YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Polish subtitles

← Neil Gaiman Addresses the University of the Arts Class of 2012

Get Embed Code
14 Languages

Showing Revision 5 created 07/26/2013 by japkowy.

  1. Dziękuję.

  2. [śmiech]
  3. Nie spodziewałem się, że kiedyś przyjdzie mi dawać rady
  4. ludziom kończącym właśnie studia.
  5. Sam nigdy nie ukończyłem studiów.
  6. Nigdy nawet nie rozpocząłem.
  7. Uciekłem ze szkoły tak szybko, jak tylko możliwe,
  8. gdy wizja 4 dodatkowych lat nauki,
  9. zanim mógłbym zająć się tym, czym chciałem - pisarstwem, wydawała się przytłaczjąca.
  10. Ruszyłem w świat, pisałem,
  11. czym więcej pisałem, tym lepszym pisarzem się stawałem.
  12. I pisałem wciąż więcej i więcej,
  13. i nikomu nie przeszkadzało,
  14. że uczyłem się na swoich błędach.
  15. Po prostu czytali, co napisałem i płacili mi za to.
  16. Albo i nie.
  17. [śmiech]
  18. Często też prosili,
  19. bym napisał coś dla nich, co sprawiło,
  20. że nabrałem dla wyższej edukacji szacunku i sympatii,
  21. któryą moi krewni i znajomi, którzy sami ukończyli studia,
  22. już dawno utracili.
  23. Patrząc z perspektywy czasu, była to fantastyczna zabawa.
  24. Nie jestem pewien, czy określiłbym to słowem 'kariera',
  25. ponieważ mogłoby to sugerować, że miałem jakiś plan.
  26. A nigdy nie miałem.
  27. Jedyne, co przychodzi mi do głowy to lista, którą stworzyłem, gdy miałem 15 lat.
  28. Lista wszystkiego, czego chciałabym w życiu spróbować.
  29. Chciałem napisać powieść,
  30. książkę dla dzieci,
  31. scenariusz komiksowy, filmowy,
  32. nagrać audiobook,
  33. stworzyć odcinek Doctora Who. I tak dalej.
  34. Nie miałem zaplanowanej kariery,
  35. po prostu wykreślałem kolejne punkty z mojej listy.
  36. Więc uznałem, że podzielę się z wami tym, co sam chciałbym wiedzieć od początku
  37. i tym, co - gdy teraz o tym myślę -
  38. wiedziałem tak naprawdę już wtedy.
  39. A także najlepszą radą, którą sam kiedykolwiek dostałem,
  40. a której zupełnie nie udało mi się trzymać.
  41. Przede wszystkim,
  42. kiedy zaczynasz karierę artystyczną,
  43. kompletnie nie masz pojęcia, w co się pakujesz.
  44. I to jest właśnie najwspanialsze.
  45. Ludzie, którzy wiedzą, co robią, znają reguły
  46. i wiedzą, co jest możlwe, a co nie.
  47. Ty nie wiesz. I nie powinieneś.
  48. Podział na rzeczy możliwe i niemożliwe w sztuce został stworzony przez ludzi,
  49. którym zabrakło wyobraźni, by sprawdzić granice możliwego
  50. przez sięgnięce poza nie.
  51. A ty możesz tego dokonać.
  52. Jesli nie zdajesz sobie sprawy, że coś jest niemożliwe,
  53. staje się to osiągalne.
  54. A ponieważ nikt inny wcześniej tego nie dokonał,
  55. nie ma żadnych reguł,
  56. które powstrzymywałyby przed kolejnymi próbami.
  57. [gromkie brawa]
  58. To dużo trudniejsze, niż by się mogło wydawać
  59. - choć czasami, w końcu, wiele łatwiejsze, niż się obawiałeś.
  60. Ponieważ zwykle są kroki, które musisz zrobić,
  61. zanim staniesz się tym, kim chciałbyś być.
  62. Ja chciałem tworzyć komiksy, pisać powieści i opowiadania, i filmy,
  63. więc zostałem dziennikarzem
  64. - bo dziennikarzom wolno zadawać pytania
  65. i po prostu próbować zrozumieć zasady działania świata.
  66. Poza tym, żeby spełnić swoje marzenia, musiałem pisać.
  67. I to pisać dobrze.
  68. A jako dziennikarzowi płacono mi, bym nauczył się pisać
  69. zwięźle, zdecydowanie, czasami w trudnych warunkach
  70. i w terminie.
