Polish subtitles

← Co się wydarzyło, kiedy w USA próbowano zakazać alkoholu - Rod Phillips

Get Embed Code
27 Languages

Showing Revision 17 created 08/12/2020 by Rysia Wand.

  1. 17. stycznia 1920 roku sześciu ludzi
    obrabowało pociąg towarowy z Chicago.
  2. Jednak nie chodziło im o pieniądze.
  3. W niespełna godzinę
    po zdelegalizowaniu alkoholu
  4. w całych Stanach Zjednoczonych
  5. rabusie zniknęli z whisky
    wartą tysiące dolarów.
  6. Był to zaledwie przedsmak
    niezamierzonych skutków prohibicji.
  7. Zakaz produkcji i sprzedaży alkoholu w USA

  8. nastąpił tuż po podobnym zakazie w Rosji,
  9. gdzie obowiązywał na czas
    pierwszej wojny światowej.
  10. Ale w świecie zachodnim
    postrzeganie alkoholu
  11. jako głównej przyczyny problemów
    społecznych miało dłuższą historię.
  12. Najpierw zyskało popularność
    podczas rewolucji przemysłowej,
  13. kiedy do miast napływały
    kolejne fale robotników,
  14. a mężczyźni gromadnie pili w barach.
  15. W XIX wieku grupy antyalkoholowe,
    znane jako ruch trzeźwości,

  16. pojawiły się w USA i miejscami w Europie.
  17. Zwolennicy abstynencji
    uważali alkohol za źródło
  18. problemów takich jak ubóstwo
    czy przemoc domowa
  19. i postanowili przekonać o tym rząd.
  20. Niektórzy z nich namawiali do umiaru,
  21. inni popierali całkowity zakaz alkoholu.
  22. Ruch abstynencki zyskał szerokie poparcie.
  23. Organizacje kobiece od początku
    aktywnie w nim uczestniczyły,
  24. głosząc, że przez alkohol mężczyźni
    zaniedbują rodziny i źle traktują żony.
  25. Autorytety religijne,
    zwłaszcza protestanckie,
  26. potępiły alkohol jako drogę
    wiodącą do pokus i grzechu.
  27. Postępowi działacze związkowi
    wierzyli, że konsumpcja alkoholu
  28. przeszkadza robotnikom się zorganizować.
  29. Idea prohibicji nie była też obca rządom.

  30. W USA i Kanadzie biali osadnicy
    wprowadzili mocne trunki,
  31. takie jak rum, do rdzennych społeczności,
  32. po czym winili alkohol za ich zniszczenie,
  33. a było też wiele innych
    zgubnych aspektów tych interakcji.
  34. Rządy Kanady i USA
    zabroniły sprzedaży alkoholu
  35. ludności tubylczej
    i na terenie rezerwatów.
  36. Amerykański ruch abstynencki
    odniósł pierwsze zwycięstwa

  37. na szczeblu stanowym i lokalnym.
  38. Maine oraz kilka innych stanów
    zakazało sprzedaży i produkcji alkoholu
  39. w latach 50. XIX wieku.
  40. W roku 1919 XVIII poprawka
    do Konstytucji Stanów Zjednoczonych
  41. zakazała produkcji, sprzedaży i transportu
  42. wszelkich napojów alkoholowych.
  43. Rok później, jako ustawa Volsteada,
    poprawka weszła w życie.

  44. Ponieważ ustawa nie zakazała
    konsumpcji własnej,
  45. bogaci skorzystali z szansy
    wykupienia zapasów
  46. pospiesznie wyprzedawanych
    przez restauracje i bary.
  47. Wraz z zamknięciem gorzelni, browarów
    i wytwórni win robotnicy tracili pracę.
  48. Tymczasem grupy przestępcze
    rzuciły się zaspokajać popyt na alkohol,
  49. zakładając dochodowy czarny rynek
    produkcji, przemytu i sprzedaży
  50. nielegalnego alkoholu.
  51. Często działali ramię w ramię
    ze skorumpowanymi policjantami
  52. i urzędnikami państwowymi.
  53. W 1928 roku zbombardowali nawet
    wybory prokuratora stanowego Illinois,
  54. aby poprzeć pewną frakcję polityczną.
  55. Dziesiątki tysięcy nielegalnych barów,
    tak zwanych "melin",

  56. zaczęły serwować alkohol.
  57. Były tam zarówno obskurne piwnice
    jak i wyszukane dansingi.
  58. Wolno też było wytwarzać
    alkohol w domu na własne potrzeby
  59. lub legalnie nabyć na receptę,
    lub dla celów religijnych.
  60. Aby zapobiec konsumpcji
    alkoholu przemysłowego
  61. rząd wymógł na producentach dodanie
    do niego szkodliwych chemikaliów,
  62. co spowodowało tysiące
    zgonów z powodu zatrucia.
  63. Dokładnie nie wiadomo,
    ile alkoholu pito podczas prohibicji,

  64. ponieważ pokątny alkohol nie podlegał
    regulacjom ani opodatkowaniu.
  65. Jednak pod koniec lat 1920.
  66. stało się jasne, że prohibicja
    nie poprawiła warunków socjalnych,
  67. jak obiecywała.
  68. Zamiast tego przyczyniła się do korupcji
    i przestępczości zorganizowanej,
  69. a miliony obywateli lekceważyły ją.
  70. Podczas nalotu na piwiarnię w Detroit
    szeryf, burmistrz i kongresmen
  71. trafili do aresztu za picie.
  72. Z nadejściem wielkiego kryzysu 1929 roku

  73. rząd potrzebując wpływów podatkowych
    ze sprzedaży alkoholu uznał,
  74. że zniesienie prohibicji ożywi gospodarkę.
  75. W 1923 roku XXI poprawką
    Kongres uchylił poprawkę XVIII,
  76. nadal jedyną poprawkę,
    która została uchylona w całości.
  77. Uczestnicy ruchu na rzecz trzeźwości

  78. w alkoholu upatrywali źródło
    problemów społecznych,
  79. ale rzeczywistość jest bardziej złożona.
  80. Choć całkowity zakaz okazał się fiaskiem,
  81. alkohol wciąż stanowi problem
    zdrowotny i społeczny.