Return to Video

Nỗi sợ mập đã quá đủ rồi

  • 0:01 - 0:05
    Hôm nay, tôi ở đây để nói cho mọi người
    về một từ đầy quyền lực,
  • 0:06 - 0:08
    người ta có thể
    sẽ làm gần như là mọi thứ,
  • 0:08 - 0:09
    để tránh nó.
  • 0:10 - 0:13
    Ngành công nghiệp tỉ đô
    phát triển mạnh mẽ được
  • 0:13 - 0:14
    nhờ nỗi sợ với cái từ đó
  • 0:14 - 0:18
    còn với những người
    đã được gắn mác với từ đó
  • 0:18 - 0:20
    sẽ phải khó khăn vượt qua
    phong ba bão bùng
  • 0:20 - 0:21
    vây quanh nó.
  • 0:22 - 0:25
    Tôi chẳng rõ liệu bạn có để ý,
  • 0:25 - 0:26
    rằng tôi mập.
  • 0:28 - 0:31
    Chẳng phải kiểu nói lẩm bẩm sau lưng tôi
  • 0:31 - 0:34
    hoặc là những từ có vẻ vô hại như
    mũm mĩm hay tròn tròn.
  • 0:34 - 0:39
    Tôi cũng chẳng phải kiểu
    người đồng hồ cát hấp dẫn hay đẫy đà.
  • 0:40 - 0:42
    Do đó đừng dùng mấy từ
    hoa mỹ ngọt ngào ấy
  • 0:42 - 0:46
    Tôi M-Ậ-P theo đúng nghĩa.
  • 0:46 - 0:48
    Điều đó chẳng thể phủ nhận.
  • 0:50 - 0:52
    Khi tôi bước ra sân khấu,
  • 0:52 - 0:53
    có lẽ nhiều người đang nghĩ
  • 0:53 - 0:56
    "Ôi, hôm nay sẽ rất buồn cười cho xem,
  • 0:56 - 0:58
    bởi ai ai cũng biết rằng
    người mập thường rất khôi hài."
  • 0:58 - 1:00
    (Khán phòng cười)
  • 1:00 - 1:05
    Hoặc là tự hỏi: "Cô này lấy đâu
    ra sự tự tin đó nhỉ?"
  • 1:05 - 1:08
    Vì phụ nữ mập mà lại tự tin
    thì có vẻ không tưởng.
  • 1:09 - 1:11
    Những người quan tâm đến thời trang
  • 1:11 - 1:14
    có lẽ sẽ thấy tôi rất tuyệt vời
  • 1:14 - 1:15
    trong chiếc đầm Beth Ditto này.
  • 1:15 - 1:17
    (Tiếng vỗ tay)
  • 1:17 - 1:18
    Cảm ơn mọi người.
  • 1:18 - 1:20
    Dù có thể có mấy người nghĩ
  • 1:20 - 1:23
    "Ừm, nếu mặc màu đen thì nhìn ốm hơn đấy!'
  • 1:23 - 1:24
    (Khán phòng cười)
  • 1:24 - 1:27
    Có lẽ bạn đã từng tự hỏi,
    có thể trong vô thức
  • 1:27 - 1:30
    rằng liệu tôi có bị tiểu đường,
    hay vài bệnh tương tự
  • 1:30 - 1:32
    hoặc tôi hay ăn carbohydrate
    sau 7 giờ tối.
  • 1:32 - 1:33
    (Khán phòng cười)
  • 1:33 - 1:37
    Nghe vậy chắc hẳn mấy bạn đang quýnh lên
    vì lỡ ăn carbs tối qua
  • 1:37 - 1:40
    đồng nghĩa với việc
    lại phải đi tập gym tiếp.
  • 1:41 - 1:44
    Những tư tưởng này
    luôn ngấm ngầm hiện diện.
  • 1:44 - 1:46
    Những tư tưởng này có
    ở từng cá nhân, từng tập thể
  • 1:46 - 1:49
    và có thể ở mỗi người trong số chúng ta.
  • 1:49 - 1:53
    Tư tưởng này được gọi là
    'Hội chứng sợ béo' (Fatphobia)
  • 1:54 - 1:56
    Như mọi hội chứng ám ảnh khác,
  • 1:56 - 2:00
    hội chứng sợ béo đã ăn sâu bám rễ
    vào những thể chế phức tạp như
  • 2:00 - 2:04
    chủ nghĩa tư bản, chế độ phụ quyền
    và chủ nghĩa phân biệt chủng tộc,
  • 2:04 - 2:07
    rất khó để ta thấy được điều ấy
  • 2:07 - 2:08
    huống chi là phủ nhận.