  71. Czasami droga, którą musisz obrać, będzie oczywista.
  72. Innymi razy stwierdzenie, czy dokonujesz właściwego wyboru
  73. będzie praktycznie niemożliwe,
  74. ponieważ będziesz musiał pogodzić swoje marzenia
  75. z wykarmieniem siebie,
  76. spłaceniem długów, znalezieniem pracy,
  77. zadowoleniem się tym, co możesz mieć.
  78. Tym, co pomogło mnie
  79. było wyobrażanie sobie, kim chciałbym się stać
  80. - czyli autorem:
  81. dobrych książek, dobrych komiksów,
  82. dobrych scenariuszy,
  83. utrzymującym się z własnej twórczości -
  84. wyobrażenie sobie tego jako góry,
  85. którą muszę zdobyć.
  86. Dopóki zbliżam się do szczytu,
  87. wszystko jest w porządku.
  88. A kiedy miałem wątpliwości
  89. po prostu zastanawiałem się.
  90. czy ta decyzja zbliża mnie czy oddala
  91. od szczytu.
  92. Nie zdecydowałem się zostać redaktorem gazety
  93. - choć byłaby to intratna posada -
  94. gdyż w ten sposób oddaliłbym się
  95. od wyznaczonego sobie celu.
  96. Gdyby te propozycje pojawiły się wcześniej
  97. być może bym je przyjął
  98. - na tym etapie mogłyby mi pomóc
  99. w osiągnięciu mojego wierzchołka.
  100. Nauczyłem się pisać pisząc.
  101. Zajmowałem się wszystkim, dopóki sprawiało mi to przyjemność,
  102. przestawałem, gdy zamieniało się w zwykłą harówkę
  103. - więc i moje życie nie stawało się męczące.
  104. Po trzecie, już od początku musisz być przygotowany na radzenie sobie z niepowodzeniami.
  105. Musisz być odporny i wiedzieć,
  106. że nie każdy projekt uda się zrealizować.
  107. Życie wolnego strzelca, artysty,
  108. to czasami posyłanie w morze listów butelce
  109. - z nadzieją, że ktoś wyłowi jedną z nich,
  110. otworzy i przeczyta,
  111. a w butelce umieści coś, co powróci do ciebie
  112. - pochwały, zlecenie, pieniądze, miłość.
  113. I musisz zaakceptować, że może wrórić tylko jedna butelka
  114. na sto, które wypuszczasz.
  115. Problem porażki, zniechęcenia,
  116. braku nadziei na poprawę, głodu.
  117. Chcesz, by wszystko się udało, najlepiej już, teraz
  118. - a nie zawsze tak jest.
  119. Moja pierwsza książka, zbiór dziennikarskich esejów, które napisałem wyłącznie dla pieniędzy,
  120. za które kupiłem elektroniczną maszynę do pisania
  121. zapowiadała się bestsellerem.
  122. Pownienem zarobić krocie
  123. - gdyby wydawca nie splajtował
  124. gdzieś pomiędzy wyprzedaniem się pierwszego wydania
  125. a nigdy nie wydrukowanym wydaniem drugim,
  126. zanim jakiekolwiek tantiemy zostały wypłacone.
  127. Na pewno tak by się stało.
  128. Wzruszłem ramionami
  129. - wciąż miałem moją nową maszynę
  130. i wystarczająco pieniędzy, by zapłacić kilka czynszów.
  131. I zdecydowałem, że w przyszłości będę się starał
  132. pisać dla siebie, nie tylko dla pieniędzy.
  133. Jeśli nie dostajesz pieniędzy, zostajesz na lodzie.
  134. Ale jeśli stworzyłbym coś, z czego mógłbym być dumny, a nie dostałbym za to wynagrodzenia
  135. - wciąż chociaż miałbym swoje dzieło.
  136. Czasami zdarza mi się
  137. zapomnieć o tej zasadzie
  138. - wtedy świat kopie mnie w tyłek
  139. i mi o niej przypomina.
  140. Nie wiem, czy to tylko ja tak mam,
  141. ale nic, na co zgodziłem się
  142. wyłącznie dla pieniędzy
  143. nie było tego warte,
  144. może tylko jako gorzkie doświadczenie.
