Return to Video

Сем Ричардс: Радикален експеримент на емпатија

  • 0:00 - 0:03
    Моите студенти често ме прашуваат
  • 0:03 - 0:05
    што е социологијата,
  • 0:05 - 0:07
    а јас им кажувам „Тоа е наука
  • 0:07 - 0:09
    за начинот на кој човечките суштества
  • 0:09 - 0:12
    се обликувани од страна на нештата кои не ги гледаат“.
  • 0:12 - 0:16
    Потоа велат „Како можам да станам социолог?,
  • 0:16 - 0:18
    Како да ги разберам тие невидливи сили?“.
  • 0:18 - 0:20
    И јас им кажувам „Со емпатија“.
  • 0:20 - 0:22
    Започнете со емпатија.
  • 0:22 - 0:25
    Сè започнува со емпатија.
  • 0:25 - 0:27
    Излезете од сопствената кожа
  • 0:27 - 0:29
    и влезете во кожата на друга личност.
  • 0:29 - 0:32
    Ќе ви дадам еден пример.
  • 0:32 - 0:34
    Замислувам каков би бил мојот живот
  • 0:34 - 0:36
    доколку пред сто години
  • 0:36 - 0:38
    Кина била најмоќната нација на светот
  • 0:38 - 0:40
    и дошле во Соединетите Држави
  • 0:40 - 0:42
    во потрага по јаглен
  • 0:42 - 0:45
    и тука нашле големи количини јаглен.
  • 0:45 - 0:48
    Набргу потоа, почнале да го извезуваат јагленот,
  • 0:48 - 0:50
    тон по тон,
  • 0:50 - 0:53
    вагон по вагон, брод по брод,
  • 0:53 - 0:57
    назад во Кина и насекаде низ светот.
  • 0:57 - 1:00
    И на тој начин станале неверојатно богати.
  • 1:00 - 1:02
    Изградиле убави градови,
  • 1:02 - 1:06
    сите придвижувани од тој јаглен.
  • 1:07 - 1:10
    Додека пак овде, во Соединетите Држави,
  • 1:10 - 1:12
    има економски очај и беда.
  • 1:12 - 1:14
    Тоа е она што јас го видов.
  • 1:14 - 1:17
    Видов луѓе кои се мачат да излезат на крај,
  • 1:17 - 1:20
    не знаејќи што е што, ниту што следува понатаму.
  • 1:20 - 1:22
    Потоа си го поставив прашањето
  • 1:22 - 1:25
    како е можно да сме толку сиромашни во Соединетите Држави,
  • 1:25 - 1:27
    знаејќи колку вреден ресурс е јагленот
  • 1:27 - 1:29
    и колку многу пари вреди.
  • 1:29 - 1:31
    И сфатив
  • 1:31 - 1:34
    дека тоа е така бидејќи Кинезите се врзале
  • 1:34 - 1:37
    со мала владејачка класа во Соединетите Држави
  • 1:37 - 1:41
    која ги украла сите пари и сето богатство само за нив.
  • 1:41 - 1:43
    А, останатите од нас, повеќето од нас,
  • 1:43 - 1:45
    се борат да излезат на крај.
  • 1:45 - 1:48
    Оваа мала владејачка класа од Кинезите добила
  • 1:48 - 1:51
    многу воено оружје и софистицирана технологија,
  • 1:51 - 1:54
    за да бидат сигурни дека луѓето како мене
  • 1:54 - 1:57
    нема да се противат на оваа врска.
  • 1:58 - 2:01
    Ви звучи ова познато?
  • 2:01 - 2:03
    Тие ги обучувале Американците
  • 2:03 - 2:05
    да помогнат во заштитата на јагленот.
  • 2:05 - 2:08
    Насекаде имало кинески симболи.
  • 2:08 - 2:11
    Насекаде. Биле постојан потсетник.
  • 2:11 - 2:13
    Додека, пак, во Кина...
  • 2:13 - 2:15
    Што кажуваат во Кина?
