YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Galician subtitles

← Unha razón máis para durmir ben toda a noite

O cerebro emprega un cuarto da enerxía total do organismo, pero supón só un dous por cento da masa corporal. Como recibe, e máis importante, como se desfai este órgano único dos nutrientes vitais? Novas investigacións suxiren que ten que ver co sono.

Get Embed Code
42 Languages

Showing Revision 15 created 04/19/2018 by Serv. de Norm. Lingüística U. de Santiago de Compostela.

  1. Durmir.
  2. Algo ao que lle dedicamos preto
    dun terzo da nosa vida
  3. mais algún de nós
    realmente sabe de que se trata?
  4. Hai dous mil anos, Galeno,
  5. un dos investigadores médicos
    máis destacados da Antigüidade
  6. postulou que mentres estamos espertos,
  7. a forza motriz do cerebro, o seu zume,
  8. fluía cara a todas
    as outras partes do corpo
  9. animándoas pero deixando o cerebro seco.
  10. Pensaba que cando durmimos
  11. toda esta humidade
    que enchía o resto do corpo
  12. volvía rapidamente
    para hidratar o cerebro
  13. e refrescar a mente.
  14. Isto hoxe soa totalmente ridículo,
  15. mais Galeno só trataba de explicar
    unha cousa sobre o sono
  16. coa que lidamos a diario.
  17. Todos sabemos, pola nosa experiencia,
    que durmir aclara a mente
  18. e non durmir deixa a cabeza turbia.
  19. Pese a que hoxe sabemos
    moitísimo máis sobre o sono
  20. que cando vivía Galeno,
  21. aínda non comprendemos por que o sono,
    de todas as nosas actividades
  22. ten esta incríbel función reparadora
    para a mente.
  23. Así que hoxe quero falar
    sobre investigacións recentes
  24. que poden botar luz sobre esta cuestión.
  25. Atopamos que o sono pode ser en realidade
  26. unha especie de solución
    elegante de deseño
  27. para algunhas das necesidades
    máis básicas do cerebro,
  28. un xeito único en que o cerebro
  29. resolve as amplas esixencias
    e as estreitas marxes
  30. que o fan distinto
    do resto de órganos do corpo.
  31. Case toda a bioloxía que observamos
  32. pode pensarse como unha serie de problemas
  33. e as súas solucións correspondentes.
  34. O primeiro problema
    que todo órgano ten que resolver
  35. é o do continuo fornecemento de nutrientes
    para alimentar todas as células do corpo.
  36. No cerebro é especialmente crítico;
  37. a súa intensa actividade eléctrica emprega
  38. un cuarto de todo o abastecemento
    de enerxía do corpo,
  39. a pesar de que o cerebro constitúe
    só arredor dun 2% da masa total do corpo.
  40. O sistema circulatorio soluciona
    o problema de reparto de nutrientes
  41. usando vasos sanguíneos,
    que levan nutrientes e osíxeno
  42. a cada recanto do noso corpo.
  43. Podémolo ver neste vídeo.
  44. Estamos a ver os vasos sanguíneos
    do cerebro dun rato vivo.
  45. Os vasos sanguíneos forman
    unha complexa rede
  46. que enche todo o volume do cerebro.
  47. Comezan na súa superficie
    e despois penetran no tecido.
  48. A medida que se espallan, levan nutrientes
  49. e osíxeno a todas e cada unha
    das células do cerebro.
  50. Dado que todas as células precisan
    nutrientes para funcionar,
  51. cada célula tamén produce refugallos
    como subproduto
  52. e a limpeza deses refugallos
    é o segundo problema básico
  53. que ten que resolver cada órgano.
  54. Este diagrama amosa o sistema linfático,
  55. que evolucionou
    para satisfacer esta necesidade.
  56. É unha segunda rede paralela de vasos
    que se estende ao longo do corpo.
  57. Recolle as proteínas e outros residuos
    dos espazos intercelulares
  58. para despois vertelos no sangue
    e que poidan ser eliminados.
  59. Se mirades ben este diagrama
    veredes algo
  60. que non ten moito sentido.
  61. Se ampliamos a cabeza deste individuo
  62. unha das cousas que se ven
    é que non hai vasos linfáticos no cerebro.
  63. Mais isto non ten moito sentido, non si?
  64. Quero dicir, o cerebro é un órgano
