Dutch subtitles

← De mensheid versus Ebola. De winnende strategieën in een angstaanjagende oorlog

Get Embed Code
25 Languages

Showing Revision 20 created 03/05/2015 by Axel Saffran.

  1. Toen ik enkele maanden geleden
    werd uitgenodigd voor deze talk,
  2. hebben we een aantal titels besproken
    met de organisatoren.
  3. Veel verschillende titels werden besproken
  4. maar niemand stelde deze voor.
    [Ebola overwinnen]
  5. Dat kwam omdat twee maanden ervoor
  6. Ebola exponentieel uit de hand liep
  7. en zich verspreidde over een groter gebied
    dan we ooit eerder zagen,
  8. en de wereld was doodsbang,
    bezorgd en gealarmeerd
  9. door deze ziekte, zoals we niet
    eerder zagen in de recente geschiedenis.
  10. Maar vandaag kan ik hier staan en ik
    kan praten over het overwinnen van Ebola

  11. dankzij mensen van wie je
    nog nooit gehoord hebt,
  12. zoals Peter Clement, een Liberiaanse arts
    die werkt in Lofa County,
  13. een plaats die jullie waarschijnlijk
    onbekend is, in Liberia.
  14. Lofa County is zo belangrijk
  15. omdat zo´n 5 maanden geleden,
  16. toen de epidemie net begon te escaleren,
  17. Lofa County precies in het midden lag,
    in het epicentrum van de epidemie.
  18. MSF en het behandelcentrum daar
  19. behandelden toen iedere dag
    tientallen patiënten,
  20. en deze patiënten en hun
    gemeenschappen werden steeds banger
  21. voor deze ziekte en wat ze
    met hun families deed,
  22. met hun gemeenschap, met hun kinderen,
    hun gezinsleden.
  23. Dus moest Peter Clement
    12 uur rijden over die ruige weg
  24. van Monrovia, de hoofdstad,
    naar Lofa County,
  25. om te proberen de escalerende epidemie
    onder controle te krijgen.
  26. Toen Peter aankwam, vond hij
    de verschrikkingen die ik zojuist noemde.

  27. Hij ging in gesprek met lokale leiders
    en hij luisterde.
  28. Wat hij hoorde was hartverscheurend.
  29. Hij hoorde over de verwoesting
    en de wanhoop
  30. van mensen die getroffen waren
    door deze ziekte.
  31. Hij hoorde de hartverscheurende verhalen
    over de schade die Ebola toebracht,
  32. niet alleen aan mensen
  33. maar ook aan families en gemeenschappen.
  34. Hij luisterde naar de lokale leiders
    en wat zij hem vertelden:
  35. "Als onze kinderen ziek zijn en sterven,
  36. kunnen we ze niet vasthouden
    wanneer we juist dicht bij ze willen zijn.
  37. Als familieleden sterven, kunnen we ze
    niet verzorgen zoals de traditie vereist.
  38. We mogen hun lichamen
    niet wassen en begraven
  39. zoals onze gemeenschap
    en onze rituelen voorschrijven.
  40. Hierdoor waren zij
    erg verontrust, gealarmeerd,
  41. en de gehele epidemie ontrafelde zich
    vlak voor hun neus.
  42. Mensen keerden zich tegen
    het medisch personeel dat was gekomen

  43. om als helden de gemeenschap te redden
    en met hen te werken.
  44. Maar ze konden hen niet bereiken.
  45. Toen gaf Peter uitleg aan de leiders.
  46. De leiders luisterden.
    De rollen waren omgekeerd.
  47. Peter legde uit wat Ebola was.
    Hij legde uit wat de ziekte was
  48. en wat die deed met hun gemeenschappen.
  49. Hij legde uit dat Ebola alles wat ons
    menselijk maakt in gevaar bracht.
  50. Ebola betekent dat je je kind niet kan
    vasthouden zoals je wil in zo´n situatie.
  51. Je kan de doden
    niet begraven zoals je wil.
  52. Je moet die mensen in ruimtepakken maar
    vertrouwen dat ze dat voor je doen.
  53. Dames en heren, wat toen gebeurde
    was behoorlijk bijzonder:

  54. de gemeenschap, de gezondheidswerkers
    en Peter kwamen bijeen
  55. en ze maakten een nieuw plan om Ebola
    in Lofa County te beheersen.
  56. Dit is zo'n belangrijk verhaal,
    dames en heren,
  57. omdat vandaag, dit gebied
    in het centrum van de epidemie
  58. die jullie volgden en zagen in de kranten,
  59. die jullie zagen op televisie...
  60. vandaag heeft Lofa County bijna 8 weken
    geen enkel geval van Ebola meer gezien.
  61. (Applaus)
  62. Dit betekent natuurlijk niet dat
    het werk nu gedaan is.