  • 2:15 - 2:18
    Ништо. Не зборуваат за нас. Не зборуваат за јагленот.
  • 2:18 - 2:20
    Доколку ги прашате,
  • 2:20 - 2:22
    ќе кажат „Па, знаете...ни треба јаглен.
  • 2:22 - 2:25
    Мислам... сигурно нема да го намалам термостатот.
  • 2:25 - 2:28
    Не можете да го очекувате тоа.“
  • 2:28 - 2:31
    Тука станувам лут и ми доаѓа преку глава,
  • 2:31 - 2:33
    како и на многу други обични луѓе.
  • 2:33 - 2:36
    Почнуваме да се бориме и ситуацијата се влошува.
  • 2:36 - 2:39
    Кинезите возвраќаат на многу лош начин.
  • 2:40 - 2:43
    И, дур да трепнеме, праќаат тенкови,
  • 2:43 - 2:45
    па војници,
  • 2:45 - 2:47
    и многу луѓе умираат,
  • 2:47 - 2:52
    а ситуацијата станува многу, многу лоша.
  • 2:52 - 2:55
    Може да замислите како би се чувствувале
  • 2:55 - 2:57
    доколку бевте во моја кожа?
  • 2:57 - 3:00
    Може ли да замислите кога ќе излезете од оваа зграда
  • 3:00 - 3:02
    надвор да видите како стои тенк
  • 3:02 - 3:05
    или камион полн со војници?
  • 3:05 - 3:07
    Само замислете како би се чувствувале.
  • 3:07 - 3:10
    Бидејќи знаете зошто се овде и знаете што прават.
  • 3:10 - 3:14
    Па, го чувствувате гневот и го чувствувате стравот.
  • 3:14 - 3:17
    Доколку можете, тоа е емпатија.
  • 3:17 - 3:20
    Излеговте од вашата и влеговте во мојата кожа.
  • 3:20 - 3:22
    Мора да го почувствувате тоа.
  • 3:22 - 3:24
    Во ред, ова е загревањето.
  • 3:24 - 3:26
    Ова беше загревање.
  • 3:26 - 3:28
    Сега ќе го направиме
  • 3:28 - 3:30
    вистинскиот радикален експеримент.
  • 3:30 - 3:33
    Во остатокот од мојот говор сакам
  • 3:33 - 3:35
    да се ставите во кожата
  • 3:35 - 3:38
    на еден обичен араб муслиман
  • 3:38 - 3:40
    кој живее на Блискиот Исток,
  • 3:40 - 3:43
    поточно, во Ирак.
  • 3:44 - 3:46
    Да ви помогнам...
  • 3:46 - 3:50
    Можеби сте член на ова семејство од средната класа во Багдад.
  • 3:50 - 3:53
    Го сакате најдоброто за вашите деца.
  • 3:53 - 3:55
    Сакате вашите деца да имаат подобар живот.
  • 3:55 - 3:57
    Ги гледате вестите, следите што се случува,
  • 3:57 - 4:00
    читате весник, одите на кафе со пријателите,
  • 4:00 - 4:02
    читате весници од другите земји во светот.
  • 4:02 - 4:04
    Понекогаш дури и гледате сателитска програма,
  • 4:04 - 4:06
    гледате СиЕнЕн од Соединетите Држави,
  • 4:06 - 4:08
    па имате претстава како размислуваат Американците.
  • 4:08 - 4:11
    Но, во основа, вие само сакате подобар живот.
  • 4:11 - 4:13
    Тоа е она што го сакате.
  • 4:13 - 4:15
    Вие сте арапски муслиман кој живее во Ирак.
  • 4:15 - 4:17
    Сакате да имате подобар живот.
  • 4:17 - 4:19
    Дозволете да ви помогнам
  • 4:19 - 4:21
    околу тоа
  • 4:21 - 4:23
    за што, можеби, размислувате.
  • 4:23 - 4:26
    Број еден: причината за упадот во вашата земја,
  • 4:26 - 4:28
    во последните 20 и повеќе години,
  • 4:28 - 4:31
    и причината зошто секој е заинтересиран за вашата земја, особено Соединетите Држави,
  • 4:31 - 4:33
    е нафтата.
