Polish subtitles

← Czy życie ma sens? To i inne absurdalne pytania - Nina Medvinskaya

Get Embed Code
29 Languages

Showing Revision 14 created 12/22/2020 by Ola Królikowska.

  1. Albert Camus dorastał otoczony przemocą.
  2. Jego rodzinna Algieria była pogrążona
    w konflikcie pomiędzy Algierczykami
  3. a francuskimi kolonizatorami.
  4. W pierwszej wojnie światowej stracił ojca,
  5. a do walki w drugiej
    nie został dopuszczony.
  6. Zmagając się z gruźlicą we Francji
    i stykając się z wojennymi zniszczeniami
  7. jako dziennikarz ruchu oporu,
    Camus czuł się przybity.
  8. Nie mógł pojąć sensu
    nieustannego rozlewu krwi i cierpienia.
  9. Pytał, czy skoro świat
    pozbawiony jest sensu,
  10. życie poszczególnych ludzi wciąż ma sens?
  11. Wielu współczesnych mu rozmyślało
    nad podobnymi zagadnieniami

  12. w ramach nowej filozofii,
    egzystencjalizmu.
  13. Według egzystencjalistów ludzie
    rodzą się jako niezapisane karty,
  14. a zadaniem każdego jest znalezienie
    sensu życia w chaotycznym świecie.
  15. Camus odrzucał jednak tę szkołę.
  16. Twierdził, że w momencie urodzenia
    wszystkich łączy ludzka natura,
  17. która jednoczy ku wspólnym celom.
  18. Jednym z nich jest szukanie sensu
    mimo panującego okrucieństwa.
  19. Camus postrzegał ludzką potrzebę sensu
    i milczącą obojętność wszechświata
  20. jako dwa niepasujące do siebie
    elementy układanki,
  21. a próby ich połączenia
    uważał za absurdalne.
  22. To napięcie stało się jądrem
    filozofii absurdyzmu Camusa,
  23. według której życie jest
    z natury bezcelowe.
  24. Dociekanie, jak żyć bez sensu,
  25. stało się główną kwestią
    wczesnej twórczości Camusa,
  26. którą nazywał "cyklem absurdu".
  27. Główna i zarazem pierwsza
    opublikowana powieść tego cyklu

  28. daje raczej beznadziejną odpowiedź.
  29. "Obcy" to historia Meursaulta,
    emocjonalnie zdystansowanego młodzieńca,
  30. który nie przypisuje niczemu
    zbyt wiele sensu.
  31. Nie płacze na pogrzebie matki,
  32. wspiera sąsiada w planie
    upokorzenia kobiety,
  33. popełnia nawet brutalną zbrodnię,
    jednak nie czuje skruchy.
  34. Dla niego świat jest bezsensowny
    i nie ma w nim miejsca na osądy moralne.
  35. Takie podejście tworzy
    wrogość między Meursaultem
  36. a uporządkowanym społeczeństwem,
  37. co wzmaga jego alienację
    aż do punktu kulminacyjnego.
  38. Chociaż jego bohaterem wzgardzono,
    Camusa doceniono za szczerą filozofię.

  39. "Obcy" przyniósł mu sławę,
    więc Camus wciąż koncentrował twórczość
  40. na wartości życia pośród absurdu,
  41. krążąc wokół tego samego pytania.
  42. Jeśli życie naprawdę
    pozbawione jest sensu,
  43. czy samobójstwo to jedyne
    racjonalne rozwiązanie?
  44. Odpowiedzią Camusa było zdecydowane "nie".

  45. Może nie ma wyjaśnienia
    dla niesprawiedliwości świata,
  46. ale wybranie mimo to życia
    to największy wyraz
  47. prawdziwej wolności.
  48. Camus wyjaśnia to w jednym
    z najsłynniejszych esejów,
  49. który skupia się na greckim micie Syzyfa.
  50. Syzyf był królem, który oszukał bogów
  51. i został skazany na wieczne
    wtaczanie głazu na wzgórze.
  52. Okrucieństwo kary polega na bezcelowości,
  53. jednak według Camusa cała ludzkość
    znajduje się w tym samym położeniu.
  54. Tylko akceptacja bezsensu życia pozwala
  55. zmierzyć się z jego absurdem
    z podniesioną głową.
  56. Jak mówił Camus: "Kiedy Syzyf postanawia
    zacząć nieustające zadanie od nowa,
  57. trzeba wyobrazić go sobie szczęśliwym".
  58. Współcześni Camusowi nie tak
    chętnie akceptowali bezcelowość.

  59. Wielu egzystencjalistów
    popierało brutalną rewolucję
  60. obalającą systemy, które według nich
    pozbawiały ludzi działania i celu.
  61. Camus odpowiedział kolejnym cyklem,
    skupiającym się tym razem na buncie.
  62. W "Człowieku zbuntowanym"
    rozpatrywał bunt jako akt bardziej twórczy
  63. niż destrukcyjny.
  64. Camus wierzył, że odwrócenie
    dynamiki władzy
  65. prowadzi do nieskończonego cyklu przemocy.
  66. Sposób na uniknięcie
    niepotrzebnego rozlewu krwi
  67. to zrozumienie wspólnej ludzkiej natury.
  68. Paradoksalnie to właśnie ten cykl
    względnie pacyfistycznych poglądów
  69. przysporzył mu konfliktów z wieloma
    ówczesnymi pisarzami i filozofami.
  70. Mimo kontrowersji

  71. Camus zaczął pisać jedną z najdłuższych
    i najbardziej osobistych prac,
  72. powieść autobiograficzną
    "Pierwszy człowiek".
  73. Miała ona być pierwszym
    krokiem w nowym kierunku,
  74. pełnym nadziei cyklu miłości.
  75. Jednak w 1960 roku Camus nagle
    zginął w wypadku samochodowym,

  76. który można określić jedynie
    jako bezsensowny albo absurdalny.
  77. Mimo że świat nigdy
    nie poznał jego cyklu miłości,
  78. cykle buntu i absurdu do dziś
    przemawiają do czytelników.
  79. Koncepcja absurdu stała się
    częścią światowej literatury,
  80. XX-wiecznej filozofii, a nawet popkultury.
  81. Camus pozostaje przewodnikiem
    w chwilach niepewności.
  82. W tym niedorzecznym świecie jego pomysły
    są raczej tchnieniem inspiracji,
  83. a nie porażki.