YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Turkish subtitles

← Her şeyi değiştirebilecek yeni bir politik hikâye

Get Embed Code
28 Languages

Showing Revision 7 created 10/29/2019 by Cihan Ekmekçi.

  1. Siz de kusurlu bir ekonomik modelde
  2. kendinizi sıkışmış hissediyor musunuz?
  3. Yaşayan dünyayı hiçe sayan
  4. ve bizden sonraki nesillerin hayatını
    tehdit eden bir modelde?
  5. Öyle bir model ki...
    milyarlarca insanı bir kenarda bırakıp
  6. avuç içi kadar insanı
    inanılmaz zengin yapıyor.
  7. Bizi kazananlar
    ve kaybedenler olarak ayırıyor
  8. ve sonra da şanssızlıkları için
    kaybedenleri suçluyor.
  9. Neoliberalizme hoş geldiniz;
  10. hiç ölmeyen zombi doktrin,
  11. ne kadar geniş çapta çürütülmüş olsa da.
  12. 2008 ekonomik krizinin
  13. neoliberalizmin çöküşüne yol açtığını
    düşünebilirsiniz.
  14. Ne de olsa en önemli
    özelliklerini açığa çıkardı,
  15. işletme ve finansın
    kısıtlamalarını kaldırmak,
  16. kamu korumalarını yok etmek,
  17. bizi birbirimizle
    aşırı bir rekabet içine sokmak
  18. elbette biraz kusurlu.
  19. Bu doktrin düşünsel olarak çöktü de.
  20. Ama hâlâ hayatımızı domine ediyor.
  21. Neden mi?
  22. Bence bunun yerini alacak
  23. yeni bir hikâye ortaya çıkaramadık.
  24. Hikâyeler dünyaya yön verdiğimiz araçlar.

  25. Karmaşık ve karşıt sinyalleri
    yorumlamamızı sağlıyor.
  26. Bir şeye anlam kazandırmaya çalıştığımızda
  27. aradığımız anlam bilimsel değil,
  28. anlatısal bir bağlılık.
  29. Duyduğumuz şeyler...
  30. insanlardan ve dünyadan beklediğimiz
    davranışları yansıtıyor mu?
  31. Parçalar birleşiyor mu?
  32. Bir hikâye edasıyla...
  33. ...ilerleme kaydediyor mu?
  34. Biz de anlatı varlıklarıyız

  35. ve gerçekler ve istatistiklerden oluşan
    bir bilgi ne kadar önemli olsa da --
  36. şunu söyleyeyim, ben deneyciyim,
    gerçek ve istatistiklere inanırım --
  37. ama o gerçek ve istatistikler ikna edici
    bir hikâyeyi yerinden etmede güçlü değil.
  38. Bir hikâyeyi yenileyebileceğimiz tek şey
  39. başka bir hikâye.
  40. Onlara yeni bir tanesini vermeden
  41. insanların hikâyesini
    ellerinden alamazsınız.
  42. Bu sadece bağlı olduğumuz
    hikâyeler için geçerli değil
  43. belli anlatı yapıları için de geçerli.
  44. Tekrar tekrar kullandığımız
    bir dizi basit anlatı var,
  45. politikada ise tek bir basit anlatı var
  46. ve inanılmaz güçlü bir anlatı,
  47. ben buna ''restorasyon hikâyesi'' diyorum.
  48. Şöyle başlıyor:
  49. Kargaşa her yeri etkisi altına aldı,

  50. kudretli ve alçak güçler
  51. insanoğlunun çıkarlarına karşı faaliyette.
  52. Ama kahraman bu kargaşaya karşı koyacak,
  53. o kudretli güçlerle savaşacak,
  54. tüm ihtimallere karşın onları devirecek
  55. ve her yere yeniden uyum getirecek.
  56. Bu hikâyeyi daha önce de duydunuz.

