Vietnamese subtitles

← Bí quyết làm cho tinh thần mạnh mẽ| Amy Morin | TEDxOcala

Get Embed Code
25 Languages

Showing Revision 14 created 07/13/2016 by Hien Lam.

  1. Tôi có một người bạn trên Facebook với
    một cuộc sống dường như hoàn hảo.
  2. Cô sống trong một căn nhà lộng lẫy.
  3. Và có một công việc rất đáng ao ước.
  4. Cô ấy và gia đình
  5. có những chuyến đi chơi
    vui vẻ vào mỗi cuối tuần.
  6. Và tôi cá là họ
    phải mang cả
  7. thợ chụp ảnh theo đấy.
  8. (Tiếng cười)
  9. Vì bất kể là họ đi đâu
    hay làm gì
  10. thì cả gia đình cũng đều trông rất tuyệt.
  11. Và cô ấy luôn viết trên mạng về việc
    cô đã cảm thấy may mắn
  12. và biết ơn ra sao bởi
    cuộc sống mà mình đang có.
  13. Và tôi có cảm giác như cô ấy nói thế
  14. không phải để tung hô trên Facebook
    mà là cô ấy thực sự hạnh phúc như thế.
  15. Có bao nhiêu người trong số các bạn
    có một người bạn kiểu như vậy?
  16. Và bao nhiêu người trong số các bạn
  17. đôi lúc không ưa kiểu người đó?
  18. (Tiếng cười)
  19. Tất cả chúng ta đều có ý nghĩ
    như thế phải không nào?
  20. Thật khó để có suy nghĩ khác.
  21. Nhưng lối suy nghĩ đó
    sẽ gây tổn hại cho các bạn.
  22. Và đó là điều tôi muốn
    chia sẻ với các bạn hôm nay
  23. là những gì chúng ta phải trả giá
    cho những thói quen xấu của mình.
  24. Có lẽ bạn vừa cuộn qua
    trang Facebook của mình
  25. và nghĩ: "Nếu tôi lướt qua chút
    thì có sao nào?
  26. Chỉ mất có 5 giây thôi mà.
  27. Điều đó thì có gì tổn hại cho tôi chứ?"
  28. Thật ra thì các nhà nghiên cứu
    đã chỉ ra rằng
  29. nếu bạn tỏ ra ghen tị với
    bạn của mình trên Facebook
  30. thì bạn có thể bị trầm cảm đấy.
  31. Đó mới chỉ là một trong những cái bẫy
    mà tâm trí chúng ta tạo ra.
  32. Bạn có bao giờ than phiền
    về người chủ của mình?
  33. Hay nhìn vào cuộc sống của bạn bè
    và thầm nghĩ,
  34. "Tại sao họ lại may mắn đến thế?"
  35. Bạn không thể ngừng suy nghĩ như vậy
    đúng không?
  36. Cách suy nghĩ đó có vẻ
    không có gì to tác lúc này.
  37. Trên thực tế, nó còn có thể làm cho bạn
    cảm thấy vui hơn trong giây lát.
  38. Nhưng cách suy nghĩ này đang ăn mòn
    sức mạnh tinh thần của bạn đấy.
  39. Có ba ý nghĩ tai hại
  40. làm cho chúng ta kém mạnh mẽ
  41. và đánh mất
    sức mạnh tinh thần của mình.
  42. Đầu tiên là những ý nghĩ không tốt
    về bản thân chúng ta.
  43. Chúng ta dường như cảm thấy
    mình đáng thương hại.
  44. Và trong khi buồn phiền khi chuyện không may xảy ra là điều bình thường
  45. nhưng tự thương hại là tệ hơn thế.
  46. Đó là khi bạn bắt đầu
    phóng đại điều không may của mình.
  47. Khi bạn nghĩ mọi thứ theo kiểu
  48. "Sao những thứ nầy luôn
    xảy đến với tôi chứ?"
  49. "Lẽ ra tôi không đáng bị như vậy."
  50. Cách nghĩ này làm cho bạn mắc kẹt,
  51. luôn lẩn quẩn trong vấn đề,
  52. ngăn bạn tìm ra giải pháp.
  53. Và cả khi bạn không thể tìm
    ra giải pháp,
  54. bạn cũng có thể làm gì đó
    để cho cuộc sống của bạn hay ai đó tốt hơn.
  55. Nhưng bạn không làm được
    như vậy nếu
  56. bạn cứ chìm đắm
    trong những tiếc nuối của mình.
  57. Loại suy nghĩ tai hại thứ hai
    kìm hãm chúng ta
  58. là những suy nghĩ không tốt
    về người khác.
  59. Chúng ta nghĩ rằng những người khác
    có thể tác động đến chúng ta,
  60. và chúng ta đánh mất sức mạnh
    của chính mình.
  61. Nhưng với tư cách những người trưởng thành
  62. sống trong một quốc gia tự do
    thì không có nhiều thứ bạn phải làm.
  63. Khi bạn nói: "Tôi phải làm việc muộn"
  64. bạn đã đánh mất sức mạnh của mình.