  • 4:33 - 4:36
    Сè се врти околу нафтата! Вие го знаете тоа, сите го знаат тоа.
  • 4:36 - 4:39
    Луѓето во САД знаат дека се работи за нафтата.
  • 4:39 - 4:41
    Причината е што некој друг
  • 4:41 - 4:44
    има план за вашите ресурси.
  • 4:44 - 4:47
    Се работи за вашите ресурси, не за нечии туѓи.
  • 4:47 - 4:50
    Ваша земја, ваши ресурси.
  • 4:50 - 4:52
    Некој друг има план за нив.
  • 4:52 - 4:54
    А, знаете зошто имаат план?
  • 4:54 - 4:56
    Знаете зошто фрлиле око на нив?
  • 4:56 - 4:58
    Бидејќи имаат цел економски систем
  • 4:58 - 5:00
    кој зависи од таа нафта -
  • 5:00 - 5:02
    туѓа нафта,
  • 5:02 - 5:05
    нафта од други делови на светот кои тие не ги поседуваат.
  • 5:05 - 5:07
    Какво друго мислење имате за овие луѓе?
  • 5:07 - 5:09
    Американците... тие се богати.
  • 5:09 - 5:11
    Ма, ајде, живеат во големи куќи, имаат големи коли,
  • 5:11 - 5:13
    сите се русокоси, имаат сини очи, среќни се.
  • 5:13 - 5:15
    Така мислите. Секако, тоа не е вистина,
  • 5:15 - 5:18
    но таков е впечатокот од медиумите и тоа ви се пласира.
  • 5:18 - 5:20
    Имаат големи градови,
  • 5:20 - 5:23
    а сите градови се зависни од нафта.
  • 5:24 - 5:26
    Додека дома, што гледате?
  • 5:26 - 5:28
    Сиромаштија, очај, борба.
  • 5:28 - 5:31
    Не живеете во богата земја.
  • 5:31 - 5:34
    Ова е Ирак.
  • 5:35 - 5:37
    Ова е она што го гледате.
  • 5:37 - 5:39
    Гледате луѓе кои се борат да излезат на крај.
  • 5:39 - 5:41
    Не е лесно. Гледате многу сиромаштија.
  • 5:41 - 5:43
    И чувствувате нешто поради тоа.
  • 5:43 - 5:45
    Овие луѓе имаат планови за вашите ресурси,
  • 5:45 - 5:47
    а ова е она што го гледате?
  • 5:47 - 5:49
    Гледате и уште нешто.
  • 5:49 - 5:51
    Американците не зборуваат за тоа, но вие зборувате.
  • 5:51 - 5:54
    Постои милитаризација на светот,
  • 5:54 - 5:56
    која потекнува токму од САД.
  • 5:56 - 5:58
    Соединетите Држави
  • 5:58 - 6:01
    се одговорни за речиси една половина
  • 6:01 - 6:03
    од светската воена потрошувачка.
  • 6:03 - 6:05
    Четири проценти од светската популација.
  • 6:05 - 6:08
    Го чувствувате тоа, го гледате секој ден.
  • 6:08 - 6:10
    Тоа е дел од вашиот живот.
  • 6:10 - 6:12
    Зборувате за тоа со пријателите.
  • 6:12 - 6:15
    Читате за тоа.
  • 6:15 - 6:18
    Порано, кога Садам Хусеин беше на власт,
  • 6:18 - 6:21
    на Американците не им беше гајле за неговите злосторства.
  • 6:21 - 6:23
    Кога фрлаше отровен гас врз Курдите и врз Иран,
  • 6:23 - 6:25
    на нив не им беше гајле.
  • 6:25 - 6:27
    Кога беше загрозена нафтата,
  • 6:27 - 6:31
    некако одеднаш работите станаа важни.
  • 6:32 - 6:34
    Гледате и нешто друго.