    cunha intensa actividade
  65. que produce unha cantidade
    igualmente grande de residuos
  66. que hai que limpar eficazmente.
  67. E aínda así non ten vasos linfáticos,
    o que significa
  68. que a solución que adopta
    o resto do corpo
  69. para limpar os residuos
    non funciona no cerebro.
  70. Entón como soluciona o cerebro
    o problema da limpeza dos seus residuos?
  71. Esta cuestión, aparentemente trivial,
  72. é a que motivou ao noso grupo
    a entrar nesta historia.
  73. E o que atopamos ao entrarmos no cerebro,
  74. entre as neuronas e os vasos sanguíneos,
    foi que a solución do cerebro
  75. para o problema da limpeza de residuos
    era totalmente inesperada.
  76. Era enxeñosa pero tamén fermosa.
  77. Vouvos contar o que atopamos.
  78. O cerebro ten unha bolsa grande
  79. de fluído limpo e claro,
    chamado líquido cefalorraquídeo,
  80. que abreviamos como LCR.
  81. O LCR enche o espazo que rodea o cerebro,
  82. de modo que os residuos
    do interior do cerebro
  83. saen cara ao LCR,
  84. que é vertido no sangue
    xunto cos residuos.
  85. Isto semella moi parecido
    ao sistema linfático, verdade?
  86. Pero o máis interesante é
    que o líquido mais os residuos
  87. do interior do cerebro
    non chegan así como así
  88. ata as bolsas do LCR.
  89. Ao contrario, hai
    unha rede especializada de condutos
  90. que organiza e facilita este proceso.
  91. Podédelo ver nestes vídeos.
  92. Aquí estamos vendo outra vez
    o cerebro de ratos vivos.
  93. A imaxe da esquerda amosa
    o que sucede na superficie do cerebro,
  94. mentres que a da dereita amosa
    o que ocorre dentro do cerebro,
  95. no interior do propio tecido.
  96. Marcamos os vasos sanguíneos en vermello
  97. e o LCR que rodea o cerebro
    vai aparecer en verde.
  98. O que nos sorprendeu
    foi que o líquido do exterior do cerebro
  99. non se mantiña no exterior,
    senón que era bombeado
  100. outra vez cara ao interior do cerebro
    polo exterior dos vasos sanguíneos
  101. e a medida que se filtraba no cerebro
    polo exterior dos vasos
  102. estaba axudando a desfacerse,
    a limpar os residuos
  103. dos espazos intercelulares do cerebro.
  104. Se vos parades a pensalo,
  105. empregar así o exterior
    dos vasos sanguíneos
  106. é unha solución de deseño moi intelixente,
  107. dado que o cerebro está encerrado
    nun cranio ríxido
  108. e está repleto de células,
    non hai espazo dentro del
  109. para un segundo conxunto de vasos
    coma o sistema linfático.
  110. Mais os vasos sanguíneos
    si se estenden desde a superficie
  111. ata o interior para chegar
    a todas as células do cerebro,
  112. o que significa que o líquido
    que circula polo exterior destes vasos
  113. pode chegar facilmente
    a todo o volume do cerebro,
  114. polo que é unha maneira moi intelixente
  115. de facer que un conxunto de vasos,
    os vasos sanguíneos,
  116. asuma e substitúa a función
  117. dun segundo conxunto de vasos,
    os vasos linfáticos,
  118. e evite así que sexan necesarios.
  119. E o máis impresionante é
    que ningún outro órgano
  120. adopta esta solución para desfacerse
    dos residuos intercelulares.
  121. É unha solución
    completamente única do cerebro.
  122. Pero o descubrimento máis sorprendente
    foi que todo isto,
  123. todo o que vos acabo de contar,
    o deste líquido que percorre o cerebro
  124. só ocorre no cerebro durmido.
  125. Aquí, o vídeo da esquerda
    amosa canto LCR se está a mover
  126. polo cerebro dun rato vivo
    que está esperto.
  127. Practicamente nada.
  128. Mais no mesmo animal,
    se agardamos un pouco a que adormeza,
  129. vemos o LCR circular polo cerebro,
  130. e descubrimos que no mesmo momento
    en que o cerebro comeza a durmir,
  131. as neuronas semellan encoller,
    abrindo espazos entre elas
  132. e permitindo que o líquido penetre
    e limpe os residuos.
  133. Entón parece que Galeno,
    en realidade, estaba no certo
