Turkish subtitles

← ABD alkolü yasaklamaya çalıştığında ne oldu - Rod Phillips

Get Embed Code
27 Languages

Showing Revision 6 created 07/13/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. 17 Ocak 1920'de, altı silahlı adam
    bir Chicago yük treni soydu
  2. ama peşinde oldukları şey para değildi.
  3. Alkollerin ABD'de
    yasa dışı hâle gelmesinden
  4. bir saatten az bir süre sonra,
  5. soyguncular binlerce dolar
    değerinde viski çaldılar.
  6. Yasaklamanın istenmeyen
    sonuçlarının ilk demleriydi.
  7. ABD'de ülke çapında
    alkol üretimi ve satışı yasağı

  8. I. Dünya Savaşı sırasında, savaş
    zamanı tedbiri olarak başlayan
  9. Rusya'da benzer bir yasağın
    hemen ardından geldi.
  10. Fakat Batı dünyasında alkolün
  11. sosyal hastalıkların birincil
    nedeni olduğu görüşü çok daha eskidir.
  12. İlk olarak Sanayi Devrimi sırasında,
  13. şehirlere akın eden yeni işçi nüfusu
  14. ve içmek için salonlarda toplanan
    erkeklerden ilgi gördü.
  15. 19. yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri
    ve Avrupa'nın bazı bölgelerinde

  16. temferans akımı adı verilen içki karşıtı
    gruplar ortaya çıkmaya başladı.
  17. Temferans grupları, alkolün yoksulluk
    ve aile içi şiddet gibi sorunların
  18. temel itici gücü olduğuna inanmış
  19. ve hükûmetleri buna
    ikna etmeye başlamıştır.
  20. Bazıları sadece ölçülü içmeyi savunurken
  21. birçoğu alkolün tamamen
    yasaklanması gerektiğine inanıyordu.
  22. Bu akımlar, toplumun geniş
    kesimlerinden destek aldı.
  23. Kadın örgütleri, alkolün
    erkeklerin ailelerini ihmal etmeye
  24. ve eşlerine kötü davranmalarına
    neden olduğunu öne sürerek
  25. en başından beri akımın
    aktif katılımcılarıydı.
  26. Dini yetkililer, özellikle Protestanlar
  27. alkolü cezbedici olduğu
    ve günaha soktuğu için kınadılar.
  28. Yenilikçi işçi eylemcileri,
    alkol tüketiminin
  29. işçilerin örgütlenme yeteneğine
    zarar verdiğine inanıyorlardı.
  30. Hükûmetler de yasak fikrine
    yabancı değildi.

  31. Amerika Birleşik Devletleri
    ve Kanada'da beyaz göçmenler,
  32. yerli topluluklara rom gibi
    sert içkiler tanıttılar,
  33. daha sonra bu toplulukları
    bozduğu için alkolü suçladılar
  34. ancak etkileşimlerinin
    birçok yıkıcı yönü vardı.
  35. Amerikan ve Kanada hükûmetleri
  36. yerli nüfusa ve rezervasyon
    arazisine alkol satışını yasakladı.
  37. Amerikan temferans
    akımları, ilk zaferlerini

  38. Maine ve diğer bazı eyaletlerin 1850'lerde
    içki satışını ve üretimini yasaklamasıyla
  39. eyalet ve yerel seviyelerde elde etti.
  40. 1919'da ABD Anayasası'ndaki 18. değişiklik
  41. tüm alkollü içeceklerin
    üretimini, satışını
  42. ve taşınmasını yasakladı.
  43. Yasa değişikliği, bir yıl sonra
    Volstead Yasası uyarınca yürürlüğe girdi.

  44. Yasa, kişisel tüketimi yasaklamadığından
  45. zenginler stoklama fırsatı yakalarken
  46. restoranlar ve barlar kalan tedarikleri
    satmak için aceleci davrandılar.
  47. İçki fabrikaları, bira fabrikaları
    ve şarap imalathaneleri kapandığı için
  48. işçiler işlerini kaybetti.
  49. Bu arada organize suç grupları,
  50. yasa dışı içki üretimi,
    kaçakçılığı ve satışında
  51. kazançlı bir karaborsa oluşturarak
  52. alkol talebini karşılamak için
    aceleci davrandılar.
  53. Genellikle rüşvetçi polisler ve hükûmet
    yetkilileri ile yan yana çalıştılar.
  54. Hatta belirli bir siyasi grubun yararına
  55. Illinois eyalet avukatı için
    1928 birincil seçimini bombaladılar.
  56. "Gizli barlar" olarak bilinen
    on binlerce yasa dışı bar

  57. alkol servisine başladı.
  58. Karanlık bodrum barlarından,
    süslü dans salonlarına kadar
  59. çeşitlilik gösteriyordu.
  60. İnsanlar evde kendi tüketimleri için
  61. veya yasal olarak bir doktorun reçetesiyle
  62. veya dini amaçlar için alkol yapabilirdi.
  63. Endüstriyel alkolün
    tüketilmesini önlemek için
  64. hükûmet, üreticilerden binlerce
    zehirlenme ölümüne yol açan
  65. zararlı kimyasallar eklemelerini istedi.
  66. Yasak sırasında insanların
    ne kadar içtiğini tam olarak bilmiyoruz

  67. çünkü yasa dışı alkol düzene sokulmadı
    veya vergilendirilmedi.
  68. Fakat 1920'lerin sonunda,
  69. yasağın vaat ettiği sosyal
    gelişmeleri getirmediği açıktı.
  70. Bunun yerine, siyasi yolsuzluğa
    ve organize suçlara katkıda bulundu
  71. ve milyonlarca insan
    tarafından yasaklar delindi.
  72. Detroit bira salonuna yapılan bir baskında
  73. yerel şerif, belediye başkanı ve bir
    milletvekili alkol içtiği için tutuklandı.
  74. 1929'da Büyük Buhran'ın
    başlamasıyla birlikte,

  75. hükûmetin alkol satışlarından vergi
    gelirine fena hâlde ihtiyacı vardı
  76. ve yasağın kaldırılmasının
    ekonomiyi canlandıracağına inanıyordu.
  77. 1933'te tamamen yürürlükten kaldırılacak
    tek değişiklik 18'inci maddeyi feshederek
  78. 21. kanun değişikliğine geçti.
  79. Temferans akımlarının üyeleri,

  80. alkolün toplumun sorunlarının
    kökü olduğuna inanıyordu
  81. fakat gerçek çok daha karmaşıktı.
  82. Alkolü tamamen yasaklamak işe yaramazken
  83. alkolün sağlık ve sosyal etkileri,
  84. bugün endişe kaynağı olmaya devam ediyor.