Turkish subtitles

← İnsan evrimi hızlanıyor mu yavaşlıyor mu? - Laurence Hurst

Get Embed Code
26 Languages

Showing Revision 17 created 09/30/2020 by Eren Gokce.

  1. Tibet yüksek platosu,
    denizin 4500 metre üstünde
  2. altında bulunan %60 oksijen ile bulunur.
  3. Ziyaretçiler ve yeni yerleşimciler
    irtifa hastalığı ile uğraşırken
  4. yerli Tibetliler dağlarda koşuştururlardı.
  5. Bu yetenek yalnızca
    çalışma ve pratikten değil,
  6. birkaç genin oksijenden
    en iyi şekilde yararlanması için de
  7. değişime uğramasından kaynaklanır.
  8. Bu farklılıklar
    doğumdan itibaren bellidir,
  9. Tibetli bebekler
    ortalama olarak daha kilolu,
  10. daha fazla oksijen doyumlu
  11. ve bu çevrede doğan tüm bebeklere nazaran
    hayatta kalmaya daha eğilimli doğarlar.
  12. Bu genetik değişikliklerin
    son 3.000 yıl önceden evrildiği
  13. ve hâlâ devam ettiği tahmin ediliyor.
  14. Çok uzun süre önceymiş gibi gelse de
  15. bu bir insan topluluğunda gelişmiş
    en hızlı adaptasyon olabilir.
  16. İnsan evriminin tamamlanmadığı aşikâr
  17. fakat diğer güncel değişiklikler nedir?
  18. Teknolojik ve bilimsel yeniliklerimiz
    evrimimizi etkileyecek mi?
  19. Geçmiş birkaç bin yılda,
  20. birçok genetik adaptasyon
    kendi yerel çevresine göre evrim geçirdi.
  21. Siberya'daki ve kutuplardaki insanlar
    eşsizce aşırı soğuklara adapte oldular.
  22. Donmaya karşı daha dirençlidirler
  23. ve ellerini sıfırın altındaki havalarda
  24. birçok insandan daha uzun süre
    kullanmaya devam edebilirler.
  25. Sıcaklık koruyuculuğunu arttıran
    daha yüksek bir metabolik hız için
  26. bir seçilim geçirdiler.
  27. Daha güneyde, Güneydoğu Asya'daki
    Bajaulu insanlar
  28. 70 metre dalabiliyor
    ve dipte yaklaşık 15 dakika kalabiliyor.
  29. Binlerce yıldır göçebe olarak
    denizde yaşayan avcılar;
  30. oksijen deposu görevi gören,
  31. denizin altında uzun süre
    kalmalarını sağlayan
  32. ve genetik olarak alışılmadık derecede
    büyük dalaklarında,
  33. foklarınkine benzeyen
    bir adaptasyon geçirdiler.
  34. Karşılaştırıldığında banal görülse de
  35. süt içebilme yetisi de
    başka bir adaptasyon örneğidir.
  36. Tüm memeliler annelerinin sütünü
    bebekken içebilir.
  37. Sütten kesildiklerinde
    sütü hazmeden genleri işlev dışı kalır.
  38. Fakat Aşağı Sahra Afrika, Orta Doğu
    ve Kuzeybatı Avrupa'daki
  39. inekleri sütü için kullanan
    insan toplulukları son 7000 - 8000 yılda
  40. bu süt geninin devre dışı kalmayan
    DNA varyasyonlarının arttığına şahit oldu.
  41. En azından Avrupa'da süt içmek
  42. kuzeyde doğal D vitamini kaynağı
    güneş ışığı azalırken
  43. insanlara kalsiyum kaynağı
    vermiş olabilir.
  44. Her zaman açıkça olmasa da
    bütün bu değişiklikler
  45. insanın üreme çağına kadar
    hayatta kalma şansını artıran şeydir.
  46. Bu doğal seçilimi belirleyen şey,
  47. bütün bu evrimsel değişimler,
    doğal seleksiyonun arkasındaki güçtür.
  48. Modern tıp, genlerimiz bizi öldürebilecek
    bulaşıcı hastalıklarla birleştiğinde
  49. bizi canlı tutarak
    bu seçici baskıları ortadan kaldırır.
  50. Antibiyotikler, aşılar, temiz su
    ve iyi bir sağlık koruması
  51. genlerin arasındaki
    farklılıkları önemsiz kılar.
  52. Benzer bir şekilde, çocukluk kanserini
    tedavi edebilme yetimiz
  53. iltihaplı apandisi ameliyetla almak
  54. ve annesi hayati tehlikesi olan bir
    hamilelik süreci geçiren
  55. çocukların doğumu,
  56. bunların hepsi daha fazla insanın
    üreme çağına kadar
  57. hayatta kalabilmesini sağlayarak
    seçilimi durdurur.
  58. Fakat dünyadaki her bir insan
    modern tıbba erişim sağlasa da
  59. bu durum insan evriminin
    sonu olduğu anlamına gelmez.
  60. Bunun sebebi, doğal seçilimin yanı sıra
    evrimin diğer yönlerinin de olmasıdır.
  61. Modern tıp, doğal seçilime konu olabilecek
    genetik varyasyonu
  62. genetik sürüklenmeye bağlar.
  63. Genetik sürüklenme ile genetik farklar
    popülasyonda rastgele değişebilir.
  64. Bir genetik seviyede modern tıp,
    çeşitliliği artırabilir
  65. çünkü zararlı mutasyonlar
    insanları öldürmediği için elenmez.
  66. Fakat bu çeşitlilik, insanlar arasında
  67. gözlenebilir ya da fenotipik farklılıklara
    dönüşmeyebilir.
  68. Araştırmacılar aynı zamanda
    epigenetik modifikasyonlar ile
  69. genetik adaptasyonların
  70. belirli bir çevrede çabucak
    ortaya çıkıp çıkamayacağını araştırıyor.
  71. Genlerin kendileri değil, belli genlerin
    ortaya çıkma zamanı değiştiriliyor.
  72. Bu değişiklikler hayat boyu olabilir
  73. hatta yeni doğacak yavruya geçebilir
  74. fakat şu ana kadar araştırmacılar
    epigenetik modifikasyonların
  75. jenerasyonlar boyunca sürüp
    popülasyonlar arasında süren
  76. değişikliklere sebep olduğu
    konusunda çelişkideler.
  77. İnsan evrimine karşı
    diğer katkıcılar da olabilir.
  78. Modern tıp ve teknoloji en hızlı
    ve en yeni doğal seçilim değişiklikleriyle
  79. karşılaştırılınca bile oldukça yenidir.
  80. Bu yüzden yalnızca zaman
  81. şimdiki hâlimizin geleceğimizi
    nasıl etkileyebileceğini söyleyebilir.