  57. Bu İncil hikâyesi.
  58. ''Harry Potter'' hikâyesi.
  59. ''Yüzüklerin Efendisi'' hikâyesi.
  60. ''Narnia'' hikâyesi.
  61. Ama aynı zamanda...
  62. bin yıllar öncesine dayanan
  63. her siyasi ve dini dönüşüme
    eşlik etmiş hikâye.
  64. Hatta şunu da söyleyebiliriz,
  65. yeni güçlü bir restorasyon
    hikâyesi olmadan
  66. siyasi ve dini bir dönüşüm
    gerçekleşmeyebilir.
  67. Bu kadar önemli.
  68. Büyük Buhran'a hareket veren
    serbest bırakma ekonomisi sonrası

  69. John Maynard Keynes
    yeni bir iktisat modeli yazmaya koyuldu
  70. ve yaptığı şey
    yeni bir restorasyon hikâyesi yazmaktı.
  71. Şöyle bir şeydi:
  72. Kargaşa her yeri etkisi altına aldı.

  73. (Gülme sesleri)

  74. Ekonomik elitin kudretli ve alçak güçleri

  75. dünyanın varlıklarını ellerine geçirdi.
  76. Ama hikâyenin kahramanı,
  77. çalışan ve orta sınıfın
    desteklediği devlet
  78. bu kargaşaya meydan okuyacak,
  79. zenginliği dağıtarak
    o kudretli güçlerle savaşacak
  80. ve kamu parasını kamu mallarına harcayarak
  81. gelir ve istihdam yaratacak
  82. ve her yere yeniden uyum getirecek.
  83. Tüm iyi restorasyon hikâyeleri gibi

  84. bu da politik spektrum
    boyunca benzerlik gösterdi.
  85. Demokratlar ve Cumhuriyetçiler,
    işçi sınıfı ve muhafazakârlar,
  86. sol ve sağ hepsi Keynesçi oldu.
  87. Sonra Keynesçiler başlarını belaya soktu,
  88. 1970'lerde,
  89. Friedrich Hayek ve Milton Friedman
    gibi neoliberaller
  90. yeni restorasyon hikâyeleri sundular.
  91. O da şöyle bir şeydi.
  92. Ne olduğunu asla bilemezsiniz.

  93. (Kahkahalar)

  94. Kargaşa her yeri etkisi altına aldı!

  95. İnanılmaz güçlü devletin
    kudretli ve alçak güçleri
  96. bağımsızlık, bireysellik ve fırsat
    konseptlerine eğilimi kolektifleştiriyor.
  97. Ama hikayenin kahramanı girişimci,
  98. bu güçlerle savaşacak,
  99. devleti eski hâline getirecek
  100. ve bu şekilde
    zenginlik ve fırsat yaratarak
  101. her yere yeniden uyum getirecek.
  102. Bu hikâye de politik spektrumu yansıttı.
  103. Cumhuriyetçiler ve Demokratlar,
    muhafazakârlar ve işçi sınıfı
  104. hepsi neoliberal oldu.
  105. karşıt hikâyeler de
    aynı anlatı yapısına sahipti.
  106. Sonra 2008'de

  107. neoliberal hikâye parçalarına ayrıldı
  108. ve karşıt görüşlüler...
  109. yeni bir şey sunamadı.
  110. Yeni bir restorasyon hikâyesi yoktu!
  111. Sunabilecekleri en iyi şey de
    suyla inceltilmiş neoliberalizmdi
  112. veya mikrodalgada ısınmış Keynesçilik.
  113. İşte bu yüzden sıkışıp kalmışız.
  114. Yeni restorasyon hikâyesi olmadan
  115. başarısız olmaya devam eden
    o eski hikâyeyle sıkışmış durumdayız.
  116. Hayal gücümüz başarısız olduğunda
  117. umutsuzluk içine sürükleniyoruz.
  118. Şu anki durumu açıklayan
    ve geleceği tanımlayan
  119. bir hikâyemiz olmadığı zaman,
  120. umut uçup gidiyor.
  121. Siyasi başarısızlığın temelinde
  122. hayalgücü başarısızlığı var.
  123. Bize hangi yöne gideceğimizi söyleyen
  124. bir restorasyon hikâyesi olmadan
  125. hiçbir şey değişmeyecek.
  126. Ama böyle bir hikâyemiz varsa
  127. neredeyse her şey değişebilir.
  128. Anlatmamız gereken hikâye
  129. mümkün olan en geniş çapta insanın
    hoşuna gidebilmeli,
  130. politik fay hatlarını geçebilmeli.
  131. Derinden gelen gereksinim
    ve isteklere hitap edebilmeli.
  132. Basit ve anlaşılır olmalı
  133. ve gerçekliğe bağlı olmalı.
  134. Tüm bunları yapmak
    zor görünüyor, biliyorum.

