomóc walkę z chorobą wieńcową.
  209. Kontrole po jednym roku i pięciu latach
  210. wykazały, że zarządzanie stresem
    jest bardziej skuteczne
  211. w walce z chorobami wieńcowymi
  212. niż ćwiczenia.
  213. Te badania są na małą skalę

  214. i współzależność
    nie dowodzi przyczynowości.
  215. Bardzo możliwe, że stres
    prowadzi do niezdrowych nawyków
  216. i to jest prawdziwą przyczyną
    zwiększonego ryzyka chorób sercowych.
  217. Ale, podobnie jak przy wiązaniu
    palenia z rakiem płuc,
  218. skoro tyle badań wykazuje to samo,
  219. i istnieją mechanizmy wyjaśniające
    związki przyczynowe,
  220. chyba kaprysem byłoby zaprzeczać,
    że związek jest.
  221. Wielu lekarzy doszło
    do podobnych wniosków, co ja
  222. przez dwadzieścia lat
    kariery kardiologa:
  223. serce emocjonalne wpływa na to biologiczne
  224. w sposób zaskakujący i tajemniczy.
  225. Dzisiejsza medycyna nadal uważa
    serce za maszynę.

  226. Takie ujęcie dało ogromne korzyści.
  227. Kardiologia
  228. jest niewątpliwie jednym
    z największych sukcesów
  229. ostatnich stu lat.
  230. Stenty, rozruszniki serca,
    defibrylatory, wszczepianie bypassów,
  231. przeszczepy serc,
  232. wszystko to wynaleziono
    po II wojnie światowej.
  233. Możliwe, że zbliżamy się

  234. do limitu medycyny naukowej
  235. w walce z chorobami serca.
  236. Tempo umieralności
    z przyczyn sercowo-naczyniowych
  237. znacznie spadło przez ostatnią dekadę.
  238. Potrzeba zmiany podejścia,
  239. żeby móc kontynuować rodzaj postępu,
    do jakiego się przyzwyczailiśmy.
  240. Psychosocjologia musi stanąć w centrum
  241. podejścia do problemów sercowych.
  242. To niełatwe zadanie.

  243. To jest nadal domena nieodkryta.
  244. Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne
    nadal nie zalicza stresu
  245. do modyfikowalnych czynników
    ryzyka chorób serca,
  246. może dlatego, że łatwiej walczyć
    z wysokim cholesterolem
  247. niż problemami społecznymi
    i emocjonalnymi.
  248. Może istnieje lepszy sposób,

  249. jeśli uznamy, że mówiąc "złamane serce",
  250. naprawdę czasem mówimy o złamanym sercu.
  251. Musimy traktować siłę emocji poważnie,
  252. jeśli chcemy zadbać o serce.
  253. Stres emocjonalny, jak się okazuje,

  254. to bardzo często kwestia życia i śmierci.
  255. Dziękuję.

  256. (Brawa)