Dutch subtitles

← Dictators haten politieke cartoons -- ik blijf ze dus tekenen

Get Embed Code
25 Languages

Showing Revision 11 created 03/18/2020 by Peter van de Ven.

  1. [Deze talk werd gegeven in het Spaans
    met opeenvolgende vertaling in het Engels]
  2. (Rayma Suprani: Spreekt Spaans)

  3. Cloe Shasha: Toen ik een klein meisje was,

  4. tekende ik vaak op de muren van mijn huis.
  5. (RS: Spreekt Spaans)

  6. CS: Tot mijn moeder boos werd
    en tegen me zei:

  7. "Je mag maar op één muur tekenen.
  8. Niet op de andere muren."
  9. (Gelach)

  10. (Spreekt Spaans)

  11. Dat was de eerste keer
    dat ik totalitaire censuur ervoer.

  12. (Gelach)

  13. (Spreekt Spaans)

  14. Maar gebrek aan vrijheid stimuleert
    de creativiteit en maakt ze sterker.

  15. (Spreekt Spaans)

  16. Vele jaren zijn verstreken
    sinds mijn kindertijd,

  17. maar op school
  18. tekende ik in de marge van mijn schriften
  19. in plaats van op te letten.
  20. Ik studeerde journalistiek
  21. om mijn communicatie-
    en schrijfvaardigheid te verbeteren,
  22. maar het enige waartoe ik me
    aangetrokken voelde in het leven
  23. was tekenen.
  24. (Spreekt Spaans)

  25. Ik ben geboren in een democratie,

  26. in Venezuela, nu een dictatuur.
  27. (Spreekt Spaans)

  28. 19 jaar lang

  29. was ik de dagelijkse cartoonist
    voor ‘El Universal’,
  30. een van de grootste kranten in Venezuela.
  31. Ik genoot er echt van
  32. om de politieke en culturele actualiteit
    in tekeningen te vertalen.
  33. (Spreekt Spaans)

  34. In 2014

  35. verloor ik mijn baan bij de krant
  36. door een cartoon over
    de gezondheidszorg in Venezuela.
  37. Ik tekende een vlakke lijn
    van een hartslagmonitor,
  38. maar opzettelijk
    tekende ik een hartslaglijn
  39. die leek op de handtekening
    van Hugo Chavez,
  40. de voormalige president van Venezuela.
  41. (Gelach)

  42. (Spreekt Spaans)

  43. Dit gebeurde nadat de krant werd opgekocht

  44. door een onbekend bedrijf.
  45. Sommigen van ons vermoedden
  46. dat de Venezolaanse regering erachter zat.
  47. (Spreekt Spaans)

  48. Mijn werk als cartoonist

  49. werd meer en meer
    een luis in de pels van de dictatuur.
  50. Ze hebben geen tolerantie
    voor vrije meningsuiting
  51. of vrijdenken.
  52. (Spreekt Spaans)

  53. Na mijn ontslag

  54. begon ik me onveilig te voelen
    in mijn eigen land.
  55. Ik kreeg anonieme telefoons
    en doodsbedreigingen.
  56. Ik werd openlijk bespot
    op de nationale televisie
  57. en uiteindelijk weggepest uit Venezuela.
  58. Nu woon ik in Miami in Florida,
  59. waar ik mijn eigen uitgever kan zijn.
  60. (Spreekt Spaans)

  61. Een politieke cartoon is een barometer
    van de vrijheid in een land.

  62. Daarom haten dictators cartoonisten
  63. en proberen ze een einde te maken
  64. aan humor als spiegel
    voor sociale en politieke kwesties.
  65. (Spreekt Spaans)

  66. Een cartoon gaat om een delicaat
    evenwicht van ideeën en tekeningen

  67. om een verborgen waarheid te onthullen.
  68. (Spreekt Spaans)

  69. Een goede cartoon is er een
    die het thema van een volledige film

  70. in één enkel frame vastlegt.
  71. (Spreekt Spaans)

  72. Een cartoon moet de kern
    van een verhaal precies communiceren.

  73. Als het lukt,
  74. kan de boodschap mensen
    inenten met een dosis scepsis.
  75. (Spreekt Spaans)

  76. Cartoons ontstaan
    uit observatie en analyse.

  77. Ze zijn geïnspireerd
    door de muzen van de mythologie,
  78. evenals door klassieke, moderne
    en paleolithische verhalen.
  79. (Gelach)

