YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Armenian subtitles

← Գրքի էվոլյուցիան - Ջուլի Դրեյֆուս

Get Embed Code
35 Languages

Showing Revision 8 created 04/01/2017 by Tamara Shanoyan.

  1. Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում գիրքը:

  2. Արդյո՞ք դա
    այն ամենն է,
  3. ինչ տեղեկատվություն
    է պարունակում և համակարգում:
  4. Գուցե բանը թղթի՞ մեջ է,
  5. կազմի՞,
  6. տառատեսակի՞,
  7. թանաքի՞ մեջ,
  8. արդյո՞ք այն ձեռքերիդ մեջ
  9. տեղավորված ծանրությունն է,
  10. թե էջերի հոտը:
  11. Սա՞ է գիրքը:
  12. Երևի ոչ:
  13. Այնուամենայնիվ,
    գուցե սա է՞:
  14. Այս հարցերին
    պատասխանելու համար,
  15. պետք է հաշվի առնենք
  16. գրքի ծագումը հենց այդպիսին
  17. ու հասկանանք՝
    ինչպես այս բոլոր տարրերը
  18. միանում են՝ ստեղծելու մի բան,
  19. որը ավելին է, քան դրանք միասին վերցրած:
  20. Գրքի առաջին նախատիպը օրինագիրքն է՝
  21. էջերի տրցակ՝ մի կողմից իրար կարված:
  22. Սակայն գրքի պատմության մեջ
    շրջադարձային եղավ
  23. Յոհաննես Գուտենբերգի տպագրատունը՝
  24. 15-րդ դարի կեսերին կառուցված:
  25. Շարժական տպարանի գաղափարը
  26. դեռ շուտ էր առաջացել Արևելյան մշակույթում,
  27. սակայն, Գուտենբերգի տպարանը
  28. հեղափոխական բնույթ ուներ:
  29. Մի ակնթարթում բարձրաստիճան
  30. հոգևորականների և իշխանավորների դասը
  31. զրկվեց տեքստեր տպագրելու
    իր արտոնությունից:
  32. Հաղորդագրությունները ավելի հեշտ
    կտարածվեին
  33. և հնարավոր էր դրանք
  34. անմիջապես կրկնօրինակել,
  35. այսպիսով, ամբողջ Եվրոպայում
  36. տպագրատներ բացվեցին:
  37. Գրքային իրարանցման
  38. արդյունքի հետ մենք ծանոթ ենք,
  39. այսպես թե այնպես:
  40. Գրքի հիմքը թուղթն է, տպվածքը, կազմը:
  41. 2000 տարի առաջ Չինաստանում
    ստեղծվել է թուղթը,
  42. սակայն դրա ակունքները`
  43. պապիրուսների տեսքով, Հին Եգիպտոսում են:
  44. Մինչ 16-րդ դարը,
  45. եվրոպացիները գրում էին փայտի բարակ շերտերի
  46. և անասունի կաշիից պատրաստված
  47. դիմացկուն մագաղաթների վրա:
  48. Հետագայում, թղթի համբավը
    տարածվեց Եվրապայով մեկ,
  49. և այն տպագրության մեջ փոխարինեց մագաղաթին,
  50. քանի որ այն տեղափոխելը ավելի էժան էր:
  51. Թանաքը ստանում էին բույսերի
  52. կամ կենդանիների օրգանական ներկանյութերը
  53. ջրի կամ գինու հետ խառնելիս,
  54. սակայն, քանի որ ջուրը
  55. մետաղական տպատառերին չի կպչում,
  56. տպագրությունը նախընտրում էր
  57. յուղային հիմքով թանաքը:
  58. Տպագրատներում օգտագործում էին
    լամպերի կերոսինից
  59. բլեկնախեժից,
  60. ընկույզի յուղից պատրաստված սև ներկ:
  61. Իսկ տառատեսակների չափը և ձև՞ը:
  62. Ամենավաղ նմուշները իրենցից
  63. ներկայացնում էին շրջված տառատեսակներ,
  64. ռելիեֆով փորագրված կապարե
  65. կամ ալյումինե աղյուսների վրա:
  66. Դրանք ձեռքի աշխատանք էին և բավականին թանկ,
  67. իսկ ոճերը տարբեր էին,
  68. քանի որ դրանք տարբեր
    մարդիկ էին պատրաստում:
  69. Սրանց միաօրինակությունը
  70. միայն ապահովվեց զանգվածային արտադրության և
  71. տպատառերի ընդհանուր համակարգի
  72. ստեղծման ժամանակ:
  73. Իսկ ոճի համար պետք է երախտապարտ լինենք Նիկոլաս Ջենսոնին,
  74. որի մշակած երկու Roman տառատեսակները
  75. հիմք դարձան մի շարք այլ տառատեսակների,
  76. այդ թվում քաջ հայտնի Times Roman-ի:
  77. Այս ամենը համատեղող մի լուծում էր պետք,
  78. և մինչ 15-րդ դարը,
  79. գրքերի կազմերը պատրասվում էին կա՛մ փայտից
  80. կա՛մ թղթի հաստ տրցակներից:
  81. Սրանց հետագայում կփոխարինեն
  82. մանրաթելային հաստ ստվարաթղթերը,
  83. որոնք 17-րդ դարում նախատեսված էին
  84. բարձրորակ կազմերի համար,
  85. հետագայում նաև գերադասելի
  86. իրենց էժան լինելու պատճառով:
  87. Այսօր գրքերի կազմերի զանգվածային
  88. արտադրությունը տնտեսական գործիք է,
  89. սակայն վաղ գրքերի կազմերը
    պատվերով էին հյուսվում:
  90. Անգամ գրքերի կռնակները
    երկար պատմություն ունեն:
  91. Սկզբում, դրանք համարվում էին
  92. գեղագիտական ավելորդություն,
  93. և առաջին կռնակները ուղիղ էին և ոչ թե կուռ:
  94. Ուղիղ կռնակը հնարավորություն է տալիս
  95. ավելի հեշտ գիրք կարդալ՝
  96. թույլ տալով այն հանգիստ սեղանին դնել:
  97. Սակայն գրքերի կռնակները հեշտությամբ
  98. ջարդվում էին ամենօրյան օգտագործումից:
  99. Կուռ կազմերը լուծեցին այս խնդիրը, և
  100. ավելին, մեկ այլ խնդիր ստեղծեցին`
  101. գիրքը անընդհատ փակվում էր:
  102. Սակայն ճկունությունը ավելի կարևոր էր,
  103. մանավանդ ակտիվ գրաքասերների համար:
  104. Գրքի և հրատարակությունների
  105. էվոլյուցիայի արդյունքում, իսկական գրքերը
  106. փոխարինվում են տափակ էկրաններով
  107. և թվային տառերով,
  108. բայց արդյո՞ք այս առարկաները
  109. կփոխարինեն իսկական գրքերը:
  110. Արդյո՞ք շոշափելի էջերը
    կամ թղթի բույրը
  111. ընթերցանության ժամանակ
  112. առանձնահատուկ հաճույք են պատճառում:
  113. Գուցե՞ գրքի կախարդանքը
  114. միայն բովանդակության մեջ է
  115. և բացարձակապես կապ չունի
  116. դրա արտաքին ձևի հետ: