Return to Video

1000 bài diễn thuyết chỉ với 6 từ. Sebastian Wernicke. TEDxZurich

  • 0:06 - 0:10
    Hiện nay có hơn một nghìn bài diễn thuyết
    trên trang chủ của TED.
  • 0:10 - 0:15
    Có thể nhiều người ở đây sẽ nghĩ
    điều này thật tuyệt,
  • 0:15 - 0:17
    nhưng tôi lại không nghĩ thế.
  • 0:17 - 0:18
    Có một vấn đề ở đây.
  • 0:18 - 0:22
    Hãy thử nghĩ xem,
    1000 bài diễn thuyết,
  • 0:22 - 0:25
    tương đương với 1000 ý tưởng đáng được truyền tải.
  • 0:25 - 0:29
    Vậy làm cách nào để truyền tải hết
    từng đó ý tưởng?
  • 0:30 - 0:33
    Giả sử bạn cố gắng ghi nhớ hết những ý tưởng này
  • 0:33 - 0:35
    bằng cách xem cả nghìn video của TED,
  • 0:35 - 0:39
    điều này sẽ làm bạn mất hơn 250 giờ đồng hồ.
  • 0:39 - 0:42
    Tôi đã làm một phép tính đơn giản.
  • 0:42 - 0:46
    Cứ với mỗi người tiêu tốn chừng đó thời gian chỉ để xem video
    thì nền kinh tế sẽ tổn hại khoảng 15 nghìn đô.
  • 0:46 - 0:50
    Điều này rõ ràng gây nguy hại đến nền kinh tế.
  • 0:50 - 0:53
    Chúng ta cần một giải pháp cho vấn đề này.
  • 0:55 - 0:57
    Đây là cách tôi đã tiếp cận vấn đề.
  • 0:57 - 1:01
    Với hơn một nghìn bài diễn thuyết,
  • 1:01 - 1:05
    và mỗi bài có trung bình 2.300 từ,
  • 1:05 - 1:10
    gộp lại, chúng ta có 2.3 triệu từ
    cho một nghìn bài diễn thuyết.
  • 1:10 - 1:13
    Dài gấp 3 lần nội dung
    của một cuốn Kinh Thánh.
  • 1:13 - 1:14
    (Cười ồ lên)
  • 1:14 - 1:19
    Hiển nhiên câu hỏi ở đây là:
    Có cần đến 2.300 từ cho một bài nói không?
  • 1:19 - 1:20
    Liệu ta có thể rút gọn chúng?
  • 1:21 - 1:23
    Nếu bạn có một ý tưởng muốn truyền tải,
  • 1:23 - 1:26
    Bạn có thể rút gọn nó
    thành một thứ gì đó ngắn hơn 2.300 từ.
  • 1:26 - 1:29
    Vấn đề duy nhất là:
    Bạn có thể thu gọn nó đến mức nào?
  • 1:29 - 1:32
    Để hoàn thành một bài diễn thuyết
    bạn cần tổi thiểu bao nhiêu từ?
  • 1:33 - 1:34
    Trong lúc suy nghĩ về câu hỏi ấy,
  • 1:34 - 1:38
    tôi tình cờ nhìn thấy một câu chuyện
    về Ernest Hemingway,
  • 1:38 - 1:41
    ông đã đưa ra dẫn chứng rằng sáu từ sau:
  • 1:41 - 1:44
    "Bán: Giày trẻ em, chưa dùng",
  • 1:44 - 1:46
    là tiểu thuyết hay nhất ông từng viết.
  • 1:46 - 1:49
    Và tôi cũng đã bắt gặp một dự án
    mang tên "Truyện kể sáu từ"
  • 1:49 - 1:51
    ở đó yêu cầu mọi người
    ngẫm về cuộc đời mình
  • 1:51 - 1:54
    và tóm gọn lại chúng trong sáu từ, ví dụ như:
  • 1:54 - 1:56
    "Yêu đúng người, lấy người khác."
  • 1:56 - 1:58
    Hay "Cuộc đời này thật vô nghĩa."
  • 1:58 - 2:00
    Tôi rất thích câu đó.
  • 2:02 - 2:04
    Vậy, nếu một quyển tiểu thuyết có thể
    được gói gọn trong sáu chữ
  • 2:05 - 2:08
    và cả một tự truyện dài vẫn có thể
    được viết bằng sáu từ,
  • 2:08 - 2:11
    thì bạn không cần hơn sáu chữ
    cho một bài diễn thuyết đâu.
  • 2:11 - 2:14
    Chúng ta có thể xong trước bữa trưa.
  • 2:14 - 2:15
    (Cười ồ lên)
  • 2:15 - 2:18
    Áp dụng tương tự với cả nghìn bài nói lúc nãy,
  • 2:18 - 2:21
    2.3 triệu từ sẽ được rút gọn xuống còn 6.000.
  • 2:21 - 2:23
    Cũng rất đáng để thử.
  • 2:23 - 2:25
    Tôi đã nhờ bạn bè
  • 2:25 - 2:28
    tóm tắt bài nói họ thích nhất trên TED trong 6 từ.
  • 2:28 - 2:30
    và đây là một vài kết quả tôi nhận được.
  • 2:30 - 2:31
    Khá là thú vị.
  • 2:31 - 2:34
    Cụ thể như, bài diễn thuyết của Dan Pink
    về động lực,
  • 2:34 - 2:38
    nếu bạn chưa từng xem bài nói đó:
    "Có thưởng có phạt mới thành công" ( Carrot = phần thưởng, Stick = trừng phạt)
  • 2:38 - 2:40
    Về cơ bản đó là những gì anh ta nói
    trong suốt 18.5 phút.
  • 2:41 - 2:43
    Một vài cái còn bao gồm cả sự ám chỉ về diễn giả,
  • 2:43 - 2:46
    chẳng hạn bàn về phong cách diễn thuyết của
    Nathan Myhrvold hoặc Tim Ferriss,
  • 2:46 - 2:49
    đôi lúc cách họ truyền đạt có vẻ khá căng thẳng.
  • 2:50 - 2:53
    Khó khăn ở đây là nếu tôi làm theo
    một cách hệ thống như vậy,
  • 2:53 - 2:56
    thì cuối cùng tôi sẽ có nhiều bản tóm tắt,
  • 2:56 - 2:57
    chứ không phải nhiều bạn.
  • 2:57 - 3:01
    Vậy nên tôi đã thử một phương pháp khác,
    chỉ nhờ những người không quen biết.
  • 3:02 - 3:05
    May là có một website gọi là
    Mechanical Turk,
  • 3:05 - 3:07
    họ cho phép bạn đăng tải những công việc
  • 3:07 - 3:09
    mà bạn không muốn tự làm,
  • 3:09 - 3:12
    ví dụ như "Hãy tóm tắt đoạn văn này
    chỉ với sáu từ."
  • 3:12 - 3:15
    Tôi nghĩ đây không áp dụng cho các
    nước có thu nhập thấp,
  • 3:15 - 3:19
    nhưng tôi có thể có một bài tóm tắt sáu từ
    chỉ với 10 cents,
  • 3:19 - 3:21
    giá đó khá hợp lý.
  • 3:22 - 3:23
    Dù vậy, không may là
  • 3:23 - 3:26
    chúng ta không thể tóm tắt
    cho từng bài nói như thế được.
  • 3:26 - 3:29
    Bởi hãy thử tính xem, có cả
    nghìn bài diễn thuyết trên TED
  • 3:29 - 3:30
    bạn trả 10 cents mỗi bài;
  • 3:30 - 3:33
    sẽ có nhiều hơn
    một bản tóm tắt cho mỗi bài nói
  • 3:33 - 3:36
    bởi trong số đó có thể có
    những bài chất lượng rất tệ.
  • 3:36 - 3:39
    Điều đó có thể khiến tôi tốn
    hàng trăm đô.
  • 3:39 - 3:40
    Nên tôi đã thử nghĩ một cách khác,
  • 3:40 - 3:46
    vì tôi nghĩ những bài thuyết trình đều
    xoay quanh một số chủ đề nhất định.
  • 3:46 - 3:51
    Thay vì để mỗi người
    tóm tắt từng bài nói trong sáu từ,
  • 3:51 - 3:53
    thì tôi đưa họ 10 bài nói cùng lúc
  • 3:53 - 3:56
    và yêu cầu họ tóm tắt
    tất cả chúng trong sáu từ?
  • 3:56 - 3:58
    Tôi sẽ bớt được 90% chi phí.
