Esperanto subtitles

← Pri la tradukado de TED-prelegoj en la nederlandan

Kontribuo de Els De Keyser al la renkontiĝo de tradukistoj TED Global 2011.

Get Embed Code
19 Languages

Showing Revision 9 created 05/11/2016 by Karine Breault.

  1. Ĉu vi tradukis la paroladon de
    Erin McKean?
  2. Se ne, jen ero de ĝi.
  3. "Lexicographical" estas konstruita
    same kiel "higgeldy piggeldy".
  4. Estas amuza vorto,
    kiun mi povas uzi ree.
  5. Mi aldonu,
  6. ke "higgeldy-piggeldy" estas ankaŭ
    amuza traduki.
  7. En la nederlanda, mi uzis "olleke bolleke", kiel por…
  8. Olleke bolleke, rubisolleke,
  9. olleke bolleke, rubisolleke, olleke bolleke, knol!
  10. Bonŝance, oni konas tiun porinfanan rimaĵon
  11. en ambaŭ nederlandlingvaj regionoj de Eŭropo.
  12. La nederlanda estas la denaska lingvo de
    23 milionoj de homoj,
  13. el kiuj 16 milionoj loĝas en Nederlando,
  14. 6 milionoj en la norda parto de Belgio, aŭ Flandrio,
  15. kaj 400 000 en Surinamo, en Sud-Ameriko.
  16. Ekzistas oficiala "Akademio de
    la nederlanda lingvo".
  17. Do, kia la problemo?
  18. La lingvo de Nerderlando kaj tiu de Flandrio
  19. sonas ege malsame.
  20. Se vi renkontas Johan Cruyff-n matene,
  21. kaj se vi bonŝancas, li diros al vi "Goeiemorgen".
  22. Siaflanke, Kim Clijsters diros "Goeiemorgen".
  23. Rilate subtekston, kompreneble, tio negravas.
  24. Do, ankoraŭfoje, kia la problemo?
  25. Nu, ni ankaŭ uzas malsamajn vortojn.
  26. Por Nederlandano, jen "klokkromme".
  27. En Flandrio, ĝi estas "Gauss-curve".
  28. Laste sed ne balaste, ĉiu grupo havas
    siajn "tipajn dubojn",
  29. specifajn apartaĵojn el la laŭnorma nederlanda,
  30. kiuj aŭdiĝas pliofte en unu regiono, ol en la alia.
  31. Tra la jaroj, Nederlandanoj iom malkonsciis
  32. pri la genro de nederlandaj substantivoj.
  33. Tial, nur Nederlandano demandas sin,
  34. ĉu bovino esta vira aŭ ina...
  35. nu, laŭ tio, kion ni diras ŝerce en Flandrio.
  36. En Belgio, aliflanke, vole-nevole, nia lingvo
  37. ricevas influon
  38. de niaj francparolantaj samlandanoj,
  39. kio altrudas al ĝi strangajn
    parolturnojn francdevenajn.
  40. Do, jen la problemo:
  41. se Nederlandanoj volas revizii
  42. tradukaĵojn fare de samlingvanoj belgiaj,
  43. ili eble vidos parolturnojn, kiujn ili mem
  44. neniam estus uzintaj tiele,
  45. kaj same inverse.
  46. Korektante tiujn, antaŭ nelonge,
  47. ili trovos sin kaptitaj
  48. de senfina debato pro-aŭ-kontra.
  49. Ĝi okazis al mi tuj post mia aniĝo al TED.
  50. Mi eĉ konfesas, ke por mia unua traduko
  51. mi insistis pri samlanda revizionto,
  52. tiom anksieta sentigis min
  53. eventuala revizio fare de la "alia flanko".
  54. Tamen, mi rapide lernis, ke obeante
  55. etan aron de bazaj reguloj,
  56. oni povas facile venki tian malfacilaĵon.
  57. Kaj ĝuste tion mi volas priparoli hodiaŭ.
  58. La plej bona maniero eviti debatojn pri "kiu pravas"
  59. estas akordi pri la normoj uzendaj.
