Return to Video

Sam Richards: Một nguyên lý căn bản của sự thấu cảm.

  • 0:00 - 0:03
    Những học trò thường hỏi tôi rằng,
  • 0:03 - 0:05
    "Xã hội học là gì?"
  • 0:05 - 0:07
    Và tôi nói rằng, "Đó là môn học
  • 0:07 - 0:09
    về cách mà con người
  • 0:09 - 0:12
    được hình thành bởi những thứ mà họ không thể thấy."
  • 0:12 - 0:16
    Và chúng lại hỏi, "Vậy sao có thể trở thành một nhà xã hội học?
  • 0:16 - 0:18
    Làm sao em có thể hiểu được những động lực vô hình đó?"
  • 0:18 - 0:20
    Và tôi nói, "Sự thấu cảm.
  • 0:20 - 0:22
    Hãy bắt đầu bằng sự thấu cảm.
  • 0:22 - 0:25
    Vì tất cả đều bắt đầu với sự thấu cảm.
  • 0:25 - 0:27
    Hãy ra khỏi vị trí của mình,
  • 0:27 - 0:29
    và đặt mình vào hoàn cảnh của người khác."
  • 0:29 - 0:32
    Để tôi đưa ra một ví dụ.
  • 0:32 - 0:34
    Hãy tưởng tượng ra cuộc sống của tôi,
  • 0:34 - 0:36
    nếu hàng trăm năm trước
  • 0:36 - 0:38
    Trung Quốc là nước hùng mạnh nhất trên thế giới
  • 0:38 - 0:40
    và họ đến nước Mỹ
  • 0:40 - 0:42
    tìm kiếm nguồn than đá,
  • 0:42 - 0:45
    và họ đã tìm được, sự thật là, họ còn tìm được rất nhiều ở đây.
  • 0:45 - 0:48
    Chẳng bao lâu sau, họ bắt đầu chở lượng than ấy,
  • 0:48 - 0:50
    hàng tấn, hàng tấn,
  • 0:50 - 0:53
    hàng xe nối dài, hàng tàu nặng trịch,
  • 0:53 - 0:57
    về Trung Quốc và nhiều nơi khác nữa trên thế giới.
  • 0:57 - 1:00
    Và vì thế họ trở nên giàu sụ.
  • 1:00 - 1:02
    Và họ xây dựng những thành phố lộng lẫy
  • 1:02 - 1:06
    nhờ vào nguồn than đá đó.
  • 1:07 - 1:10
    Và trở lại đây, nước Mỹ,
  • 1:10 - 1:12
    chúng ta thấy sự tước đoạt kinh tế lẫn nỗi tuyệt vọng.
  • 1:12 - 1:14
    Đó là cái mà tôi thấy được.
  • 1:14 - 1:17
    Tôi thấy con người phải đấu tranh để sống,
  • 1:17 - 1:20
    không biết cái gì xung quanh, và cái gì sẽ đến.
  • 1:20 - 1:22
    Và tôi tự hỏi mình,
  • 1:22 - 1:25
    "Sao điều này lại có thể, sao chúng ta lại quá nghèo ở nước Mỹ này,
  • 1:25 - 1:27
    bởi vì than đá là nguồn của sự giàu có ư,
  • 1:27 - 1:29
    nhiều tiền đến vậy ư?"
  • 1:29 - 1:31
    Và tôi nhận ra rằng,
  • 1:31 - 1:34
    bởi vì người Trung Quốc làm lợi cho chính họ
  • 1:34 - 1:37
    bằng một tầng lớp thống trị ngay trên đất Mỹ này
  • 1:37 - 1:41
    họ cướp tiền, và những nguồn lực cho chính họ.
  • 1:41 - 1:43
    Và còn lại chúng ta, phần rất lớn trong chúng ta,
  • 1:43 - 1:45
    phải giành nhau để sống.
  • 1:45 - 1:48
    Và người Trung Quốc đưa cho nhóm nhỏ thống trị ấy
  • 1:48 - 1:51
    hàng tá vũ khí quân đội cùng những công nghệ tiên tiến
  • 1:51 - 1:54
    để chắc chắn rằng những người như tôi
  • 1:54 - 1:57
    sẽ không nói gì để chống lại mối quan hệ này.
  • 1:58 - 2:01
    Nghe có quen không ạ?
  • 2:01 - 2:03
    Và họ làm những việc như hỗ trợ người Mỹ
  • 2:03 - 2:05
    cách bảo vệ nguồn than đá.
  • 2:05 - 2:08
    Và mọi nơi, là biểu tượng của Trung Quốc --
  • 2:08 - 2:11
    mọi nơi, là sự nhắc nhở thường trực.
  • 2:11 - 2:13
    Và trở lại với Trung Quốc,
  • 2:13 - 2:15
    họ nói gì ở Trung Quốc?
