Return to Video

Những tranh cãi về đạo đức của việc thiết kế trẻ em

  • 0:01 - 0:03
    Sẽ thế nào, nếu tôi có thể tạo ra cho bạn
  • 0:03 - 0:05
    1 đứa trẻ được thiết kế sẵn?
  • 0:06 - 0:08
    Chuyện gì nếu như bạn,
    đang chuẩn bị làm bố mẹ
  • 0:08 - 0:12
    và tôi, một nhà khoa học,
    quyết định cùng cộng tác với nhau?
  • 0:14 - 0:15
    Nếu ta không thì sao?
  • 0:15 - 0:18
    Nếu ta nghĩ, "Thật là một ý kiến tồi,"
  • 0:18 - 0:21
    nhưng nhiều người trong gia đình,
    bạn bè và đồng nghiệp của ta
  • 0:22 - 0:23
    quyết định làm điều đó?
  • 0:24 - 0:28
    Cùng tua thử 15 năm tính từ bây giờ nhé,
  • 0:28 - 0:31
    Cứ thử tưởng tượng,
    bây giờ đang là năm 2030
  • 0:31 - 0:32
    khi bạn đã làm cha làm mẹ.
  • 0:33 - 0:36
    Bé Marianne,
    cô con gái đang ngồi kế bên bạn
  • 0:36 - 0:39
    vào năm 2030, chúng ta gọi bé
    là 'tự nhiên'
  • 0:39 - 0:42
    vì cô bé không hề có một
    sự biến đổi gen nào cả.
  • 0:43 - 0:47
    Và vì các bạn quyết định điều đó
    một cách có ý thức,
  • 0:47 - 0:51
    nhiều người quen của bạn sẽ
    đánh giá thấp bạn.
  • 0:51 - 0:54
    Họ nghĩ bạn, như một tên Luddite
    hay một kẻ kị công nghệ.
  • 0:56 - 0:58
    Bạn thân Marianne,
    bé Jenna, hàng xóm nhà bạn,
  • 0:59 - 1:00
    lại là một câu chuyện khác hẳn.
  • 1:01 - 1:07
    Bé được sinh ra với nhiều sự nâng cấp
    và chỉnh sửa về gen.
  • 1:09 - 1:10
    Đúng đấy, 'nâng cấp.'
  • 1:11 - 1:14
    Sự nâng cấp này được giới thiệu
  • 1:14 - 1:16
    sử dụng một loại công nghệ
    chỉnh sửa gen mới
  • 1:16 - 1:19
    được biết tới bởi 1 cái tên
    khá ngộ nghĩnh, CRISPR,
  • 1:19 - 1:21
    giống thứ gì giòn giòn,
  • 1:21 - 1:22
    nhưng đây là CRISPR.
  • 1:24 - 1:27
    Nhà khoa học mà bố mẹ Jenna thuê
    để làm điều này
  • 1:27 - 1:29
    với giá vài triệu đô
  • 1:30 - 1:33
    đã đưa CRISPR vào
    một bảng phôi thai người.
  • 1:34 - 1:36
    Rồi sau đó, họ dùng phép thử gen,
  • 1:36 - 1:40
    và dự đoán rằng,
    phôi thai bé nhỏ kia, phôi thai bé Jenna
  • 1:40 - 1:42
    sẽ trở thành mẫu tốt nhất trong nhóm.
  • 1:43 - 1:47
    Và giờ đây, Jenna đã trở thành
    một con người thực sự.
  • 1:47 - 1:50
    Cô bé đang ngồi trên tấm thảm
    trong phòng khách nhà bạn
  • 1:50 - 1:52
    và cùng chơi với bé Marianne nhà bạn.
  • 1:53 - 1:56
    Hai gia đình đã biết nhau nhiều năm rồi,
  • 1:56 - 1:59
    và đối với bạn, thật quá rõ ràng rằng
  • 1:59 - 2:01
    Jenna thật là 1 cô bé đặc biệt.
  • 2:01 - 2:03
    Cô bé vô cùng thông minh.
  • 2:03 - 2:06
    Nếu bạn tự thú thật thì,
    cô bé còn thông minh hơn cả bạn.
  • 2:07 - 2:08
    và cô bé chỉ mới có 5 tuổi.
  • 2:09 - 2:13
    Cô bé xinh xắn, cao ráo, năng động,
  • 2:13 - 2:15
    cùng với rất nhiều ưu điểm khác.
  • 2:16 - 2:19
    Và thực tế là, có cả 1 thế hệ mới
  • 2:19 - 2:21
    với những đứa trẻ
    được chỉnh sửa gen như Jenna.
