Turkish subtitles

← Antarktika'nın buzu altında saklı görünmez yaşam

Get Embed Code
55 Languages

Showing Revision 7 created 08/11/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Bunun ne olduğunu tahmin edebilir misiniz?
  2. Ya size camdan yaratıkların
    olduğu bir yer var desem?
  3. Ya da bizim göremediğimiz
    yaşam formları olduğunu
  4. ama astronotların onları hep gördüğünü?
  5. Bu görünmez cam yaratıklar
    uzak gezegenlerdeki uzaylılar değiller.

  6. Onlar su yosunları:
  7. fotosentetik, tek hücreli yosun
    oksijen üretiminden sorumlu,
  8. gezegensel ölçekte
    bulut tohumlarına yardım eden
  9. ve karmaşık olarak şekillenmiş geometrik
    dış kabuk, hammaddesi --
  10. cam, elbette.
  11. Uzaydan, okyanus yüzeyinde renkli
    girdaplar yaptıklarını görebilirsiniz.
  12. Öldüklerinde ise
  13. onların cam girdapları
    okyanusların dibine batar,
  14. havadaki karbonu alarak
  15. onlarla birlikte dibe gömülür.
  16. Okyanuslarda meydana gelen önemli miktarda
    karbonun ayrışmasından sorumludur.
  17. Yabancı bir gezegende yaşıyoruz.

  18. Dünya'da araştırmak için
    çok fazla tuhaf hayat var
  19. ve bunların çoğu dünyamızın,
  20. görüşümüzün ve
    anlayışımızın uçlarında yaşıyorlar.
  21. Bu uç kısımlardan birisi Antartika'dır.
  22. Ne zaman Antartika'yı düşünsek çoğunlukla

  23. verimsiz, birkaç penguen haricinde
  24. yaşam olmayan bir yer sanarız.
  25. Ama Antarktika sayısız canlıya
    ev sahipliği yapan
  26. son derece büyüleyici bir
    kutupsal yaşam vahası olarak bilinmeli.
  27. Öyleyse neden güncel
    doğa belgesellerinde onları görmedik?
  28. Pekala, kar ve buzun altında
  29. adeta bize görünmemek için saklanıyorlar.
  30. Onlar mikroplar:
  31. buzulların içine gömülü,
    deniz buzulunun altında
  32. ve buzul üstündeki göletlerde yaşayan
  33. küçük hayvanlar ve bitkiler.
  34. Ve de doğa belgesellerinde
    görmeye alışkın olduğunuz
  35. büyük faunadakilerden
    daha az çekici değiller.
  36. Peki insanları göremedikleri şeyleri
    keşfetmeye nasıl zorlarsınız?

  37. Kısa zaman önce Antarktika'da
    özünde mikrobiyal ölçekte
  38. bir yaban filmi yapımcısı olmak amacıyla
    5 haftalık keşif gezisine liderlik ettim.
  39. 85 kiloluk teçhizat ile birlikte
  40. askeri uçağa atladım
  41. ve mikroskobik ekstremofilleri
    kaydetmek ve araştırmak için
  42. mikroskoplar ile birlikte alana indim,
  43. böylece Dünya'da birlikte yaşadığımız
  44. yeterince anlaşılmamış ekosistemle
    daha içli dışlı olabiliriz.
  45. Bu görünmez canlıları
    hareket halinde çekebilmek için

  46. onların nereye ev dediklerini görmem --
  47. buzun altına girmem gerekiyordu.
  48. Her yıl, deniz buzu Antarktika'nın
    tüm büyüklüğünü iki katına çıkarır.
  49. Üç metrelik buzun altına göz atmak
  50. ve gizli ekosistemin tüm hayatına
    tanık olmak için
  51. deniz tabanı ile buzun aydınlık
    tavanı arasında asılı kalırken
  52. deniz buzuna yerleştirilmiş,
    uzun bir metal tüpten aşağı indim.
  53. İşte dışardan nasıl göründüğü.
  54. Kesinlikle büyüleyiciydi.
  55. Bulduğum bazı varlıklar ostrakodlar
  56. ve çok daha güzel olan
    geometrik su yosunları gibi hoş şeylerdi.
  57. Daha sonra, birkaç haftalığına
    kuru vadilerde kamp yapmak için