  • 3:58 - 4:00
    Như vậy chỉ với 60$,
  • 4:00 - 4:04
    tôi có thể tóm tắt một nghìn bài nói
    thành 600 bản tóm tắt,
  • 4:04 - 4:06
    và tiết kiệm được nhiều chi phí.
  • 4:07 - 4:10
    Sẽ có những người nhận việc đó
  • 4:10 - 4:13
    và tôi trả mỗi người 10 cents.
  • 4:15 - 4:17
    Một số người trong các bạn lúc này
    hẳn đang nghĩ:
  • 4:17 - 4:21
    "Thật điên rồ khi muốn tóm tắt
    10 bài nói chỉ với 6 từ".
  • 4:21 - 4:22
    Nhưng thật ra thì không,
  • 4:23 - 4:26
    chúng ta có một ví dụ từ
    Giáo sư chuyên ngành thống kê Hans Rosling.
  • 4:26 - 4:29
    Hẳn là nhiều người đã từng nghe
    ông ấy diễn thuyết.
  • 4:29 - 4:30
    Ông ấy có 8 bài nói trên mạng,
  • 4:30 - 4:33
    và tất cả chúng về cơ bản có thể
    tóm gọn lại trong bốn chữ,
  • 4:33 - 4:37
    đó là tất cả những gì ông ấy cho ta thấy
    rằng trực giác của chúng ta rất tệ
  • 4:38 - 4:39
    và chứng tỏ mọi người sai.
  • 4:40 - 4:43
    Một số cư dân mạng không hoàn thành tốt.
  • 4:43 - 4:46
    Khi tôi nhờ họ tóm tắt 10 bài nói
    của TED cùng lúc,
  • 4:46 - 4:48
    một số chọn đi theo lối mòn
  • 4:48 - 4:50
    là để lại những nhận xét chung chung.
  • 4:50 - 4:51
    Những người khác
  • 4:52 - 4:53
    một vài người trong số họ,
    tôi nghĩ khá là vô duyên
  • 4:53 - 4:56
    khi sử dụng chính sáu từ đó để trả lời tôi
  • 4:56 - 4:58
    và bảo tôi dạo gần đây
    bị "nhiễm" Google rồi.
  • 4:58 - 4:59
    (cười)
  • 4:59 - 5:02
    Cuối cùng thì tôi cũng chẳng hiểu nổi,
  • 5:02 - 5:06
    một số người tự tạo ra phiên bản
    của chính .
  • 5:06 - 5:08
    Tôi không biết bài nói nào của TED
    có nội dung này nữa
  • 5:08 - 5:10
    nhưng mà thôi!
  • 5:10 - 5:12
    Tuy nhiên, cuối cùng thì
    chuyện này tạo nên sự hứng thú.
  • 5:12 - 5:15
    với mỗi 10 bài diễn thuyết mà tôi gởi đi,
  • 5:15 - 5:17
    Tôi cũng nhận được vài bản tóm tắt khá tốt.
  • 5:17 - 5:18
    Đây là vài bản tôi thấy ưng ý.
  • 5:18 - 5:20
    Ví dụ như những bài nói về thực phẩm,
  • 5:20 - 5:23
    Có người tóm lại còn: "Thức ăn ảnh hưởng đến
    cơ thể, não bộ, và môi trường."
  • 5:23 - 5:25
    Cũng khá là tốt đó chứ.
  • 5:25 - 5:28
    hay bài nói về hạnh phúc: "Tìm đến
    hạnh phúc là vượt qua bất hạnh".
  • 5:29 - 5:30
    nên tôi đây
  • 5:30 - 5:32
    đã khởi đầu với cả ngàn bài nói của TED
  • 5:33 - 5:35
    và rồi cũng có hẳn cho mình
    bản tóm lược 600 từ của chúng
  • 5:36 - 5:37
    Đó là một khởi đầu suông sẻ,
  • 5:37 - 5:41
    nhưng với 600 từ của bản tóm tắt,
    dường như là một con số khổng lồ
  • 5:41 - 5:42
    (cười)
  • 5:42 - 5:45
    Tôi thiết nghĩ, tôi nên có một bước
    cải cách hơn nữa
  • 5:45 - 5:49
    cũng như tạo ra những bản tóm tắt
    của tóm tắt và đó là những gì tôi đã làm
  • 5:49 - 5:52
    Tôi lấy bản tóm tắt 600 từ của mình ra,
    chia ra thành 9 nhóm nhỏ
  • 5:52 - 5:56
    dựa theo phân loại về những bài nói
    trên trang TED.com
  • 5:56 - 5:59
    và kêu gọi mọi người tóm tắt chúng
  • 6:00 - 6:02
    một lần nữa, lại có vài người hiểu sai ý.
