Turkish subtitles

← Zehrin gücü ve bir gün hayatınızı nasıl kurtarabileceği

Get Embed Code
28 Languages

Showing Revision 10 created 11/01/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Bir deniz salyangozu balığı nasıl yakalar?
  2. Yani o yavaş bir salyangoz
    ve balık yavaş değil.
  3. Ama evet, yakalıyor.
  4. Kumun altında gömülü
    bir koni salyangozu saklı.

  5. Bu gördüğünüz turuncu şey de dil gibi.
  6. Ona hortum diyoruz.
  7. Bu masum balığı takip etmek
    ve etkisiz hale getirmek için kullanıyor.
  8. Bu av-avcı etkileşiminde
  9. bunlar kesinlikle bahçenizdeki
    salyangoz türlerinden değil.
  10. Onlar denizin suikastçileri.
  11. Silah tercihleri ise zehirden yana.
  12. Zehir, tıpkı zehirli yılanlarda
    ve akreplerde bulabileceğiniz zehir gibi,
  13. bu deniz salyangozları balıkları, kurtları
    ve diğer salyangozları
  14. etkisiz hale getirmek için
    zehrini kullanıyorlar.
  15. Bu salyangozların zehri de
    yalnızca tek bir madde değil,

  16. aslında dişli dil adlı sahte bir diş
    aracılığıyla birleştirilen
  17. ve aktarılan bir
    zehirli moleküller kokteyli.
  18. Dişli dilleri enjektör olarak
    düşünebilirsiniz.
  19. Endişelenmeye gerek yok,
    bu salyangozların iyi iğne huyları var,
  20. çünkü her diş dili
    yalnızca bir kez kullanılıyor.
  21. Zehirli organizmalar
    hakkındaki kendi bilginiz

  22. ve size gösterdiğim gece sizi
    uyutmayacak olan videodan dolayı
  23. zehrin tehlikeli ve kötü bir şey
    olduğunu düşünebilirsiniz.
  24. Bu hem doğru hem de yanlış.
  25. Zehir hakkında düşünmenin
    daha doğru bir yolu
  26. onu hem bir kötü adam hem de
    bir süper kahraman olarak düşünmek.
  27. Laboratuvarımda bu
    deniz salyangozlarındaki

  28. zehrin evrimi üzerinde
    iyi yollar bulmak için çalışıyoruz.
  29. Kulağa bir abartı ya da belki de
    yalan haber gibi gelebilir
  30. ama aslında eğer yılanlar konuya dahilse
    elde ettiğimiz ürün yasal.
  31. Zehirli ürünün başarılı
    olmasının bir sebebi
  32. fiziksel bir savaşı biyokimyasal
    bir savaşa çevirmesi.
  33. Av-avcı etkileşiminin kaba
    kuvvetle olduğu bir yerde
  34. zehir bunu moleküler bir ölçeğe çıkarıyor.
  35. Önemli olan boyutu değil,
  36. önemli olan zehir deponuzun karışımı.
  37. Deponuzdaki toksinlerin kimyası
  38. David'in Goliath'ı yenmesine
    olanak sağlayacak olan şey.
  39. Bizim senaryomuzda David,
    açıkça yılan konumunda.
  40. Zehri bu kadar başarılı yapan
    bir başka neden de

  41. toksinlerin İsviçre çakısı
    hassaslığında çalışması.
  42. Bu toksinler
  43. bir organizmanın işlev görmesine
    yardım eden sığınak görevi görüyor.
  44. Kanı, beyni ve zarları hedef alıyorlar.
  45. Salyangoz zehri
    ya da yılan zehri fark etmeksizin
  46. "hemotoksik" adını verdiğimiz,
    kanınızın pıhtılaşmasına
  47. sebep olmak gibi şeyler yapabilen
    bileşenleri var.
  48. Ya da beyninizdeki nöronların normal bir
    şekilde çalışmasını engelleyebilirler,
  49. buna da "nörotoksik" diyoruz.
  50. Hücrelerinizin zarlarında
    delik açabilen toksinlere sahipler
  51. ve zarlarınızın parçalanmasına,
    aslında patlamasına yol açıyorlar,
  52. buna da "sitotoksik" diyoruz.
  53. Buna hücresel patlama adını veriyoruz.
  54. Eğer bu güçlü ve bir armağan değilse
    o zaman hiçbir şey öyle değil.
  55. Kendimden ve neden zehre
    bu kadar takıntılı olduğumdan bahsedeyim.

