Vietnamese subtitles

← Trong quá trình biên dịch TEDTalks qua tiếng Hà Lan

Get Embed Code
19 Languages

Showing Revision 6 created 04/23/2017 by Ai Van Tran.

  1. Bạn đã bao giờ dịch bài của Erin McKean?
  2. Đây là đoạn trích cho những người chưa làm
  3. "Từ điển học" là thứ gì đó hỗn loạn.
  4. Đó là một từ hay ho để nói
    và tôi dùng từ đó hoài.
  5. Thêm nữa:
  6. "Hỗn loạn" cũng là một từ hay ho để dịch.
  7. Ở Hà Lan, tôi dùng "olleke bolleke", như
  8. "Olleke bolleke, rubisolleke"
  9. "olleke bolleke, rubisolleke,
    olleke bolleke, knol!"
  10. Thật may, dạng thơ ca gieo vần
    cho trẻ nhỏ này phổ biến
  11. ở hầu hết các vùng nói tiếng Hà Lan.
  12. Tiếng Hà Lan là tiếng mẹ đẻ
    của khoảng 23 triệu người
  13. trong đó khoảng 16 triệu người
    hiện đang sinh sống tại Hà Lan
  14. 6 triệu người sống tại phía Bắc nước Bỉ,
    còn được biết đến là vùng Flanders
  15. và có 400 nghìn người ở
    Cộng Hoà Suriname tại Nam Mỹ.
  16. Chúng tôi còn có cả
    "Hiệp Hội Ngôn Ngữ Hà Lan".
  17. Vậy thì, vấn đề là gì?
  18. Tiếng Hà Lan từ Hà Lan
    và tiếng Hà Lan tại vùng Flanders
  19. thì lại khá là khác nhau.
  20. Nếu buổi sáng bạn gặp Johan Cruyff,
  21. và nếu bạn gặp may
    thì anh ấy sẽ nói với bạn "Goeiemorgen".
  22. Kim Clijsters cũng nói "Goeiemorgen".
  23. Trong việc làm phụ đề,
    cái này tất nhiên là không liên quan.
  24. Vậy một lần nữa, vấn đề nằm ở đâu?
  25. Chúng tôi cũng dùng những từ khác nhau.
  26. Người Hà Lan gọi cái này là "klokkromme."
  27. Còn người vùng Flanders
    chúng tôi gọi là "Gauss-curve."
  28. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng,
    mỗi nhóm đều có "đặc tính không chắc chắn"
  29. hoặc sai lệch so với tiếng Hà Lan chuẩn
  30. điều này xảy ra ở hầu hết các vùng
  31. Theo năm tháng, người Hà Lan
    không còn phân biệt được
  32. giới tính của các danh từ.
  33. Do vậy, người Hà Lan có thể thắc mắc
  34. là con bò này là giống đực hay cái
  35. hoặc cách ta nói đùa tại vùng Flanders.
  36. Mặt khác, ở Bỉ, cho dù thích hay không,
  37. ngôn ngữ của chúng ta bị ảnh hưởng bởi
  38. những đồng bào nói tiếng Pháp,
  39. dẫn đến thỉnh thoảng có cấu trúc lạ
    được mượn từ tiếng Pháp.
  40. Đây chính là vấn đề.
  41. Nếu bình phẩm viên đến từ Hà Lan
  42. kiểm tra bài viết của
    đồng nghiệp đến từ Bỉ,
  43. cô ấy sẽ thấy những từ
  44. mà cô ấy chưa từng dùng theo cách như vậy
  45. và ngược lại.
  46. Nếu cô ấy bắt đầu chỉnh lại chúng,
  47. trước khi cô kịp nhận ra,
    cô ấy đã dính vào
  48. một cuộc tranh cải đúng sai
    không hồi kết.
  49. Chuyện này đã xảy ra trong
    những ngày đầu làm việc tại TED.
  50. Tôi thậm chí phải thừa nhận
    lần đầu tiên tôi dịch
  51. Tôi đã phải hỏi biên dịch viên
    của nước tôi
  52. để kiểm tra bài viết,
    bởi vì tôi cảm thấy không thoải mái
  53. với bài bình phẩm từ "phía bên kia".
  54. Nhưng tôi đã nhanh chóng học được là
    nếu bạn chỉ cần gắn bó
  55. với một số luật cơ bản,
  56. bạn sẽ giải quyết được khó khăn này thôi.
  57. Đó là cái thứ mà hôm nay
    tôi muốn chia sẻ với bạn đây.
  58. Cách tốt nhất để kết thúc việc
    "Ai mới là người đúng"
