YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Polish subtitles

← Nie wszystko jest poezją | Cristina Domenech | TEDxRíodelaPlata

Get Embed Code
9 Languages

Showing Revision 11 created 06/20/2019 by Rysia Wand.

  1. Mówią, że aby zostać poetą,
    trzeba choć raz zejść do piekła.
  2. Gdy pierwszy raz weszłam do więzienia
  3. nie zdziwił mnie ciągły trzask
    kłódek, drzwi i krat
  4. ani nic, co wcześniej sobie wyobrażałam.
  5. Może dlatego, że to więzienie znajduje się
    na dość otwartej przestrzeni.
  6. Widać niebo.
  7. Widać latające mewy i wydaje ci się,
    że obok jest morze,
  8. że jesteś blisko plaży.
  9. Ale tak naprawdę mewy przylatują
    na pobliskie wysypisko śmieci.
  10. Weszłam dalej i zobaczyłam
    więźniów na korytarzach.
  11. Zdałam sobie sprawę, że równie dobrze
  12. mogłabym to być ja.
  13. Mieć inną przeszłość, otoczenie, los.
  14. Bo nikt nie wybiera miejsca,
    w którym się rodzi.
  15. W 2009 zaproszono mnie
    do udziału w projekcie
  16. Uniwersytetu Narodowego
    z San Martín, w więzieniu nr 48,
  17. gdzie miałam poprowadzić
    warsztaty literackie.
  18. Służba więzienna odstąpiła
    część terenu więzienia,
  19. na którym postawiono
    pawilon uniwersytecki.
  20. Podczas pierwszego spotkania z więźniami
  21. spytałam ich, dlaczego poprosili
    o warsztaty literackie.
  22. Powiedzieli, że chcieli przelać na papier
  23. wszystko, czego nie mogli
    powiedzieć ani zrobić.
  24. Wtedy zdecydowałam,
    że wprowadzę do więzienia poezję.
  25. Spytałam, co o tym sądzą
  26. i czy wiedzą, czym jest poezja.
  27. Nikt nie miał pojęcia.
  28. Poza tym uświadomili mi,
    że te warsztaty nie były tylko
  29. dla więźniów z wyższym wykształceniem,
  30. ale dla wszystkich
  31. Wtedy powiedziałam,
    że aby zacząć te warsztaty,
  32. potrzebuję narzędzia,
    którym wszyscy dysponujemy.
  33. Tym narzędziem był język.
  34. Mieliśmy więc język, pracownię.
    Mogliśmy tworzyć poezję.
  35. Ale nie przewidziałam, że nie wszyscy
    mają taki sam poziom wiedzy.
  36. Niektórzy nie skończyli nawet podstawówki.
  37. Wielu umiało pisać tylko
    literami drukowanymi,
  38. a i to nie szło im zbyt sprawnie.
  39. Szukaliśmy więc wierszy
    krótkich, ale treściwych.
  40. Czytaliśmy jeden za drugim
  41. i zdawaliśmy sobie sprawę,
  42. że poezja zrywa z wszelką logiką
  43. i tworzy nowy system.
  44. Zerwanie z logiką języka jest także
    zerwaniem z logiką systemu,
  45. do którego są przyzwyczajeni.
  46. Wtedy pojawił się nowy system,
    nowe zasady,
  47. które szybko uświadomiły im,
  48. że poprzez poezję mogą wyrazić
    wszystko, co zechcą.
  49. Mówią, że aby zostać poetą
    trzeba choć raz zejść do piekła,
  50. a oni żyją w nim na co dzień.
  51. Jeden z nich powiedział raz:
    "W więzieniu nigdy nie śpisz,
  52. nie możesz nawet zamknąć oczu".
  53. Wtedy zareagowałam tak jak teraz
  54. i po chwili ciszy odpowiedziałam:
    "to właśnie jest poezja".
  55. Mają to wszystko w zasięgu ręki.
  56. To, że nie nigdy śpią, wywołuje strach.
  57. To właśnie poezja.
  58. Zanurzyliśmy się więc w tym piekle,
  59. skacząc wprost do siódmego kręgu.
  60. W tym siódmym kręgu, tak nam bliskim,
  61. nauczyli się, że ściany mogą znikać,
  62. okna krzyczeć, że można
    schować się wśród cieni.
  63. Po zakończeniu pierwszego roku warsztatów
  64. zorganizowaliśmy przyjęcie,
  65. żeby uczcić to,
  66. w co włożyliśmy tyle serca.
  67. Zaprosiliśmy bliskich i władze uczelni.
  68. Jedynym zadaniem więźniów
    było przeczytanie wiersza,
  69. odebranie dyplomu,