  • 6:02 - 6:04
    Ví dụ nhé, tôi có một loạt các bài nói về
    "Sắc đẹp"
  • 6:04 - 6:07
    một số người lầm tưởng tôi muốn tìm
    hàng cuối cùng cần lấy ra
  • 6:07 - 6:10
    Nhưng cuối cùng, thật tuyệt khi,
  • 6:11 - 6:13
    lại có người có thể tóm tắt được.
  • 6:13 - 6:14
    Ví dụ, tất cả bài nói về dũng cảm của TED
  • 6:14 - 6:16
    "Người chết dần" còn gọi
    "Người hứng chịu"
  • 6:16 - 6:18
    "Đâu đây có lời giải đáp"
  • 6:18 - 6:21
    hay là cách thức của một bài nói gây sốc:
  • 6:21 - 6:24
    "Hình ảnh lung linh của nhà soạn nhạc
    cổ điển giữa ngân hà"
  • 6:24 - 6:26
    Ý tôi là đó là điểm mấu chốt.
  • 6:27 - 6:32
    Tôi có 9 nhóm, nhưng,
    nó cũng đã rút ngắn khá nhiều rồi.
  • 6:32 - 6:35
    Dĩ nhiên, khi tóm tắt được chừng ấy,
    bạn sẽ không muốn dừng ở mức đó đâu
  • 6:35 - 6:38
    tôi muốn làm cho đến nơi đến chốn,
  • 6:38 - 6:40
    bắt đầu với 1000 bài diễn thuyết.
  • 6:40 - 6:44
    Tôi muốn gói gọn chúng vỏn vẹn bằng 6 từ,
  • 6:45 - 6:48
    nghĩa là giảm đi 99.9997% nội dung
  • 6:48 - 6:52
    và tôi chỉ phải trả có $99.50,
  • 6:52 - 6:54
    vẫn ở mức tiêu tốn dưới $100.
  • 6:55 - 6:57
    Nhìn chung, tôi có 50 bài làm xong
  • 6:57 - 6:58
    lần này tôi trả 25 cents
  • 6:58 - 7:00
    bởi vì tôi nghĩ công việc lần này khó hơn
  • 7:00 - 7:04
    Không hay là khi tôi nhận được câu trả lời
  • 7:04 - 7:06
    Đây, bạn sẽ thấy 6 câu trả lời
    mà tôi có đôi chút thất vọng.
  • 7:06 - 7:11
    Tôi nghĩ bạn cũng đồng ý rằng
    họ toàn tóm tắt về vài phương diện của TED
  • 7:11 - 7:13
    Nhưng theo tôi thì họ hơi nhạt nhẽo,
  • 7:13 - 7:16
    họ chỉ thấy một mặt nhất định của TED thôi.
  • 7:17 - 7:19
    Và tôi gần như muốn từ bỏ
  • 7:19 - 7:22
    nhưng đến một đêm, tôi thử chơi đùa những câu này
    theo một cách mới
  • 7:22 - 7:26
    và tìm ra được một cách vô cùng hay.
  • 7:26 - 7:28
    Cách giải quyết là đây,
  • 7:28 - 7:32
    một dàn ý tóm tắt bằng 6 từ cho 1000 bài nói của TED
  • 7:32 - 7:35
    chỉ với giá $99.50
  • 7:35 - 7:38
    "Tại sao lại lo lắng?
    Tôi lẽ ra nên tự hỏi"
  • 7:38 - 7:39
    Cám ơn mọi người rất nhiều
  • 7:39 - 7:45
    (vỗ tay)
Title:
1000 bài diễn thuyết chỉ với 6 từ. Sebastian Wernicke. TEDxZurich
Description:

Sebastian Wernicke nghĩ rằng mỗi bài diễn thuyết đều có thể được tóm lược trong 6 từ. Trong TEDxZurich, anh sẽ trình bày cách để tóm gọn nó--và ngắn hơn.

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TEDxTalks
Duration:
07:42

Vietnamese subtitles

Revisions