  • 2:15 - 2:18
    Không gì cả. Họ không nói về chúng ta. Họ không nói về than đá.
  • 2:18 - 2:20
    Nếu bạn hỏi họ,
  • 2:20 - 2:22
    họ sẽ nói, "Ồ, than hả, chúng tôi cần than.
  • 2:22 - 2:25
    Tức là, đừng hòng tôi hạ nhiệt độ lò sưởi của tôi.
  • 2:25 - 2:28
    Đừng mong chờ điều đó."
  • 2:28 - 2:31
    Và tôi tức giận, tôi phẫn nộ,
  • 2:31 - 2:33
    và rất rất nhiều người giống như tôi.
  • 2:33 - 2:36
    Và chúng ta đấu tranh lại, rồi tình hình tệ đi.
  • 2:36 - 2:39
    Và Trung Quốc đánh trả bằng cách ghê tởm.
  • 2:40 - 2:43
    Và trước khi chúng ta nhận ra, thì xe tăng
  • 2:43 - 2:45
    và hàng đội binh lính lũ lượt kéo đến,
  • 2:45 - 2:47
    và rất nhiều người chết,
  • 2:47 - 2:52
    và đó thật sự, rất rất khó khăn.
  • 2:52 - 2:55
    Có hình dung ra cảm giác của bạn
  • 2:55 - 2:57
    nếu bạn ở vị trí của tôi?
  • 2:57 - 3:00
    Có thể hình dung ra bạn bước ra khỏi toà nhà này
  • 3:00 - 3:02
    và thấy hàng tá xe tăng
  • 3:02 - 3:05
    hay xe tải chở đầy binh lích phục kích ngoài ấy?
  • 3:05 - 3:07
    Hãy nghĩ xem bạn sẽ cảm thấy thế nào.
  • 3:07 - 3:10
    Vì bạn biết tại sao họ ở đây, bạn biết họ đang làm gì ở đây.
  • 3:10 - 3:14
    Và bạn chỉ cảm thấy phẫn nộ và sợ hãi.
  • 3:14 - 3:17
    Nếu bạn có thể, thì đó là thấu cảm -- là thấu cảm đấy.
  • 3:17 - 3:20
    Rời khỏi vị trí của bạn, đến đây và đặt bạn vào vị trí của tôi.
  • 3:20 - 3:22
    Và bạn sẽ cảm nhận được.
  • 3:22 - 3:24
    Được rồi, như thế chỉ là khởi đầu.
  • 3:24 - 3:26
    Chỉ là khởi đầu thôi.
  • 3:26 - 3:28
    Và bây giờ chúng ta sẽ xem xét
  • 3:28 - 3:30
    một trải nghiệm căn bản thật sự.
  • 3:30 - 3:33
    Và phần còn lại của bài nói, tôi muốn bạn hãy
  • 3:33 - 3:35
    đặt mình vào vị trí
  • 3:35 - 3:38
    của những người Ả Rập đạo Hồi bình thường
  • 3:38 - 3:40
    sống ở vùng Trung Đông --
  • 3:40 - 3:43
    và đặt biệt, ở Iraq.
  • 3:44 - 3:46
    Và giúp bạn rõ hơn,
  • 3:46 - 3:50
    có thê hình dung bạn là thành viên của một gia đình ở Baghdad --
  • 3:50 - 3:53
    và bạn chi muốn những điều tốt đẹp nhất cho con bạn.
  • 3:53 - 3:55
    Bạn muốn con bạn có một cuộc sống tốt hơn.
  • 3:55 - 3:57
    Rồi bạn xem tin tức, bạn chú ý,
  • 3:57 - 4:00
    bạn đọc báo, bạn đi uống cafe với bạn của mình,
  • 4:00 - 4:02
    và bạn đọc báo từ khắp thế giới.
  • 4:02 - 4:04
    Và đôi khi bạn thấy cả vệ tinh nhân tạo,
  • 4:04 - 4:06
    CNN từ nước Mỹ.
  • 4:06 - 4:08
    Bạn đã có được khái niệm gì và những điều mà người Mỹ nghĩ.
  • 4:08 - 4:11
    Nhưng thật sự, bạn chỉ khát khao một cuộc sống tốt hơn cho bản thân.
  • 4:11 - 4:13
    Đó là những gì bạn muốn.
  • 4:13 - 4:15
    Bạn là người Ả Rập đạo Hồi sống ở Iraq.
  • 4:15 - 4:17
    Bạn muốn cuộc sống tốt hơn cho chính mình.
  • 4:17 - 4:19
    Và đây, để tôi giúp bạn.
  • 4:19 - 4:21
    Để tôi giúp bạn cảm nhận rõ hơn
  • 4:21 - 4:23
    về những điều mà có thể bạn đang nghĩ đến.