  63. Er is nog steeds een gigantisch risico
    dat er meer gevallen bijkomen.
  64. Maar het laat ons zien
    dat Ebola overwonnen kan worden.
  65. Dat is het voornaamste.
  66. Zelfs op deze schaal,
  67. zelfs met de snelle uitbraak die we
    in deze omgeving zagen,
  68. weten we nu dat Ebola
    overwonnen kan worden.
  69. Als gemeenschappen samenkomen met
    gezondsheidswerkers, en samenwerken,
  70. dan kan deze ziekte gestopt worden.
  71. Maar hoe kwam Ebola eigenlijk
    in Lofa County?

  72. Daarvoor moeten we 12 maanden terug,
    naar het begin van de epidemie.
  73. Zoals velen van jullie weten,
    werd het virus niet opgemerkt.
  74. Het werd eerst 3 of 4 maanden
    niet gedetecteerd.
  75. Dit omdat het geen ziekte is
    uit West Afrika,
  76. het is een ziekte uit Centraal Afrika,
    een half continent verder.
  77. Mensen zagen de ziekte niet eerder;
  78. gezondheidswerkers hadden
    de ziekte niet eerder gezien.
  79. Ze wisten niet waar ze mee te maken hadden
  80. en om het nog complexer te maken
  81. veroorzaakte het virus zelf een symptoom,
    een bepaalde weergave,
  82. die niet typisch was voor de ziekte.
  83. Dus mensen herkenden de ziekte niet,
    mensen die Ebola kenden.
  84. Hierdoor bleef het een tijd onontdekt
  85. maar in tegenstelling tot wat men soms
    denkt tegenwoordig,

  86. kwam er snel ondersteuning
    zodra het virus gedetecteerd was.
  87. MSF zette een Ebola-behandelcentrum op
    in het gebied, zoals velen weten.
  88. De Wereldgezondheidsorganisatie
    en hun partners
  89. zonden honderden mensen uit
    gedurende de volgende twee maanden
  90. om te helpen het virus te volgen.
  91. Het probleem tegen die tijd,
    dames en heren, is dat dit virus,
  92. nu bekend als Ebola,
    al veel te ver verspreid was.
  93. Het oversteeg toen al
    een van de grootste acties
  94. die ooit waren opgezet
    tegen een Ebola-uitbraak.
  95. Halverwege het jaar waren
    niet alleen Guinea,

  96. maar ook Sierra Leone
    en Libera geïnfecteerd.
  97. Met de geografische verspreiding
    van het virus stegen de aantallen
  98. en nu waren niet alleen
    honderden mensen besmet
  99. en stervende door de ziekte,
  100. maar minstens zo belangrijk,
    de mensen in de frontlinie,
  101. de mensen die waren gaan helpen,
  102. de gezondheidswerkers,
    de andere hulpverleners,
  103. overleden ook met tientallen tegelijk.
  104. De presidenten van deze landen
    erkenden de noodsituatie.
  105. Ze kwamen bijeen en besloten tot
    gezamenlijke maatregelen
  106. en ze zetten een gezamenlijk
    noodcentrum op in Conakry
  107. om te proberen samen te werken
    en deze ziekte te stoppen,
  108. om de strategieën te implementeren
    die we noemden.
  109. Maar wat toen gebeurde, hadden we
    nooit eerder gezien met Ebola.

  110. Het virus, of iemand besmet met het virus,
  111. ging aan boord van een vliegtuig,
    vloog naar een ander land
  112. en voor de eerste keer
    zagen we in een land ver weg
  113. het virus de kop op steken.
  114. Nu was het in Nigeria,
    in de dichtgepakte wereldstad Lagos,
  115. 21 miljoen mensen.
  116. Nu was het virus in die omgeving.
  117. Je begrijpt dat dit
    internationaal onrust veroorzaakte,
  118. internationale bezorgdheid zoals we
    in jaren niet hadden gezien,
  119. veroorzaakt door deze ziekte.
  120. De Wereldgezondheidsorganisatie
    riep direct een panel van experts bijeen,
  121. bekeek de situatie, riep een
    internationale noodsituatie uit.
  122. Hiermee verwachtte men een grote toename
  123. van internationale ondersteuning
    en hulp voor deze landen
  124. met zoveel problemen
    en zorgen in die tijd.
  125. Maar wat we zagen was
    iets heel anders.