  • 2:09 - 2:10
    Ta sống trong một thời đại
  • 2:10 - 2:15
    mà người mập được coi như thể là người xấu
  • 2:15 - 2:19
    lười biếng, tham lam, bệnh hoạn,
    thiếu trách nhiệm và bị người khác
  • 2:19 - 2:21
    nghi ngờ về tư cách đạo đức.
  • 2:21 - 2:23
    Và ta thường coi người ốm
  • 2:23 - 2:25
    là một người hoàn mỹ, toàn tính tốt đẹp
  • 2:26 - 2:28
    có trách nhiệm, thành công,
  • 2:28 - 2:31
    dẫn dắt mọi xu hướng mới,
    thành thước đo cho 'cách sống đúng đắn'
  • 2:32 - 2:35
    Ta thấy được những
    đánh giá này ở khắp nơi,
  • 2:35 - 2:38
    trên truyền thông,
    chính sách y tế công
  • 2:38 - 2:39
    phòng mạch bác sĩ
  • 2:39 - 2:41
    và trong những cuộc đối thoại hằng ngày
  • 2:41 - 2:43
    và trong quan điểm mỗi người.
  • 2:44 - 2:47
    Thậm chí ta thường đổ lỗi cho người mập
  • 2:47 - 2:48
    rằng họ đáng chịu sự phân biệt
  • 2:48 - 2:53
    bởi, xét cho cùng, nếu ta
    không thích béo thì cứ giảm cân đi
  • 2:53 - 2:54
    Đơn giản mà!
  • 2:55 - 3:00
    Tư tưởng kì thi người mập
    này đã trở nên quan trọng, bám sâu vào đầu óc ta
  • 3:00 - 3:02
    mỗi khi ta đánh giá chính mình
    hay một người
  • 3:02 - 3:08
    đến mức ta quên tự hỏi
    vì sao ta lại có thành kiến về họ
  • 3:08 - 3:10
    và sự khinh thị này có từ đâu.
  • 3:11 - 3:13
    Nhưng ta cần phải đặt ra câu hỏi này,
  • 3:13 - 3:16
    vì những giá trị to lớn ta
    gán cho ngoại hình
  • 3:16 - 3:18
    ảnh hưởng đến ta.
  • 3:19 - 3:22
    Và liệu rằng ta
    có muốn sống trong một xã hội
  • 3:22 - 3:24
    mà người ta không được hưởng
    quyền con người cơ bản
  • 3:25 - 3:28
    nếu đi ngược lại những điều vô lý
    về một hình mẫu chuẩn mực nào đó?
  • 3:30 - 3:32
    Khi tôi lên 6,
  • 3:32 - 3:36
    Chị tôi từng dạy balê cho mấy bé gái
    ở ga-ra nhà tôi
  • 3:37 - 3:40
    tôi hơn tụi nó cả chiều ngang
    lẫn chiều dọc
  • 3:40 - 3:43
    trong buổi diễn đầu tiên
  • 3:43 - 3:47
    nghĩ đến được mặc váy xòe hồng,
    tôi cực kì háo hức
  • 3:47 - 3:50
    tôi sẽ lấp lánh cho mà xem
  • 3:51 - 3:55
    khi mấy đứa kia chui lọt vô bộ đồ thun
  • 3:55 - 3:58
    và tuyn dễ dàng, không có chiếc váy xòe
    nào đủ to cho tôi
  • 3:59 - 4:03
    Tôi nhất quyết không để ai loại mình
    khỏi buổi diễn
  • 4:03 - 4:06
    Thế là tôi quay sang mẹ tôi
  • 4:06 - 4:09
    và la lớn lên rằng
  • 4:09 - 4:12
    'Mẹ ơi, con không cần đầm tutu
    (đồng âm với 22)
  • 4:12 - 4:14
    con cần đầm 44.'
  • 4:15 - 4:16
    (Khán phòng cười)
  • 4:18 - 4:19
    Cảm ơn mẹ rất nhiều.