  134. cando escribía sobre un fluído
    que percorría o cerebro
  135. cando comezabamos a durmir.
  136. A nosa investigación, 2000 anos despois,
    suxire que o que sucede
  137. é que cando o cerebro está esperto
    e na súa máxima actividade,
  138. adía a limpeza dos residuos
    dos espazos intercelulares
  139. e despois, cando durme
    e non precisa estar tan activo
  140. entra nunha especie de modo de limpeza
  141. para desfacerse dos residuos
    dos espazos intercelulares,
  142. residuos que foron acumulándose
    durante o día.
  143. Polo que en realidade é un pouco coma nós,
  144. cando atrasamos as tarefas da casa
    durante a semana,
  145. cando non temos tempo de facelas,
  146. e despois poñémonos ao día
    e facemos toda a limpeza
  147. cando chega a fin de semana.
  148. Ata agora falei moito
    sobre a limpeza de residuos,
  149. mais non fun moi específico
    sobre os tipos de residuos
  150. que o cerebro ten que eliminar
    durante o sono para manterse saudábel.
  151. O residuo en que se centraron
    os estudos máis recentes
  152. é a beta-amiloide,
  153. unha proteína que se fabrica no cerebro
    todo o tempo.
  154. Agora mesmo o meu cerebro
    está a producir beta-amiloide
  155. e tamén os vosos.
  156. Pero en pacientes con alzhéimer,
    a beta-amiloide acumúlase
  157. e concéntrase nos espazos entre neuronas
    no canto de ser limpada como debería.
  158. E esta acumulación de beta-amiloide
    cremos que é un dos pasos chave
  159. no desenvolvemento
    desta terrible enfermidade.
  160. Medimos a velocidade
    con que a beta-amiloide
  161. é eliminada do cerebro cando está esperto
    e cando está a durmir,
  162. e achamos que, efectivamente,
    a limpeza da beta-amiloide
  163. é moito máis rápida no cerebro
    que está a durmir.
  164. Polo tanto, se o sono é parte da solución
    que ten o cerebro
  165. para o problema da limpeza de residuos,
  166. entón pode mudar drasticamente
    a forma de pensarmos a relación
  167. entre o sono, a beta-amiloide
    e a enfermidade de alzhéimer.
  168. Algúns estudos clínicos recentes suxiren
  169. que entre pacientes
    que aínda non desenvolveron alzhéimer,
  170. o empeoramento da calidade
    e da duración do sono
  171. están asociadas a unha maior cantidade
    de beta-amiloide no cerebro.
  172. Porén, cómpre sinalar que estes estudos
    non demostran que a falta de sono
  173. ou o sono escaso
    provoquen a enfermidade de alzhéimer,
  174. pero si suxiren
    que a dificultade do cerebro
  175. para manter a súa casa limpa
    eliminando residuos coma a beta-amiloide
  176. pode contribuír ao desenvolvemento
    de doenzas como o alzhéimer.
  177. Entón, o que esta nova investigación di
  178. é que o que todos vós xa sabiades
    sobre o sono,
  179. o que incluso Galeno xa sabía,
    que refresca e despexa a mente,
  180. pode ser unha parte importante
    da función do sono.
  181. Mirade, vós e mais eu
    durmimos todas as noites
  182. mais os nosos cerebros nunca descansan.
  183. Mentres o noso corpo está parado
    e a nosa mente vaga por aí en soños,
  184. a elegante maquinaria do cerebro
    está en silencio traballando duro
  185. limpando e mantendo esta máquina
    incribelmente complexa.
  186. Igual que as tarefas de casa,
    é un labor sucio e ingrato
  187. pero tamén importante.
  188. Na casa, se estamos sen limpar a cociña
  189. durante un mes
  190. o fogar convértese rapidamente
    nun lugar no que é imposíbel vivir.
  191. Pero no cerebro, as consecuencias
    de atrasarse na limpeza
  192. poden ser moito máis graves
    que a vergoña de ter os mesados sucios,
  193. porque cando se trata de limpar o cerebro,
  194. son a saúde e a función da mente
    e do corpo as que están en xogo;
  195. e por iso comprender hoxe
  196. estas funcións básicas
    de mantemento do cerebro
  197. pode ser crucial para previr e tratar
    doenzas da mente o día de mañá.
  198. Grazas.
  199. (Aplauso)