    potem brawa i to wszystko.
  70. To, czym chcę się z wami podzielić
    to moment, w którym ci mężczyźni,
  71. niektórzy ogromni,
  72. niektórzy bardzo młodzi,
    ale przepełnieni dumą
  73. trzymali kartki roztrzęsieni
    i spoceni jak dzieci
  74. i drżącym głosem czytali swoje wiersze,
  75. uświadomił mi,
    że wielu z nich po raz pierwszy
  76. dostało za coś brawa.
  77. Są rzeczy, których w więzieniu
    nie można robić.
  78. Nie można marzyć ani płakać.
  79. Niektóre słowa są zakazane,
    takie jak "czas",
  80. "przyszłość", "pragnienie".
  81. Ale my odważyliśmy się marzyć,
  82. bo postanowiliśmy, że napiszą książkę.
  83. Nie tylko ją napisali, ale też wydali
  84. pod koniec 2010 roku.
  85. Zrobiliśmy drugie podejście.
  86. Napisali i wydali kolejną książkę
  87. pod koniec zeszłego roku.
  88. Z tygodnia na tydzień widzę,
  89. jak stają się innymi ludźmi.
  90. Dzięki słowom zyskują godność,
    której nie znali,
  91. a nawet nie umieli sobie wyobrazić.
  92. Nie wiedzieli o jej istnieniu.
  93. Na warsztatach, w naszym piekle,
  94. otwieramy serca
  95. i dajemy wszystko co mamy,
    co tylko możemy.
  96. Wszyscy, bez wyjątku.
  97. Dzięki temu każdy czuje,
    że choć trochę
  98. przyczynia się do poprawy
    sytuacji społeczeństwa,
  99. w którym dla wielu
    więzienie jest jedynym losem.
  100. Pamiętam słowa wielkiego poety
  101. z naszych więziennych warsztatów,
    Nicolása Dorado:
  102. "Potrzebuję nieskończonej nici,
    aby zszyć tę wielką ranę".
  103. To właśnie poezja zszywa te rany.
  104. Otwiera drzwi, jest jak lustro.
  105. Tworzy lustro, którym jest wiersz.
  106. Więźniowie rozpoznają siebie,
    przeglądają się w wierszu,
  107. piszą o tym, kim są, są tym, o czym piszą.
  108. Aby pisać, muszą poddać się chwili,
  109. niezwykłej wolności, jaką daje pisanie.
  110. Muszą wejść do swoich umysłów
    i poszukać tej odrobiny wolności,
  111. której nikt nie może
    im odebrać, kiedy piszą.
  112. To uświadamia im, że wolność jest możliwa
  113. nawet w więzieniu, a jedyną kratą
  114. w naszej wspaniałej przestrzeni
    jest słowo "krata",
  115. i że wszyscy w naszym piekle
    płoniemy ze szczęścia,
  116. gdy zapala się lont słowa.
  117. (Brawa)
  118. Opowiedziałam wam o więzieniu,
    o tym czego doświadczam,
  119. co sprawia mi radość
    i że zmieniam się razem z nimi.
  120. Ale chciałabym, żebyście mogli
    poczuć, przeżyć,
  121. doświadczyć, choć przez kilka sekund,
  122. tego, co mnie cieszy
    i czyni mnie tym, kim jestem.
  123. (Brawa)
  124. "Serce przeżuwa łzy czasu
  125. oślepione tym światłem
  126. skrywa bieg istnienia,
  127. gdzie płyną obrazy,
  128. walczy, nie pozwala odejść.
  129. Serce pęka pod ciężarem
    smutnych spojrzeń,
  130. galopuje w burzach podsycających ogień,
  131. unosi pierś zapadającą się ze wstydu
  132. wie, że nie wystarczy czytać i egzystować,
  133. pragnie także widzieć nieskończony błękit.
  134. Serce zatrzymuje się, by pomyśleć,
  135. walczy, by nie wpaść w zwyczajność,
  136. uczy się kochać, nie raniąc,
  137. oddycha słońcem, dodając odwagi,
  138. oddaje się, dociera do rozsądku.
  139. Serce walczy wśród bagien,
  140. otacza zaświaty,
  141. pada bez sił i nie poddaje się bez walki,
  142. gdy nierówne kroki upojenia
  143. budzą
  144. budzą spokój".
  145. Jestem Martín Bustamante.
  146. Odbywam wyrok
    w więzieniu nr 48 w San Martín.
  147. Dziś jestem na zwolnieniu warunkowym.
  148. Poezja i literatura
  149. zmieniły moje życie.
  150. Dziękuję.
    (Brawa)
  151. Dziękuję
  152. (Brawa)