Return to Video

Dlaczego trzeba przeczytać "Mistrza i Małgorzatę?" - Alex Gendler

  • 0:08 - 0:11
    Diabeł przybył do miasta.
  • 0:11 - 0:15
    Bez obaw, chce tylko zorganizować
    pokaz magicznych sztuczek.
  • 0:15 - 0:20
    Ten absurd jest podstawą fabuły
    arcydzieła Michała Bułhakowa
  • 0:20 - 0:22
    zatytułowanego "Mistrz i Małgorzata".
  • 0:22 - 0:25
    Powieść napisana w Moskwie w latach 30.
  • 0:25 - 0:27
    to surrealistyczna mieszanka
    satyry politycznej,
  • 0:27 - 0:31
    fikcji historycznej
    i mistycyzmu okultyzmu,
  • 0:31 - 0:35
    która jest jedną z najwspanialszych
    powieści XX wieku...
  • 0:35 - 0:37
    i jedną z najdziwniejszych.
  • 0:37 - 0:42
    Akcja zaczyna się, kiedy spotkanie dwóch
    członków moskiewskiej elity literackiej
  • 0:42 - 0:45
    zakłóca dziwny jegomość imieniem Woland,
  • 0:45 - 0:48
    podający się za uczonego z zagranicy
  • 0:48 - 0:51
    zaproszonego, aby udzielić
    wykładu o czarnej magii.
  • 0:51 - 0:55
    Kiedy nieznajomy angażuje dwóch
    towarzyszy w filozoficzną dyskusję
  • 0:55 - 0:58
    i dokładnie przewiduje ich losy,
  • 0:58 - 1:02
    czytelnik nagle zostaje
    przeniesiony do Jerozolimy w I wieku.
  • 1:02 - 1:04
    Tam udręczony Poncjusz Piłat
  • 1:04 - 1:09
    niechętnie skazuje
    Jezusa z Nazaretu na śmierć.
  • 1:09 - 1:11
    Narracja skacze między
    tymi dwoma miejscami.
  • 1:11 - 1:16
    Woland i jego świta:
    Asasello, Korowiow, Hella
  • 1:16 - 1:19
    i ogromny kot Behemot
  • 1:19 - 1:21
    posiadają zadziwiające magiczne moce.
  • 1:21 - 1:24
    Używają ich do wystawienia pokazu,
  • 1:24 - 1:27
    pozostawiając za sobą
    spustoszenie i zamęt.
  • 1:28 - 1:33
    Demoniczne intrygi to nie jedyne źródło
    czarnego humoru w powieści,
  • 1:33 - 1:36
    ale też tło, w jakim się pojawiają.
  • 1:36 - 1:40
    Powieść Bułhakowa dzieje się tam,
    gdzie została napisana,
  • 1:40 - 1:43
    czyli w ZSRR u szczytu okresu stalinizmu.
  • 1:43 - 1:47
    Artyści tworzyli tam pod ścisłą cenzurą,
  • 1:47 - 1:50
    byli narażeni na więzienie,
    wygnanie lub stracenie,
  • 1:50 - 1:54
    jeśli uznano, że podważają
    ideologię państwa.
  • 1:54 - 1:56
    Nawet po zaakceptowaniu, ich praca,
  • 1:56 - 1:58
    mieszkanie, podróże i wszystko inne
  • 1:58 - 2:01
    było kontrolowane przez
    skomplikowaną biurokrację.
  • 2:01 - 2:07
    W powieści Woland manipuluje
    systemem i strukturą rzeczywistości,
  • 2:07 - 2:09
    co ma zabawne skutki.
  • 2:09 - 2:13
    Głowy są oddzielane od ciał,
    a z nieba spadają pieniądze.
  • 2:13 - 2:16
    Moskwianie są tym mało
    zainteresowani i skupieni na sobie.
  • 2:16 - 2:19
    To obrazuje, jak społeczeństwo sowieckie
  • 2:19 - 2:22
    wbrew ideałom pielęgnowało
    chciwość i cynizm.
  • 2:22 - 2:26
    Rzeczowa narracja celowo przeplata
  • 2:26 - 2:28
    nadnaturalne wydarzenia
  • 2:28 - 2:32