  • 2:22 - 2:24
    Và cho đến giờ, có vẻ như là
  • 2:24 - 2:26
    các cháu còn khỏe mạnh hơn
    cả thế hệ cha mẹ của chúng,
  • 2:26 - 2:28
    hơn cả thế hệ của bạn.
  • 2:28 - 2:30
    Và các bé còn tốn ít chi phí y tế hơn.
  • 2:32 - 2:35
    Bọn trẻ còn miễn nhiễm với
    1 loạt các loại bệnh,
  • 2:35 - 2:38
    bao gồm cả HIV/AIDS và
    cả những bệnh về gene khác.
  • 2:39 - 2:41
    Mọi thứ nghe thật tuyệt,
  • 2:41 - 2:44
    nhưng dù gì thì, bạn vẫn sẽ có
    cảm giác không an tâm cho lắm,
  • 2:45 - 2:50
    cảm giác bồn chồn, rằng có điều gì đó
    cứ không đúng cho lắm về Jenna.
  • 2:50 - 2:54
    Bạn cũng có cùng cảm giác đó với những đứa
    trẻ được chỉnh sửa gen khác mà bạn đã gặp.
  • 2:55 - 2:58
    Bạn cũng vừa mới đọc 1 tờ báo lúc đầu tuần
  • 2:59 - 3:02
    nói rằng có 1 nghiên cứu chỉ ra
    những đứa trẻ được thiết kế sẵn này
  • 3:02 - 3:04
    có thể sẽ có vài vấn đề,
  • 3:04 - 3:08
    như là dần trở nên hung hãn,
    và mắc chứng ái kỉ.
  • 3:10 - 3:11
    Nhưng ngay lập tức bạn nghĩ đến
  • 3:11 - 3:15
    là những thông tin bạn vừa
    nghe được từ gia đình của Jenna.
  • 3:15 - 3:17
    Cô bé rất thông minh.
  • 3:17 - 3:20
    nên sắp tới cô bé sẽ đi học tại
    1 ngôi trường đặc biệt,
  • 3:20 - 3:22
    một ngôi trường khác
    với trường con gái bạn, Marianne
  • 3:22 - 3:26
    và điều này có vẻ đang khiến
    gia đình bạn trở nên bất hòa.
  • 3:26 - 3:27
    Marianne khóc suốt,
  • 3:27 - 3:31
    và tối qua khi bạn đưa cô bé
    lên giường đi ngủ,
  • 3:31 - 3:35
    Cô bé hỏi rằng "Bố ơi, liệu Jenna
    có còn làm bạn với con nữa không?"
  • 3:36 - 3:40
    Lúc này, khi tôi kể cho các bạn
    câu chuyện tưởng tượng vào năm 2030 này,
  • 3:40 - 3:43
    tôi có cảm giác rằng tôi có thể
    đã làm 1 số người
  • 3:43 - 3:45
    nghĩ rằng đây chỉ là chuyện viễn tưởng.
    Đúng chứ?
  • 3:45 - 3:48
    Bạn cho rằng bạn đang đọc
    1 cuốn sách viễn tưởng.
  • 3:48 - 3:51
    Hoặc có thể, đang nghĩ theo kiểu
    Halloween.
  • 3:51 - 3:53
    Nhưng thực tế thì điều này
    hoàn toàn khả thi,
  • 3:53 - 3:55
    chỉ trong vòng 15 năm nữa.
  • 3:55 - 3:58
    Tôi là 1 nhà nghiên cứu tế bào gốc và gene
  • 3:58 - 4:01
    và tôi có thể nhận ra được
    công nghệ CRISPR mới này
  • 4:01 - 4:03
    và tầm ảnh hưởng của nó.
  • 4:04 - 4:07
    Và có thể chúng ta sẽ gặp hoàn cảnh
    tương tự trong thực tế,
  • 4:07 - 4:10
    và nó sẽ phụ thuộc nhiều vào điều
    chúng ta quyết định hôm nay.
  • 4:12 - 4:14
    Nếu như giờ bạn vẫn nghĩ rằng
    đó chỉ là giả tưởng,
  • 4:14 - 4:19
    thì hãy biết rằng thế giới khoa học đã có
    1 cú sốc lớn vào đầu năm nay,
  • 4:19 - 4:22
    và thậm chí phần lớn công chúng
    còn không biết gì về điều đó.
  • 4:22 - 4:25
    Những nhà nghiên cứu ở Trung Quốc
    chỉ vài tháng trước
  • 4:25 - 4:29
    đã công bố sự ra đời của
    phôi thai người được chỉnh sửa gene.
  • 4:29 - 4:32
    Đây là lần đầu tiên trong lịch sử.
  • 4:32 - 4:35
    Và họ đã thực hiện điều đó bằng
    công nghệ CRISPR.