  135. Ancak inanıyorum ki Batı ülkelerinde
  136. anlatılmayı bekleyen böyle bir hikâye var.
  137. Son birkaç yıl içinde,
  138. birkaç farklı bilim dalına ait bulgularda
    ortak noktada inanılmaz bir birleşme var;
  139. psikoloji, antropoloji
    ve nörobilim ve evrimsel biyoloji.
  140. Hepsi bize harika bir şey söylüyor:
  141. İnsanların fedakârlığa dair
    devasa bir kapasitesi var.
  142. Elbette hepimizin içinde bir miktar
    bencillik ve açgözlülük var
  143. ama çoğu insanda,
    bunlar baskın değerler.
  144. Ayrıca üstün düzeyde
    ortak çalışabiliyoruz.
  145. Afrika savanlarından sağ çıktık,
  146. avcılarımızdan ve avlarımızdan çoğundan
    daha zayıf ve yavaş olduğumuz hâlde,
  147. karşılıklı yardımla
    harika bir yeti gösterdik
  148. ve bu ortak çalışma güdüsü
    doğal seçilim aracılığıyla
  149. akıllarımıza kazınmış durumda.
  150. Bunlar insan türüne ait
    en önemli ve merkezi gerçekler:
  151. inanılmaz fedakârlığımız
    ve ortak çalışmamız.
  152. Ancak bir şey korkunç şekilde ters gitti.

  153. Kargaşa her yeri etkisi altına aldı.
  154. (Gülme sesleri)

  155. İyi huylu doğamız
    bazı güçler tarafından engellendi

  156. ama bence bunların en güçlüsü
    kendi zamanımızın baskın siyasi anlatımı,
  157. bize aşırı bireysellik içinde
    ve birbirimizle rekabet içinde
  158. yaşamamızı söylüyor.
  159. Bizi birbirimizle savaşmaya itiyor,
    birbirimizden korkmaya ve güvensizliğe.
  160. Toplum konseptini yok ediyor.
  161. Hayatımızı yaşamaya değer kılmak adına
    sosyal bağları zayıflaştırıyor.
  162. Böyle bir vakum içinde de
  163. şiddetli, toleranssız güçler büyüyecektir.
  164. Biz fedakâr bir toplumuz
  165. ama psikopatlar tarafından yönetiliyoruz.
  166. (Alkışlar)

  167. Ancak böyle olmak zorunda değil.

  168. Gerçekten değil
  169. çünkü birliktelik ve aitlik için
    inanılmaz bir kapasitemiz var
  170. ve bu kapasiteyi kullanarak
  171. insanlığımızın o harika bileşenlerini
    yeniden hayata döndürebiliriz:
  172. fedakârlığımız ve ortak çalışma.
  173. Bir yok etme çabası olduğunda
    çok güçlü bir sivil hayat inşa edebiliriz,
  174. zengin bir katılım kültürüyle.
  175. Pazar ve devlet arasında kendimizi
    ezilmiş hissettiğimiz zaman
  176. hem insanlara hem de gezegene
    saygı duyan bir iktisat geliştirebiliriz.
  177. O göz ardı edilmiş küre çevresinde
    bu ekonomik modeli yaratabiliriz,
  178. yani ortak varlıklar.
  179. Ortak varlıklar pazar da değil devlet de.
    Kapitalizm de değil komünizm de.