  • 6:34 - 6:36
    Соединетите Држави,
  • 6:36 - 6:38
    центарот на демократијата во светот,
  • 6:38 - 6:40
    изгледа не ги поддржуваат баш
  • 6:40 - 6:44
    демократските земји низ светот.
  • 6:44 - 6:47
    Има многу земји кои произведуваат нафта
  • 6:47 - 6:50
    и кои не се демократски, но ја имаат поддршката од САД.
  • 6:50 - 6:52
    Тоа е чудно.
  • 6:52 - 6:55
    Овие упади, двете војни,
  • 6:55 - 6:57
    десетте години санкции,
  • 6:57 - 7:01
    осумте години окупација,
  • 7:01 - 7:04
    бунтот што беше насочен против вашиот народ,
  • 7:04 - 7:07
    стотиците илјади
  • 7:07 - 7:12
    мртви цивили...
  • 7:12 - 7:15
    Сè поради нафтата.
  • 7:15 - 7:17
    Сигурно го мислите тоа.
  • 7:17 - 7:19
    Зборувате за тоа.
  • 7:19 - 7:22
    Секогаш ви е на ум.
  • 7:22 - 7:25
    Си велите „Како е можно тоа?“.
  • 7:25 - 7:28
    Овој човек, тој е секој човек...
  • 7:28 - 7:30
    вашиот дедо, вашиот чичко,
  • 7:30 - 7:32
    вашиот татко, син,
  • 7:32 - 7:35
    вашиот сосед, професор, ученик.
  • 7:35 - 7:38
    Некогаш, живот на среќа и радост,
  • 7:38 - 7:41
    и наеднаш болка и тага.
  • 7:41 - 7:44
    Секој човек во вашата земја
  • 7:44 - 7:47
    е погоден од насилството,
  • 7:47 - 7:49
    крвопроливањето, болката,
  • 7:49 - 7:51
    ужасот... сите луѓе.
  • 7:51 - 7:54
    Ниту еден човек од вашата земја
  • 7:54 - 7:56
    не останал непогоден.
  • 7:56 - 7:58
    Но, има и нешто друго
  • 7:58 - 8:00
    во врска со овие луѓе,
  • 8:00 - 8:02
    овие Американци.
  • 8:02 - 8:05
    Има уште нешто што вие го гледате, а тие не.
  • 8:05 - 8:08
    Што е тоа? Тие се христијани.
  • 8:08 - 8:10
    Христијани.
  • 8:10 - 8:13
    Го обожаваат христијанскиот бог, имаа крстови, носат Библии.
  • 8:13 - 8:15
    На Библиите имаат мал знак,
  • 8:15 - 8:18
    на кој пишува „Армија на САД“.
  • 8:19 - 8:22
    А, нивните водачи...
  • 8:22 - 8:24
    пред да ги пратат своите синови и ќерки
  • 8:24 - 8:26
    во војна во вашата земја,
  • 8:26 - 8:28
    а вие ја знаете причината за тоа,
  • 8:28 - 8:30
    пред да ги пратат,
  • 8:30 - 8:32
    одат во христијанска црква, се молат на нивниот христијански бог,
  • 8:32 - 8:35
    и бараат заштита и поддршка од тој бог.
  • 8:35 - 8:37
    Зошто?
  • 8:37 - 8:41
    Па, очигледно е, кога ќе умрат луѓе во војната,
  • 8:41 - 8:43
    тоа да бидат муслимани, Ирачани,
  • 8:43 - 8:45
    а не Американци.
  • 8:45 - 8:48
    Не сакаат Американци да умираат. Заштити ги нашите трупи.
  • 8:48 - 8:50
    И чувствувате нешто во врска со тоа.
  • 8:50 - 8:52
    Секако дека чувствувате.
  • 8:52 - 8:54
    Тие прават и убави нешта.
  • 8:54 - 8:56
    Читате и слушате за тоа.
  • 8:56 - 8:58
    Градат училишта, им помагаат на луѓето. Тоа е она што сакаат да го прават.