  • 4:36 - 4:37
    Nó hoạt động không được hoàn hảo,
  • 4:37 - 4:41
    nhưng tôi vẫn nghĩ rằng
    họ phần nào cũng đã mở hé ra
  • 4:41 - 4:43
    chiếc hộp Pandora.
  • 4:44 - 4:47
    Và tôi cho rằng sẽ có người
    tiếp tục sử dụng công nghệ này
  • 4:47 - 4:49
    cố tạo ra những đứa trẻ thiết kế sẵn.
  • 4:50 - 4:53
    Giờ thì trước khi tôi tiếp tục,
    có thể một số sẽ giơ tay và nói
  • 4:53 - 4:56
    "Dừng lại, Paul. Chờ đã."
  • 4:56 - 4:57
    Chẳng phải điều đó là phạm pháp sao?
  • 4:57 - 5:01
    Đâu thể nào cứ thế mà tạo ra
    1 đứa trẻ được thiết kế sẵn được."
  • 5:02 - 5:04
    Và thực ra thì, 1 cách nào đó, bạn đúng.
  • 5:04 - 5:06
    Ở vài quốc gia,
    bạn không được phép làm điều đó.
  • 5:07 - 5:10
    Nhưng ở nhiều quốc gia khác,
    bao gồm nước của tôi, nước Mỹ,
  • 5:10 - 5:14
    thì thực ra lại không có luật quy định,
    nên trên lý thuyết thì bạn được phép làm.
  • 5:15 - 5:19
    Và có 1 diễn biến khác cổ vũ
    điều này vào đầu năm nay,
  • 5:19 - 5:22
    và điều đó xảy ra tại Anh,
    không xa cách đây cho lắm.
  • 5:22 - 5:26
    Và nước Anh thì luôn được biết tới
    là đất nước nghiêm ngặt nhất
  • 5:26 - 5:28
    về vấn đề chỉnh sửa gene người.
  • 5:28 - 5:30
    Việc đó từng được coi là phạm pháp
  • 5:30 - 5:32
    nhưng chỉ vài tháng trước,
  • 5:32 - 5:34
    họ đã tạo ra 1 ngoại lệ.
  • 5:34 - 5:36
    Họ ban hành một điều luật mới
  • 5:36 - 5:39
    cho phép tiến hành biến đổi gene người
  • 5:40 - 5:44
    với mục tiêu cao đẹp là ngăn chặn
    một loại bệnh di truyền hiếm gặp.
  • 5:44 - 5:48
    Nhưng tôi vẫn nghĩ tất cả những điều này
    gộp lại đã thúc đẩy chúng ta
  • 5:48 - 5:51
    đến việc chấp nhận
  • 5:51 - 5:53
    việc biến đổi mã gene con người.
  • 5:54 - 5:57
    Nãy giờ tôi đã nói về công nghệ CRISPR.
  • 5:57 - 5:59
    Vậy CRISPR thực chất là gì?
  • 5:59 - 6:03
    Nếu các bạn nghĩ tới công nghệ GMO
    đã khá quen thuộc,
  • 6:03 - 6:06
    Như cà chua hay lúa mạch GMO,
  • 6:06 - 6:08
    những thứ như vậy,
  • 6:08 - 6:11
    thì công nghệ này
    cũng giống với công nghệ,
  • 6:11 - 6:12
    được dùng để tạo ra những thực phẩm đó,
  • 6:12 - 6:15
    những tốt hơn rất nhiều,
  • 6:15 - 6:17
    rẻ hơn và nhanh hơn nữa.
  • 6:18 - 6:20
    Vậy công nghệ này là gì?
  • 6:20 - 6:22
    Nó giống như con dao Thụy Sĩ
    đa năng về gene vậy.
  • 6:22 - 6:24
    Ta có thể coi nó như
    một con dao gấp đa năng
  • 6:24 - 6:26
    rất nhiều dụng cụ bên trong,
  • 6:26 - 6:29
    một trong những dụng cụ đó
    cũng giống như kính lúp
  • 6:29 - 6:31
    hoặc là GPS của DNA chúng ta,
  • 6:32 - 6:34
    và nó có thể xác định một điểm cụ thể.
  • 6:34 - 6:36
    Dụng cụ tiếp theo giống cái kéo
  • 6:36 - 6:39
    có thể cắt DNA ngay ở điểm đó.
  • 6:39 - 6:41
    Và cuối cùng là một cái bút
  • 6:41 - 6:46
    dùng để viết lại mã gen tại vị trí đó.
  • 6:46 - 6:47
    Chỉ đơn giản vậy thôi.
  • 6:48 - 6:51
    Và công nghệ này, chỉ mới xuất hiện
    3 năm về trước,
  • 6:51 - 6:53
    đã làm bùng nổ cả giới khoa học.