  145. Pieniędzy zresztą też zwykle z tego w końcu nie było.
  146. [śmiech]
  147. Projekty, za które wziąłem się, bo mnie fascynowały
  148. i chciałem, by ujrzały światło dzienne,
  149. nigdy mnie nie zawiodły i nigdy nie żałowałem
  150. czasu poświęconego każdemu z nich.
  151. Porażki jbywają trudne.
  152. Sukces potrafi być jeszcze cięższy,
  153. ponieważ nikt nigdy nie ostrzega cię przed nim i związanymi z nim problemami.
  154. Pierwszy problem polega na tym, że nawet mały sukces sprawia,
  155. że zaczyna ci się wydawać, że udało ci się fuksem
  156. i zaraz ktoś to odkryje.
  157. [śmiech]
  158. Syndrom Oszusta,
  159. coś, co moja żona - Amada - ochrzciła "Wydziałem do Spraw Oszustw".
  160. Mnie wydawało się, że w każdej chwili może rozlec się pukanie do drzwi
  161. i zjawi się człowiek z notatnikiem
  162. - nie, nie wiem, po co mu notatnik,
  163. ale w mojej wyobraźni zawsze miał go ze sobą -
  164. by oznajmić mi, że to już koniec,
  165. mają mnie
  166. i teraz muszę znaleźć prawdziwą pracę,
  167. taką, która nie polega na wymyślaniu i spisywaniu ich,
  168. i czytaniu książek, które zawsze chciałem przeczytać.
  169. I wtedy musiałbym się poddać
  170. i zneleźć poważną pracę
  171. - taką, do której musiałbym wstawać wczesnym rankiem
  172. i zakładać krawat,
  173. i więcej nie zmyślać.
  174. Z sukcesmem rzweczywiście wiążą się problemy
  175. i przy odrobinie szczęścia, doświadczysz ich.
  176. Moment, w którym przestajesz zgadzać się na wszystko,
  177. ponieważ nagle wszystkie butelki, które wrzuciłeś do morza zaczęły do ciebie wracać
  178. i musisz się nauczyć mówić 'nie'.
  179. Przypatrywałem się moim przyjaciołom, rówieśnikom, tym starszym ode mnie
  180. i widziałem, jak nieszczęśliwi byli niektórzy z nich.
  181. Słuchałem, gdy mówili, że nie potrafią sobie wyobrazić ,
  182. by mogliby poświęcić się wyłącznie temu, czego zawsze pragnęli
  183. - ponieważ co miesiąc muszą zarobić,
  184. by utrzymać się na poziomie, na którym dotychczas żyli.
  185. Nie mogli po prostu robić rzeczy, które się liczą
  186. i na które naprawdę mają ochotę,
  187. a to wydało mi się równie wielką tragedią, jak jakakolwiek porażka.
  188. A przede wszystkim, największym problemem jest fakt,
  189. że świat sprzysięga się przeciwko tobie,
  190. by powstrzymać cię przed kontynuowaniem tego,
  191. co przyniosło ci sukces.
  192. Pewnego dnia zrozumiałem,
  193. że moim głównym zajęciem
  194. stało się odpowiadanie na maile,
  195. a na pisanie nie pozostawało mi zbyt wiele czasu.
  196. Ograniczyłem więc ilość maili
  197. i odetchnąłem z ulgą, gdy okazało się, że wciąż potrafię pisać.
  198. Po czwarte, mam nadzieję, że będziecie robić błędy.
  199. Popełniacie błędów świadczy o tym, że działacie,
  200. a i same pomyłki potrafią okazać się niezwykle cennym doświadczeniem.
  201. Kiedyś przekręciłem imię 'Caroline' w liście,
  202. zamieniając litery A i O
  203. i pomyślałem "Coraline...
  204. to brzmi prawie jak prawdziwe imię".
  205. Pamiętajcie, niezależnie od tego, na jakim polu działacie,
  206. czy jesteście muzykami, fotografami,
  207. malarzami czy rysownikami,
  208. pisarzami, tancerzami, piosenkarzami, projektantami,
  209. cokowliek robicie, macie jedną unikalną umiejętność:
  210. tworzycie sztukę.
  211. A dla mnie, jak i dla wielu ludzi, których znam,
  212. to okazało się ratunkiem.