    z codziennymi absurdami sowieckiego życia.
  • 2:32 - 2:36
    Jak Bułhakow zdołał opublikować
    tak przewrotną powieść
  • 2:36 - 2:38
    w czasach reżimu?
  • 2:38 - 2:40
    Cóż, nie udało mu się.
  • 2:40 - 2:43
    Pracował nad "Mistrzem i Małgorzatą"
    przez ponad 10 lat.
  • 2:43 - 2:45
    Podczas gdy osobista przychylność Stalina
  • 2:45 - 2:49
    chroniła go przed ciężkimi
    prześladowaniami,
  • 2:49 - 2:52
    wiele jego sztuk i utworów
    nie zostało opublikowanych.
  • 2:52 - 2:55
    Był bezpieczny, ale skutecznie uciszony.
  • 2:55 - 2:58
    Do śmierci autora w 1940 roku
  • 2:58 - 3:00
    rękopis pozostał nieopublikowany.
  • 3:00 - 3:04
    Ocenzurowaną wersję wydano w latach 60.,
  • 3:04 - 3:06
    ale kopie nie skróconego oryginału
  • 3:06 - 3:09
    wciąż krążyły wśród podziemnych
    kręgów literackich.
  • 3:09 - 3:13
    Całość opublikowano dopiero w 1973 roku,
  • 3:13 - 3:16
    ponad 30 lat po napisaniu.
  • 3:16 - 3:20
    Frustracja Bułhakowa
    i doświadczenia z cenzurą
  • 3:20 - 3:23
    pozostawiły autobiograficzną nutę
    w drugiej części powieści,
  • 3:23 - 3:26
    kiedy to zostaje wprowadzony
    tytułowy bohater.
  • 3:26 - 3:30
    Mistrz to bezimienny autor
    pracujący latami nad powieścią,
  • 3:30 - 3:34
    który pali rękopis
    po odrzuceniu go przez wydawcę,
  • 3:34 - 3:37
    tak jak Bułhakow robił ze swoimi pracami.
  • 3:37 - 3:41
    Prawdziwą główną bohaterką
    jest ukochana Mistrza - Małgorzata.
  • 3:41 - 3:45
    Jej oddanie porzuconemu marzeniu
    ukochanego ma dziwny związek
  • 3:45 - 3:48
    z działaniami diabolicznej kompanii
  • 3:48 - 3:52
    i prowadzi opowieść
    do surrealistycznego zakończenia.
  • 3:52 - 3:55
    Mimo czarnego humoru i złożonej budowy,
  • 3:55 - 4:02
    "Mistrz i Małgorzata" jest refleksją
    nad sztuką, miłością i wybawieniem,
  • 4:02 - 4:05
    które nigdy nie giną wśród cynizmu.
  • 4:05 - 4:10
    Długo odwlekana publikacja i przetrwanie
    powieści mimo przeciwności losu
  • 4:10 - 4:13
    jest potwierdzeniem słów
    Wolanda skierowanych do Mistrza:
  • 4:14 - 4:17
    "rękopisy nie płoną".
Title:
Dlaczego trzeba przeczytać "Mistrza i Małgorzatę?" - Alex Gendler
Speaker:
Alex Gendler
Description:

Zobacz całą lekcję: https://ed.ted.com/lessons/why-should-you-read-the-master-and-margarita-alex-gendler

Diabeł przybył do miasta. Bez obaw, chce tylko zorganizować pokaz magicznych sztuczek. Ten absurd jest podstawą fabuły arcydzieła Michała Bułhakowa zatytułowanego "Mistrz i Małgorzata". To mieszanka satyry politycznej, fikcji historycznej i mistycyzmu okultyzmu, która została jedną
z najwspanialszych powieści XX wieku... i jedną z najdziwniejszych. Alex Gendler opowiada o tym przewrotnym dziele literackim.

Lekcja: Alex Gendler, reżyseria: Adriatica Animation.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TED-Ed
Duration:
04:12

Polish subtitles

Revisions