  • 4:23 - 4:26
    Thứ nhất: sự xâm phạm vào lãnh thổ của bạn
  • 4:26 - 4:28
    20 năm về trước, và trước đó,
  • 4:28 - 4:31
    lí do mà người ta dòm ngó lãnh thổ bạn, cụ thể là nước Mỹ,
  • 4:31 - 4:33
    là dầu.
  • 4:33 - 4:36
    Tất cả là vì dầu, bạn biết điều đó, mọi người đều biết.
  • 4:36 - 4:39
    Mọi người trở lại nước Mỹ này đều biết đó là vì dầu.
  • 4:39 - 4:41
    Vì những người khác
  • 4:41 - 4:44
    có những kế hoạch cho tài nguyên của bạn.
  • 4:44 - 4:47
    Đó là tài nguyên của bạn, không phải của ai khác.
  • 4:47 - 4:50
    Là lãnh thổ của bạn, là tài nguyên của bạn.
  • 4:50 - 4:52
    Mà ai khác lại có ý đồ với chúng.
  • 4:52 - 4:54
    Và bạn biết tại sao họ có ý đồ không ạ?
  • 4:54 - 4:56
    Bạn biết tại sao họ cứ dòm ngó chúng không?
  • 4:56 - 4:58
    Vì toàn bộ hệ thống kinh tế của họ
  • 4:58 - 5:00
    đều phụ thuốc vào dầu --
  • 5:00 - 5:02
    dầu từ nước ngoài,
  • 5:02 - 5:05
    dầu mà không phải của họ từ những nơi khác trên thế giới.
  • 5:05 - 5:07
    Bạn nghĩ gì về những người này?
  • 5:07 - 5:09
    Người Mỹ, họ giàu.
  • 5:09 - 5:11
    Ôi nhìn này, họ sống trong nhà to, họ có xe hơi to,
  • 5:11 - 5:13
    họ tóc vàng, mắt xanh, họ hạnh phúc.
  • 5:13 - 5:15
    Bạn nghĩ vậy. Dĩ nhiên là không đúng.
  • 5:15 - 5:18
    Nhưng các phương tiện cứ gây ấn tượng, đó như là cái gì bạn có.
  • 5:18 - 5:20
    Và họ có thành phố lớn,
  • 5:20 - 5:23
    những thành phố đều phụ thuộc vào dầu.
  • 5:24 - 5:26
    Nhìn lại quê hương, bạn thấy gì?
  • 5:26 - 5:28
    Nghèo, sự tuyệt vọng, xung đột.
  • 5:28 - 5:31
    Nhìn này, bạn không sống trong một nước giàu.
  • 5:31 - 5:34
    Đó là Iraq.
  • 5:35 - 5:37
    Đó là điều bạn thấy.
  • 5:37 - 5:39
    Bạn thấy con người đấu tranh để tồn tại.
  • 5:39 - 5:41
    Ý tôi là, không hề dễ dàng, bạn thấy nhiều cái nghèo.
  • 5:41 - 5:43
    Và bạn cũng thấy gợn lòng vì điều này.
  • 5:43 - 5:45
    Những con người muốn chiếm đoạt tài nguyên của bạn,
  • 5:45 - 5:47
    và bạn thấy điều này ư?
  • 5:47 - 5:49
    Bạn nói về những gì mà bạn thấy --
  • 5:49 - 5:51
    Người Mỹ không nói đâu, nhưng bạn nói.
  • 5:51 - 5:54
    Và điều này, sự quân sự hoá của thế giới,
  • 5:54 - 5:56
    và nó ở ngay đây, ngay trung tâm nước Mỹ.
  • 5:56 - 5:58
    Và nước Mỹ
  • 5:58 - 6:01
    phải chịu trách nhiệm gần như một nửa
  • 6:01 - 6:03
    của sự dàn trải quân sự trên thế giới --
  • 6:03 - 6:05
    bốn phần trăm dân số thế giới.
  • 6:05 - 6:08
    Bạn cảm nhận được nó, bạn thấy nó mỗi ngày mà.
  • 6:08 - 6:10
    Đó là một phần cuộc sống của bạn.
  • 6:10 - 6:12
    Bạn nói về chúng với bạn bè.
  • 6:12 - 6:15
    Bạn đọc về chúng.
  • 6:15 - 6:18
    Và trở lại, khi Saddam Hussein còn đương quyền,
  • 6:18 - 6:21
    người Mỹ không ai quan tâm tội ác của ông ta.
  • 6:21 - 6:23
    Khi ông ta thả khí độc vào Kurds và cả Iran,
  • 6:23 - 6:25
    không ai quan tâm cả.
  • 6:25 - 6:27
    Khi dầu đang bị đe doạ,
  • 6:27 - 6:31
    và dường như một chút, đã có vấn đề rồi.