  126. Er waren een aantal geweldige reacties.
  127. Een aantal landen kwamen helpen,
    vele ngo's en anderen, zoals bekend,
  128. maar tegelijkertijd gebeurde
    het tegenovergestelde op vele plekken.
  129. Paniek escaleerde en al snel
    werden deze landen
  130. niet geholpen zoals nodig,
    maar juist geïsoleerd.
  131. We zagen hoe commerciële
    vliegmaatschappijen deze landen invlogen,
  132. en mensen die niet eens aan
    het virus waren blootgesteld,
  133. mochten niet meer reizen.
  134. Dit veroorzaakte niet alleen
    problemen voor deze landen,
  135. maar ook voor de hulptroepen.
  136. De organisaties die probeerden
    mensen te brengen
  137. om te helpen de uitbraak te verhelpen,
  138. kregen hun mensen niet in het vliegtuig,
  139. ze kregen hen niet het land in
    om te helpen.
  140. Van zo´n situatie, dames en heren,
  141. maakt een virus als Ebola gebruik.
  142. Wat we toen zagen, hadden we
    nog niet eerder gezien.

  143. Het virus ging niet alleen door
    op plaatsen
  144. waar men al besmet was,
    maar het begon te escaleren
  145. en we zagen het aantal gevallen
    dat je hier ziet,
  146. iets wat we nog nooit eerder zagen
    op zo'n grote schaal,
  147. een exponentiële groei aan Ebolagevallen,
  148. niet alleen in de reeds besmette
    regio's van deze landen,
  149. maar zich ook verder verspreidend
    dieper deze landen in.
  150. Dames en heren, dit was
    de meest zorgwekkende
  151. internationale noodsituatie voor
    de volksgezondheid aller tijden.
  152. Wat er toen met deze landen gebeurde,

  153. zoals velen zagen op televisie
    en lazen in de kranten,
  154. is dat het gezondheidsstelsel instortte
    onder het gewicht van de epidemie.
  155. We zagen scholen sluiten,
    markten die niet meer open gingen,
  156. het werkte niet meer zoals voorheen
    in deze landen.
  157. We zagen onjuiste informatie
    en misvattingen rond gaan,
  158. in gemeenschappen die
    nog ongeruster werden
  159. over de situatie.
  160. Men deinsde terug voor de mensen
    in die ruimtepakken,
  161. zoals zij ze noemen,
    die kwamen om te helpen.
  162. Toen verslechterde de situatie nog meer.
  163. De landen moesten
    de noodtoestand uitroepen.
  164. Grote groepen moesten in quarantaine
    in bepaalde regio's en opstand brak uit.
  165. Het was een ontzettende
    angstaanjagende situatie.
  166. Overal ter wereld begon men te vragen

  167. of we Ebola ooit konden stoppen
    nu het zich zo verspreidde.
  168. En ze vroegen zich af
    hoe goed we dit virus kennen.
  169. De realiteit is dat we Ebola niet
    bijzonder goed kennen.
  170. Het is een relatief nieuwe ziekte in
    de zin van wat we erover weten.
  171. We kennen de ziekte pas 40 jaar,
  172. sinds ze opdook
    in Centraal Afrika, in 1976.
  173. Desondanks weten we veel dingen:
  174. we weten dat dit virus allicht
    overleeft in een vleermuisras.
  175. We weten dat het allicht in
    de menselijke populatie komt
  176. als we in contact komen met een wild dier
  177. dat is besmet met het virus
    en er allicht ziek van is.
  178. We weten ook dat het virus
    verspreidt van mens tot mens
  179. via besmette lichaamssappen.
  180. En zoals jullie hebben gezien,
  181. kennen we de gruwelijke ziekte
    die het in mensen veroorzaakt,
  182. waar het ernstige koorts, diarree en
    overgeven veroorzaakt ,
  183. en helaas, in 70 % van de gevallen
    of meer, de dood.
  184. Dit is een erg gevaarlijke, slopende
    en dodelijke ziekte.
  185. Hoewel we de ziekte
    nog niet erg lang kennen,