  • 6:54 - 6:58
    Nó phát triển rất nhanh,
    và làm các nhà khoa học cực kỳ phấn khích,
  • 6:58 - 7:02
    Tôi thừa nhận là tôi cũng rất ấn tượng,
    chúng tôi dùng nó trong phòng lab,
  • 7:03 - 7:07
    mà tôi nghĩ sẽ có người
    bước một bước xa hơn,
  • 7:07 - 7:09
    tiếp tục nghiên cứu phôi thai
    biến đổi gene người
  • 7:09 - 7:12
    và có lẽ sẽ tạo ra những
    đứa trẻ được thiết kế sẵn.
  • 7:13 - 7:15
    Công nghệ này đang rất phổ biến.
  • 7:15 - 7:17
    Nó chỉ mới ra đời ba năm trước.
  • 7:17 - 7:22
    Ngày nay, hàng ngàn phòng thí nghiệm
    đã nắm trong tay công nghệ này,
  • 7:22 - 7:24
    và đang thực hiện những
    thí nghiệm rất quan trọng.
  • 7:24 - 7:27
    Hầu hết họ đều không hứng thú với
    trẻ biến đổi gen
  • 7:27 - 7:29
    Họ nghiên cứu về bệnh tật con người
  • 7:29 - 7:32
    và những mảng khoa học quan trọng khác.
  • 7:32 - 7:34
    Có nhiều nghiên cứu tốt
    trong việc ứng dụng CRISPR.
  • 7:35 - 7:38
    Và thực tế là chúng ta giờ có thể
    thực hiện việc biến đổi gene,
  • 7:38 - 7:42
    thứ đã từng mất hàng năm
    và tốn hàng triệu đô,
  • 7:42 - 7:45
    có thể làm trong vài tuần
    với giá vài ngàn đô la Mỹ,
  • 7:45 - 7:47
    với nhà khoa học,
    điều đó rất tuyệt vời,
  • 7:47 - 7:50
    nhưng cùng lúc đó,
  • 7:50 - 7:53
    nó mở ra một cánh cửa
    dẫn con người đi quá xa.
  • 7:53 - 7:55
    Và tôi nghĩ, với vài người,
  • 7:55 - 7:58
    cái họ nhắm vào không hẳn là khoa học.
  • 7:58 - 8:00
    Đó không phải là thứ dẫn dắt họ.
  • 8:00 - 8:03
    Mà là một hệ tư tưởng
    hay việc theo đuổi lợi nhuận.
  • 8:04 - 8:07
    Họ sẽ tiến hành thiết kế trẻ em.
  • 8:08 - 8:12
    Vậy tại sao chúng ta nên
    quan ngại về điều đó?
  • 8:12 - 8:15
    Từ Darwin, chúng ta biết rằng,
    nếu quay ngược vào 2 thế kỷ trước,
  • 8:15 - 8:19
    quá trình tiến hóa và di truyền học
    ảnh hưởng rất lớn đến nhân loại,
  • 8:20 - 8:22
    con người chúng ta hiện nay.
  • 8:22 - 8:26
    Và một số nghĩ nó giống như
    chủ nghĩa Darwin đang ra đời,
  • 8:26 - 8:28
    hay thậm chí có thể là
    chủ nghĩa ưu sinh nữa.
  • 8:29 - 8:32
    Tưởng tượng xu hướng đó, ảnh hưởng đó,
  • 8:32 - 8:35
    với sức đẩy tên lửa
    của công nghệ CRISPR,
  • 8:35 - 8:38
    nó sẽ cực kỳ mạnh mẽ
    và tràn lan mọi nơi.
  • 8:39 - 8:43
    Và thực tế, chúng ta chỉ cần
    quay ngược lại thế kỷ trước
  • 8:43 - 8:46
    để chứng kiến sức mạnh của thuyết ưu sinh.
  • 8:47 - 8:49
    Ba tôi, Peter Knoepfler,
  • 8:49 - 8:52
    đã sinh ra tại đây, ở Vienna.
  • 8:52 - 8:57
    Ông là người Vienna,
    ông ra đời ở đây năm 1929.
  • 8:57 - 9:00
    Và khi ông bà tôi sinh
    cậu bé Peter bé bỏng,
  • 9:01 - 9:02
    thế giới đã rất khác. Đúng không?
  • 9:02 - 9:04
    Đó là một Vienna khác.
  • 9:04 - 9:05
    Một nước Mỹ khác.
  • 9:05 - 9:06
    Một thế giới khác.
