YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Dutch subtitles

← Het nieuwe politieke verhaal dat alles kan veranderen

Get Embed Code
27 Languages

Showing Revision 14 created 08/29/2019 by Rik Delaet.

  1. Voel je je gevangen
  2. in een kapot economisch model?
  3. Een model dat de levende wereld vertrapt
  4. en de levens bedreigt
    van onze nakomelingen?
  5. Een model dat miljarden mensen uitsluit
  6. terwijl het een enkeling
    onvoorstelbaar rijk maakt?
  7. Dat ons opdeelt
    in winnaars en verliezers
  8. en dan de verliezers
    hun tegenslag verwijt?
  9. Welkom bij het neoliberalisme,
  10. de zombie-doctrine
    die nooit lijkt te sterven,
  11. hoezeer ze ook in diskrediet is gebracht.
  12. Nu had je kunnen denken
    dat de financiële crisis van 2008
  13. het neoliberalisme
    zou hebben doen ineenstorten.
  14. Ze had toch de centrale
    kenmerken ervan blootgelegd,
  15. namelijk het dereguleren van
    het zakenleven en de financiële wereld,
  16. de afbraak van sociale buffers,
  17. en het stimuleren van
    extreme onderlinge concurrentie.
  18. Een ieder zag nu zijn gebreken.
  19. Intellectueel ging het
    ook inderdaad onderuit.
  20. Maar toch domineert het ons leven.
  21. Waarom?
  22. Ik denk dat we nog
    geen nieuw verhaal vonden
  23. om het te vervangen.
  24. Met verhalen navigeren we de wereld.
  25. Ze stellen ons in staat
  26. complexe en tegenstrijdige
    signalen te interpreteren.
  27. Als we de zin van iets willen snappen,
  28. zoeken we geen wetenschappelijke uitleg,
  29. maar wel trouw aan een verhaal.
  30. Weerspiegelt wat we horen
  31. de manier waarop wij verwachten
    dat de mens en de wereld zich gedragen?
  32. Is het samenhangend?
  33. Gaat het vooruit
  34. zoals een verhaal moet vooruitgaan?
  35. We zijn wezens van het verhaal
  36. en een reeks feiten en cijfers,
    hoe belangrijk die ook zijn --
  37. ik ben een empirist,
    ik geloof in feiten en cijfers --
  38. maar feiten en cijfers staan machteloos
    tegenover een overtuigend verhaal.
  39. Het enige dat een verhaal kan vervangen...
  40. ... is een verhaal.
  41. Je kunt iemands verhaal niet wegnemen
  42. zonder hen een nieuw verhaal te geven.
  43. Het zijn niet de verhalen in het algemeen
    die ons aanspreken,
  44. maar wel bepaalde narratieve structuren.
  45. Er zijn een aantal basisplots
    die we opnieuw en opnieuw gebruiken,
  46. en in de politiek
    is er een fundamenteel plot
  47. dat enorm krachtig blijkt te zijn.
  48. Ik noem dat ‘het restauratieverhaal’.
  49. Het gaat als volgt.
  50. Onheil in het land!
  51. Veroorzaakt door machtige, snode krachten
  52. tegen de belangen van de mensheid.
  53. Maar de held zal in opstand komen
    tegen deze wanorde,
  54. die machtige krachten bevechten,
  55. hen tegen de verwachtingen in
    ten val te brengen
  56. en de harmonie in het land herstellen.
  57. Je hebt dit verhaal eerder gehoord.
  58. Het is het verhaal uit de Bijbel.
  59. Het is het ‘Harry Potter’-verhaal.
  60. Het is het ‘Lord of the Rings’-verhaal.
  61. Het is het ‘Narnia’-verhaal.
  62. Maar het is ook het verhaal
  63. van bijna elke politieke
    en religieuze transformatie
  64. van de voorbije millennia.
  65. In feite kun je zelfs beweren
  66. dat zonder een krachtig
    nieuw restauratieverhaal
  67. een politieke en religieuze transformatie
    wellicht onmogelijk is.
  68. Zo belangrijk is het.
  69. Nadat de laissez-faire-economie
    tot de Grote Depressie leidde,
  70. schreef John Maynard Keynes
    een nieuwe economie uit.
  71. Hij vertelde een restauratieverhaal,
  72. en het ging ongeveer als volgt.
  73. Onheil in het land!
  74. (Gelach)
  75. Veroorzaakt door de krachtige en snode
    krachten van de economische elite
  76. die beslag legde
    op de rijkdom van de wereld.
  77. Maar de held van het verhaal,
  78. de helpende staat, gesteund
    door de arbeiders en de middenklasse,
  79. zal die wanorde aanvechten.
  80. Ze zullen deze macht bestrijden
    door een herverdeling van rijkdom,
  81. door het besteden
    van publiek geld aan publieke goederen
  82. inkomsten en banen creëren,
  83. en de harmonie in het land herstellen.
  84. Zoals bij alle goede restauratieverhalen,
  85. vond dit weerklank
    door het hele politieke spectrum.
