Turkish subtitles

← Gizemli bir dili çözme yarışı

Get Embed Code
25 Languages

Showing Revision 8 created 07/17/2020 by Nihal Aksakal.

  1. 1900'lerin başında Girit Adasında,
  2. İngiliz Arkeolog Sir Arthur Evans, garip
    sembollerle yazılmış
  3. yaklaşık 3.000 tablet ortaya çıkardı.
  4. Bu sembollerin Avrupa'nın en
    eski uygarlığının konuştuğu
  5. dili temsil ettiğini düşündü.
  6. Anlamları, 50 boyunca bilim
    insanlarından paçayı kurtaracaktı.
  7. Evans, bu tabletleri Knossos
    sarayının renkli freskleri

  8. ve labirent gibi olan
    koridorlarının arasında keşfetti.
  9. Efsanevi Girit hükümdarı
    Kral Minos'un adını vererek
  10. Minos Uygarlığı olarak adlandırdı.
  11. Linear B olarak adlandırılan yazının
    Minos dilini temsil ettiğini düşündü
  12. ve tüm dünyadaki bilim insanları
    kendi teorilerini ortaya attı.
  13. Etrüsklerin kaybolan dili miydi?
  14. Ya da belki de Baskça'nın ilk formunu
    temsil ediyordu.
  15. Gizem derinleştiğinden dolayı Evans
    tabletleri yakından korudu,

  16. hayatı boyunca yazıtların
    200'ü yayınlandı,
  17. ancak yazıyı çözemedi.
  18. Bununla birlikte, iki doğru
    gözlem yaptı:
  19. Tabletler, idari kayıtlardı
    ve yazı, tek hece yazısıydı,
  20. her sembol, hem sessiz hem de
    sesli bir harfi temsil ediyordu,
  21. her biri bir kelimeyi temsil eden
    karakterle karıştırılmıştı.
  22. Evans, New York, Brooklyn'den
    Alice Kober adlı bir bilim insanının
  23. bu gizemi çözmeye başlamadan önce
    otuz yıl Linear B üzerinde çalıştı.

  24. Kober, dönemindeki
    birkaç kadın gibi
  25. Brooklyn College'da
    Klasikler profesörüydü.
  26. Araştırmasına yardımcı olması için
    Linear B'yi çözmesi gerektiğini biliyordu
  27. ve kendi kendine
    birçok dil öğrendi.
  28. Sonraki yirmi yıl boyunca,
    sembolleri analiz etti.
  29. Mevcut birkaç yazıt üzerinde çalışarak,
  30. her sembolün ne sıklıkla
    ortaya çıktığını kaydetti.

  31. Ardından, her sembolün ne sıklıkla
    yan yana geldiğini kaydetti.
  32. Bulgularını, İkinci Dünya Savaşı
    sırasında yazı malzemelerinin
  33. azlığı nedeniyle sigara kutularındaki
    ufak parça kağıtlarda sakladı.
  34. Bu frekansları analiz ederek,
  35. Linear B'nin cümlelerine
    dil bilgisi vermenin

  36. çekim eklerine bağlı olduğunu keşfetti.
  37. Bundan sonra, Linear B'yi çözmeye
    herkesten önce yaklaşarak,
  38. simgeler arasındaki ilişkilerin
    bir çizelgesini oluşturmayı başardı.
  39. Ancak, 1950'de 43 yaşında,
    muhtemelen kanserden öldü.
  40. Kober, Knossos tabletlerini analiz ederken
  41. Michael Ventris adında bir mimar da
    Linear B'yi çözmeye çalıyordu.

  42. Evans'ın konuşmasını duyduktan sonra,
    öğrenciyken Linear B'ye takıntılı oldu.
  43. II. Dünya Savaşı'nda görev yaparken
    bile, yazıyı çözmek için çalıştı.
  44. Savaştan sonra Ventris, Yunanistan
    topraklarında Pilos denilen
  45. farklı bir arkeolojik siteden
    çıkarılan yeni yayınlanan

  46. Linear B yazıtlarının gizli bir yerini
    kullanarak Kober'ın çizelgesini oluşturdu.
  47. Asıl ilerlemesini, Pilos'taki
    tabletleri Knossos'takilerle
  48. karşılaştırdığında yaptı
    ve bazı kelimelerin
  49. bir bölgedeki tabletlerde olduğunu,
    diğerlerinde bulunmadığını gördü.
  50. Bu kelimelerin, her bölgenin
    özel yerlerinin adını
  51. temsil edip etmediğini merak etti.
  52. Yüzyıllar boyunca yer adlarının sabit
    kalma eğiliminde olduğunu biliyordu
  53. ve Linear B'yi, Kıbrıs adasından

  54. çok eski bir hece yazısıyla
    karşılaştırmaya karar verdi.
  55. Kıbrıs yazısı, Linear B'den
    yüzlerce yıl sonra kullanıldı,
  56. ancak sembollerden bazıları benzerdi,
  57. seslerin de benzer olup
    olamayacağını merak etti.
  58. Ventris, Kıbrıs hece
    yazılarından bazılarını
  59. Linear B yazıtlarına bağladığında,
  60. Evans'ın tabletlerini keşfettiği
  61. şehrin adı olan Knossos
    kelimesini ortaya çıkardı.
  62. Bir domino etkisindeki
    Ventris, Linear B'yi çözdü,
  63. her kelime Linear B dilinin
    Minos değil Yunanca olduğunu
  64. açıkça ortaya çıkardı.
  65. Ventris, dört yıl sonra 34 yaşında,
    bir araba kazasında öldü.
  66. Ancak, keşfi tarihin bir
    parçasını yeniden yazdı.

  67. Evans, Minosluların Yunanlıların
    topraklarını fethetmesinde
  68. ısrarcı olmuştu ve dolayısıyla ana karada
    Linear B'nin örnekleri bulundu.
  69. Ancak, Linear B'nin Minos dilini
    değil, Yunanca'yı temsil ettiği keşfi,
  70. tam tersinin olduğunu gösterdi:
  71. Yunanlılar, Girit'i işgal etti ve kendi
    dilleri için Minos yazısını benimsedi.
  72. Ancak hikaye henüz bitmedi.
  73. Minosluların, Linear A denilen

  74. başka bir yazıyla temsil edilen
  75. asıl dili henüz çözülmedi.
  76. En azından şimdilik gizemini koruyor.