  • 9:06 - 9:09
    Chủ nghĩa ưu sinh bành trướng,
  • 9:09 - 9:11
    và ông bà tôi nhận ra,
  • 9:11 - 9:13
    khá nhanh, tôi nghĩ,
  • 9:13 - 9:16
    rằng họ đang ở sai phía
    trong sự cân bằng ưu sinh này.
  • 9:17 - 9:19
    Nên dù đây là quê hương của họ,
  • 9:19 - 9:21
    toàn bộ họ hàng thân thuộc,
  • 9:21 - 9:26
    và nơi này đã là quê hương
    của hàng thế hệ trong gia đình,
  • 9:26 - 9:29
    vì chủ nghĩa ưu sinh, họ quyết định
  • 9:29 - 9:30
    họ phải rời bỏ.
  • 9:31 - 9:33
    Và họ sống sót, nhưng đau đớn trong lòng,
  • 9:33 - 9:37
    và tôi không chắc liệu ba tôi có vượt qua
    được việc rời bỏ Vienna hay không.
  • 9:37 - 9:39
    Ông ấy đi khi mới 8 tuổi
  • 9:39 - 9:41
    vào năm 1938.
  • 9:43 - 9:46
    Nên giờ đây, khi tôi nhìn thấy
    một kiểu ưu sinh mới,
  • 9:46 - 9:48
    như bong bóng đang sủi bọt trên mặt nước.
  • 9:48 - 9:53
    Người ta cho rằng nó là một kiểu ưu sinh
    tốt hơn, hiền lành hơn, tích cực hơn,
  • 9:53 - 9:55
    khác hẳn với tất cả
    những thứ trong quá khứ.
  • 9:56 - 10:01
    Nhưng tôi nghĩ cho dù nó có tập trung
    vào việc cố cải thiện con người,
  • 10:01 - 10:03
    thì nó cũng để lại những hậu quả tiêu cực.
  • 10:03 - 10:05
    Và tôi thật sự lo lắng
  • 10:05 - 10:07
    rằng một số người ủng hộ
    chủ nghĩa ưu sinh mới này,
  • 10:07 - 10:11
    họ nghĩ CRISPR sẽ là một tấm vé
    để biến điều đó thành hiện thực.
  • 10:12 - 10:14
    Tôi phải thực nhận, bạn biết đấy,
  • 10:14 - 10:17
    chủ nghĩa ưu sinh, chúng ta bàn
    về việc làm cho con người tốt hơn.
  • 10:17 - 10:19
    Đó là một câu hỏi hóc búa.
  • 10:19 - 10:22
    Thế nào là tốt hơn khi ta nói đến
    một con người?
  • 10:22 - 10:25
    Tôi thừa nhận rằng, tôi nghĩ
    nhiều người trong chúng ta
  • 10:25 - 10:28
    có thể đồng ý rằng, loài người,
  • 10:28 - 10:30
    có thể cải thiện chút ít.
  • 10:30 - 10:32
    Nhìn vào các nhà chính trị gia
    của chúng ta,
  • 10:32 - 10:34
    ở đây, bạn biết đấy, quay trở lại Mỹ --
  • 10:34 - 10:38
    Chúa ngăn cấm chúng ta đến đó
    ngay lúc này.
  • 10:38 - 10:40
    Thậm chí nếu bạn nhìn vào gương,
  • 10:40 - 10:43
    và nghĩ bạn có thể tốt hơn
    bằng nhiều cách.
  • 10:43 - 10:47
    Tôi thật lòng ước rằng tôi sẽ có
    nhiều tóc hơn, thay vì hói thế này.
  • 10:47 - 10:50
    Một số nghĩ họ ước được cao hơn,
  • 10:50 - 10:53
    cân nặng khác đi, khuôn mặt khác đi.
  • 10:54 - 10:57
    Nếu chúng ta có khả năng thực hiện
    được những điều đó,
  • 10:57 - 11:00
    hay thực hiện nó trên con cái của mình,
  • 11:00 - 11:01
    đó sẽ là thứ rất có sức cám dỗ.
  • 11:02 - 11:05
    Tuy nhiên sẽ có những rủi ro đi cùng.
  • 11:05 - 11:07
    Tôi có nói về chủ nghĩa ưu sinh,
  • 11:07 - 11:10
    nhưng sẽ có những rủi ro
    mang tính cá nhân nữa.
  • 11:10 - 11:12
    Nếu chúng ta quên đi
    chuyện nâng cấp con người
  • 11:12 - 11:17
    và chỉ cố gắng để giúp họ mạnh khỏe hơn
    bằng cách biến đổi gene,
  • 11:17 - 11:19
    công nghệ mới mẻ
  • 11:19 - 11:21
    và đầy quyền lực này
  • 11:21 - 11:24
    có thể lại vô tình khiến
    họ tồi tệ đi.