  86. Democraten en republikeinen,
    labour en conservatieven,
  87. links en rechts werden allen
    in grote lijnen keynesiaans.
  88. Maar toen het keynesianisme
    in de problemen geraakte
  89. in de jaren zeventig,
  90. kwamen neoliberalen, mensen zoals
    Friedrich Hayek en Milton Friedman,
  91. op de proppen met
    hun nieuwe restauratieverhaal,
  92. en het ging ongeveer als volgt.
  93. Je raadt nooit wat er gaat komen.
  94. (Gelach)
  95. Onheil in het land!
  96. Veroorzaakt door de machtige
    en snode krachten
  97. van de almachtige staat,
  98. wiens collectiviseringsneigingen
  99. vrijheid, individualisme
    en kansen onderdrukken.
  100. Maar de held van het verhaal,
    de ondernemer,
  101. zal deze machtige krachten bevechten,
  102. de staat ontmantelen
  103. en door het creëren van
    rijkdom en kansen,
  104. de harmonie herstellen in het land.
  105. En ook dat verhaal resoneerde
    het hele politieke spectrum.
  106. Republikeinen en democraten,
    conservatieven en labour,
  107. werden allen in grote lijnen neoliberalen.
  108. Tegengestelde verhalen
  109. met een identieke verhaalstructuur.
  110. Dan, in 2008,
  111. viel het neoliberale verhaal uit elkaar,
  112. en kwamen de tegenstanders
    naar voren met ...
  113. ... niets.
  114. Geen nieuw restauratieverhaal!
  115. Het beste wat ze te bieden hadden
    was een afgezwakt neoliberalisme
  116. of een opgewarmd keynesianisme.
  117. En daarom zitten we vast.
  118. Zonder nieuw verhaal
  119. zitten we met het oude, mislukte verhaal
  120. dat maar blijft falen.
  121. We vervallen tot wanhoop
  122. wanneer onze verbeelding tekortschiet.
  123. Zonder verhaal dat het heden verklaart
  124. en de toekomst beschrijft,
  125. verdampt de hoop.
  126. Politieke mislukking is in de grond
  127. een mislukking van de verbeelding.
  128. Zonder restauratieverhaal
  129. dat ons vertelt waarheen,
  130. gaat er niets veranderen.
  131. Maar met zo'n restauratieverhaal
  132. kan bijna alles veranderen.
  133. Het verhaal dat wij moeten vertellen
  134. is een verhaal dat zoveel mogelijk
    mensen zal aanspreken,
  135. over de politieke breuklijnen heen.
  136. Het moet resoneren
    met diepe behoeften en verlangens.
  137. Het moet eenvoudig en begrijpelijk zijn
  138. en in de realiteit geworteld.
  139. Ik geef toe dat dit een hele opgave lijkt.
  140. Maar ik geloof dat in de westerse landen
  141. een verhaal als dit erop wacht
  142. om verteld te worden.
  143. In de afgelopen jaren
  144. is er al een fascinerende
    convergentie van bevindingen
  145. in verschillende wetenschappen,
  146. in de psychologie, de antropologie,
  147. de neurowetenschappen
    en de evolutionaire biologie,
  148. en die vertellen ons iets nogal geweldigs:
  149. dat menselijke wezens
    een enorme gave voor altruïsme hebben.
  150. Zeker, we hebben allemaal
    een beetje egoïsme en hebzucht in ons,
  151. maar bij de meeste mensen
    zijn dat niet onze dominante waarden.
  152. En we blijken ook buitengewoon
    te kunnen samenwerken.
  153. We overleefden de Afrikaanse savannes
  154. ondanks het feit dat we
    zwakker en langzamer waren
  155. dan onze roofdieren
    en de meeste van onze prooien,
  156. door een verbazingwekkend vermogen
    tot wederzijdse hulp,
  157. en die drang om samen te werken
    zit in onze geest geëtst
  158. door de natuurlijke selectie.
  159. Dit zijn de centrale,
    cruciale feiten over de mensheid:
  160. ons geweldige altruïsme en samenwerking.
  161. Maar er is iets vreselijk misgegaan.
  162. Onheil in het land!
  163. (Gelach)
  164. Onze goede natuur is gedwarsboomd
    door verschillende krachten,
  165. maar ik denk dat de meest krachtige ervan
    het dominante politieke verhaal
  166. van onze tijd is,
  167. dat ons vertelt dat we moeten leven
    in extreem individualisme
  168. en concurrentie met elkaar.
  169. Het dwingt ons om elkaar te bevechten,
    te vrezen en te wantrouwen.
  170. Het versplintert de samenleving.
  171. Het verzwakt de sociale banden
    die ons leven de moeite waard maken.
  172. En in dat vacuüm
  173. groeien deze gewelddadige,
    intolerante krachten.
  174. We zijn een maatschappij van altruïsten,
  175. maar worden geregeerd door psychopaten.
  176. (Applaus)
  177. Maar het hoeft niet zo te zijn.
  178. Echt niet,
  179. want we hebben een ongelooflijk vermogen
  180. tot saamhorigheid en verbondenheid
  181. en met een beroep op die hoedanigheid
  182. kunnen we die fantastische onderdelen
    van onze menselijkheid herstellen:
  183. ons altruïsme en onze samenwerking.