  213. Prawdziwym ratunkiem.
  214. Pomaga ci przejść przez lepsze czasy,
  215. jak i przez te niekoniecznie dobre.
  216. Czasami życie bywa ciężkie, nic nie wychodzi tak, jak powinno:
  217. w życiu, w miłości, w interesach, w przyjaźni,
  218. nawet zdrowie szwankuje, słowem - jeśli coś może pójść nie tak, pójdzie.
  219. A kiedy tak się dzieje, możesz zrobić tylko jedno.
  220. Zamień swoje doświadczenia we wspaniałą sztukę.
  221. Róbcie dobrą sztukę.
  222. Mówię serio.
  223. Mówię poważnie.
  224. [śmiech]
  225. [śmiech]
  226. Mąż uciekł z panią polityk?
  227. Róbcie dobrą sztukę.
  228. [śmiech]
  229. Noga została zmiażdżona i zjedzona przez zmutowanego węża boa?
  230. Róbcie dobrą sztukę.
  231. Urząd Podatkowy wpadł na wasz trop i jest blisko? Róbcie dobrą sztukę.
  232. Kot eksplodował? Róbcie dobrą sztukę.
  233. Ktoś w Internecie myśli, że to, co robicie
  234. jest głupie albo złe albo zrobiono to już wcześniej?
  235. Róbcie dobrą sztukę.
  236. Prawdopodobnie wszystko i tak jakoś samo się ułoży
  237. w końcu czas wyleczy rany
  238. i to wydarzenie nie będzie mieć większego znaczenia.
  239. Róbcie to, co tylko wy potraficie robić najlepiej.
  240. Róbcie dobrą sztukę.
  241. Róbcie ją w te gorsze dni.
  242. Róbcie ją też w te lepsze.
  243. Po piąte, skoro już przy tym jesteśmy,
  244. róbcie sztukę, która będzie tylko wasza.
  245. Róbcie rzeczy, jakie tylko wy potraficie zrobić.
  246. Pokusa, kiedy dopiero zaczynacie tworzyć, jest taka by kopiować
  247. i nie jest to zła rzecz.
  248. Wielu z nas znajduje swój własny głos
  249. dopiero po tym, kiedy brzmiało już jak bardzo wielu innych.
  250. [śmiech]
  251. Ale jedna rzecz, którą macie, której nikt inny nie ma
  252. to wasz własny głos, wasz umysł, wasza opowieść, wasza wizja.
  253. Więdz piszcie i rysujcie i budujcie i odgrywajcie
  254. i tańczcie i żyjcie tak, jak tylko wy potraficie.
  255. Moment, w którym czujecie, że prawdodpoobnie
  256. właśnie idziecie nadzy środkiem ulicy,
  257. pokazując zbyt wiele ze swojego serca i umysłu
  258. i tego co istnieje w środku, pokazując zbyt dużo siebie,
  259. to jest moment, w którym prawdopodobnie zaczynacie robić to dobrze.
  260. Rzeczy, które robiłem i wyszły najlepiej,
  261. to rzeczy, których byłem najmniej pewny.
  262. Historie, co do których nie byłem pewien, czy wyjdą dobrze,
  263. czy, co bardziej pewne, będą bardzo zawstydzającą porażką
  264. którą ludzie potem będą wynajdywać i dyskutować o niej do końca świata.
  265. One wszystkie mają jedną wspólną cechę: kiedy patrzę na nie wstecz,
  266. ludzie mówią, że czekał je stuprocentowy sukces,
  267. a ja pisząc je nie miałem o tym pojęcia.
  268. I wciąż nie wiem dlaczego tak się stało
  269. A poza tym, gdzie byłaby przyjemność w tworzeniu czegoś
  270. o czym od początku wiecie, że będą dobre?
  271. A czasami pisałem rzeczy, które naprawdę nie były dobre.
  272. Są takie historie, które nigdy nie zostały wydrukowane po raz drugi.
  273. Są też takie, które nigdy nie opuściły mojego domu.
  274. Ale nauczylem się z nich równie wiele, jak z tych, które przyniosły mi sukces.
  275. Ok, po szóste, przekażę wam sekretną wiedzę freelancerów.
  276. Sekretna wiedza jest zawsze dobra i jest przydatna
  277. dla każdego, kto planuje tworzyć sztukę dla innych ludzi,
  278. i stać się częścią świata freelancerów (wolnych strzelców) dowolnego rodzaju.