  180. Üç ana elementten oluşuyor:
  181. Belli bir kaynak;
  182. o kaynağı idare eden belli bir topluluk
  183. ve topluluğun idare edebilmesi için
    kurallar ve müzakareler.
  184. Community Broadband veya
    topluluk enerji kooperatiflerini düşünün
  185. veya sebze meyve yetiştiriciliği için
    paylaşılan araziyi,
  186. Birleşik Krallık'ta buna tahsis diyoruz.
  187. Ortak varlık satılamaz,
    başkasına verilemez
  188. ve faydaları topluluğun üyeleri arasında
    eşit olarak paylaşılır.
  189. Göz ardı edildiğimiz
    ve istismar edildiğimiz zaman
  190. politikamızı hayata döndürebiliriz.
  191. Onu ellerine alan insanlardan
    demokrasiyi kurtarabiliriz.
  192. Yeni seçim kural
    ve yöntemleri kullanabiliriz,
  193. böylece finansal gücün bir daha asla
    demokratik gücü alt etmemesini sağlarız.
  194. (Alkışlar)

  195. Temsili demokrasi
    katılımlı demokrasi ile yürütülmeli,

  196. böylece kendi politik
    seçimlerimizi sadeleştirebiliriz
  197. ve o seçim mümkün olduğu kadar
    yerel düzeyde uygulanmalı.
  198. Bir şeye yerel olarak karar verilirse
    o şeye ulusal düzeyde karar kılınmamalı.
  199. Ben buna aitlik politikası diyorum.
  200. Bence bunun geniş çapta insanın

  201. hoşuna gitme potansiyeli var.
  202. Bunun sebebi de sol ve sağın paylaştığı
    o çok az değerin arasında
  203. aitlik ve topluluk olgusu var.
  204. Bunlara tanımlama şeklimiz
    biraz farklı olabilir
  205. ama en azından
    ortak bir dille yola koyuluyoruz.
  206. Hatta politikayı pek çok yönden
    bir aitlik arayışı olarak görebilirsiniz.
  207. Faşistler bile topluluk arayışında,
  208. korkutucu derecede
    homojen bir topluluk olsa da
  209. herkes aynı görünüyor
    ve aynı üniformayı giyiyor
  210. ve aynı sloganları söylüyorlar.
  211. Yaratmamız gereken şey
    köprülere dayalı bir topluluk,

  212. bağlanan gruplar değil.
  213. Bağlanan bir grup, homojen bir grubu
    bir araya getiriyor
  214. ama köprülü grup farklı gruplardan
    insanları bir araya getiriyor.
  215. Ben şu kanıdayım ki
  216. yeterince zengin ve canlı
    köprülü topluluklar yaratırsak
  217. insanların homojen bir topluluğun
    güvenliğine sığınma güdüsünü,
  218. birbirine dayanma güdüsünü
    ortadan kaldırabiliriz.
  219. Yani özetle...
  220. Yeni hikâyemiz şöyle olabilir.
  221. Kargaşa her yeri etkisi altına aldı!

  222. (Kahkahalar)

  223. Kudretli ve alçak güçler

  224. topluluk diye bir şey olmadığını söylüyor,
  225. hayattaki en büyük amacımızın
  226. sokak köpekleri gibi bir çöp tenekesi
    yüzünden kavga etmemiz olduğunu.
  227. Ama bu hikâyenin kahramanları biz,
  228. bu kargaşaya meydan okuyacağız.
  229. Zengin, katılımlı,
    cömert topluluklar inşa ederek
  230. o alçak güçlerle savaşacağız
  231. ve bunu yaparak da
  232. her yere yeniden uyum getireceğiz.
  233. (Alkışlar)

  234. Bu hikâye size doğru gelsin
    ya da gelmesin,

  235. umarım bir tanesine
    gerek olduğuna katılırsınız.
  236. Yeni bir restorasyon
    hikâyesine ihtiyacımız var,
  237. içinde bulunduğumuz karmaşadan
    çıkış yolu gösterecek,
  238. neden bunun içinde olduğumuzu ve nasıl
    çıkacağımızı bize söyleyecek bir hikâye.
  239. Ve doğru söylediğimiz takdirde bu hikâye,
  240. politik spektrum boyunca
    insanların aklına yer edecek.
  241. Bizim görevimiz daha iyi bir dünya için
    hikâyeye giden yolu ışıklandırmak.

  242. Teşekkürler.

  243. (Alkışlar)