  186. en we er nog niet alles over weten,
    weten we wel hoe we ze kunnen stoppen.
  187. Er zijn 4 cruciale dingen
    om Ebola te stoppen.
  188. Allereerst moeten de gemeenschappen
    deze ziekte begrijpen.
  189. Ze moeten begrijpen hoe ze zich
    verspreidt en hoe ze wordt gestopt.
  190. Dan moeten we systemen hebben
    die ieder geval kunnen opsporen,

  191. ieder contact van dit geval,
  192. en dan de ketting van besmetting nagaan
    zodat deze verbroken kan worden.
  193. We moeten behandelcentra hebben,
    gespecialiseerde Ebola-behandelcentra,
  194. waar werknemers beschermd worden
  195. wanneer ze mensen ondersteunen
    die besmet zijn,
  196. zodat ze de ziekte mogelijk overleven.
  197. En voor hen die overlijden,
  198. moet er een veilige en toch waardige
    manier van begraven zijn.
  199. zodat er ook dan
    geen verspreiding optreed.
  200. We weten dus hoe Ebola te stoppen is.
    Deze strategieën werken, dames en heren.

  201. Het virus is gestopt in Nigeria
    door deze 4 strategieën
  202. en door de mensen
    die ze toepassen natuurlijk.
  203. Het werd gestopt in Senegal
    en ook in andere landen
  204. die getroffen waren door dit virus
    tijdens deze uitbraak.
  205. Er is geen twijfel over of
    deze strategieën werken.
  206. De grote vraag was, dames en heren,
    of ze zouden werken
  207. op deze schaal, in deze situatie,
    met zoveel getroffen landen
  208. met de exponentiële groei
    die jullie zagen.
  209. Dat was de grote vraag die we zo´n
    2 of 3 maanden geleden hadden.

  210. Nu kunnen we die vraag beantwoorden.
  211. We kennen het antwoord
    dankzij de buitengewone inspanningen
  212. van een geweldige groep ngo's,
    overheden, lokale leiders,
  213. van V.N.-instanties en vele humanitaire
    en andere organisaties
  214. die de strijd aangingen
    tegen Ebola in West Afrika.
  215. Maar wat er daar gedaan moest worden
    was lichtelijk anders.

  216. Deze landen namen de strategieën
    die ik u zojuist liet zien:
  217. betrokkenheid van de gemeenschap,
    opsporing, contact achterhalen enz.,
  218. en zetten deze op hun kop.
  219. Er was zoveel ziekte,
    dat ze het anders benaderden.
  220. Ze besloten om eerst
    de epidemie af te remmen,
  221. door snel zo veel mogelijk bedden te maken
    in gespecialiseerde centra
  222. als preventie tegen de verspreiding via
    besmette personen.
  223. Ze zetten vlug vele begraaf-teams op
  224. zodat ze snel en veilig met
    de dood omgingen.
  225. en daarmee probeerden ze
    de uitbraak af te remmen
  226. om daarna te zien of het gecontroleerd
    kon worden via de klassieke methoden
  227. van gevallen opsporen
    en contacten achterhalen.
  228. Toen ik zo´n 3 maanden geleden
    naar West Afrika ging,
  229. zag ik daar iets buitengewoons.
  230. Ik zag presidenten die zelf
    noodcentra tegen Ebola openden
  231. zodat ze persoonlijk
    toezicht konden houden
  232. op de toename in internationale
    ondersteuning om deze ziekte te stoppen.
  233. We zagen militairen uit deze landen
    en van ver daar vandaan
  234. komen om Ebola-behandelcentra te bouwen
  235. waar zij die ziek waren
    geïsoleerd konden worden.
  236. We zagen het Rode Kruis werken met
    partnerorganisaties ter plaatse
  237. om de gemeenschappen de trainen
    zodat ze zelf hun doden
  238. op een veilige en waardige manier
    konden begraven.
  239. We zagen V.N.-organisaties en
    het Wereldvoedselprogramma
  240. een enorme luchtbrug opzetten
  241. die hulptroepen snel in iedere
    hoek van deze landen kon krijgen
  242. om de strategieën te implementeren
    waar we het net over hadden.
  243. Het meest indrukwekkende wat we zagen,

