Return to Video

New Yorker'ın ikonik kapaklarının ardındaki hikâyeler

  • 0:01 - 0:03
    24 yıl önce
  • 0:03 - 0:06
    The New Yorker'a sanat editörü
    olarak getirilme sebebim,
  • 0:06 - 0:15
    o zamana kadar bir şekilde kalıplaşmış
    olan çalışmalarını yenilemek,
  • 0:15 - 0:18
    yeni sanatçıları dâhil etmek
  • 0:18 - 0:24
    ve dergiyi hayal âleminden çıkartıp
    zamanımıza uygun hâle getirmekti.
  • 0:25 - 0:27
    Bu iş tam bana göreydi
  • 0:27 - 0:31
    çünkü her gün gördüğümüz
    yüzlerce görsel arasından
  • 0:33 - 0:38
    basit bir çizimin bu kadar dikkat çekmesi
    beni her zaman çok etkilemiştir.
  • 0:39 - 0:41
    Bir anı nasıl yakalayabildiği,
  • 0:41 - 0:46
    bir sosyal trendi ya da karmaşık bir olayı
    çok fazla kelime kullanmadan
  • 0:46 - 0:51
    nasıl belirginleştirebildiği
  • 0:51 - 0:55
    ve onu özüne indirgeyerek
    bir karikatüre çevirmesi.
  • 0:56 - 0:58
    Kütüphaneye gitmiştim
  • 0:58 - 1:04
    ve 1925'te Rea Irvin tarafından çizilen
    ilk dergi kapağına baktım --
  • 1:04 - 1:08
    zarif bir adamın tek camlı gözlüğüyle
    kelebeğe bakması
  • 1:09 - 1:12
    ve biz ona Eustce Tilley diyoruz.
  • 1:12 - 1:21
    Dergi, derin araştırma ve raporlarıyla
    bilinir hâle geldikçe
  • 1:22 - 1:25
    mizahın bir kısmının da
    kaybolduğunu fark ettim.
  • 1:25 - 1:29
    Çünkü şimdi Eustace Tilley
    kibirli bir adam gibi görülüyordu
  • 1:29 - 1:36
    ama aslında, 1925'te
    Rea Irvin bu görseli ilk çizdiğinde
  • 1:36 - 1:41
    zamanın gençliğini eğlendirme amacıyla
    bir mizah dergisini için tasarlamıştı,
  • 1:41 - 1:44
    1920'lerin Batı kültürü için.
  • 1:44 - 1:54
    Kütüphanede, gerçekten Büyük Buhran'dan
    zamanın ruhunu yakalayan resimler buldum.
  • 1:54 - 1:58
    Bize sadece insanların nasıl giyindiğini
  • 1:58 - 2:00
    veya arabalarının modellerini değil
  • 2:00 - 2:05
    onları güldüren şeyleri
    ve önyargılarını da gösterdi.
  • 2:05 - 2:12
    Gerçekten de 30'lı yıllarda
    yaşıyor olmanın hissini yaratmıştı.
  • 2:12 - 2:15
    Bu yüzden modern sanatçıları çağırdım,
  • 2:15 - 2:18
    mesela aramızda olan Adrian Tomine.
  • 2:18 - 2:23
    Sık sık öykücüleri, karikatüristleri,
    çocuk kitabı yazarlarını çağırırım
  • 2:23 - 2:26
    ve onlara konular veririm,
  • 2:27 - 2:31
    metroda olmak nasıl bir duygu
    ya da Sevgililer Günü gibi.
  • 2:31 - 2:33
    Onlar da bana skeçler gönderir.
  • 2:33 - 2:41
    Skeçler editör David Remnic
    tarafından onaylanınca iş tamamlanır.
  • 2:41 - 2:49
    Bu görsellerin size ne düşüneceğinizi
    söylemiyor olmasını da çok seviyorum.
  • 2:49 - 2:51
    Sizi gerçekten düşündürtüyorlar
  • 2:51 - 2:56
    çünkü sanatçı bunu yansıtıyor --
