YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Vietnamese subtitles

← Nhận biết mô hình lừa đảo kim tự tháp - Stacie Bosley

Get Embed Code
22 Languages

Showing Revision 36 created 05/10/2019 by Nhu PHAM.

  1. Năm 2004, một công ty mới thành lập
    tên Vemma Nutrition
  2. mở ra cơ hội đổi đời
  3. làm việc bán thời gian,
    nhưng hưởng lương toàn thời gian.
  4. Cơ hội này mở ra
    cho tất cả mọi người,
  5. không quan trọng kinh nghiệm
    hay trình độ học vấn.
  6. Chỉ cần qua hai bước
    là có thể bắt đầu thu lợi:
  7. mua một bộ sản phẩm dinh dưỡng
    dạng nước trị giá 500 đến 600 đô la
  8. và chiêu dụ thêm hai người nữa.
  9. Công ty Vemma Nutrition
    phát triển cực nhanh,
  10. trở thành công ty đa quốc gia,
  11. thời kì đỉnh cao, mỗi tháng,
    nó thu hút 30,000 thành viên mới.
  12. Chỉ có một vấn đề -
  13. vào năm 2013, khi công ty
    đạt doanh thu cả năm 200 triệu đô,
  14. đại đa số người tham gia
    kiếm được ít hơn số tiền họ bỏ ra ban đầu.
  15. Cuối cùng, Vemma bị buộc tội
    vận hành mô hình kim tự tháp:
  16. một dạng lừa đảo phổ biến
  17. trong đó, các thành viên kiếm lời
    qua việc chiêu dụ thêm người mua.
  18. Thông thường, người sáng lập
    dụ dỗ một nhóm người ban đầu
  19. đầu tư và và quảng bá mô hình này.
  20. Sau đó, khuyến khích
    họ chiêu dụ người mới
  21. và hứa sẽ được chia một phần tiền
    từ những người mới tham gia,
  22. người sáng lập cũng vậy.
  23. Mô hình này lặp lại
    khi nhóm có thành viên mới,
  24. dùng tiền của người mới tham gia
    chia cho người chiêu dụ.
  25. Khác với mô hình Ponzi,
    người sáng lập chiêu dụ thành viên mới
  26. và lén dùng phí thành viên của họ
    để trả cho những người khác,
  27. để họ nghĩ rằng lợi tức
    đến từ những khoản đầu tư hợp pháp.
  28. Mô hình kim tự tháp càng phát triển,
    các thành viên mới càng khó kiếm lời.
  29. Do số người tham gia
    tăng theo cấp số nhân.
  30. Ví dụ, một hệ thống, trong đó, mỗi người
    cần chiêu dụ sáu người để kiếm lợi.
  31. Đầu tiên, người sáng lập
    chiêu dụ sáu người,
  32. và mỗi người lại chiêu dụ
    thêm sáu người nữa.
  33. Vậy là có 36 người
    trong lần chiêu dụ thứ hai,
  34. mỗi người lại tiếp tục chiêu dụ
    thêm sáu người nữa -
  35. có tất cả 216 thành viên mới
    trong lần chiêu dụ này.
  36. Đến lần chiêu dụ thứ 12,
  37. 2.1 tỉ thành viên mới
    sẽ phải chiêu dụ
  38. hơn 13 tỉ người nữa
    để kiếm tiền -
  39. tức là nhiều hơn dân số thế giới.
  40. Trong tình huống này,
    những thành viên mới nhất,
  41. hơn 80% số người tham gia,
  42. sẽ mất hết tiền đầu tư.
  43. Và thực tế,
    nhiều thành viên cũ cũng mất tiền.
  44. Mô hình kim tự tháp là bất hợp pháp
    ở hầu hết các quốc gia,
  45. nhưng khó có thể phát hiện.
  46. Nó được biểu hiện
    dưới nhiều hình thức
  47. gồm quà tặng nhóm,
  48. câu lạc bộ đầu tư,
    và công ty tiếp thị đa cấp.
  49. Khác biệt giữa mô hình kim tự tháp
    và công ty tiếp thị đa cấp hợp pháp
  50. có thể rất mơ hồ.
  51. Trên lý thuyết,
  52. sự khác nhau nằm ở chỗ
    thành viên công ty tiếp thị đa cấp
  53. thu lợi chủ yếu từ việc
    bán một sản phẩm hay dịch vụ
  54. cho khách mua lẻ,
  55. còn mô hình kim tự tháp sinh lợi
    chủ yếu qua việc chiêu dụ thành viên mới.
  56. Dù thực tế,
    nhiều công ty đa cấp
  57. làm mọi cách khiến thành viên
    không thể kiếm lợi chỉ từ viêc bán hàng.
  58. Rất nhiều mô hình kim tự tháp,
    như Vemma Nutrition,
  59. nguỵ trang dưới lớp vỏ
    công ty đa cấp hợp pháp
  60. sử dụng sản phẩm hay dịch vụ
    để che đậy cấu trúc trả-tiền-và-chiêu-dụ.
  61. Nhiều mô hình kim tự tháp
    lợi dụng sự tin tưởng sẵn có ở nhà thờ,
  62. cộng đồng nhập cư,
    hay các nhóm thân hữu khác.
  63. Những người đầu tiên tham gia
    được khuyến khích chia sẻ trải nghiệm
  64. trước khi bắt đầu kiếm lời.
  65. Những người trong nhóm
    sẽ nghe theo,
  66. khiến mô hình này
    nở phồng ra nhanh chóng
  67. trước khi họ nhận ra
    nó thực chất không sinh lợi.
  68. Thông thường, nạn nhân
    sẽ xấu hổ nên giữ im lặng.
  69. Mô hình kim tự tháp mồi chài
    bằng những hứa hẹn về cơ hội và quyền lực.
  70. Vậy nên khi không kiếm ra tiền,
  71. thành viên thường tự trách
    chứ không quy trách nhiệm cho mô hình,
  72. rằng họ không đủ kiên trì
    nên không thể kiếm lợi như đã được hứa.
  73. Một số nạn nhân tiếp tục cố gắng,
  74. đầu tư vào nhiều mô hình khác,
  75. và lần nào cũng mất tiền.
  76. Dù khó nhưng vẫn có cách
    để nhận biết mô hình kim tự tháp.
  77. Áp lực thời gian
    là một dấu hiệu khả nghi -
  78. cẩn thận với lời nói: "Hành động ngay
    nếu không sẽ mất cơ hội hiếm có."
  79. Lời hứa về một số tiền lớn,
    đổi đời cũng là điều đáng ngờ.
  80. Cuối cùng,
    công ty tiếp thị đa cấp hợp pháp
  81. sẽ không bắt thành viên trả phí
    để được bán sản phẩm hay dịch vụ.
  82. Mô hình kim tự tháp
    có thể gây tổn hại nghiêm trọng
  83. cho cá nhân, cộng đồng,
    và cho cả quốc gia.
  84. Nhưng bạn có thể dùng
    gậy ông đập lưng ông,
  85. hãy chia sẻ video này
    với ba người bạn biết,
  86. và khuyến khích
    họ làm như bạn.