  • 11:25 - 11:27
    Điều này rất dễ xảy ra.
  • 11:27 - 11:28
    Và có một rủi ro khác nữa,
  • 11:28 - 11:33
    tất cả các nghiên cứu quan trọng
    về biến đổi gene hợp pháp
  • 11:33 - 11:34
    chỉ được tiến hành trong lab,
  • 11:34 - 11:37
    và không quan tâm
    đến việc thiết kể trẻ em --
  • 11:37 - 11:40
    một số người theo con đường
    thiết kế trẻ em,
  • 11:40 - 11:42
    mọi thứ trở nên tồi tệ,
  • 11:42 - 11:45
    toàn bộ lĩnh vực có thể bị phá hủy.
  • 11:45 - 11:48
    Tôi cũng nghĩ có vẻ như
  • 11:48 - 11:52
    các chính phủ cũng đang bắt đầu quan tâm
    đến việc biến đổi gene.
  • 11:53 - 11:58
    Ví dụ, bé Jenna tưởng tượng của chúng ta,
  • 11:58 - 11:59
    khỏe mạnh hơn,
  • 11:59 - 12:03
    nếu có một thế hệ mà họ có vẻ như
    ít tốn chi phí y tế hơn,
  • 12:03 - 12:07
    rất có thể chính phủ sẽ bắt tay vào việc
    thúc đẩy dân chúng
  • 12:07 - 12:09
    theo con đường biến đổi gene (GM).
  • 12:09 - 12:11
    Nhìn vào chính sách 'một con'
    của Trung Quốc.
  • 12:11 - 12:17
    Nó được cho rằng đã ngăn chặn việc
    400 triệu người nữa được sinh ra.
  • 12:18 - 12:21
    Vì thế rất có thể
  • 12:21 - 12:25
    việc biến đổi gene sẽ được
    các chính phủ thúc đẩy.
  • 12:25 - 12:29
    Và nếu các trẻ em được thiết kế
    trở nên phổ biến,
  • 12:29 - 12:31
    trong thời đại kỹ thuật số của ta
  • 12:31 - 12:33
    video lan truyền, truyền thông xã hội --
  • 12:33 - 12:36
    sẽ thế nào nếu những trẻ ấy
    được cho là thời thượng,
  • 12:36 - 12:38
    chúng kiểu như sẽ trở nên hợp thời,
  • 12:38 - 12:40
    những Kardashian mới
    đại loại thế?
  • 12:40 - 12:41
    (Cười)
  • 12:41 - 12:45
    Liệu chúng ta có thể kiểm soát được
    những xu hướng như thế?
  • 12:45 - 12:48
    Tôi không cố thuyết phục
    là chúng ta có thể.
  • 12:49 - 12:52
    Nên lần nữa, hôm nay là Halloween
  • 12:52 - 12:54
    và khi chúng ta nói đến
    việc biến đổi gene,
  • 12:54 - 12:57
    có một nhân vật Halloween
  • 12:57 - 13:00
    được nói đến và gợi cảm xúc
    hơn bất kỳ điều gì khác,
  • 13:00 - 13:02
    đó là Frankenstein.
  • 13:03 - 13:07
    Hầu hết đó là các loại thực phẩm biến đổi
    gene (Frankenfoods) hay kiểu như thế.
  • 13:07 - 13:12
    Nhưng nếu giờ ta nghĩ đến điều này và
    nghĩ về nó trong bối cảnh của nhân loại
  • 13:12 - 13:13
    một ngày như Halloween,
  • 13:13 - 13:18
    nếu các bậc cha mẹ có thể
    hóa trang gene cho con,
  • 13:18 - 13:23
    chúng ta sẽ nói đến, kiểu như,
    trường hợp thế hệ Frankenstein 2.0?
  • 13:24 - 13:27
    Tôi không nghĩ thế.
    Tôi không nghĩ đến mức đó.
  • 13:27 - 13:31
    Nhưng khi chúng ta có thể
    'hack' mã con người,
  • 13:31 - 13:35
    tôi nghĩ tất cả chúng ta đều
    đặt cược vào điều sẽ diễn ra sau đó.
  • 13:35 - 13:36
    Nó sẽ vẫn còn nguy hiểm.
  • 13:38 - 13:39
    Ta có thể nhìn vào quá khứ
  • 13:39 - 13:42
    yếu tố khác khoa học biến đổi
    (transformative science)
  • 13:42 - 13:46
    và thấy chúng cơ bản là
    không thể kiểm soát
  • 13:46 - 13:47
    và lan tràn khắp xã hội thế nào.
  • 13:48 - 13:51
    Tôi chỉ đưa ra một ví dụ,
    đó là thụ tinh ống nghiệm.