  • 6:32 - 6:34
    Và cái bạn thấy, cái gì nữa,
  • 6:34 - 6:36
    nước Mỹ,
  • 6:36 - 6:38
    là trục của Đảng dân chủ trên cả thế giới,
  • 6:38 - 6:40
    họ dường như lại không hề
  • 6:40 - 6:44
    ủng hộ các nước dân chủ trên thế giới.
  • 6:44 - 6:47
    Có rất nhiều quốc gia, sản xuất dầu,
  • 6:47 - 6:50
    không dân chủ, nhưng được Mỹ hỗ trợ.
  • 6:50 - 6:52
    Lạ nhỉ.
  • 6:52 - 6:55
    Ồ, những sự xâm lược này, hai cuộc chiến này,
  • 6:55 - 6:57
    10 năm bị chế tài,
  • 6:57 - 7:01
    và 8 năm chiếm đóng,
  • 7:01 - 7:04
    cuộc nổi dậy làm buông lỏng con người,
  • 7:04 - 7:07
    hàng trăm của hàng ngàn
  • 7:07 - 7:12
    cái chết,
  • 7:12 - 7:15
    tất cả là vì dầu.
  • 7:15 - 7:17
    Cứ nghĩ đi.
  • 7:17 - 7:19
    Bạn nói về nó.
  • 7:19 - 7:22
    Nó cứ luôn hiện diện trong đầu bạn.
  • 7:22 - 7:25
    Bạn hỏi, "Làm sao có thể chứ?"
  • 7:25 - 7:28
    Và người đàn ông này, ông ta có thể là bất cứ ai --
  • 7:28 - 7:30
    ông bạn, chú bạn,
  • 7:30 - 7:32
    ba bạn, con trai bạn,
  • 7:32 - 7:35
    người hàng xóng bạn, giáo sư hay học trò bạn.
  • 7:35 - 7:38
    Một đời hạnh phúc, vui sướng,
  • 7:38 - 7:41
    rồi bỗng chốc đau thương và buồn thảm.
  • 7:41 - 7:44
    Mọi người trong đất nước bạn
  • 7:44 - 7:47
    đều bị chà xát bởi bạo lực,
  • 7:47 - 7:49
    máu, và vế thương,
  • 7:49 - 7:51
    nỗi sợ hãi, mọi người.
  • 7:51 - 7:54
    Không riêng ai trong đất nước bạn
  • 7:54 - 7:56
    mà không bị tang thương.
  • 7:56 - 7:58
    Nhưng còn cái khác nữa.
  • 7:58 - 8:00
    Còn điều khác nữa về những người này,
  • 8:00 - 8:02
    về người Mỹ, người đã ở đó.
  • 8:02 - 8:05
    Có vài thứ về họ mà bạn thấy -- họ lại không nhận ra.
  • 8:05 - 8:08
    Và bạn thấy gì? Người Cơ đốc giáo.
  • 8:08 - 8:10
    Họ là người Cơ đốc giáo.
  • 8:10 - 8:13
    Họ thờ chúa Cơ đốc, và họ luôn mang bên mình quyển kinh thánh.
  • 8:13 - 8:15
    Quyển kinh thánh có huy chương nhỏ
  • 8:15 - 8:18
    trên đó viết "Quân đội Mỹ".
  • 8:19 - 8:22
    Và chỉ huy họ, chỉ huy của họ:
  • 8:22 - 8:24
    trước khi họ gửi con trai hay con gái mình
  • 8:24 - 8:26
    vào chiến trận đất nước bạn --
  • 8:26 - 8:28
    và bạn biết lý do --
  • 8:28 - 8:30
    trước khi họ gửi chúng đi,
  • 8:30 - 8:32
    họ đến nhà thờ Cơ đốc, và họ cầu nguyện,
  • 8:32 - 8:35
    họ xin sự bảo vệ và dẫn đường từ vị Chúa của mình.
  • 8:35 - 8:37
    Tại sao?
  • 8:37 - 8:41
    Chà, dễ thấy mà, khi con người chết trong chiến tranh,
  • 8:41 - 8:43
    họ là người Hồi giáo, họ là người Iraq --
  • 8:43 - 8:45
    họ không phải là người Mỹ.
  • 8:45 - 8:48
    Bạn không muốn người Mỹ phải chết. Bảo vệ binh lính chúng ta.
  • 8:48 - 8:50
    Và bạn cảm nhận điều gì phải không --
  • 8:50 - 8:52
    đương nhiên rồi.
  • 8:52 - 8:54
    Và họ làm những điều tuyệt vời.
  • 8:54 - 8:56
    Bạn đọc về nó, bạn nghe về nó mà.
  • 8:56 - 8:58
    Họ ở đó xây trường học và giúp mọi người, đó là những điều mà họ muốn làm.
  • 8:58 - 9:00
    Họ làm những điều tuyệt vời, nhưng họ cũng là những điều tồi tệ.
  • 9:00 - 9:02
    và bạn không thể phân biệt được.
  • 9:02 - 9:06
    Và người đàn ông này, như là Lt. Gen. William Boykin.
