Polish subtitles

← Historie kultowych okładek New Yorkera

Get Embed Code
29 Languages

Showing Revision 12 created Today by Rysia Wand.

  1. Dwadzieścia cztery lata temu
  2. zaczęłam pracę w New Yorkerze
  3. jako redaktor działu sztuki,
  4. żeby wprowadzić powiew świeżości
  5. do instytucji, która już wówczas
    uchodziła za nieco zardzewiałą,
  6. i wypromować nowych artystów tak,
  7. żeby magazyn zszedł z piedestału
  8. i poszedł z duchem czasu.
  9. Było to dla mnie odpowiednie zadanie,
  10. bo zawsze mnie fascynowało,
  11. jak jeden obraz, prosty rysunek,
  12. może przebić się przez tysiące innych,
    które codziennie widzimy.
  13. Jak potrafi uchwycić moment,
  14. wyjaśnić społeczne tendencje
    czy złożone wydarzenie
  15. lepiej niż wiele słów,
  16. wyciągnąć z nich esencję
    i zamienić w karykaturę.
  17. Odwiedziłam bibliotekę,

  18. żeby obejrzeć pierwszą okładkę
    narysowaną w 1925 roku przez Rea Irvina.
  19. Jest na niej elegancik
    lustrujący motyla przez monokl.
  20. Nazywamy go Eustace Tilly.
  21. Zaobserwowałam, że w miarę
    jak magazyn stawał się znany
  22. ze swoich wnikliwych dociekań
    i długich reportaży,
  23. część poczucia humoru się zatraciła,
  24. bo Eustace'a Tilleya
    zaczęto kojarzyć z wyniosłością.
  25. Jednak w roku 1925
  26. Rea Irvin namalował ten obrazek
  27. dla magazynu humorystycznego,
  28. żeby rozbawić ówczesną młodzież
  29. z szalonych lat dwudziestych.
  30. W tej właśnie bibliotece
  31. znalazłam ilustracje,
    które naprawdę uchwyciły ducha
  32. Wielkiej Depresji.
  33. Pokazywały nie tylko ubrania ludzi
  34. lub ich samochody,
  35. ale również co ich śmieszyło
  36. i jakie mieli uprzedzenia.
  37. Pozwalały naprawdę zrozumieć,
  38. jak żyło się w latach trzydziestych.
  39. Dlatego zaprosiłam do współpracy
    współczesnych artystów,
  40. takich jak Adrian Tomine.

  41. Często zapraszam artystów narracyjnych,
  42. rysowników, autorów książek dla dzieci,
  43. i daję im motywy przewodnie,
  44. takie jak, na przykład, podróż metrem
  45. lub walentynki,
  46. a oni przysyłają mi szkice.
  47. Kiedy szkice są zaakceptowane
    przez redaktora,
  48. Davida Remnicka,
  49. można zacząć rysować.
  50. Uwielbiam to,
  51. że te rysunki nie mówią nam, co myśleć.
  52. Za to zmuszają do myślenia,
  53. bo artysta w zasadzie...
  54. tworzy jakby układankę.
  55. Artysta rysuje kropki
  56. a my, czytelnicy, musimy
    stworzyć pełny obraz.
  57. Żeby zrozumieć ten rysunek
    po lewej, autorstwa Anity Kunz,
  58. i ten po prawej Tomera Hanuka,
  59. trzeba je porównać i zauważyć różnice.
  60. Obserwowanie tego procesu...
  61. jest naprawdę ekscytujące.
  62. Obserwowanie, jak angażują czytelnika,
  63. jak ilustracje wychwytują,
  64. jak bawią się stereotypami.
  65. A kiedy zaczynamy je rozumieć,
  66. istniejące uprzedzenia ulegają zmianie.
  67. Rysunki nie muszą pokazywać tylko ludzi,
  68. czasem mogą przedstawiać emocję.