  56. New York City'de Doğa Tarihi Müzesine
    zorunlu erişimle büyüdüm.
  57. "Zorunlu erişim" diyorum
  58. çünkü ben beş çocuktan birisiyim
  59. ve ailem müzeleri bir tür
    çocuk bakımı yeri olarak görüyordu.
  60. İki tane kural vardı:
  61. Kimseyi kaybetme
  62. ve anne ve babayla saat 5:30'da
    yani müzenin kapandığı saatte
  63. Afrika fillerinin olduğu yerde buluş.
  64. Müzenin koridorlarında koşuşturduğumuz
    kontrol edilemeyen o günler
  65. macera ve keşifle doluydu.
  66. Zehir üzerinde çalışırken de
    böyle hissediyorum,
  67. bu bilimsel bir macera.
  68. Doğayı ve insanlığı bağlayan
    bu varlığı cesurca keşfediyoruz.
  69. Zehre takıntılı olmamın
    bir başka sebebi de

  70. ikililiğe sahip olması.
  71. Zehir deposunun bileşenlerini
    bir organizmaya enjekte ettiğinizde
  72. öldürebilir ya da tedavi edebilir.
  73. Moleküler bir düzeyde
    birçok şey gerçekleşebilir.
  74. Balığın felç olduğunu gördünüz,
  75. bunun olmasının sebebi
    zehirdeki toksinlerin
  76. balığın hücrelerinin birbirleriyle kurduğu
    iletişime saldırmış olmasıydı.
  77. Balığın yüzerek kaçmasını engellemişti.
  78. Zehrin saldırmasını istediğim
    başka şeyler var mı?

  79. Elbette.
  80. Bunlardan bir tanesi kanser.
  81. Kanser tümörleri aynı zamanda hücreler.
  82. Tıpkı diğer hücreler gibi
  83. birbirleriyle ve çevreleriyle
    iletişim kurarlar.
  84. Tümör hücrelerinin
    iletişim kurmasını engellemede
  85. çok iyi iş çıkaracak olan
    zehir bileşenleri bulmak istiyoruz.
  86. Tıpkı zehrin balığın hücrelerinin
    iletişim kurmasını engellemesi
  87. ve balığın yüzerek kaçamaması gibi.
  88. Laboratuvarımda kanser üzerinde
    kanalopati olarak çalışıyoruz.

  89. Bu da temelde normal hücrelere
    karşı tümör hücrelerinde
  90. çok okunan kanalları hedefleyen
  91. zehir bileşenleri
    aradığımız anlamına geliyor.
  92. Daha çok odaklandığımız
    kanser türü karaciğer kanseri.
  93. Bunun sebebi de 1980'den
    beri karaciğer kanseri
  94. ölüm oranının
    iki katına çıkmış olması
  95. ve Amerika'da artan bir tehdit olması.
  96. Boyun omuru, nöroblastom,

  97. prostat ve karaciğer kanseri
    hücrelerinin olduğu bir ekranda
  98. karaciğer kanseri hücrelerine saldıran
  99. bir korkunç salyangozdan bileşen bulduk
    ve sadece kanser hücrelerine saldırıyordu,
  100. test edilen diğer
    hücrelere saldırmıyordu.
  101. Sonra bu bileşeni alıp
    karaciğer kanseri hücreleri üreten
  102. bir fareye enjekte ettiğimizde
  103. tümörlerin büyümesini
    önemli derecede engelledi.
  104. Bunun nasıl çalıştığı
    hakkında pek emin değiliz,
  105. hala mekanizmayı ve bu bileşeni
  106. nasıl daha etkili
    yapabileceğimizi araştırıyoruz.
  107. Yani eczaneye koşup
  108. katil salyangoz karaciğer kanseri
    tedavisi sipariş edemezsiniz.
  109. Henüz değil.
  110. Esas olarak

  111. bileşenin, tümörün yayılmasına
    ve kan pompalamasına olanak sağlayan
  112. aşağı akış sinyaline öncülük eden
  113. belirli bir kimyasalın iletimini önleyerek
  114. belirli bir kanalı
    engellediğini düşünüyoruz.
  115. İnsan hastalıkları ve rahatsızlıkları
    için tedavi bulmak üzere
  116. zehrin bileşenleri üzerinde
    yaptığımız çalışmalar
  117. yeni gelişen bir şey değil,
  118. buna doğal ürün ilaç keşfi adını veriyoruz
  119. ve dünyanın her yerindeki
    kültürlerde yüzyıllardır gerçekleşiyor.
  120. Zehirler bize sadece
    yeni bileşenler vermiyor,
  121. aynı zamanda insan
    hastalıkları ve rahatsızlıklarını
  122. nasıl tedavi ettiğimiz hakkında
    yeni düşünme yolları sağlıyor.
  123. Size üç tane örnek vereceğim:
  124. Birincisi, tabii ki de
    katil salyangozla ilgili.