  • 9:06 - 9:09
    Ý tôi là, đây là người đàn ông đã nói rằng Chúa của bạn là sai rồi.
  • 9:09 - 9:11
    Chúa của bạn chỉ giống như thần tượng thôi, Chúa tôi mới đúng nè.
  • 9:11 - 9:14
    Và cách giải quyết vấn đề ở Trung Đông theo ông ta,
  • 9:14 - 9:16
    là bắt tất cả bạn trở thành người Cơ đốc giáo --
  • 9:16 - 9:18
    bỏ đi tôn giáo của bạn.
  • 9:18 - 9:20
    Và bạn biết mà. Người Mỹ không đọc về người đàn ông này.
  • 9:20 - 9:23
    Họ không biết gì về hắn ta, nhưng bạn biết.
  • 9:23 - 9:25
    Bại lại cho qua. Bạn bỏ ngoài tai những lời hắn.
  • 9:25 - 9:28
    Thật là nghiêm trọng.
  • 9:28 - 9:31
    Ông ta là một trong những chỉ huy trong cuộc xâm lược lần hai ở Iraq.
  • 9:31 - 9:34
    Và bạn nghĩ, "Chúa ơi, nếu người này nọi vậy,
  • 9:34 - 9:36
    thì những người lính đều nói vậy hết rồi."
  • 9:36 - 9:38
    Và từ này,
  • 9:38 - 9:40
    George Bush gọi đây là một chiến dịch.
  • 9:40 - 9:42
    Trời, người Mỹ, họ chỉ phản ứng, "Ồ, chiến dịch à.
  • 9:42 - 9:44
    Tuỳ thôi. Tôi không để ý lắm."
  • 9:44 - 9:46
    Bạn biết nó nói lên điều gì mà.
  • 9:46 - 9:48
    Đó là chiến tranh tôn giáo chống lại người Hồi.
  • 9:48 - 9:51
    Nhìn này, đánh chiếm, cưỡng ép họ, lấy đi tài nguyên của họ.
  • 9:51 - 9:53
    Nếu họ không chịu, giết họ.
  • 9:53 - 9:55
    Là như vậy đấy.
  • 9:55 - 9:58
    Và bạn nghĩ, "Ôi lạy Chúa, những người Cơ đốc giáo sắp đến giết chúng ta."
  • 9:58 - 10:00
    Đó là sợ hãi.
  • 10:00 - 10:03
    Bạn thấy sợ hãi. Phải thôi, bạn thấy sợ hãi.
  • 10:03 - 10:06
    Và người đàn ông này, Terry Jones:
  • 10:06 - 10:08
    Đây là người đã muốn dìm Hàn Quốc trong biển lửa.
  • 10:08 - 10:10
    Và người Mỹ nói: "À, hắn là một gã ngớ ngẩn.
  • 10:10 - 10:12
    Hắn quản lý một khách sạn,
  • 10:12 - 10:14
    hắn có ba tá người dưới quyền trong nhà thờ."
  • 10:14 - 10:16
    Họ cười vào mặt ông ta. Hay họ không.
  • 10:16 - 10:18
    Vì trong khung cảnh mọi thức khác,
  • 10:18 - 10:20
    tất cả đều khớp.
  • 10:20 - 10:22
    Tức là, dĩ nhiên, là cách mà người Mỹ chấp nhận.
  • 10:22 - 10:24
    nên tất cả mọi người ở Trung Đông, không chỉ trong đất nước bạn,
  • 10:24 - 10:26
    cũng đồng tình.
  • 10:26 - 10:28
    "Ông ta muốn dìm Hàn Quốc trong biển lửa, sách tôn giáo của ta.
  • 10:28 - 10:30
    Người Cơ đốc giáo hả, ai là người Cơ đốc giáo?
  • 10:30 - 10:32
    Bọn họ rất ác, rất kém cỏi --
  • 10:32 - 10:34
    họ chỏ có như vậy thôi."
  • 10:34 - 10:36
    Đó là những gì bạn nghĩ về người Ả Rập Hồi giáo,
  • 10:36 - 10:38
    như một người Iraq.
  • 10:38 - 10:40
    Đương nhiên bạn sẽ nghĩ vậy.
  • 10:40 - 10:42
    Và người em họ của bạn
  • 10:42 - 10:44
    nói là, "Này chị, nhìn trang web này nè.
  • 10:44 - 10:46
    Chị phải xem cái này -- Cuộc đóng quân Tra tấn Kinh thánh.
  • 10:46 - 10:48
    Bọn người Cơ đốc giáo gàn dở.
  • 10:48 - 10:51
    Họ dạy những đứa con họ thành người lính của Jesus.