  • 13:52 - 13:56
    Đúng gần 40 năm trước,
  • 13:56 - 14:00
    đứa bé thụ tinh ống nghiệm đầu tiên,
    Louise Brown, ra đời,
  • 14:00 - 14:01
    đó là sự kiện tuyệt vời,
  • 14:01 - 14:07
    và tôi nghĩ từ đó đến nay khoảng năm triệu
    trẻ thụ tinh ống nghiệm đã được sinh ra,
  • 14:07 - 14:08
    đem lại niềm hạnh phúc vô biên.
  • 14:08 - 14:11
    Nhiều cha mẹ giờ có thể yêu thương
    những đứa trẻ đó.
  • 14:12 - 14:14
    Nhưng bạn nghĩ đi, trong bốn thập niên,
  • 14:14 - 14:17
    việc 5 triệu đứa trẻ được sinh ra
    bằng công nghệ mới
  • 14:18 - 14:19
    là một việc đáng chú ý.
  • 14:19 - 14:22
    Và điều tương tự có thể sẽ xảy ra
  • 14:22 - 14:25
    với việc biến đổi gene trên người
    và thiết kế trẻ em.
  • 14:25 - 14:28
    Thế nên phụ thuộc vào quyết định
    của chúng ta vài tháng tới,
  • 14:28 - 14:30
    vài hay nhiều năm tới,
  • 14:30 - 14:33
    nếu đứa trẻ được thiết kế đầu tiên
    được sinh ra,
  • 14:33 - 14:34
    trong vòng vài thập kỷ,
  • 14:34 - 14:38
    có thể sẽ có hàng triệu người
    biến đổi gene.
  • 14:38 - 14:42
    Có một khác biệt ở đây nữa, bởi
    nếu chúng ta, các bạn thính giả, hay tôi
  • 14:42 - 14:45
    nếu chúng ta quyết định sinh
    một đứa bé được thiết kế gene,
  • 14:45 - 14:49
    thì con cái của chúng cũng bị
    biến đổi gene, và tiếp tục như thế,
  • 14:49 - 14:51
    bởi chúng được di truyền.
  • 14:51 - 14:52
    Một điểm khác biệt rất lớn.
  • 14:54 - 14:55
    Thế nên, khi suy nghĩ đến tất cả chúng,
  • 14:56 - 14:57
    chúng ta nên làm gì?
  • 14:58 - 15:00
    Có một buổi họp sẽ được tổ chức
  • 15:00 - 15:03
    một tháng nữa kể từ ngày mai
    tại Washington, D.C.
  • 15:03 - 15:05
    bởi Viện khoa học quốc gia Mỹ
  • 15:05 - 15:07
    để trả lời cho câu hỏi này.
  • 15:07 - 15:11
    Đâu là con đường đúng đắn đối với
    việc biến đổi gene người?
  • 15:12 - 15:14
    Tôi tin rằng đây là lúc
  • 15:14 - 15:16
    chúng ta cần một sự hoãn lại.
  • 15:16 - 15:17
    Chúng ta phải cấm điều này.
  • 15:17 - 15:21
    Chúng ta không nên cho phép tiến hành
    tạo ra thế hệ người biến đổi gene,
  • 15:21 - 15:24
    bởi vì nó quá nguy hiểm và khó lường.
  • 15:25 - 15:27
    Bởi có rất nhiều người --
  • 15:27 - 15:28
    (Vỗ tay)
  • 15:28 - 15:29
    Cảm ơn.
  • 15:29 - 15:33
    (Vỗ tay)
  • 15:36 - 15:38
    Hãy để tôi nói, là một nhà khoa học,
  • 15:38 - 15:41
    khá là đáng sợ khi nói điều này
    trước công chúng,
  • 15:41 - 15:46
    bởi vì khoa học nói chung không thích
    việc tự kiểm soát hay những thứ tương tự.
  • 15:47 - 15:50
    Tôi nghĩ chúng ta cần phải
    tạm ngưng lại,
  • 15:50 - 15:53
    nhưng có nhiều người không chỉ
    bất đồng ý kiến với tôi,
  • 15:53 - 15:55
    mà thấy hoàn toàn ngược lại.
  • 15:55 - 15:58
    Họ giống như, nhấn số tăng tốc hết cỡ,
  • 15:58 - 16:00
    hãy thiết kế trẻ em đi.
  • 16:00 - 16:03
    Nên trong cuộc họp vào tháng 12
  • 16:03 - 16:06
    và những cuộc họp khác có vẻ sẽ được
    tổ chức trong những tháng tới,
  • 16:06 - 16:09
    rất có thể sẽ không có lệnh hoãn nào.