  69. Zaraz po 11 września
  70. byłam w punkcie,
  71. zresztą jak każdy,
  72. gdzie nie do końca wiedziałam,
    jak sobie poradzić
  73. i czułam, że żaden obraz
    nie może uchwycić tej chwili.
  74. Chciałam zrobić czarną okładkę,
  75. tak jakby nie było żadnej okładki.
  76. Rozmawiałam z mężem,
    rysownikiem Artem Spiegelmanem,
  77. i wspomniałam, że mam taką propozycję.
  78. Na to on odpowiedział: "Jeśli naprawdę
    zamierzasz zrobić czarną okładkę,
  79. to dlaczego nie użyjesz
    zarysu Twin Towers,
  80. czarnych konturów na czarnym tle?".
  81. Więc usiadłam do rysowania
  82. i jak tylko skończyłam,
  83. przeszedł mnie dreszcz.
  84. Zdałam sobie sprawę,
  85. że rezygnując ze stworzenia obrazu,
  86. znaleźliśmy sposób uchwycenia straty,
  87. żałoby
  88. i nieobecności.
  89. Nauczyłam się wtedy czegoś dogłębnego.
  90. Czasami obrazy, które mówią najwięcej,
  91. są bardzo oszczędne w środkach.
  92. Prosty obraz może być niezwykle wymowny.
  93. To rysunek Boba Staake'a,
    który opublikowaliśmy
  94. zaraz po wyborze Baracka Obamy

  95. i który uchwycił ten historyczny moment.
  96. Ale takich chwil nie da się zaplanować,
  97. bo żeby powstała taka okładka
  98. trzeba pozwolić artyście doświadczyć
    emocji, które wszyscy odczuwamy
  99. w czasie danego wydarzenia.
  100. W listopadzie 2016 roku,
  101. podczas ubiegłorocznych wyborów,
  102. jedynym rysunkiem, który mogliśmy
    opublikować był ten.
  103. Pojawił się w kioskach w tygodniu wyborów.
  104. [Rany, tylko nie to]
  105. (Śmiech)
  106. Wiedzieliśmy, że ktoś tak się poczuje,

  107. (Śmiech)

  108. kiedy ogłoszą wyniki wyborów.

  109. Kiedy poznaliśmy wyniki,

  110. byliśmy w rozterce.
  111. Obraz, który przesłał Bob Staake
  112. naprawdę trafił do odbiorców.
  113. Powtórzę,
  114. że nie da się przewidzieć,
    co będzie dalej.
  115. W tamtej chwili wydawało się,
    że nie wiemy jak ruszyć naprzód,
  116. ale udało się.
  117. To rysunek opublikowany
    po wyborze Donalda Trumpa
  118. oraz w czasie marszów kobiet
  119. w całych Stanach.
  120. Przez ponad 24 lata widziałam,
  121. jak ponad 1000 rysunków
    powstaje tydzień po tygodniu,
  122. i często pytają mnie,
    który lubię najbardziej,
  123. ale nie mogę wybrać jednego,
  124. bo najbardziej dumna jestem z tego,
  125. że tak bardzo się od siebie różnią.

  126. To dzięki talentowi i różnorodności
  127. wszystkich artystów,
    którzy z nami współpracują.
  128. A teraz...
  129. teraz jesteśmy w posiadaniu Rosji,
  130. więc...
  131. (Śmiech)
  132. W tej wersji Barry'ego Blitta
  133. Eustace stał się Eustace'em
    Władimirowiczem Tilleyem.

  134. A motyl to nie kto inny
    jak zdumiony Donald Trump,
  135. trzepoczący skrzydłami
  136. i próbujący zrozumieć,
    jak opanować efekt motyla.

  137. Sławne logo stworzone
    przez Rae Irvina w 1925 roku

  138. zapisano tutaj cyrilicą.
  139. Naprawdę ekscytuje mnie
  140. sposób w jaki...
  141. Wolna prasa jest podstawą demokracji.
  142. Widać zarówno w tych podniosłych,
    jak i absurdalnych przykładach,
  143. że artyści mogą uchwycić wydarzenia,
  144. że artysta

  145. uzbrojony tylko w tusz chiński i akwarele
  146. może wejść w dialog kulturowy.
  147. To umieszcza artystów
    w centrum danej kultury
  148. i uważam, że właśnie tam jest ich miejsce.
  149. Bo zwłaszcza dziś potrzeba
    dobrej karykatury.
  150. Dziękuję.
  151. (Brawa)