  • 10:51 - 10:53
    Và họ mang những đứa trẻ ấy, dạy chúng trả qua những điều này
  • 10:53 - 10:55
    cho đến khi chúng biết cách nói, "Vâng ạ, thưa ngài,"
  • 10:55 - 10:58
    những thứ như giữ gìn, bảo quản lựu đạn, vũ khí.
  • 10:58 - 11:00
    Và nhìn trang web này.
  • 11:00 - 11:02
    Nó đề là "Quân đội Mỹ".
  • 11:02 - 11:05
    Những người Cơ đốc giáo này, họ điên rồi. Sao lại làm thế với con cháu mình?"
  • 11:05 - 11:07
    Và bạn xem trang web.
  • 11:07 - 11:10
    Và dĩ nhiên, người Cơ đốc giáo trở lại nướ Mỹ, hay ai khác,
  • 11:10 - 11:12
    nói rằng, "À, đây là vài cái nhà thờ nhỏ, ở đâu đâu ấy".
  • 11:12 - 11:14
    Bạn không hề biết.
  • 11:14 - 11:17
    Với bạn, nó như là người Cơ đốc giáo.
  • 11:17 - 11:19
    Dường như đã xong rồi, trang Web, cuộc tra tấn Kinh thánh.
  • 11:19 - 11:21
    Và nhìn này:
  • 11:21 - 11:23
    họ thậm chí còn dạy con cháu họ --
  • 11:23 - 11:25
    họ huấn luyện hệt như cách Hải quân Mỹ làm.
  • 11:25 - 11:27
    Thú vị không ạ.
  • 11:27 - 11:29
    Và điều đó làm bạn sợ, điều đó hăm doạ bạn.
  • 11:29 - 11:31
    Và những người này, bạn thấy họ.
  • 11:31 - 11:34
    Bạn thấy đó, tôi, Sam Richards, tôi biết những người này là ai.
  • 11:34 - 11:36
    Họ là học trò tôi, bạn tôi,
  • 11:36 - 11:38
    Tôi biết bạn nghĩ gì mà: "Ông sao biết được."
  • 11:38 - 11:40
    Khi bạn thấy họ,
  • 11:40 - 11:43
    họ có thể là ai khác, họ có thể là cái gì khác.
  • 11:43 - 11:46
    Đó chính là cái mà họ đối với bạn.
  • 11:46 - 11:49
    Chúng ta không nhận ra ở nước Mỹ này,
  • 11:49 - 11:52
    nhưng bạn nhận biết được theo cách đó.
  • 11:54 - 11:56
    Vậy ở đây.
  • 11:56 - 11:58
    Dĩ nhiên, bạn đã sai lầm.
  • 11:58 - 12:01
    Bạn khái quát chúng. Bạn sai.
  • 12:01 - 12:03
    Bạn không hiểu người Mỹ.
  • 12:03 - 12:05
    Đó không phải cuộc xâm lược người Cơ đốc giáo.
  • 12:05 - 12:07
    Chúng ta không đến đó vì dầu thôi đâu, vì nhiều lý do khác nữa kìa.
  • 12:07 - 12:09
    Bạn nhận thức sai. Bạn nhầm lẫn nó.
  • 12:09 - 12:12
    Và dĩ nhiên, đa số trong các bạn không ủng hộ cuộc nổi dậy;
  • 12:12 - 12:14
    bạn không ủng hộ việc đánh giết người Mỹ;
  • 12:14 - 12:16
    bạn không ủng hộ khủng bố.
  • 12:16 - 12:18
    Đương nhiên là bạn không rồi. Chỉ vài người có.
  • 12:18 - 12:21
    Nhưng vài người trong số bạn có.
  • 12:21 - 12:24
    Và đấy là cách nhìn hai mặt.
  • 12:24 - 12:26
    Và bây giờ, chúng ta sẽ làm cái này.
  • 12:26 - 12:28
    Bước ra khỏi vị trí của bạn
  • 12:28 - 12:30
    cái mà bạn đang ở bây giờ ấy
  • 12:30 - 12:32
    và ướm vào một vị trí bình thường thôi.
  • 12:32 - 12:34
    Bây giờ quay trở lại nào, được chứ.
  • 12:34 - 12:36
    Ta tiến đến một nguyên lý căn bản.
  • 12:36 - 12:38
    Và ta nhìn lại quê hương.
  • 12:38 - 12:40
    Tấm ảnh này: người phụ nữ này,
  • 12:40 - 12:42
    trời ơi, tôi cảm nhận được bà ấy.
  • 12:42 - 12:44
    Tôi cảm nhận được.
  • 12:44 - 12:46
    Bà ấy là chị tôi,
  • 12:46 - 12:49
    là vợ tôi, là chị họ, hay là người hàng xóm.
  • 12:49 - 12:51
    Bà ấy có thể là bất cứ ai với tôi.
  • 12:51 - 12:53
    Mọi người đứng ở đấy, mọi người trong bức ảnh.
  • 12:53 - 12:56
    Trời ơi, tôi cảm thấu được bức ảnh.