  • 4:19 - 4:23
    (Tiếng vỗ tay)
  • 4:23 - 4:25
    và không phải lúc nào tôi cũng nhận ra
  • 4:25 - 4:28
    mặc chiếc váy 44 lộng lẫy đó
  • 4:28 - 4:33
    chính là khởi đầu hành trình trở thành
    một nhà ủng hộ người béo
  • 4:34 - 4:37
    Tôi không nói rằng việc yêu bản thân
  • 4:37 - 4:41
    là một bước nhảy dễ dàng trên con
    đường đầy hoa hồng để chấp nhận bản thân
  • 4:41 - 4:43
    từ cái ngày đó ở lớp múa
  • 4:43 - 4:44
    trái lại
  • 4:45 - 4:49
    tôi sớm nhận rằng đi ra khỏi
    cái bình thường của mọi người
  • 4:49 - 4:52
    là tự đến một nơi thật chán nản
    và bị cô lập
  • 4:53 - 4:57
    Suốt 20 năm qua, tôi đã lan truyền và
    chỉnh sửa lại những thông điệp này
  • 4:57 - 5:00
    và nó cũng là cả một hành trình gian nan
  • 5:01 - 5:05
    mọi người vẫn luôn cười nhạo thẳng
    vào mặt, xúc phạm tôi khi vượt qua xe tôi
  • 5:05 - 5:07
    và nói tôi bị ảo tưởng
  • 5:07 - 5:10
    Tôi cũng nhận được nụ cười
    từ người lạ
  • 5:10 - 5:13
    người hiểu phải như thế nào để dám
    bước ngoài đường
  • 5:13 - 5:15
    với bước chân mạnh mẽ và đầu ngẩng cao
  • 5:15 - 5:17
    (Tiếng vỗ tay)
  • 5:17 - 5:18
    Xin cảm ơn mọi người
  • 5:18 - 5:22
    Trải qua bao thăng trầm, cô bé 6 tuổi
    mạnh mẽ ấy vẫn ở trong tôi
  • 5:22 - 5:25
    và giúp tôi đứng trước các bạn hôm nay
  • 5:25 - 5:28
    với tư cách một người mập hiên ngang
  • 5:28 - 5:31
    một người chỉ từ chối nghe theo
  • 5:31 - 5:33
    những tiếng nói áp đảo
  • 5:33 - 5:36
    bảo tôi phải đi đứng bằng chính
    cơ thể tôi thế nào
  • 5:36 - 5:39
    (Tiếng vỗ tay)
  • 5:44 - 5:46
    và tôi không đơn độc
  • 5:46 - 5:50
    tôi thuộc một cộng đồng quốc tế
  • 5:50 - 5:52
    gồm những người, thay vì miễn cưỡng
    chấp nhận
  • 5:52 - 5:56
    cơ thể chúng tôi thật sự và có thể sẽ
    luôn mập thế này
  • 5:56 - 6:01
    chúng tôi chủ động chọn cách phát triển
    trong chính hình dáng chúng tôi có hôm nay
  • 6:01 - 6:05
    Chúng tôi trân trọng thế mạnh và hợp tác
  • 6:05 - 6:07
    chứ không chống lại giới hạn của chúng tôi
  • 6:07 - 6:09
    chúng tôi xem trọng sức khỏe
  • 6:09 - 6:12
    một cách toàn diện
  • 6:12 - 6:15
    hơn là chỉ số BMI lỗi thời
  • 6:15 - 6:21
    Thay vì thế, chúng tôi xem sức khỏe
    tinh thần, giá trị bản thân và sự cảm nhận
  • 6:21 - 6:25
    trong cơ thể là yếu tố cần thiết
    cho sức khỏe toàn diện
  • 6:26 - 6:29
    Chúng tôi không tin rằng sống trong
    một cơ thể mập
  • 6:29 - 6:33
    là rào cản tới mọi thứ, thật đấy.
  • 6:33 - 6:37
    Các bác sĩ, học giả và người viết blog
  • 6:37 - 6:39
    đã từng viết vô số tuyển tập
  • 6:39 - 6:42
    về các khía cạnh trong vấn đề phức tạp này
  • 6:43 - 6:48
    Có các fashionista ngoại cỡ (fatshionista)
    tái khẳng định cơ thể và vẻ đẹp của họ
  • 6:48 - 6:51
    bằng cách mặc bikini dành cho người mập
    và áo crop top
  • 6:51 - 6:54
    để lộ phần da thịt mà chúng ta
    được dạy là phải giấu đi.