  • 2:56 - 2:59
    neredeyse bir yap-boz;
    sanatçı noktaları çiziyor
  • 2:59 - 3:02
    ve sen, okuyucu olarak
    resmi tamamlamak zorundasın.
  • 3:02 - 3:09
    Öyleyse Anita Kunz'un solundaki görüntüyle
    veya Tomer Hanuka'nın sağındakini alıp
  • 3:09 - 3:12
    farklılıkları fark etmek zorundasın.
  • 3:13 - 3:24
    Bu öyle bir şey ki bu parçaların
    okuyucuyla nasıl bütünleştiğini
  • 3:24 - 3:30
    görsellerin anı yakalayarak
    basmakalıplarla nasıl oynadığını görmek
  • 3:30 - 3:32
    gerçekten heyecan verici.
  • 3:32 - 3:38
    Görseli anladığınızda aklınızdaki
    basmakalıp tip yeniden düzenleniyor.
  • 3:38 - 3:41
    Ancak görsellerin bunu insanlara
    gösterme zorunluluğu yok,
  • 3:41 - 3:43
    bazen bu bir his de olabilir.
  • 3:43 - 3:48
    11 Eylül'den hemen sonra
    diğer herkes gibi
  • 3:49 - 3:55
    yaşadıklarımızla tam olarak
    nasıl başa çıkabileceğimizi bilemiyordum.
  • 3:55 - 4:01
    Ve hiçbir görselin
    bu anı yansıtamayacağını düşündüm,
  • 4:01 - 4:05
    sadece yeni bir tarzda
    siyah bir kapak yapmak istedim,
  • 4:05 - 4:09
    Karikatürist eşim
    Art Spiegelman'la konuştum
  • 4:09 - 4:13
    ve ona bu düşüncemden bahsettim,
  • 4:13 - 4:15
    O da ''madem siyah bir kapak
    yapacaksın,
  • 4:15 - 4:19
    neden ikiz kulelerin bir silüetini
    yapmıyorsun?'' dedi,
  • 4:19 - 4:21
    ''Siyah üstüne siyah.''
  • 4:21 - 4:22
    bunu çizmek için oturdum
  • 4:22 - 4:26
    gördüğüm an bir titreme geldi
  • 4:26 - 4:32
    ve fark ettim ki
    bir görsel yapmayı reddederek
  • 4:32 - 4:41
    kayıp, yokluk ve yas tutmayı anlatan
    bir görsel seçmenin yolunu bulmuştuk.
  • 4:42 - 4:46
    Bu süreçte öğrendiğim çok değerli şey;
  • 4:46 - 4:55
    çok şey anlatan görsellerin pek çoğu
    bunu en sade araçlarla yapıyor.
  • 4:56 - 4:59
    Basit bir görsel çok şey anlatabilir.
  • 4:59 - 5:03
    Barack Obama'nın seçilmesinin
    hemen ardından yayınladığımız
  • 5:03 - 5:07
    Bob Staake'in yaptığı görsel
  • 5:08 - 5:11
    ve o tarihi anı yakaladık.
  • 5:11 - 5:14
    Ancak bunu planlayamıyoruz,
  • 5:14 - 5:15
    bunu yapabilmek için
  • 5:15 - 5:23
    bunlar yaşanırken hissettiklerimizi
    ressamın da tecrübe etmesi lazım.
  • 5:23 - 5:27
    Kasım 2016'da
  • 5:27 - 5:33
    geçen yıl seçim esnasında
    yayınlayabildiğimiz tek görsel buydu,
  • 5:33 - 5:37
    herkesin oy verdiği hafta
    raflarda bu vardı.
  • 5:37 - 5:38
    (Kahkahalar)
  • 5:38 - 5:41
    Çünkü sonuçlar ilan edildiğinde
  • 5:41 - 5:42
    (Kahkahalar)
  • 5:42 - 5:45
    birilerinin böyle
    hissedeceğini biliyorduk.
  • 5:46 - 5:49
    Sonucu öğrendiğimizde de
  • 5:51 - 5:52
    bir kayıptaydık,
  • 5:52 - 6:02
    Bob Staake tarafından gönderilen