  58. daha da uzaklara gittim.
  59. Antarktika'nın yüzde 98'i
    buz ile kaplanmış
  60. ve Kuru Vadiler,
    kıtanın aslında tüm buzun altında
  61. nasıl göründüğünü görebileceğiniz
    en büyük alandır.
  62. Kan Şelaleleri'nden,
    10 yıldan biraz fazladır
  63. tamamıyla cansız olduğu düşünülen
    demir oksit fışkırtan
  64. bir su altı göleti olan doğa harikasından
    bakteri örneği aldım.
  65. Bir buzulun içine inmek,
  66. buz katmanlarının arasında gömülü şekilde
    yaşayan pek çok ekstrem varlıkları
  67. ortaya çıkarmak için yukarı tırmandım.
  68. Kriyokonit delikleri olarak bilinen
  69. küçük koyu renkli
    toprak parçalarından oluşan
  70. buzulun üstüne püsküren
  71. ve sonra donup kalacağı sulu deliklerde
    eriyerek akmaya başlayan
  72. buzulun içinde toprak disklerinin
    yüzlercesini bulunduran
  73. küçük ada evrenleri gibi
  74. her biri kendi eşsiz
    ekosistemiyle birlikte.
  75. Bulduğum bazı yaratıkları
    belki tanıyabilirsiniz,

  76. tıpkı bu şirin tardigrade gibi --
  77. ben kesinlikle ona bayılıyorum,
  78. pençeli küçük jelibon ayılar gibiler.
  79. Su ayısı olarak da bilinirler,
  80. süper güçlere
    sahip oldukları için ünlüdürler,
  81. bu onların ekstrem şartlarda
    hayatta kalmalarını sağlar,
  82. uzay boşluğu da buna dahil.
  83. Fakat bunlar bulmak için ne uzaya
    ne de Antarktika'ya gitmenize gerek var.
  84. Kaldırım çatlaklarından parklara kadar,
  85. gezegenin her yerinde
    yosun içinde yaşarlar.
  86. Her gün muhtemelen tonlarca
    görünmez hayvanın yanından yürüyorsunuz.
  87. Diğerleri tanıdık görünebilir,

  88. lakin yuvarlak solucanlar gibi
    hala yabanclı olanlar da var.
  89. Ne yılan ne de toprak solucanı,
  90. yuvarlak solucanlar
    kendi başlarına birer yaratık.
  91. Toprak solucanları gibi kendilerini
    yenileyemez veya yılan gibi sürünemezler,
  92. ama bazılarının ağızlarının içinde,
    avlarını zıpkınla avlamak
  93. ve iç kısımlarını emmek için kullandıkları
    ince ve hançer gibi iğneleri vardır.
  94. Bu gezegendeki her insan başına
  95. 57 milyar adet yuvarlak solucan bulunur.
  96. Ve bazı yaratıkları
    hiç tanıyamayabilirsiniz

  97. yine de aynı derecede
    büyüleyici hayatlar yaşarlar,
  98. süpürge gibi bir ağıza dönüşen şaşırtıcı
    taca sahip olan tekerlekli hayvanlar gibi
  99. sindirim sistemli silliler gibi o kadar
    transparan ki sizi rahatsız edecek
  100. ve parti konfetisi petri kabında patlamış
    gibi görünen siyanobakteri.
  101. Birçok kez popüler medyada gördüklerimiz

  102. elektron mikroskobu tarafından taranmış
    korkunç canavarlar gibi görünen
  103. mikro organizma fotoğrafları.
  104. Dışarıda ayak attığımız her yerin dibinde
    yaşamalarına rağmen
  105. hareket ettiklerini görmeden
    hayatları bizim için anlaşılmaz kalıyor.
  106. Günlük hayatları nasıl?
  107. Kendi çevreleri ile
    nasıl etkileşimde bulunuyorlar?
  108. Eğer sadece hayvanat bahçesinde
    bir penguen fotoğrafı görüp
  109. paytak paytak yürüken
    ve buzun üzerinde süzülürken görmeseydiniz
  110. penguenleri tam olarak anlamayacaktınız.
  111. Mikro yaratıkları hareket halinde görerek
  112. başka türlü bize görünmez olacak
    yaşamlarının iç yüzünü daha iyi anlıyoruz.
  113. Antarktika'daki görünmez yaşamı
    ve kendi arka bahçelerimizi belgelemeden
  114. dünyamızı kaç yaratıkla
    paylaştığımızı anlamıyoruz.
  115. Bu da demek oluyor ki
    garip ve tuhaf dünyamızın
  116. tam görüntüsüne henüz sahip değiliz.
  117. Teşekkür ederim.