  • 6:54 - 6:56
    có những vận động viên mập
  • 6:56 - 7:00
    chạy marathon, dạy yoga
    hay đánh quyền cước
  • 7:00 - 7:05
    họ bất chấp, chẳng thèm quan tâm đến
    quan niệm đương thời
  • 7:06 - 7:09
    họ đã dạy tôi rằng tư tưởng tiến bộ về
    cơ thể
  • 7:09 - 7:12
    là liều thuốc cho văn hóa mặc cảm
    về cơ thể của chúng ta
  • 7:14 - 7:18
    Để cho rõ rằng, tôi không nói mọi người
    không nên thay đổi cơ thể mình
  • 7:18 - 7:20
    nếu đó là điều họ muốn
  • 7:21 - 7:25
    Khẳng định lại bản thân chính là một viêc
    thể hiện sự yêu bản thân tuyệt đẹp
  • 7:25 - 7:27
    và nó giống với hàng triệu việc khác
  • 7:28 - 7:32
    từ kiểu tóc, hình xăm
    đến tạo đường nét cơ thể
  • 7:32 - 7:35
    hoocmon, phẫu thuật thẩm mỹ
    và vâng, cả giảm cân nữa
  • 7:35 - 7:38
    Đơn giản thôi: Đó là cơ thể của bạn
  • 7:38 - 7:40
    và bạn quyết định điều tốt nhât cho nó
  • 7:41 - 7:44
    Cách tôi làm việc tuyên truyền hoạt động
  • 7:44 - 7:47
    là làm mọi việc mà người ta nghĩ người mập
    chúng tôi không nên làm
  • 7:47 - 7:48
    và có rât nhiều việc như thế
  • 7:49 - 7:53
    là mời mọi người tham gia cùng tôi
    và sáng tạo nghệ thuật về nó
  • 7:54 - 7:56
    Điểm chung trong hầu hết những việc trên
  • 7:56 - 8:00
    vẫn luôn là chiếm lại những nơi thường
    khắt khe với người mập
  • 8:00 - 8:03
    từ sàn catwalk đến buổi diễn ở club
  • 8:03 - 8:07
    từ hồ bơi công cộng đến sàn nhảy nổi tiếng
  • 8:08 - 8:13
    và chiếm lại không gian ấy không chỉ là
    một khẳng định nghệ thuật mạnh mẽ
  • 8:13 - 8:16
    nhưng còn là một cách xây dựng cộng đồng
    tiến bộ
  • 8:17 - 8:20
    Nó thật đúng với phim AQUAPORKO
  • 8:20 - 8:22
    (Khán phòng cười)
  • 8:22 - 8:25
    về đội bơi nghệ thuật của những phụ nữ mập
  • 8:25 - 8:27
    tôi thành lập một nhóm bạn ở Sydney
  • 8:28 - 8:32
    Ảnh hưởng của việc thấy một đám phụ nữ mập
    ngang bướng
  • 8:32 - 8:34
    trong những chiếc mũ và đồ bơi hoa hòe
  • 8:34 - 8:37
    đá chân lên trời, kệ mặc người ta
  • 8:37 - 8:39
    không nên bị đánh giá thấp
  • 8:41 - 8:44
    (Khán phòng cười)
  • 8:44 - 8:50
    Trong suốt sự nghiệp tôi, tôi luôn học
    được rằng thân hình mập là thế mạnh
  • 8:50 - 8:52
    và một cơ thể mập mà không chịu khuất phục
  • 8:52 - 8:55
    sẽ làm người ta bật ngửa
  • 8:56 - 8:59
    khi đạo diễn Kate Champion
  • 8:59 - 9:02
    của công ty sân khấu khiêu vũ danh giá
    Force Majeure
  • 9:02 - 9:04
    mời tôi làm cộng tác viên nghệ thuật
  • 9:04 - 9:08
    trong một tác phẩm diễn bởi
    toàn vũ công mập
  • 9:08 - 9:11
    Tôi gần như nhảy vào chộp lấy cơ hội
  • 9:12 - 9:13
    Và thật, theo nghĩa đen đấy
  • 9:15 - 9:19
    "Không có gì để mất" (Nothing to Lose)
    là tác phẩm do người ngoại cỡ trình diễn
  • 9:19 - 9:21
    họ lấy kinh nghiệm sống động của bản thân
  • 9:22 - 9:26
    để tạo ra một tác phẩm đa dạng và
    chân thực như chính họ
  • 9:26 - 9:29
    và nó còn có cả balê nữa
  • 9:30 - 9:35
    Chính một bài nhảy của người mập của một
    công ty uy tín như thế
  • 9:35 - 9:39
    nói nhẹ nhàng là, đã gây tranh cãi
  • 9:39 - 9:44
    vì chưa một tiền lệ nào như thế trên sân
    khấu nhảy đương đại
  • 9:44 - 9:46
    cũng như bất cứ nơi nào trên thế giới
  • 9:47 - 9:49
    mọi người hoài nghi
  • 9:50 - 9:53
    ý bạn là sao? vũ công mập?