  184. Waar er versplintering is, kunnen we
    een bloeiend burgerlijk leven opbouwen
  185. met een rijke participatieve cultuur.
  186. Waar we geprangd zitten
    tussen markt en staat,
  187. kunnen we een economie bouwen
    die zowel mens als planeet respecteert.
  188. We kunnen deze economie creëren
    rond dat grote verwaarloosde gebied:
  189. de commons.
  190. De commons is noch markt, noch staat,
    noch kapitalisme, noch communisme,
  191. maar het bestaat uit drie hoofdelementen:
  192. een bepaalde hulpbron,
  193. een bepaalde gemeenschap
    die deze hulpbron beheert
  194. en de regels en onderhandelingen
  195. die de gemeenschap ontwikkelt
    om ze te beheren.
  196. Denk aan de breedbandgemeenschap
    of de gemeenschap van energiecoöperanten
  197. of de gedeelde grond
    voor de teelt van groenten en fruit
  198. die we kennen als volkstuinen.
  199. Een common kan niet worden verkocht,
    kan niet worden weggegeven,
  200. en de voordelen ervan
    worden gelijkelijk gedeeld
  201. onder de leden van de gemeenschap.
  202. Waar we werden genegeerd en geëxploiteerd,
  203. kunnen we nu onze politiek doen herleven.
  204. We kunnen de democratie heroveren
    van de mensen die ze ons afnamen.
  205. We kunnen nieuwe regels en methoden
    van verkiezingen gaan gebruiken
  206. om ervoor te zorgen dat financiële macht
    democratische macht nooit meer overtroeft.
  207. (Applaus)
  208. Representatieve democratie
  209. moet worden getemperd
    door de participerende democratie
  210. zodat we onze politieke keuzes
    kunnen verfijnen,
  211. en die keuze moet zoveel mogelijk
    op lokaal niveau worden betracht.
  212. Als er iets plaatselijk
    kan worden besloten,
  213. moet het niet nationaal worden bepaald.
  214. Ik noem dit geheel
    de politiek van verbondenheid.
  215. Ik denk dat dit de potentie heeft
  216. om een breed scala van mensen
    aan te spreken,
  217. en de reden hiervoor is
    dat een van de weinige waarden
  218. die zowel links als rechts delen
  219. verbondenheid en gemeenschap zijn.
  220. Ze verstaan er elk
    ietwat andere dingen onder,
  221. maar in ieder geval beginnen we
    met wat gemeenschappelijke taal.
  222. In feite kan je veel politiek zien
    als een poging ergens bij te horen.
  223. Zelfs fascisten zoeken gemeenschap,
  224. zij het een beangstigend
    homogene gemeenschap
  225. waar iedereen er hetzelfde uitziet,
    hetzelfde uniform draagt
  226. en dezelfde slogans zingt.
  227. Wat we moeten creëren is een gemeenschap
    op basis van overbruggende netwerken,
  228. geen netwerken binnen de groep.
  229. Een netwerk binnen de groep brengt mensen
    uit een homogene groep samen,
  230. terwijl een overbruggend netwerk mensen
    uit verschillende groepen samenbrengt.
  231. En mijn overtuiging is
  232. dat als we voldoend rijke en levendige
    overbruggende gemeenschappen creëren,
  233. we de drang van mensen kunnen dwarsbomen
    om zich in te graven in de veiligheid
  234. van een homogene verbindende gemeenschap
  235. die zich verdedigt tegen 'de ander'.
  236. Kort gezegd
  237. zou ons nieuwe verhaal
    iets als dit kunnen worden.
  238. Onheil in het land!
  239. (Gelach)
  240. Veroorzaakt door de krachtige
    en snode krachten
  241. van mensen die zeggen dat zoiets
    als een samenleving niet bestaat,
  242. die ons vertellen dat
    ons hoogste doel in het leven
  243. is om te vechten als zwerfhonden
    over een vuilnisbak.
  244. Maar wij, de helden van het verhaal,
  245. komen in opstand tegen dit onheil.
  246. We zullen die snode krachten bestrijden
    door het bouwen van rijke, boeiende,
  247. inclusieve en gulle gemeenschappen,
  248. en daarmee de harmonie
    herstellen in het land.
  249. (Applaus)
  250. Of je dit nu al dan niet
    het juiste verhaal vindt,
  251. hoop ik dat je het ermee eens bent
    dat we er een nodig hebben.
  252. We hebben een nieuw
    restauratieverhaal nodig,
  253. dat ons moet leiden
    uit de puinhoop waar we in zitten,
  254. dat ons vertelt waarom we
    in die puinhoop zitten
  255. en ons vertelt hoe eruit te geraken.
  256. Als we dat verhaal goed vertellen,
  257. zal het de hoofden infecteren
    over het hele politieke spectrum.
  258. Onze taak is het
    om het verhaal te vertellen
  259. dat het pad voorlicht
    naar een betere wereld.
  260. Dank je.
  261. (Applaus)