  244. was het geweldige werk van de overheden
  245. van de lokale leiders, met de
    gemeenschappen,
  246. om zeker te zijn dat mensen begrepen
    wat deze ziekte was
  247. en wat ze moesten doen om het te stoppen.
  248. Als gevolg daarvan
  249. zagen we iets waarvan we
    2 of 3 maanden eerder nog niet wisten
  250. of het al dan niet mogelijk was.
  251. We zagen wat jullie nu zien
    in deze grafiek van 1 december,
  252. toen we de balans opmaakten.
  253. We zagen dat we zogezegd
    de curve konden ombuigen,
  254. deze exponentiële groei konden veranderen,
  255. en hoop konden geven
    op controle van deze uitbraak.
  256. Om deze reden, dames en heren,
    is er nu geen enkele twijfel
  257. dat we deze uitbraak in West Afrika
    kunnen inhalen en Ebola kunnen stoppen.
  258. De grote vraag die velen nu stellen is,

  259. zelfs wanneer ze deze curve zien, is:
  260. "Wacht eens even,
    mooi dat je het afremt,
  261. maar kan je het ook tot 0 terugbrengen?".
  262. Die vraag is aan het begin al beantwoord,
  263. toen ik vertelde
    over Lofa County in Liberia.
  264. We vertelden hoe Lofa County
    de situatie heeft bereikt
  265. dat zij al 8 weken
    geen Ebola hebben gezien.
  266. Maar er zijn vergelijkbare verhalen
    uit andere landen.
  267. Van Gueckedou in Guinea,
  268. het eerste gebied waar het eerste geval
    gediagnostiseerd werd.
  269. We hebben heel erg weinig gevallen
    gezien de afgelopen maanden,

  270. en hier in Kenema, in Sierra Leone,
    ook een gebied in het epicentrum,
  271. hebben we het virus
    al enkele weken niet gezien.
  272. Duidelijk veel te vroeg
    om de overwinning te claimen,
  273. maar bewijs, dames en heren,
  274. dat men de ziekte niet alleen bijhoudt,
  275. maar die ook terug kan dringen tot 0.
  276. De uitdaging is nu,
    om dit op de vereiste schaal te doen

  277. in deze drie landen, en dat is
    een gigantische uitdaging.
  278. Want wanneer je zolang bezig bent,
    op deze schaal,
  279. komen er twee andere bedreigingen
    bij het virus.
  280. De eerste is zelfgenoegzaamheid,
  281. het risico dat wanneer de ziektecurve
    begint te buigen,
  282. de media focust op iets anders
    de wereld focust op iets anders.
  283. Het andere risico is dat als je zo
    hard werkt voor zo lang,

  284. en zo weinig slaapt in maanden,
  285. mensen moe zijn, mensen uitgeput raken,
  286. en dat risico bekruipt de hulptroepen.
  287. Dames en heren, ik kom net terug
    uit West Afrika en ik kan je vertellen:
  288. de mensen uit die landen,
    de leiders van die landen,
  289. zijn niet zelfgenoegzaam.
  290. Ze willen Ebola volledig
    uitbannen in hun landen.
  291. Deze mensen zijn inderdaad moe
    maar ze zijn niet uitgeput.
  292. Ze hebben energie, ze hebben moed,
  293. ze hebben de kracht om dit
    af te handelen.
  294. Wat ze nu nodig hebben, dames en heren,

  295. is de onwrikbare ondersteuning van
    de internationale gemeenschap,
  296. dat we hen bijstaan,
  297. meer en betere support bieden nu,
    om de klus te klaren.
  298. Want Ebola stoppen betekent
    de overhand te krijgen op het virus
  299. en de jacht erop te beginnen.
  300. Onthoud, dit virus, deze hele crisis
    eigenlijk, begon met één geval,

  301. en zal eindigen met één geval.
  302. Maar het zal alleen eindigen
    als die landen genoeg epidemiologen,
  303. gezondheidswerkers, logistiek medewerkers
    en anderen hebben die meewerken
  304. om ieder geval op te sporen en
    hun contacten na te gaan
  305. om deze ziekte
    voor eens en voor altijd te stoppen.
  306. Dames en heren,
    Ebola kan worden overwonnen.

  307. We moeten dit verhaal nu doorvertellen
    aan de mensen die luisteren,
  308. Leer ze wat het betekent
    om Ebola te overwinnen,
  309. en belangrijker nog,
    we moeten pleiten bij mensen
  310. die ons kunnen helpen om hulpmiddelen
    naar deze landen te brengen
  311. om deze ziekte te overwinnen.
  312. Er zijn veel mensen die zullen overleven
    en die zullen opbloeien,
  313. mede dankzij wat jullie doen
    om Ebola te helpen verslaan.
  314. Dank je wel.

  315. (Applaus)