  60. Pri la nederlanda, ĝi tre facilas.
  61. La oficiala tezaŭro, la ĉefa vortaro
  62. kaj la laŭnorma gramatiko konsulteblas rete.
  63. Tiu triopo estas ĝenerale uzita kaj akceptita
  64. en Nederlando kaj Belgio.
  65. Indiku dekomence,
  66. ke ĝi estas viaj normoj,
  67. kaj vi evitos senfruktajn diskutadojn.
  68. Sed eĉ kiam vorto "ekzistas", ĝi eble estas
  69. ege malkutima en unu el la du regionoj.
  70. "Klokkromme", ekzemple.
  71. Jen vorto, kiun preskaŭ neniu Belgo uzus.
  72. Aliflanke, ĝi facile kompreneblas
  73. -- specife enkuntekste,
  74. kiel por TED-prelegoj.
  75. Ĝi do estas ja ne anstataŭigenda
  76. per vorto, kiun Nederlandano neniam uzus.
  77. Mi vere preferas trakti ĝin
  78. kiel "vorto disvastiginda".
  79. Evidente, se la malkutima vorto malfacile
  80. kompreneblas, oni lasu ĝin en la vortaro.
  81. Sed eĉ tiam,
  82. anstataŭ "flandrigi" la vorton,
  83. mi petas mian tradukpartneron
  84. serĉi alian solvon akcepteblan
    de ambaŭ flankoj.
  85. Mi ŝatus konkludi per kelkaj vortoj
  86. pri tio, kion mi ĉiam strebas neforgesi
  87. kiam mi revizias aŭ tradukas en la nederlandan.
  88. Unue, mi strebas neforgesi miajn legontojn.
  89. Mi verkas por homoj el apartaj regionoj.
  90. Kiom eble plej, mi provu pensi kiel ili
  91. kaj eviti vortojn kaj esprimojn,
  92. kiuj, mi ja scias, estas konfuzigaj.
  93. Due, mi pensas pri mia tradukpartnero,
  94. specife kiam mi revizias.
  95. Por unu el miaj unuaj revizioj,
  96. mi faris la eraron marki "Reviziite"
  97. sen konsulti mian partneron.
  98. "Nu", pensis mi, "mi nur korektis
  99. kelkajn okulfrapajn erarojn."
  100. Nun, mi ĉiam skribas al la tradukinto
  101. kaj petas, ke li diru al mi
  102. ĉu li akordas pri miaj proponoj.
  103. Trie, mi neniam forgesas, ke mi tradukas por TED
  104. cele al kontribui pri la disvastigo
    de la interesaj ideoj de la prelegantoj.
  105. Ne temas pri venko en debatoj
    kontraŭ aliaj tradukintoj,
  106. Temas pri komuna laboro
  107. disdoni aliron al TED
  108. por tiom da homoj kiom eblas.
  109. Pasintjare, nederlanda TED-tradukanto
  110. demandis, ĉu laŭ mi estus bona ideo
  111. havi du tradukaĵarojn nederlandlingvajn,
  112. unu por Nederlando, kaj unu por Belgio.
  113. Mi respondis, ke miaopinie
  114. estus tute sensence,
  115. kaj nur ripetus la strebon
  116. disvastigi ideojn.
  117. Ĝi ja pelis min esti pli bone je la trovo
  118. de komunaĵoj inter la du regionoj.
  119. Tutfine, mi povas diri al vi,
  120. ke traduki por TED estis
  121. ege riĉiganta sperto por mi.
  122. Miaj lastaj bondeziroj, do,
  123. iru al miaj kolegoj TED-tradukantoj.
  124. Mi estus ŝatinta krei
  125. ian "Hans Rosling"-an grafikaĵon,
  126. sed vi devos kontentiĝi
    pri vortgrafaĵo en kiu
  127. la grando de la nomoj respondas al la nombro
  128. de fojoj kiam mi laboris kun ĉiu
    el ties posedantoj.
  129. Al ĉiuj, bonan kurson
  130. kaj interesegan TED Global 2011.