Vietnamese subtitles

← Vòng luẩn quẩn của việc nghiện Internet | Nguyễn Lê Đông Hải "DoHa" | TEDxCATSAcademyBoston

Get Embed Code
14 Languages

Showing Revision 16 created 05/23/2020 by Nhị Khánh Trần.

  1. Chào các bạn.
  2. Trước khi bắt đầu bài diễn thuyết hôm nay,
    tôi muốn làm một thí nghiệm nhỏ.
  3. Có bao nhiêu bạn ở đây cảm thấy
    cực kỳ khó chịu với những biểu tượng này?
  4. (Cười)
  5. Chắc chắn là rất nhiều người rồi.
  6. Trước khi giải thích lý do
    tôi yêu cầu các bạn làm điều này.
  7. Tôi sẽ giới thiệu cho bạn
    một khái niệm
  8. khiến tôi rất khó hiểu,
    đó là "nghịch lý năng suất".
  9. Từ năm 1971 đến năm 2015,
    một thời kỳ được xem là
  10. Cuộc cách mạng Kỹ thuật số,
  11. thời kì mở đầu của Internet,
    máy tính cá nhân,
  12. điện thoại thông minh, vâng vâng,
  13. trong khi số lượng bóng bán dẫn
    trên mỗi bộ vi xử lý --
  14. vốn là một dấu hiệu đáng tin cậy
    về sự tiến bộ của công nghệ --
  15. con số này tăng gấp đôi
    cứ sau mỗi hai năm.
  16. Cũng trong thời gian này,
    mức tăng về năng suất lao động
  17. lại giảm xuống thay vì tăng lên.
  18. Nghịch lý này cho ta thấy rằng
  19. khi công nghệ trở nên tiên tiến
    và được sử dụng rộng rãi hơn --
  20. thay vì giúp công việc của ta
    dễ dàng và hiệu quả hơn --
  21. thì lại khiến năng suất lao động
    tăng chậm lại.
  22. Vậy điều gì đã xảy ra đối với
    sự tăng trưởng của năng suất lao động?
  23. Trong khi có nhiều nguyên nhân khác
    cho sự sụt giảm này
  24. chẳng hạn như sự già hóa
    của lực lượng lao động,
  25. thì có một yếu tố đặc biệt
    thu hút sự chú ý của tôi,
  26. vì chính tôi cũng từng
    là "nạn nhân" của nó,
  27. đó chính là cám dỗ vào
    những sự xao lãng
  28. do công nghệ gây ra.
  29. Bạn thấy đấy, với một lượng
    thông tin khổng lồ
  30. có thể truy cập khắp mọi nơi
    từ ngay trong bàn tay bạn,
  31. từ những tít báo giật gân
    không thể cưỡng lại
  32. như "Top 17 sự thật gây shock
    về ...
  33. Bạn sẽ không tin điều thứ 9!"
  34. cho đến những chủ đề trên Reddit,
    video YouTube,
  35. những hashtag trên Facebook
  36. và những đề xuất "bạn có thể thích"
    xuất hiện dưới mỗi bài viết --
  37. ta đang bị điều hướng đến
    một lượng thông tin vô hạn
  38. nhưng hầu như là vô dụng.
  39. Và trước khi bạn nhận ra
  40. thì đã là 11 giờ tối rồi và hạn chót
    công việc của bạn là nửa đêm.
  41. (Cười)
  42. Bạn tự trách bản thân mình,
    làm cật lực để kịp hạn chót
  43. theo kiểu làm nửa vời,
    rồi tự hứa với bản thân
  44. rằng điều này sẽ không bao giờ
    xảy ra nữa.
  45. Để rồi sau đó vẫn cứ tiếp tục
    lặp lại việc này.
  46. (Cười)
  47. Tin xấu là nó không chỉ
    dừng lại ở đây.
  48. Sau khi thoát ra khỏi "tù giam"
    của việc nghiện Internet,
  49. đôi khi tôi cảm thấy
    mình bị ám ảnh
  50. bởi những hình ảnh mà tôi
    từng ở trong đó.
  51. Như hình ảnh của một nhóm bạn
    vào trong một quán cà phê,
  52. chụp ảnh tự sướng rồi
    đăng lên Instagram
  53. và sau đó thì im lặng hoàn toàn, tất cả
    mọi người đều dán mắt vào điện thoại
  54. trong khi nhấm nháp tách cà phê.
  55. Như hình ảnh của bạn cùng lớp tôi,
    người luôn phàn nàn
  56. mỗi khi video trên YouTube hay Netflix
    bị treo chỉ 15 giây.
  57. Hay hình ảnh một cô gái khóc lóc
    vì bạn trai trả lời tin nhắn "rất trễ"
  58. "Đã 10 phút rồi mà anh ấy
    vẫn chưa trả lời tin nhắn," cô ta nói.
  59. (Cười)
  60. Hay một anh chàng hét lên
    khi cái quảng cáo dài 15 giây
  61. trên YouTube hiện ra
  62. và liên tục nhấn vào nút
    "Bỏ qua quảng cáo"
  63. đến mức vỡ màn hình điện thoại.
  64. (Cười)
  65. Tuy nhiên, lỗi lại không phải
    do chúng ta.
  66. Tất cả mọi trang web và ứng dụng,
    từ YouTube cho đến Facebook,
  67. đều được người ta cố ý thiết kế
    để gây nghiện.
  68. "Nếu bạn không phải trả tiền,
    chính bạn trở thành sản phẩm của họ."
  69. Khác với việc đặt mua báo chí,