  279. Nauczyłem się tego pracując przy komiksach
  280. ale ma to swoje zastosowanie także w innych przypadkach.
  281. Ludzie dostają pracę gdyż, w jakiś sposób, dostają pracę.
  282. [śmiech]
  283. W moim wypadku, zrobiłem coś, co dzisiaj byłoby bardzo łatwe do sprawdzenia
  284. i pewnie wpadłbym przez to w niemałe kłopoty,
  285. ale kiedy ja zaczynałem, w czasach sprzed początkow internetu,
  286. wyglądało to jako całkiem niezła strategia prowadzenia kariery.
  287. Kiedy w redakcji zapytano mnie, dla kogo pisałem,
  288. skłamałem.
  289. [śmiech]
  290. Stworzylem listę czasopism, które brzmiały prawdopodobnie
  291. i starałem się brzmieć na pewnego siebie i w ten sposób dostałem pracę.
  292. [aplauz]
  293. Wtedy przyjałem sobie za punkt honoru by napisać
  294. coś do każdego z czasopism, które umieściłem na liście
  295. by dostać tamtą pracę.
  296. Więc tak naprawdę nie skłamałem,
  297. po prostu rzucono mi pewnego rodzaju chronologiczne wyzwanie.
  298. [śmiech]
  299. Dostajecie pracę w jakikolwiek tylko sposób dostajecie pracę.
  300. Jednak ludzie utrzymują swoją pracę, zwłaszcza w świecie freelancu
  301. - który w dzisiejszych czasach jest coraz większy -
  302. ponieważ ich praca jest dobra
  303. i dlatego, że łatwo się z nimi dogadać
  304. i dlatego, że dostarczają swoją pracę na czas.
  305. Nie potrzebujecie nawet wszystkich trzech.
  306. Wystarczą dwie cechy z trzech.
  307. [śmiech]
  308. Ludzie będą tolerować jakkolwiek nieprzyjemni byście nie byli
  309. jeżeli efekty waszej pracy są dobre i dostarczycie je na czas.
  310. [śmiech]
  311. Ludzie wybaczą wam, kiedy nie dotrzymacie terminu
  312. jeżeli efekt jest dobry i was lubią.
  313. [śmiech]
  314. I nie musicie być nawet tak dobrzy jak wszyscy wokól
  315. jeżeli oddajecie pracę na czas i zawsze miło jest was usłyszeć.
  316. [śmiech]
  317. [aplauz]
  318. Więc kiedy zgodziłem się dać tę przemowę
  319. zacząlem zastanawiać się, jaka byla najlepsza rada, którą kiedykolwiek dostałem
  320. i zrozumialem wtedy, że była to rada,
  321. której nie udało mi się posłuchać
  322. a pochodziła od Stephena Kinga.
  323. To było 20 lat temu, kiedy szczyty swojego sukcesu
  324. - początkowego sukcesu -
  325. osiągał Sandman, komiks pisany przeze mnie.
  326. [aplauz] O, dziękuję.
  327. Pisałem komiks, który ludzie pokochali
  328. i brali go bardzo poważnie
  329. i Stephen King także lubił Sandmana
  330. i moją powieść napisaną z Terrym Pratchettem "Dobry Omen"
  331. i kiedy zobaczył całe to szaleństwo, ktore się rozgrywało
  332. - długie kolejki po autograf, wiecie, te sprawy -
  333. jego rada do mnie była taka.
  334. Powiedział mi "to jest naprawdę świetne
  335. powinieneś się z tego cieszyć".
  336. A ja się nie cieszylem.
  337. Najlepsza rada, jaką kiedykolwiek dostałem, została przeze mnie zignorowana.
  338. Zamiast tego, martwiłem się.
  339. Martwiłem się o kolejny termin oddania tekstu,
  340. kolejny pomysł,
  341. kolejną opowieść.
  342. Nie było momentu, przez kolejne 14 czy 15 lat,
  343. w którym nie pisałbym czegoś w głowie
  344. albo nie zastanawiał się nad czymś.
  345. Nie miałem czasu by przystanąć, rozejrzeć się i powiedzieć:
  346. "to napradwę jest świetna zabawa".
  347. Żałuję, że nie cieszylem się tym bardziej.