  59. là cần đồng ý
    trên những chuẩn mực bạn dùng
  60. Với tiếng Hà Lan, điều này khá dễ.
  61. Từ đồng nghĩa, từ điển chính thức
  62. và cả ngữ pháp chuẩn
    tất cả đều có thể truy cập trực tuyến.
  63. Cả ba cái đó được
    chấp nhận và dùng phổ biến
  64. tại nước Hà Lan và Bỉ.
  65. Nếu ngay từ đầy bạn ngụ ý rằng
  66. bạn sẽ dùng chúng như là tiêu chuẩn
  67. bạn sẽ tránh được
    nhiều căng thẳng và tranh cãi.
  68. Nhưng thậm chí là với từ có tồn tại,
  69. nó cũng có thể
    ko quen thuộc với một trong hai vùng
  70. Lấy ví dụ từ "lokkromme"
  71. Người Bỉ rất ít khi dùng nó,
  72. nhưng mặt khác,
    nó không quá khó hiểu
  73. đặc biệt là khi được đặt trong ngữ cảnh,
  74. như trường hợp này là trong Ted Talks.
  75. Không có lý do gì để thay thế nó
  76. bằng một từ mà không người Hà Lan nào dùng
  77. Tôi thích coi nó
  78. như là một từ đáng được phổ biến.
  79. Dĩ nhiên, nếu từ ít dùng khó hiểu.
  80. thì câu chuyện lại khác.
  81. Nhưng một lần nữa
  82. thay vì thay thế
    bằng từ của người vùng Flanders,
  83. tôi mời đồng nghiệp biên dịch của mình
  84. tìm một cách thay thế
    mà cả hai chúng tôi đều chấp nhận.
  85. Tôi muốn kết thúc bằng vài lời
  86. về việc tôi luôn giữ trong đầu
  87. khi tôi kiểm tra hay
    dịch qua tiếng Hà Lan
  88. Đầu tiên,
    tôi nghĩ về người đọc của mình.
  89. Tôi viết cho người ở nhiều vùng khác nhau.
  90. Tôi muốn thử là họ
  91. và cố tránh những từ hoặc biểu cảm
  92. mà tôi biết là rất dễ gây bối rối
  93. Thứ hai, tôi nghĩ về người bạn biên dịch
  94. đặc biệt là lúc kiểm tra
  95. Trong lần kiểm tra của tôi
  96. tôi đã phạm lỗi khi đánh giá biên dịch
  97. khi mà tôi đã không liên lạc với cộng sự.
  98. Sau cùng, tôi nghĩ tôi chỉ
  99. sửa lại được vài cái lỗi quá hiên nhiên.
  100. Kể từ đó,
    Tôi luôn liên lạc với biên dịch viên
  101. và mời họ cho ý kiến
  102. có đồng ý với yêu cầu của tôi không.
  103. Thứ ba, tôi nghĩ về việc biên dịch cho TED
  104. là để giúp phổ biến
    những ý tưởng thú vị của diễn giả.
  105. Chứ không phải là để "thắng"
    tranh cải với biên dịch viên khác,
  106. phải làm việc cùng nhau
  107. để cung cấp cho TED
  108. cho càng nhiều khán giả càng tốt.
  109. Năm ngoái,
    một biên dịch viên của TED từ Hà Lan
  110. đã hỏi tôi rằng chúng tôi có nên
  111. chia bản dịch ra cho
  112. người nói tiếng Hà Lan ở Hà Lan và Bỉ
  113. Tôi nói với anh ta rằng với tôi
  114. cái đó chả có ý nghĩa gì cả
  115. khi mà nó phải mất gấp đôi nổ lực
  116. để tuyên truyền những ý tưởng.
  117. Nó thúc đẩy tôi tốt hơn
  118. tìm kiếm một nền tảng chung khắp các vùng
  119. Cuối cùng,
    tôi có thể nói là
  120. biên dịch cho Ted thiệt là
  121. một trải nghiệm vô cùng phong phú với tôi
  122. Suy nghĩ cuối cùng của tôi là cho
  123. những người bạn biên dịch viên của TED.
  124. Tôi muốn tạo ra
  125. thứ kiểu như "Biểu đồ Hans Rosling",
  126. nhưng bạn sẽ phải làm với một wordle,
  127. nơi mà cái kích thước của cái tên
  128. thể hiện số lần tôi làm việc với họ.
  129. Tôi mong là tất cả các bạn
    sẽ có một hội thảo tuyệt vời
  130. và TED Global 2011 thật thú vị.