  • 12:56 - 12:58
    Và đó là những gì tôi muốn bạn làm.
  • 12:58 - 13:01
    Trở về với ví dụ ban đầu của tôi về Trung Quốc nào.
  • 13:02 - 13:04
    Tôi muốn bạn trở lại.
  • 13:04 - 13:07
    Đó là vì than, đúng không, lý do mà người Trung Quốc đến đất Mỹ này ấy.
  • 13:07 - 13:09
    Và tôi muốn bạn hình dung một người phụ nữ Trung Quốc
  • 13:09 - 13:12
    nhận lấy một lá cờ Trung Quốc
  • 13:12 - 13:15
    vì bà thương cảm những người đã chết trên đất Mỹ
  • 13:15 - 13:17
    vì cuộc chiến than đá.
  • 13:17 - 13:19
    Và quân lính Trung Quốc,
  • 13:19 - 13:21
    và những người còn lại cũng là Trung Quốc.
  • 13:21 - 13:24
    Vậy là người Mỹ, bạn thấy thế nào về bức ảnh này?
  • 13:26 - 13:29
    Bạn thấy gì trong khung cảnh này?
  • 13:31 - 13:33
    Cố nghĩ đi nào. Nhập tâm vào nó.
  • 13:33 - 13:35
    Khung cảnh ở đây này.
  • 13:35 - 13:37
    Là một người Mỹ, quân đội Mỹ,
  • 13:37 - 13:39
    Người phụ nữ Mỹ mất người thân yêu của mình
  • 13:39 - 13:42
    ở Trung Đông -- ở Iraq hay Afghanistan.
  • 13:42 - 13:44
    Bây giờ, đặt bạn vào vị trí,
  • 13:44 - 13:46
    vị trí của
  • 13:46 - 13:49
    người Ả Rập đạo Hồi sống ở Iraq.
  • 13:50 - 13:53
    Bạn nghĩ gì và cảm thấy gì
  • 13:53 - 13:55
    về bức ảnh này,
  • 13:55 - 13:58
    về người phụ nữ này?
  • 14:05 - 14:07
    Được rồi.
  • 14:07 - 14:09
    Theo dõi tôi nhé,
  • 14:09 - 14:11
    vì tôi đang làm việc mạo hiểm lắm.
  • 14:11 - 14:14
    Và tôi muốn mời bạn mạo hiểm cùng tôi.
  • 14:14 - 14:16
    Những người đàn ông này, họ là những người phản động.
  • 14:16 - 14:18
    Họ bị quân lính Mỹ bắt,
  • 14:18 - 14:20
    vì cố giết người Mỹ.
  • 14:20 - 14:23
    Và có thể họ thành công. Có thể họ thành công.
  • 14:23 - 14:25
    Đặt bạn vào vị trí
  • 14:25 - 14:29
    những người Mỹ mà bắt họ.
  • 14:29 - 14:31
    Bạn có thấy giận dữ?
  • 14:31 - 14:33
    Bạn có thấy rằng bạn chỉ muốn bắt những người này
  • 14:33 - 14:35
    và vặn cổ họ không?
  • 14:35 - 14:37
    Bạn kịp không ạ?
  • 14:37 - 14:39
    Nó không khó đến vậy đâu.
  • 14:39 - 14:42
    Bạn chỉ -- ôi trời.
  • 14:44 - 14:48
    Và bây giờ, đặt bạn vào vị trí của họ.
  • 14:50 - 14:52
    Vậy họ là kẻ giết người đầy thú tính
  • 14:52 - 14:55
    hay người bảo vệ yêu nước?
  • 14:55 - 14:57
    Là loại người nào?
  • 14:58 - 15:01
    Bạn có nhận thấy sự giận dữ,
  • 15:01 - 15:03
    sự sợ hãi,
  • 15:03 - 15:05
    sự phẫn nộ của họ
  • 15:05 - 15:07
    về những gì xảy đến với đất nước họ?
  • 15:07 - 15:09
    Bạn có hình dung ra
  • 15:09 - 15:12
    có thể một trong số họ, vào lúc sáng
  • 15:12 - 15:15
    cúi xuống và ôm lấy đứa con mình
  • 15:15 - 15:19
    và nói rằng, "Con yêu, ba sẽ về ngay thôi.
  • 15:19 - 15:22
    Ba ra ngoài kia, để bảo vệ sự tự do của con, cuộc sống của con.
  • 15:22 - 15:26
    Ba ra ngoài kia, để trông chừng chúng ta,
  • 15:26 - 15:28
    tương lai đất nước chúng ta."
  • 15:28 - 15:30
    Bạn có tưởng tượng ra không ạ?
  • 15:30 - 15:33
    Bạn có nghĩ đến lời nói như vậy không?
  • 15:33 - 15:36
    Bạn theo kịp không ạ?