    các ứng dụng mạng xã hội
  70. và trang web trực tuyến
  71. không lấy một đồng xu nào
    trong khi bạn sử dụng dịch vụ.
  72. Dĩ nhiên là bạn vẫn phải
    trả tiền Internet cho nhà mạng rồi.
  73. (Cười)
  74. Họ có cả một đội ngũ R&D
    (Nghiên cứu và Phát triển)
  75. đang tìm cách khiến bạn sử dụng các
    ứng dụng trên càng lâu càng tốt.
  76. Ngay cả Aza Raskin,
    người phát minh ra tính năng
  77. "cuộn vô hạn", đã nói:
  78. "Đằng sau mỗi cái màn hình
    trên điện thoại của bạn
  79. có khoảng hàng trăm kỹ sư
    đang làm việc để khiến cho nó
  80. gây nghiện hết mức có thể.
  81. Nó chẳng khác gì việc họ lấy cocain
    và rắc đầy lên điện thoại của bạn,
  82. và đó là thứ khiến bạn bị nghiện
    và cứ muốn quay trở lại mãi.
  83. Thật vậy, những tính năng như
    infinite scroll (cuộn vô hạn)
  84. cho phép bạn cứ lướt mãi
    mà không cần qua trang mới,
  85. hay những thông báo tức thời về
    tất cả mọi thứ,
  86. từ những lượt like, bình luận,
    nhắc tên, những hashtag nổi bật
  87. hay tin nhắn, v.v...
  88. Chúng được thiết kế
    để khiến bạn bị kẹt
  89. trong vòng luẩn quẩn
    của các xung động thần kinh
  90. khiến bạn dùng các ứng dụng này
    lâu nhất có thể.
  91. Bạn dùng các ứng dụng
    trên càng nhiều
  92. thì người ta càng có nhiều thông tin
    về bạn để bán cho các nhà quảng cáo.
  93. Đó là lý do tại sao bạn nhìn thấy quảng
    cáo về các tour du lịch trên Facebook
  94. ngay sau khi tìm kiếm vé máy bay
    trên Google.
  95. Bằng cách không cho bộ não của bạn
    thời gian để nghỉ ngơi và phục hồi
  96. các trang web và mạng xã hội
    gây nghiện còn hơn cả cocain
  97. và bia rượu,
  98. theo một nghiên cứu năm 2015
    của ASU.
  99. Tương tự như vậy, các nghiên cứu
    gần đây của MSU
  100. cũng chỉ ra rằng việc sử dụng
    mạng xã hội quá mức
  101. có thể hủy hoại khả năng
    ra quyết định của bạn
  102. tương tự như nghiện ma túy.
  103. Điều này là hết sức đáng quan ngại
    khi mà trẻ em ngày nay
  104. được tiếp cận Internet từ rất sớm.
  105. Khả năng của Internet trong việc
    dụ dỗ những người trẻ tuổi
  106. bằng cách khiến não bộ của họ
    liên tục tiết ra hormone dopamine,
  107. điều này có thể tạo ra một thế hệ trẻ
    vô cùng độc đoán, thiếu kiên nhẫn và
  108. làm việc thiếu hiệu quả.
  109. Tin tốt là chưa bao giờ quá muộn
    để cai nghiện.
  110. Mặc dù tôi không có chuyên môn
    để đưa ra những lời khuyên
  111. cụ thể về mặt y học,
  112. một phương pháp khả hiệu quả
    đối với tôi
  113. đó là thiết đặt một khoảng thời gian
    cấm dùng điện thoại.
  114. Ban đầu thì nó khá là khó chịu
    và phản trực quan,
  115. thậm chí là vô ích để chống lại
    sự thèm muốn này.
  116. Vì vậy bạn nên bắt đầu từ từ thôi;
    có thể là khoảng 30 phút mỗi ngày,
  117. và sau đó từ từ nâng lên dần.
  118. Tôi khuyên bạn nên giao nộp
    tất cả thiết bị điện tử cho một người bạn.
  119. Trong thời gian "cấm dùng điện thoại" này,
    bạn có thể thử đọc một cuốn sách,
  120. đi dạo vài vòng,
  121. hay thậm chí là ngồi thiền
    một vài phút
  122. và cho phép đầu óc của bạn được
    an tịnh và phục hồi.
  123. Bước đầu tiên trong mọi
    quá trình phục hồi --
  124. bất kể lạm dụng các chất
    gây nghiện
  125. hay lạm dụng về mặt hành vi --
  126. thì hãy chấp nhận một sự thật
    là bạn đang bị nghiện.
  127. Đây sẽ là một hành trình khó khăn,
  128. nhưng hãy nhớ phần thưởng
    bạn đạt được
  129. xứng đáng với công sức đã bỏ ra.
  130. Bằng cách giành lại sự kiểm soát
    đầu óc của mình
  131. và thoát khỏi "nhà tù" của việc nghiện
    những thứ gây xao lãng
  132. do Internet gây ra,
  133. chúng ta cũng đang giành lại
    thời gian và năng lượng của mình,
  134. vốn có thể được dùng để
    hoàn thành công việc đúng giờ,
  135. ngủ đủ giấc, đi tập thể thao,
  136. gọi điện hỏi thăm ông bà của bạn
    hay suy ngẫm về cuộc sống.
  137. Xin cảm ơn!
  138. (Vỗ tay)
  139. (Hoan hô)