Vietnamese subtitles

← Lợi dụng vi khuẩn để đẩy lùi ung thư - Tal Danino

Get Embed Code
26 Languages

Showing Revision 13 created 08/29/2020 by Thu Ha Tran.

  1. Năm 1884, có vẻ như nữ thần
    may mắn đang từ bỏ một bệnh nhân.
  2. Bệnh nhân này có một khối u ở cổ
    đang tiến triển nhanh chóng,
  3. và tệ hơn, anh còn bị nhiễm trùng da
    ở những vị trí khác.
  4. Nhưng chẳng bao lâu, một chuyện bất ngờ
    đã xảy ra:
  5. khi tình trạng nhiễm trùng vừa khỏi,
    thì căn bệnh ung thư cũng dần suy giảm.
  6. Bảy năm sau, khi bác sĩ William Coley
    đánh giá lại tình trạng của anh ta
  7. thì không còn bất kỳ
    dấu hiệu nào của ung thư.
  8. Coley tin rằng một điều đáng kinh ngạc
    đã xảy ra:
  9. đó là tình trạng nhiễm trùng đã kích thích
    hệ miễn dịch của bệnh nhân
  10. chống lại ung thư.
  11. Phát hiện may mắn đã khiến Coley
    trở thành người tiên phong

  12. trong việc điều trị dứt điểm ung thư
    bằng cách tiêm vi khuẩn có chủ ý.
  13. Hơn một thế kỷ sau, các nhà sinh học
    tổng hợp đã tìm thấy một cách còn tốt hơn
  14. trong việc sử dụng những
    đồng minh không ngờ tới này -
  15. đó là lập trình chúng để vận chuyển thuốc
    một cách an toàn và chính xác đến khối u.
  16. Ung thư xảy ra khi những chức năng
    bình thường của tế bào bị thay đổi,

  17. khiến chúng nhân lên nhanh chóng
    và tiến triển thành khối u.
  18. Việc sử dụng các phương pháp trị liệu
    như xạ trị, hóa trị và liệu pháp miễn dịch
  19. nhằm tiêu diệt các tế bào ác tính,
    nhưng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể
  20. và hủy hoại các mô khỏe mạnh
    trong quá trình điều trị.
  21. Tuy nhiên một số vi khuẩn như E. coli

  22. có một khả năng đặc biệt là phát triển
    có chọn lọc bên trong khối u.
  23. Trên thực tế, trung tâm của khối u
    tạo ra một môi trường lý tưởng
  24. để chúng có thế nhân lên an toàn,
    tránh khỏi các tế bào miễn dịch.
  25. Thay vì gây ra nhiễm khuẩn,
  26. vi khuẩn có thể được tái lập trình
    để mang theo thuốc trị ung thư
  27. có chức năng như con ngựa thành Troy với
    mục tiêu là thâm nhập vào trong khối u.
  28. Ý tưởng về việc lập trình vi khuẩn để phát
    hiện và phản ứng theo những cách mới lạ
  29. là trọng tâm của lĩnh vực
    Sinh học Tổng hợp.
  30. Nhưng làm cách nào để lập trình vi khuẩn?

  31. Mấu chốt nằm ở việc
    điều khiển DNA vi khuẩn.
  32. Bằng việc chèn một trình tự gen
    đặc biệt vào vi khuẩn,
  33. làm chúng có thể tổng hợp
    nên nhiều loại phân tử,
  34. kể cả những loại có thể phá hủy
    quá trình tiến triển bệnh ung thư.
  35. Chúng cũng có thể được điều chỉnh để
    hoạt động theo những cách thức riêng
  36. nhờ vào các mạch sinh học.
  37. Chúng có tác dụng thay đổi cách thức
    hoạt động tùy vào sự hiện diện, vắng mặt,
  38. hoặc kết hợp của những yếu tố nhất định.
  39. Ví dụ, các khối u có nồng độ
    ô-xi và pH thấp
  40. và sản xuất quá mức một số
    phân tử nhất định.
  41. Nhà sinh học tổng hợp có thể lập trình
    vi khuẩn nhận biết được tình trạng trên,
  42. và như vậy chúng sẽ đáp ứng lại khối u
    mà không ảnh hưởng đến các mô bình thường.
  43. Một loại mạch sinh học

  44. có khả năng ly giải đồng bộ,
    gọi tắt là SLC,
  45. cho phép vi khuẩn vận chuyển thuốc
  46. theo một lịch trình đã được thiết lập sẵn.
  47. Đầu tiên, để tránh tổn thương
    các mô khỏe mạnh,
  48. quá trình sản xuất thuốc kháng ung thư
    chỉ được tiến hành khi vi khuẩn
  49. đã xâm nhập và bắt đầu
    phát triển bên trong khối u.
  50. Sau đó, ngay khi chúng đã tạo ra thuốc,
  51. chế độ tự tiêu diệt sẽ được kích hoạt
    để ngăn ngừa sự bùng nổ
  52. ngay khi số lượng của chúng
    chạm ngưỡng.
  53. Chế độ này vừa giúp phóng thích thuốc,
    vừa làm giảm số lượng vi khuẩn.
  54. Tuy nhiên, một tỉ lệ vi khuẩn nhất định
    vẫn còn sống
  55. để khôi phục dân số của chúng.
  56. Cứ như vậy số lượng vi khuẩn tăng lên đủ
    để kích hoạt chế độ tự tiêu diệt lần nữa,
  57. và vòng tuần hoàn lại tiếp tục.
  58. Chương trình này có thể điều chỉnh
    để cung cấp thuốc
  59. theo bất kỳ lịch trình nào tốt nhất
    để tiêu diệt khối u.
  60. Phương pháp đầy hứa hẹn này đã được
    thử nghiệm trên chuột.

  61. Các nhà khoa học không chỉ loại bỏ
    thành công khối u lympho
  62. bằng cách tiêm vi khuẩn vào khối u,
  63. mà mũi tiêm này còn kích thích
    hệ miễn dịch,
  64. giúp tế bào miễn dịch nhận diện và
    tấn công các u lympho chưa được điều trị
  65. ở những vị trí khác của chuột.
  66. Khác với những liệu pháp khác,

  67. vi khuẩn không nhắm vào một loại
    ung thư cụ thể,
  68. mà chúng tấn công tất cả các khối u rắn
    có chung đặc điểm.
  69. Liệu pháp lập trình vi khuẩn
    không chỉ giới hạn trong điều trị ung thư.
  70. Mà liệu pháp này còn được xem như
    những cảm biến tinh vi
  71. trong việc theo dõi bệnh tật
    trong tương lai.
  72. Các lợi khuẩn có thể sống dưới dạng
    bất hoạt trong đường ruột của chúng ta,
  73. nơi chúng sẽ phát hiện, ngăn chặn
    và điều trị các rối loạn
  74. trước khi các bệnh này
    biểu hiện thành triệu chứng.
  75. Những tiến bộ trong công nghệ
    đang tạo ra một tương lai đầy hứa hẹn

  76. của việc cá thể hóa điều trị
    bằng cách sử dụng các robot siêu nhỏ.
  77. Nhờ vào hàng tỉ năm tiến hóa
  78. chúng ta có thể đã nắm giữ khởi điểm
  79. là hình thái sinh học
    không ngờ tới của vi khuẩn.
  80. Và khi kết hợp thêm với sinh học tổng hợp,
  81. thì ai biết được điều
    bất ngờ gì sẽ sớm xảy ra.