  • 15:37 - 15:40
    Bạn nghĩ họ cảm thấy thế nào?
  • 15:47 - 15:49
    Bạn thấy đấy, đó là thấu cảm.
  • 15:49 - 15:52
    Và đó cũng là thấu hiểu.
  • 15:52 - 15:54
    Bây giờ, bạn có thể hỏi,
  • 15:54 - 15:57
    "Được rồi, Sam, tại sao ông lại làm chuyện này?
  • 15:57 - 15:59
    Sao ông lại lấy ví dụ này, trong hàng đống ví dụ khác?"
  • 15:59 - 16:02
    Và tôi nói, bởi vì...bởi vì.
  • 16:02 - 16:04
    Bạn được quyền ghét bỏ những người này.
  • 16:04 - 16:07
    Bạn được quyền, chỉ để ghét những người này
  • 16:07 - 16:09
    đến từng tế bào của bạn.
  • 16:09 - 16:11
    Và nếu tôi có thể làm cho bạn
  • 16:11 - 16:13
    ướm được vào đôi giày người khác
  • 16:13 - 16:15
    và bước đi một inch (2,54 cm),
  • 16:15 - 16:17
    một inch nhỏ xíu thôi,
  • 16:17 - 16:20
    và hình dung ra sự phân tích xã hội học
  • 16:20 - 16:24
    thì bạn cũng có thể phân tích những mặt khác của cuộc sống bạn chứ?
  • 16:24 - 16:26
    Bạn có thể đi một dặm
  • 16:26 - 16:28
    khi bạn thấu hiểu được
  • 16:28 - 16:31
    tại sao người ta lái xe 40 dặm một giờ
  • 16:31 - 16:34
    trên làn đường,
  • 16:34 - 16:36
    hoặc con trai bạn,
  • 16:36 - 16:38
    hoặc người hàng xóm cứ làm phiền bạn
  • 16:38 - 16:40
    vì cứ cắt cỏ vào sáng Chủ nhật.
  • 16:40 - 16:43
    Dù đó là gì, bạn có thể thấu hiểu được tất.
  • 16:43 - 16:45
    Và đó là những gì tôi nó với học trò tôi:
  • 16:45 - 16:49
    bước ra khỏi thế giới nhỏ, hạn hẹp của bạn.
  • 16:49 - 16:51
    Rồi bước vào một thế giới nhỏ, hạn hẹp
  • 16:51 - 16:53
    của một người khác.
  • 16:53 - 16:57
    Và rồi cứ làm lại, làm lại, và làm lại.
  • 16:57 - 16:59
    Và bỗng nhiên tất cả những thế giới nhỏ, hạn hẹp đó,
  • 16:59 - 17:01
    hoà hợp lại thành một trang web phức tạp.
  • 17:01 - 17:04
    Và chúng trở thành một thế giới to lớn, phức tạp.
  • 17:04 - 17:06
    Và đột nhiên, vô thức bạn nhận ra,
  • 17:06 - 17:09
    bạn nhìn thế giới bằng một con mắt khác.
  • 17:09 - 17:11
    Mọi thứ thay đổi.
  • 17:11 - 17:13
    Mọi thứ trong cuộc sống của bạn thay đổi.
  • 17:13 - 17:16
    Và đó, dĩ nhiên, là những gì tôi muốn nói.
  • 17:16 - 17:19
    Cảm nhận đời sống những người khác,
  • 17:19 - 17:21
    cái nhìn khác.
  • 17:21 - 17:23
    Lắng nghe người khác,
  • 17:23 - 17:26
    để làm sâu sắc chính chúng ta.
  • 17:26 - 17:28
    Tôi sẽ không nói
  • 17:28 - 17:30
    rằng tôi ủng hộ khủng bố ở Iraq,
  • 17:30 - 17:32
    vì là nhà xã hội học,
  • 17:32 - 17:34
    những gì tôi sẽ nói
  • 17:34 - 17:37
    là tôi thấu hiểu.
  • 17:38 - 17:42
    Và giờ đây, có lẽ -- có lẽ -- bạn cũng thế.
  • 17:42 - 17:44
    Xin cảm ơn.
  • 17:44 - 17:46
    Vỗ tay.
Title:
Sam Richards: Một nguyên lý căn bản của sự thấu cảm.
Speaker:
Sam Richards
Description:

Dẫn dắt tất cả người Mỹ qua những suy nghĩ trong bài nói của mình ở TEDxPSU từng bước, từng bước một, nhà xã hội học Sam Richards đã đặt ra một thách thức lạ thường: họ có thể thấu hiểu -- không cần đồng tình, nhưng thấu hiểu -- động cơ của những cuộc nổi dậy của người Iraq. Và mở rộng ra, liệu ta có thể thật sự thấu hiểu và thấu cảm người khác?

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
17:47
trucvy trinh added a translation

Vietnamese subtitles

Revisions