  80. Als we horen dat een hedendaagse keizer
    nieuwe kleren draagt,

  81. laten cartoons zien dat de keizer
    nog altijd gewoon naakt is.
  82. (Spreekt Spaans)

  83. Op een gegeven moment in mijn carrière

  84. tekende ik varkens en vergeleek ik ze
    met politici en politieagenten
  85. die vreedzame demonstraties
    van studenten stopten.
  86. Op een dag lag er in mijn kantoor
  87. een brief op mijn bureau.
  88. (Spreekt Spaans)

  89. De brief kwam van
    de Venezolaanse Varkensbond.

  90. (Gelach)

  91. (Spreekt Spaans)

  92. In de brief stond:

  93. "Gelieve een prachtig dier als een varken
    niet te vergelijken met politici.
  94. (Gelach)

  95. Varkens zijn vriendelijk en edel,

  96. zijn geweldige mascottes
  97. en goede huisdieren,
  98. en ze houden ons in leven
    in de vorm van varkensvlees."
  99. (Spreekt Spaans)

  100. Ze hadden helemaal gelijk.

  101. Ik teken geen varkens meer,
  102. maar wel nog politici.
  103. (Gelach)

  104. (Spreekt Spaans)

  105. Een cartoon bereist de informatie-snelweg

  106. alsof er meerdere rijstroken zijn,
  107. maar in werkelijkheid
    leiden al deze rijstroken
  108. naar een binaire reactie
    van hetzij positiviteit of woede.
  109. "Ik vind het leuk"
    of "Ik vind het niet leuk."
  110. Dat zijn de enige reacties
  111. die het democratische denken
    op het internet bepalen.
  112. (Spreekt Spaans)

  113. Genuanceerd debatteren lukt niet meer,

  114. we hebben geen tijd,
  115. dus reageren we gewoon
    met goedkeuring of minachting
  116. en we laten het over aan de algoritmen.
  117. (Spreekt Spaans)

  118. Maar een cartoon wordt geboren
    uit diep, genuanceerd denken.

  119. Het creëren van een goede cartoon
    gaat met herhaaldelijk falen,
  120. ontwerp na ontwerp.
  121. Goede cartoonisten moeten
    hun eigen taboes afgooien
  122. om aan te sturen op een dialoog --
    geen confrontatie --
  123. met hun werk.
  124. (Spreekt Spaans)

  125. In 2013 stierf president Chavez

  126. en ik moest nadenken
    over de cartoon van die dag
  127. bij ‘La Universal’.
  128. Persoonlijk was ik blij
    dat hij was overleden,
  129. want ik dacht dat
    het einde van zijn macht
  130. ons land dichter bij vrijheid
    en betere tijden zou brengen.
  131. (Spreekt Spaans)

  132. Maar velen rouwden om de dood van Chavez,

  133. dus de gevoelens
    waren verdeeld in Venezuela.
  134. Sommigen vierden het
  135. en anderen huilden
    om het verlies van hun leider.
  136. (Spreekt Spaans)

  137. Ik zat vast.

  138. Ik wist echt niet wat te tekenen
    op dit historische moment.
  139. Ik wist dat ik mijn vreugde niet mocht
    laten doorsijpelen in mijn werk,
  140. dat ik het verdriet van de mensen
    moest respecteren.
  141. Wat kon ik dan tekenen?
  142. (Spreekt Spaans)

  143. Ik bracht uren door met schetsen
    en weer weggooien.

  144. Mijn redacteur belde me
  145. en zei dat die dag alles
    later was voor de krant.
  146. Hij vroeg me wanneer ik het af zou hebben.
  147. Om middernacht kreeg ik het idee.
  148. We publiceerden een cartoon
  149. die een historisch moment
    in de tijd voorstelde.
  150. (Spreekt Spaans)

  151. Een omgevallen rood koningsschaakstuk.

  152. (Spreekt Spaans)

  153. Een goede cartoon heeft veel macht.

  154. Hij kan actie en reactie oproepen.
  155. Daarom moet een cartoonist
    verantwoordelijk met zijn macht omgaan,
  156. de waarheid vertellen
  157. en tekenen zonder angst voor de gevolgen.
  158. (Spreekt Spaans)