  • 9:53 - 9:58
    mập cỡ như cỡ 10, cỡ 12, kiểu vậy ư?
  • 9:59 - 10:02
    Họ học nhảy ở đâu?
  • 10:02 - 10:05
    Họ có đủ sức bền cho toàn bộ chương trình
    không?
  • 10:07 - 10:09
    nhưng, bất chấp sự nghi ngờ đó
  • 10:09 - 10:13
    "Không có gì để mất" cháy vé và
    thành công trong Lễ hội Sydney
  • 10:13 - 10:15
    chúng tôi được truyền thông
    đánh giá tích cực
  • 10:15 - 10:20
    đi lưu diễn, thắng giải và được đưa tin
    bằng hơn 27 thứ tiếng
  • 10:20 - 10:24
    Những hình ảnh tuyệt vời của nhóm được
    toàn thế giới biết đến
  • 10:25 - 10:30
    Tôi không thể đếm được bao nhiêu lần
    những người ngoại cỡ
  • 10:30 - 10:33
    từng nói tôi là buổi diễn đã
    thay đổi cuộc sống họ
  • 10:33 - 10:35
    cách nó giúp thay đổi quan hệ của họ
  • 10:35 - 10:37
    với chính cơ thể mình và cơ thể người khác
  • 10:38 - 10:40
    và nó làm họ đối đầu với
    chính định kiến của họ
  • 10:41 - 10:45
    nhưng tất nhiên, công việc chọc tức
    một số người này
  • 10:45 - 10:47
    không thể thiếu những kẻ chống đối
  • 10:48 - 10:51
    Họ vẫn luôn nói tôi tôn vinh việc béo phì
  • 10:51 - 10:54
    tôi nhận được những lời đe dọa giết người
    đáng sợ
  • 10:54 - 10:59
    và sự quấy rối vì dám tập trung vào
    thân hình và cuộc sống người mập
  • 10:59 - 11:05
    và đối xử với chúng tôi như người có
    giá trị với những câu chuyện đáng được kể
  • 11:06 - 11:08
    họ vẫn luôn gọi tôi là
  • 11:08 - 11:11
    ISIS của nạn dịch béo phì
  • 11:11 - 11:12
    (Khán phòng cười)
  • 11:12 - 11:15
    một nhận xét ngớ ngẩn đến mắc cười
  • 11:16 - 11:19
    nhưng nó cũng chỉ ra sự hoảng sợ
  • 11:19 - 11:21
    cái khiếp đảm thật sự
  • 11:21 - 11:23
    mà nỗi sợ mập khơi dậy được.
  • 11:24 - 11:27
    chính nỗi sợ này đang nuôi sống ngành
    công nghiệp ăn kiêng
  • 11:27 - 11:32
    thứ đang ngăn cản ta sống yên ổn
    với thân hình chính mình
  • 11:32 - 11:34
    vì muốn nhìn giống bức hình sau ăn kiêng
  • 11:34 - 11:37
    trước khi chúng ta thực sự bắt đầu sống
  • 11:37 - 11:41
    vì vấn đề nghiêm trọng mà ta đều biết
    nhưng không muốn nói là nỗi sợ mập
  • 11:42 - 11:47
    nhà hoạt động vì người mập không sợ nó
  • 11:47 - 11:51
    bằng cách ủng hộ quyết tâm cá nhân và sự
    tôn trọng cho mọi người
  • 11:51 - 11:55
    chúng ta thay đổi được sự do dự trong việc
    chấp nhận sự đa dạng
  • 11:55 - 12:00
    và bắt đầu trân trọng chính cơ thể mình
    bằng vô số phương thức
  • 12:00 - 12:02
    Cảm ơn mọi người.
  • 12:02 - 12:07
    (Tiếng vỗ tay)
Title:
Nỗi sợ mập đã quá đủ rồi
Speaker:
Kelli Jean Drinkwater
Description:

Trong một xã hội ám ảnh bởi hình tượng cơ thể và được thể hiện bằng nỗi sợ mập, thông qua nghệ thuật, Kelli Jean Drinkwater tham gia vào việc thay đổi nhận thức về cơ thể. Cô đối đầu với quan điểm của xã hội về thân hình ngoại cỡ bằng cách đưa người ngoại cỡ vào những nơi họ bị giới hạn - từ sàn diễn thời trang đến Lễ hội Sydney - và thuyết phục tất cả chúng ta nhìn lại và suy nghĩ lại về những định kiến của mình. "Những thân hình mập không cúi đầu có thể làm người khác sửng sốt", cô nói.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
12:20

Vietnamese subtitles

Revisions