  • 8:58 - 9:00
    Прават убави работи, ама исто така прават и лоши работи,
  • 9:00 - 9:02
    а вие не можете да ја видите разликата.
  • 9:02 - 9:06
    Овој тип, полковник генерал Вилијам Бојкин...
  • 9:06 - 9:09
    вели дека вашиот бог е лажен бог.
  • 9:09 - 9:11
    Вашиот бог е идол, а неговиот бог е вистинскиот.
  • 9:11 - 9:14
    Решението за проблемот на Блискиот Исток, според него,
  • 9:14 - 9:16
    е сите вие да станете христијани.
  • 9:16 - 9:18
    Само откажете се од вашата религија.
  • 9:18 - 9:20
    Го знаете тоа. Американците не читаат за овој тип.
  • 9:20 - 9:23
    Тие не знаат ништо за него, но вие знаете.
  • 9:23 - 9:25
    Зборувате за него и неговите изјави.
  • 9:25 - 9:28
    Ова е сериозна работа.
  • 9:28 - 9:31
    Тој беше еден од водечките команданти при втората инвазија на Ирак.
  • 9:31 - 9:34
    И си мислите „Боже, ако тој така мисли,
  • 9:34 - 9:36
    тогаш сите војници мора да го мислат истото.“
  • 9:36 - 9:38
    А, овој збор... (крстоносна)
  • 9:38 - 9:40
    Џорџ Буш ја нарече оваа војна крстоносна.
  • 9:40 - 9:42
    За Американците тоа ништо не значи.
  • 9:42 - 9:44
    „Големото чудо“.
  • 9:44 - 9:46
    Но, вие знаете што значи.
  • 9:46 - 9:48
    Тоа е света војна против муслиманите.
  • 9:48 - 9:51
    Нападни ги, потчини ги, земи им ги ресурсите.
  • 9:51 - 9:53
    Ако не сакаат да се потчинат, убиј ги.
  • 9:53 - 9:55
    Во тоа е работата.
  • 9:55 - 9:58
    И си мислите „Боже мој, па овие христијани доаѓаат да нè убијат.“
  • 9:58 - 10:00
    Тоа е страшно.
  • 10:00 - 10:03
    Преплашени сте. Се разбира дека сте исплашени.
  • 10:03 - 10:06
    Овој човек, Тери Џоунс...
  • 10:06 - 10:08
    тој е тип кој сака да спалува Курани.
  • 10:08 - 10:10
    Американците велат „Ма, тој е удрен во главата.
  • 10:10 - 10:12
    Порано бил хотелски менаџер.
  • 10:12 - 10:14
    Има триесеттина членови во својата црква.“
  • 10:14 - 10:16
    Го исмеваат. Вам не ви е смешно.
  • 10:16 - 10:18
    Бидејќи во контекст на сè друго,
  • 10:18 - 10:20
    сите делови се вклопуваат.
  • 10:20 - 10:22
    Американците така го сфаќаат,
  • 10:22 - 10:24
    па затоа луѓето низ целиот Блиски Исток, не само во вашата земја,
  • 10:24 - 10:26
    протестираат.
  • 10:26 - 10:28
    „Тој сака да спалува Курани, нашата света книга.
  • 10:28 - 10:30
    Кои се овие христијани?
  • 10:30 - 10:32
    Толку се злобни.
  • 10:32 - 10:34
    Такви се сите.“
  • 10:34 - 10:36
    Вака размислувате како арапски муслиман,
  • 10:36 - 10:38
    како Ирачанец.
  • 10:38 - 10:40
    Се разбира дека ќе размислувате така.
  • 10:40 - 10:42
    И тогаш вашиот братучед вели
  • 10:42 - 10:44
    „Еј, види ја оваа веб страница.
  • 10:44 - 10:46
    Мора да го видиш ова. Библиски воен логор.
  • 10:46 - 10:48
    Овие христијаните се луди.
  • 10:48 - 10:51
    Ги тренираат своите деца да бидат Исусови војници.