  159. Een mening hebben heeft een prijs

  160. en in sommige landen is die prijs hoog.
  161. (Spreekt Spaans)

  162. In Venezuela

  163. werden veel jonge mensen gedood
    om vreedzaam protesteren.
  164. Mannen en vrouwen
    zitten vast achter tralies
  165. als politieke gevangenen.
  166. Doorheen de jaren tekende ik
    de gezichten van gevangen vrouwen,
  167. want ik wil niet dat ze vergeten worden.
  168. (Spreekt Spaans)

  169. Dit jaar was er een evenement,
    El Foro Penal genaamd.

  170. Dat is een misdaadforum
  171. waar een groep advocaten gratis werkt
  172. voor Venezolaanse politieke gevangenen.
  173. Een jonge vrouw kwam naar me toe en zei:
  174. "Ik zat gevangen
  175. en toen tekende jij
    mijn gezicht en mijn verhaal.
  176. Door die tekening
    wisten de mensen wie ik was.
  177. Jouw cartoon hielp me
    om de gevangenis te overleven.
  178. Dank je."
  179. (Spreekt Spaans)

  180. Dat moment betekende veel voor me.

  181. Ik had een manier gevonden
    om samen te werken
  182. met de herinneringen
    van mijn land en zijn bevolking.
  183. (Spreekt Spaans)

  184. Vorig jaar begon ik
    te tekenen over immigratie.

  185. Ik tekende mijn wereld, mijn angsten,
  186. mijn koffer, mijn wortels
  187. en alles wat ik moest
    achterlaten in Venezuela.
  188. Ik tekende ook mijn vreugde
    over deze nieuwe kans
  189. als immigrant in de Verenigde Staten.
  190. (Spreekt Spaans)

  191. Van daaruit werkte ik
    aan een serie tekeningen

  192. die de ervaring en de psychologie
    van de immigratie weergaven.
  193. (Spreekt Spaans)

  194. Immigrant zijn is als reizen
    naar een andere planeet.

  195. Eerst begrijp je niets
    van je nieuwe wereld.
  196. Er zijn nieuwe wetten, een nieuwe taal
  197. en onbekende gereedschappen
    die je moet leren te gebruiken
  198. om je aan te passen aan je nieuwe leven.
  199. (Spreekt Spaans)

  200. Immigrant zijn is bijna
    als een astronaut zijn

  201. die op de maan is geland.
  202. (Spreekt Spaans)

  203. Na verloop van tijd
    werd die reeks tekeningen

  204. een reizende tentoonstelling,
  205. ‘I, Immigrant’ genaamd.
  206. De tentoonstelling reisde
    naar meerdere steden,
  207. met inbegrip van Miami,
    Houston, Madrid, Barcelona
  208. en we hopen op meer plaatsen.
  209. (Spreekt Spaans)

  210. De tentoonstelling is uitgegroeid tot
    een ontmoetingsruimte voor de diaspora,

  211. waar mensen samenkomen
    en hun gedeelde ervaringen van lijden,
  212. eigen aan de immigratie, herkennen.
  213. (Spreekt Spaans)

  214. Met deze tekeningen wil ik overbrengen

  215. dat een immigrant geen crimineel is.
  216. Een immigrant is een persoon
    met een gebroken leven.
  217. Een persoon die zeer waarschijnlijk
    werd gescheiden van zijn familie
  218. onder onmenselijke omstandigheden
  219. en die zijn land moest verlaten
    op zoek naar een beter leven.
  220. (Spreekt Spaans)

  221. Een tekening kan een synthese zijn

  222. van een plaats, een universum,
    een land of een samenleving.
  223. Ze kan ook de innerlijke werking
    van iemands geest vertegenwoordigen.
  224. Voor mij is het tekenen van cartoons
    een vorm van verzet.
  225. (Spreekt Spaans)

  226. Een cartoon is als een steen van Rosetta.

  227. Als we hem de ruimte in zouden sturen,
  228. zou een toekomstige alien
    met zekerheid weten
  229. dat wij in het verleden
  230. ooit een beschaafde wereld
    met vrij denken hadden.
  231. (Spreekt Spaans)

  232. Die éne muur waar ik
    van mijn moeder op mocht tekenen,

  233. voelt oneindig aan.
  234. En daarom teken ik nog steeds.
  235. Hartelijk dank.

  236. (Gejuich en applaus)