  125. Bu salyangozlardan elde edilen
    piyasadaki ilk ilacın adı
  126. Zikonotid ya da Prialt.
  127. Bu ilaç, HIV ya da kanser
    hastalarındaki kronik ağrıyı
  128. tedavi etmek için kullanılıyordu.
  129. Prialt, bağımlılık yapmayan
    bir ağrı tedavisi.
  130. Bunlar şu anda acıyı tedavi etme
    yöntemimizi düşündüğümüzde
  131. kullanılan 3 sihirli kelime.
  132. Aşırı derecede bağımlılık
    yaratan şeyler kullanıyoruz.
  133. Morfini ya da en sevdiğiniz
    herhangi bir opiodi düşünelim.
  134. Salyangozlar bize bağımlılık yaratmadan
  135. ağrıyı tedavi edebilme
    yolları gösterdi
  136. ki bu büyük bir olay.
  137. Diğer bir örnek
    Brezilya çıngıraklı yılanı.

  138. Bu yılanlardan kaptopril adı
    verilen bir bileşen elde ettik.
  139. Kaptopril, yüksek kan basıncını
    tedavi etmek için kullanılıyor
  140. ve kaptopril çığır açan bir ilaç.
  141. Sadece kendisi için değil
  142. aynı zamanda yüksek tansiyonu
    ve kalp yetmezliğini
  143. tedavi etmek için
    en çok verilen ilaç olan
  144. ace inhibitörü olarak bildiğimiz
    bir grup ilacı geliştirdiği için.
  145. Son örnek ise Gila canavarı.

  146. Bu, organizmaların ekolojisini anlamak
  147. ve etkili bir ilaç
    keşfiyle eşleştirmek için
  148. heyecan verici bir örnek.
  149. Gila canavarları aşırı yemek yer.
  150. Yani büyük bir yemeği ısırdıklarında
  151. zehirleriyle kan şekerini
    düşüren bileşenleri salarlar.
  152. Gila canavarından
    elde ettiğimiz ilaç ne olabilir sizce?
  153. Diyabet hastalarının kan şekerlerini
    düşürmeye yarayan bir bileşen.
  154. Bunlar üç olağanüstü örnek
    ama sadece ilk adımı attık.

  155. Üzerine çalışmamız gereken
    daha bir sürü zehir var.
  156. Aslında gezegendeki hayvanların
    %15'inin zehirli olduğunu düşünüyoruz.
  157. Bence gezegendeki bütün hayvanları
  158. araştırmadığımız gerçeği düşünülürse
    bu sayı düşük bir tahmin.
  159. Ama doğa sevdiği bir şeyi
    bulmuş gibi görünüyor
  160. ve muazzam derecede hayvan çeşitliliğine
    ve hayat ağacına yönlendirerek
  161. bunu sürekli olarak yeniden tekrar etti.
  162. Favorim olan katil salyangozlardan,

  163. denizanasından, kelebek
    ya da güve larvalarından,
  164. ornitorenklerden ya da lemur ailesinden
    bahsetmemiz fark etmeksizin
  165. denizde, karada ya da havada olsalar bile
  166. zehirli bir yaratıkla
    kesinlikle karşılaşacaksınız.
  167. Zehrin hem kötü adam hem de
    süper kahraman olduğunu söylediğimde
  168. şüphe etmiştiniz hatırlıyor musunuz?
  169. Gezegenimizdeki hayvanların
    çoğunu kaybetmeden önce

  170. bütün bu zehrin iyiliğinden
    yararlanma yarışı içindeyiz.
  171. Bu, bütüncül bir süreç.
  172. Hayvanlar olmadan sağlığa
    şifa veren tedavilere sahip olamazsınız.
  173. Ekosistemler olmadan da
    hayvanlar var olmaz.
  174. Bu da benim için ve salyangozlar için
  175. okyanusları korumamız
    gerektiği anlamına geliyor.
  176. Zehirli hayvanlar
    her yerde bulunabildiği için
  177. esas olarak gezegenimizi korumalıyız.
  178. Kendiniz için yapmak istemiyorsanız
    zehirli hayvanlar için bunu yapın.
  179. Kim bilir belki de bir gün salyangoz
    zehri hayatınızı kurtarabilir.
  180. Teşekkür ederim.