    bu görsel de gerçekten çok ses getirdi.
  • 6:02 - 6:10
    Yine söyleyeyim, devamında ne olacağını
    bir türlü kestiremiyoruz
  • 6:10 - 6:13
    ama burada nasıl ilerleyeceğimizi
    hiç bilmiyor gibiydik
  • 6:13 - 6:14
    ama ilerledik
  • 6:14 - 6:20
    ve işte Donald Trump'ın seçilmesi sonrası
  • 6:20 - 6:25
    Tüm ABD'de Kadın Yürüyüşü varken
    yayınladığımız görsel.
  • 6:26 - 6:28
    Bu 24 yıl boyunca,
  • 6:28 - 6:33
    her hafta 1.000'in üzerinde görselin
    hayata geçişini izledim,
  • 6:33 - 6:35
    kendime en çok hangisini
    sevdiğimi sordum
  • 6:35 - 6:37
    ama seçemiyorum
  • 6:37 - 6:44
    çünkü her bir görselin birbirinden
    bu kadar farklı olmasından gururlanıyorum.
  • 6:44 - 6:51
    Bunu da ressamlarımızın
    yetenek ve çeşitliliğine borçluyuz.
  • 6:52 - 6:55
    Şimdi de Rusya bizi sahiplenmiş görünüyor,
  • 6:55 - 6:56
    o yüzden --
  • 6:57 - 6:58
    (Kahkahalar)
  • 6:58 - 7:00
    Barry Blitt'ten bir çalışma sonucunda
  • 7:00 - 7:06
    Eustace artık
    Eustace Vladimirovich Tilley oldu.
  • 7:06 - 7:12
    Bu kelebek de kanat çırpan
    şaşırmış bir Donald Trump'ın ta kendisi.
  • 7:12 - 7:16
    Kelebek etkisini nasıl kontrol altına
    alacağını anlamaya çalışıyor
  • 7:16 - 7:23
    ve 1925'te Rae Irvin tarafından yapılan
    ünlü logo Kiril Alfabesinde yazılmış.
  • 7:24 - 7:30
    Bana bu görselin yaşattığı heyecan
    öyle bir şey ki...
  • 7:32 - 7:37
    Basın özgürlüğünün demokrasi için
    çok önemli olduğunu biliyorsunuz.
  • 7:37 - 7:40
    Olağanüstüden komediye kadar
  • 7:40 - 7:47
    ellerinde yalnızca hint mürekkebi,
    suluboya olan ressamların,
  • 7:48 - 7:53
    o anları eşsiz bir şekilde yakalayıp
  • 7:53 - 7:59
    kültürel diyaloğa
    aktardıklarını görebiliyoruz.
  • 7:59 - 8:04
    Bu yeti onları o kültürün
    merkezine yerleştiriyor
  • 8:04 - 8:06
    ve bence olmaları gereken yer de
    tam olarak orası.
  • 8:07 - 8:10
    Çünkü ihtiyacımız olan asıl şey
    iyi bir karikatür.
  • 8:10 - 8:12
    Teşekkür ederim.
  • 8:12 - 8:16
    (Alkışlar)
Title:
New Yorker'ın ikonik kapaklarının ardındaki hikâyeler
Speaker:
Françoise Mouly
Description:

New Yorker dergisinin görsel yönetmeni Françoise Mouly ile tanışın. 11 Eylül saldırısından bir hafta sonra siyah üstüne siyah ikiz kulelerin tasvirinden şimdiki haline ve derginin Rusya'dan etkilenen zarif karikatürü Eustace Tilly'ye kadar son 24 yıldır, o ünlü dergi kapağında ne göründüğüne karar verilmesine yardımcı oldu. Mouly, basit bir çizimin her gün gürdüğümüz yüzlerce görsel arasından nasıl sıyrılıp özel bir anın his ve duygusal etkisini yansıtabildiğini anlatıyor.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
08:29

Turkish subtitles

Revisions