  • 10:51 - 10:53
    Ги подложуваат децата на вакви работи,
  • 10:53 - 10:55
    додека не научат како да викаат „да, капетане“
  • 10:55 - 10:58
    и како да фрлаат гранати, како да носат оружје.
  • 10:58 - 11:00
    Оди на веб страницата.
  • 11:00 - 11:02
    Пишува „Армија на САД“.
  • 11:02 - 11:05
    Христијаниве се луди. Како можат да им го прават тоа на своите деца?“
  • 11:05 - 11:07
    Ја читате веб страницата...
  • 11:07 - 11:10
    Се разбира, христијаните во САД
  • 11:10 - 11:12
    велат „Тоа е некоја црквичка, во некое зафрлено место“.
  • 11:12 - 11:14
    Ама, вие не го знаете тоа.
  • 11:14 - 11:17
    За вас, вака изгледаат сите христијани.
  • 11:17 - 11:19
    Ги има на интернет... Библиски воен логор.
  • 11:19 - 11:21
    Видете го ова...
  • 11:21 - 11:23
    Дури и ги тренираат своите деца
  • 11:23 - 11:25
    исто како и американските маринци.
  • 11:25 - 11:27
    Интересно, нели?
  • 11:27 - 11:29
    Тоа ве плаши.
  • 11:29 - 11:31
    Ги гледате овие момци?
  • 11:31 - 11:34
    Јас, Сем Ричардс, знам кои се тие.
  • 11:34 - 11:36
    Тие се моите студенти, моите пријатели.
  • 11:36 - 11:38
    Знам што мислат. Но, вие не знаете.
  • 11:38 - 11:40
    За вас...
  • 11:40 - 11:43
    тие се нешто друго.
  • 11:43 - 11:46
    За вас, тие се ова... (христијански окупатори).
  • 11:46 - 11:49
    Ние не ги гледаме така во САД,
  • 11:49 - 11:52
    но вие така ги гледате.
  • 11:54 - 11:56
    Така...
  • 11:56 - 11:58
    Секако, погрешно сте разбрале.
  • 11:58 - 12:01
    Генерализирате. Тоа е погрешно.
  • 12:01 - 12:03
    Не ги разбирате Американците.
  • 12:03 - 12:05
    Тоа не е христијанска инвазија.
  • 12:05 - 12:07
    Не сме таму само заради нафта, таму сме заради многу причини.
  • 12:07 - 12:09
    Погрешно сте разбрале. Сте ја промашиле поентата.
  • 12:09 - 12:12
    Се разбира, повеќето од вас не ги поддржуваат бунтовниците.
  • 12:12 - 12:14
    Не го поддржувате убивањето на Американци.
  • 12:14 - 12:16
    Не ги поддржувате терористите.
  • 12:16 - 12:18
    Се разбира дека не. Многу малку луѓе го прават тоа.
  • 12:18 - 12:21
    Ама, некои од вас ги поддржуваат.
  • 12:21 - 12:24
    Ова е една гледна точка.
  • 12:24 - 12:26
    Еве што ќе направиме сега...
  • 12:26 - 12:28
    Излезете од кожата
  • 12:28 - 12:30
    во која што сте сега
  • 12:30 - 12:32
    и вратете се во својата нормална кожа.
  • 12:32 - 12:34
    Сите сте назад во собава...
  • 12:34 - 12:36
    Сега следува радикалниот експеримент.
  • 12:36 - 12:38
    Сите се вративме дома.
  • 12:38 - 12:40
    Фотографија на една жена...
  • 12:40 - 12:42
    Сочувствувам со неа.
  • 12:42 - 12:44
    Сочувствувам...
  • 12:44 - 12:46
    Таа ми е сестра,
  • 12:46 - 12:49
    жена, братучетка, сосед...
  • 12:49 - 12:51
    Таа ми е секој.
  • 12:51 - 12:53
    Овие луѓе... сите на фотографијата...
  • 12:53 - 12:56
    Сочувствувам со сите нив.
  • 12:56 - 12:58
    Еве што сакам да направите.