  • 16:09 - 16:12
    Tôi nghĩ một phần vấn đề chúng ta
    đang gặp phải
  • 16:12 - 16:14
    là tất cả xu hướng này,
  • 16:14 - 16:19
    cuộc cách mạng trong việc biến đổi gene
    trên người này,
  • 16:19 - 16:20
    công chúng không hề biết về nó.
  • 16:20 - 16:22
    Không có ai nói rằng,
  • 16:22 - 16:26
    nhìn nè, đây là một vấn đề lớn ấy,
    đây là một cuộc cách mạng,
  • 16:26 - 16:28
    và nó có thể ảnh hưởng đến cá nhân bạn.
  • 16:28 - 16:31
    Nên một phần mục tiêu của tôi là
    thay đổi điều đó,
  • 16:31 - 16:34
    để giáo dục, để thu hút cộng đồng
  • 16:34 - 16:37
    và để các bạn bàn luận về việc này.
  • 16:38 - 16:41
    Thế nên tôi hy vọng những cuộc họp này
    sẽ có chỗ cho công chúng,
  • 16:41 - 16:44
    để họ lên tiếng.
  • 16:46 - 16:50
    Nếu chúng ta quay lại năm 2030
    thêm lần nữa, câu chuyện tưởng tượng đó
  • 16:51 - 16:54
    và phụ thuộc vào quyết định của
    chúng ta, một lần nữa, hôm nay
  • 16:54 - 16:56
    chúng ta không có nhiều thời gian --
  • 16:56 - 16:58
    trong vài tháng tới,
    năm tới, hay tới nữa,
  • 16:58 - 17:01
    bởi vì công nghệ này đang lan ra
    như cháy rừng.
  • 17:02 - 17:04
    Hãy giả như chúng ta trở lại hiện thực đó.
  • 17:05 - 17:06
    Chúng ta đang đứng trong công viên,
  • 17:06 - 17:10
    con cái chúng ta đang đong đưa
    trên những chiếc xích đu.
  • 17:11 - 17:13
    Đó là đứa trẻ bình thường,
  • 17:13 - 17:17
    hay chúng ta đã quyết định sinh
    một đứa trẻ được biến đổi?
  • 17:17 - 17:20
    Giả rằng chúng ta đi trên
    con đường truyền thống,
  • 17:20 - 17:23
    và đó là đứa con của ta
    đang xoay trên xích đu,
  • 17:23 - 17:26
    thẳng thắn mà nói,
    chúng thật là một mớ hỗn độn.
  • 17:26 - 17:28
    Tóc của chúng cũng sẽ
    tràn lan giống như tôi
  • 17:28 - 17:30
    Chúng sẽ có một cái mũi hay bị nghẹt.
  • 17:31 - 17:33
    Chúng không phải HS
    giỏi nhất thế giới.
  • 17:33 - 17:35
    Chúng thật đáng yêu, bạn yêu chúng,
  • 17:35 - 17:37
    nhưng bên chiếc xích đu kế chúng,
  • 17:37 - 17:40
    bạn thân của chúng là một đứa trẻ GM,
  • 17:40 - 17:43
    và khi hai đứa nhỏ cùng đung đưa như thế,
  • 17:43 - 17:45
    bạn không khỏi so sánh chúng, đúng không?
  • 17:45 - 17:47
    Và đứa trẻ GM đang đu cao hơn,
  • 17:47 - 17:50
    chúng nhìn xinh hơn,
    học giỏi hơn,
  • 17:50 - 17:53
    chúng không phải hay quẹt mũi
    vì bị nghẹt.
  • 17:53 - 17:55
    Bạn sẽ cảm thấy thế nào
  • 17:55 - 17:58
    và lần tới bạn sẽ quyết định ra sao?
  • 17:59 - 18:00
    Cảm ơn.
  • 18:00 - 18:06
    (Vỗ tay)
Title:
Những tranh cãi về đạo đức của việc thiết kế trẻ em
Speaker:
Paul Knoepfler
Description:

Tạo ra con người biến đổi gene không còn là khoa học viễn tưởng nữa; đó là một viễn cảnh tương lai. Nhà sinh học Paul Knoepfler ước đoán rằng trong vòng 15 năm, các nhà khoa học có thể sử dụng công nghệ chỉnh sửa gene GRISPR để tạo ra những 'nâng cấp' đối với phôi thai người -- từ việc điều chỉnh ngoại hình cho đến loại bỏ những rủi ro về các bệnh miễn dịch. Trong bài diễn thuyết đáng để suy nghĩ này, Knoepfler sửa soạn cho chúng ta trước cuộc cách mạng về trẻ em được thiết kế sẵn và những hậu quả mang tính cá nhân, khó lường trước được.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
18:19

Vietnamese subtitles

Revisions