  348. To była niesamowita przygoda,
  349. ale były też części tej przygody, które przegapiłem
  350. poneiważ zbyt bardzo martwilem się, że coś pójdzie nie tak
  351. albo o to co będzie następne, zamiast cieszyć się z tej częsci przygody, którą właśnie przeżywam.
  352. To byla najtrudniejsza z lekcji, tak myślę:
  353. żeby trochę odpuścić i cieszyć się przygodą.
  354. Ponieważ ta przygoda czasami prowadzi cię do naprawdę niesamowitych
  355. i nieoczekiwanych miejsc.
  356. I dzisiaj, stojąc tutaj przed wami
  357. jest to jedno z tych miejsc
  358. i naprawdę cieszę się z tego momentu.
  359. [aplauz]
  360. PIsząc przemowę właściwie wstawilem to w nawias.
  361. Na wszelki wypadek, gdyby okazało się, że jednak tak nie jest.
  362. [śmiech]
  363. Wszystkim dzisiejszym absolwentom
  364. życzę szczęścia, ono się przydaje.
  365. Często zdarzy się wam odkryć, że in ciężej
  366. i im bardziej mądrze pracujecie
  367. tym więcej szczęścia do was przyjdzie.
  368. Ale jest coś takiego jak szczęście i ono pomaga.
  369. Żyjemy terz w świecie przemian.
  370. zwłaszcza jeżeli pracujecie w zawodzie artystycznym
  371. ponieważ zmieniają się sposoby dystrybucji sztuki.
  372. Sposoby, w jakie twórcy przekazują swoją sztukę światu
  373. by móc wciąż utrzymać dach nad głową
  374. i kupić sobie do tego jeszcze kilka kanapek
  375. to wszystko się zmienia.
  376. Rozmawiałem z ludźmi ze szczytu łańcucha
  377. pracującymi nad wydawaniem i sprzedażą książek,
  378. nad wydawaniem muzyki, we wszystich tych działach
  379. i nikt nie wie, jak będzie wyglądać krajobraz
  380. za 2 lata, a co dopiero za 10.
  381. Kanały dystrybucji zbudowane do tej pory
  382. w ciągu ostatniego wieku, zmieniają się
  383. zarówno jeżeli chodzi o druk, o rysownikow czy muzyków
  384. dla każdego kreatywnego umysłu.
  385. To, co z jednej strony jest troche zatrważające
  386. z drugiej z kolei niesamowicie wyzwala.
  387. Zasady, założenia, wszystkie teraz-powinniśmy-to zrobić
  388. dotyczące tego jak sprawiacie by sztuka trafiła do odbiorcy
  389. one się rozpadają.
  390. Klucznicy wyrzucają klucze.
  391. Możecie być tak kreatywni jak nigdy dotąd i pokazywać swoją sztukę światu.
  392. YouTube i Sieć i co tylko przyjdzie po YouTubie i Sieci
  393. daje wam więcej odbiorców
  394. niż telewizja kiedykolwiek była w stanie.
  395. Stare zasady walą się w gruzy
  396. i nikt nie wi ejakie będą nowe zasady.
  397. Więc wymyślajcie własne zasady.
  398. Ktoś zapytał mnie ostatnio w jaki sposób
  399. zrobić coś, o czym myślał, że jest to bardzo trudne,
  400. w tym wypadku chodziło o nagranie audiobooka.
  401. I zasugerowałem żeby udawała, że jest kimś, kto jest w stanie to zrobić.
  402. [śmiech]
  403. Nie udawała, że to robi, ale żeby udawała, że jest kimś, kto umie i to zrobi.
  404. Napisała sobie to na kartce i powiesiła na ścianie w studio
  405. a potem powiedziała, że to pomogło.
  406. Więc bądźcie mądrzy, ponieważ świat potrzebuje mądrości
  407. i jeżeli nie możecie być mądrzy, udawajcie kogoś kto jest
  408. i zachowujcie się tak, jak oni by się zachowali.
  409. [aplauz]
  410. A teraz idźcie, róbcie interesujące błedy,
  411. róbcie niesamowite błędy,
  412. róbcie cudowne i fantastyczne błedy.
  413. Łamcie zasady.
  414. Uczyńcie świat miejscem bardziej interesującym.
  415. Róbcie dobrą sztukę.
  416. Dziękuję.
  417. [aplauz]