  • 12:58 - 13:01
    Да се вратиме на првиот пример со Кинезите.
  • 13:02 - 13:04
    Сакам да се префрлите таму.
  • 13:04 - 13:07
    Значи, сè е околу јагленот, а Кинезите се во САД.
  • 13:07 - 13:09
    Сакам да ја замислите како Кинескиња,
  • 13:09 - 13:12
    која го прима кинеското знаме,
  • 13:12 - 13:15
    бидејќи нејзиниот сакан умрел во Америка
  • 13:15 - 13:17
    за време на бунтот за јагленот.
  • 13:17 - 13:19
    Војниците се Кинези,
  • 13:19 - 13:21
    сите други се Кинези.
  • 13:21 - 13:24
    Како Американец, како се чувствувате во врска со оваа слика?
  • 13:26 - 13:29
    Што мислите за оваа сцена?
  • 13:31 - 13:33
    Обидете се вака... Премотајте назад.
  • 13:33 - 13:35
    Еве ја сцената.
  • 13:35 - 13:37
    Тоа се Американци, американски војници,
  • 13:37 - 13:39
    една Американка која го загубила својот сакан
  • 13:39 - 13:42
    на Блискиот Исток - во Ирак или Авганистан.
  • 13:42 - 13:44
    Сега, ставете се во кожата...
  • 13:44 - 13:46
    вратете се во кожата
  • 13:46 - 13:49
    на арапот муслиман кој живее во Ирак.
  • 13:50 - 13:53
    Што мислите и чувствувате
  • 13:53 - 13:55
    во врска со оваа фотографија,
  • 13:55 - 13:58
    за оваа жена?
  • 14:05 - 14:07
    Добро...
  • 14:07 - 14:09
    Сега следете ме,
  • 14:09 - 14:11
    затоа што превземам голем ризик.
  • 14:11 - 14:14
    Ќе ве повикам и вие да ризикувате со мене.
  • 14:14 - 14:16
    Овие господа се бунтовници.
  • 14:16 - 14:18
    Фатени се од страна на американски војници,
  • 14:18 - 14:20
    додека се обидувале да убијат Американци.
  • 14:20 - 14:23
    Можеби и успеале во тоа.
  • 14:23 - 14:25
    Ставете се во кожата
  • 14:25 - 14:29
    на Американците кои што ги фатиле.
  • 14:29 - 14:31
    Можете ли да го почувствувате гневот?
  • 14:31 - 14:33
    Можете ли да почувствувате како само сакате
  • 14:33 - 14:35
    да им го свиткате вратот?
  • 14:35 - 14:37
    Можете ли да го замислите тоа?
  • 14:37 - 14:39
    Не би требало да биде толку тешко.
  • 14:39 - 14:42
    Кога само би ги фатиле...
  • 14:44 - 14:48
    Сега, ставете се во нивна кожа.
  • 14:50 - 14:52
    Дали се брутални убијци
  • 14:52 - 14:55
    или патриотски бранители?
  • 14:55 - 14:57
    Што се?
  • 14:58 - 15:01
    Можете ли да ја почувствувате нивната лутина,
  • 15:01 - 15:03
    нивниот страв,
  • 15:03 - 15:05
    нивниот гнев
  • 15:05 - 15:07
    за она што се случило во нивната земја?
  • 15:07 - 15:09
    Можете ли да замислите
  • 15:09 - 15:12
    дека можеби еден од нив утрото тој ден
  • 15:12 - 15:15
    се наведнал кон своето дете, го прегрнал
  • 15:15 - 15:19
    и рекол „Мило, ќе се вратам подоцна.
  • 15:19 - 15:22
    Одам да ја бранам твојата слобода, вашите животи.
  • 15:22 - 15:26
    Одам да се борам за нас,
  • 15:26 - 15:28
    за иднината на нашата земја.“
  • 15:28 - 15:30
    Можете ли да го замислите тоа?
  • 15:30 - 15:33
    Замислите вие да го кажете тоа.
  • 15:33 - 15:36
    Можете ли?
  • 15:37 - 15:40
    Што мислите, што чувствуваат тие?
  • 15:47 - 15:49
    Тоа е емпатија.
  • 15:49 - 15:52
    Тоа е разбирање.
  • 15:52 - 15:54
    Можеби ќе прашате...
  • 15:54 - 15:57
    „Сем, зошто го правиш ова?
  • 15:57 - 15:59
    Зошто го користиш токму овој пример од толку многу примери?“.
  • 15:59 - 16:02
    Јас ќе речам затоа што... затоа што...
  • 16:02 - 16:04
    Дозволено ви е да ги мразите овие луѓе.
  • 16:04 - 16:07
    Може да ги мразите
  • 16:07 - 16:09
    со секој дел од вашето битие.
  • 16:09 - 16:11
    И доколку успеам да ве натерам
  • 16:11 - 16:13
    да влезете во нивна кожа
  • 16:13 - 16:15
    и да почувствувате малку,
  • 16:15 - 16:17
    само малку,
  • 16:17 - 16:20
    тогаш замислете каква социолошка анализа
  • 16:20 - 16:24
    може да направите во сите други аспекти од вашите животи?
  • 16:24 - 16:26
    Многу подобро
  • 16:26 - 16:28
    ќе можете да разберете
  • 16:28 - 16:31
    зошто некој вози 65 километри на час
  • 16:31 - 16:34
    во лентата за претекнување,
  • 16:34 - 16:36
    или вашиот син тинејџер,
  • 16:36 - 16:38
    вашиот сосед кој ве нервира
  • 16:38 - 16:40
    кога го коси тревникот во недела наутро.
  • 16:40 - 16:43
    Што и да е, ќе можете да го разберете многу подобро.
  • 16:43 - 16:45
    Ова им го кажуваме на моите студенти.
  • 16:45 - 16:49
    Излезете од вашиот ситен, мал свет.
  • 16:49 - 16:51
    Влезете во ситниот, мал свет
  • 16:51 - 16:53
    на некој друг.
  • 16:53 - 16:57
    Направете го тоа пак... и пак... и пак...
  • 16:57 - 16:59
    И наеднаш сите овие ситни, мали светови
  • 16:59 - 17:01
    се поврзуваат во сложена мрежа.
  • 17:01 - 17:04
    Градат голем, сложен свет.
  • 17:04 - 17:06
    И наеднаш, без да забележите,
  • 17:06 - 17:09
    го гледате светот поинаку.
  • 17:09 - 17:11
    Сè се сменило.
  • 17:11 - 17:13
    Сè во вашиот живот се сменило.
  • 17:13 - 17:16
    Во тоа е поентата.
  • 17:16 - 17:19
    Насочете се кон животите на другите,
  • 17:19 - 17:21
    кон визиите на другите.
  • 17:21 - 17:23
    Слушајте ги другите луѓе.
  • 17:23 - 17:26
    Да се просветлиме.
  • 17:26 - 17:28
    Не велам
  • 17:28 - 17:30
    дека ги поддржувам терористите во Ирак,
  • 17:30 - 17:32
    но како социолог
  • 17:32 - 17:34
    велам дека
  • 17:34 - 17:37
    јас разбирам.
  • 17:38 - 17:42
    А, сега можеби - можеби - разбирате и вие.
  • 17:42 - 17:44
    Ви благодарам.
  • 17:44 - 17:46
    (аплауз)
Title:
Сем Ричардс: Радикален експеримент на емпатија
Speaker:
Sam Richards
Description:

Водејќи ги Американците од публика на TEDxPSU чекор по чекор низ мисловниот процес, социологот Сем Ричардс поставува невообичаен предизивик: можат ли да ги разберат - не да ги одобрат - туку да ги разберат мотивите на еден ирачки бунтовник? И оттаму, може ли вистински да ги разбереме другите и да чувствуваме емпатија кон нив?

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
17:47
ALEKSANDAR MITEVSKI added a translation

Macedonian subtitles

Revisions