  65. Có thể sẽ có nhiều hậu quả nếu
    bạn không ở lại làm hết công việc
  66. nhưng đó là quyền lựa chọn ở bạn.
  67. Hay khi bạn nói rằng,
    "Mẹ chồng khiến tôi phát điên"
  68. bạn cũng cho đi sức mạnh của
    chính mình.
  69. Có thể bà ấy không phải
    là người tốt nhất trên đời
  70. nhưng xử sự với bà ấy như thế nào
    là tùy vào bạn
  71. vì tất cả đều là do bạn quyết định.
  72. Loại suy nghĩ thứ ba không tốt và
    kìm hãm chúng ta
  73. là những suy nghĩ không tốt
    về cuộc sống.
  74. Ta luôn nghĩ rằng
    cuộc sống này nợ ta điều gì đó.
  75. Chúng ta nghĩ rằng,
    "Nếu tôi nỗ lực đủ
  76. thì tôi xứng đáng có được thành công."
  77. Nhưng mong chờ thành công
    đến với bạn
  78. như một phần thưởng to lớn
  79. sẽ chỉ dẫn đến thất vọng mà thôi.
  80. Nhưng tôi biết sẽ rất khó để từ bỏ
    những thói quen tư duy không tốt đó.
  81. Rất khó để thoát khỏi
    những suy nghĩ không tốt
  82. chúng ta đã mang theo mình
    từ rất lâu.
  83. Nhưng bạn không thể không bỏ chúng được.
  84. Vì sớm hay muộn, bạn cũng sẽ đi tới
    một thời điểm trong cuộc đời
  85. lúc mà bạn cần đến tất cả sức mạnh
    tinh thần mà mình tích lũy được.
  86. Khi tôi 23,
  87. tôi đã nghĩ tôi nắm rõ
    cuộc đời mình.
  88. Tôi tốt nghiệp đại học.
  89. Tôi có công việc lớn đầu tiên
    với tư cách một nhà trị liệu.
  90. Tôi kết hôn.
  91. Và tôi thậm chí còn mua được nhà.
  92. Và tôi đã nghĩ
    "Cuộc đời sẽ rất tuyệt từ đây!"
  93. "Tôi đã có một khởi đầu khó tin
    trên bước đường thành công."
  94. Điều gì xảy ra được cơ chứ?
  95. Mọi thứ bắt đầu thay đổi khi một ngày nọ,
  96. tôi nhận được một cú điện thoại từ chị gái.
  97. Chị ấy nói là mẹ chúng tôi
    bất tỉnh
  98. và được đưa vào bệnh viện.
  99. Anh Lincoln chồng tôi và tôi lên xe
    và phóng thẳng tới bệnh viện.
  100. Tôi không tài nào tưởng tượng được
    mọi chuyện lại xảy ra như thế.
  101. Mẹ tôi chỉ mới 51 tuổi.
  102. Bà không có bất kỳ tiền sử
    bệnh lý nào.
  103. Khi chúng tôi tới bệnh viện,
  104. các bác sĩ giải thích rằng bà bị
    phình mạch não bộ.
  105. Và trong vòng 24 tiếng, mẹ tôi,
  106. người dậy mỗi sáng thường hay nói rằng
    "Thật là một ngày tuyệt vời để sống"
  107. đã qua đời.
  108. Tin đó khiến tôi tan nát.
  109. Tôi và mẹ vốn rất thân thiết.
  110. Là một chuyên gia, tôi thừa biết
    trên lý thuyết cách để trị niềm đau.
  111. Nhưng biết và làm
    là hai việc rất khác nhau.
  112. Mất một thời gian khá dài để
    tôi cảm thấy mình trở lại bình thường.
  113. Và trong buổi lễ tưởng niệm 3 năm
    ngày mất của mẹ tôi,
  114. vài người bạn gọi điện đến
  115. mời Lincoln và tôi
    đến xem một trận bóng rổ.
  116. Thật trùng hợp, trận đấu diễn ra
  117. ở cùng một hội trường, nơi mà tôi
    đã gặp mẹ lần cuối
  118. vào đêm trước khi bà mất.
  119. Tôi chưa trở lại nơi ấy từ thời điểm đó.
  120. Tôi không chắc mình có muốn quay lại
    nơi đó không.
  121. Nhưng Lincoln và tôi đã bàn về chuyện
    này, và cuối cùng chúng tôi quyết định
  122. "Có thể đây là cách tốt để tưởng nhớ bà"
  123. Vậy là chúng tôi đi xem trận đấu.
  124. Và chúng tôi thực sự
    đã trải qua thời gian rất vui với đám bạn.
  125. Trên đường trở về vào đêm ấy,
  126. chúng tôi nói thật tuyệt vời
  127. khi có thể trở lại nơi ấy,
  128. và nhớ về mẹ với một nụ cười
  129. thay vì cứ giữ mãi
    những cảm giác đau buồn.
  130. Nhưng ngày sau khi chúng tôi về đến nhà vào đêm ấy, Lincoln nói anh cảm thấy không ổn.
  131. Vài phút sau, anh ấy ngã quỵ xuống.
  132. Tôi phải gọi cấp cứu.
  133. Gia đình anh cũng đã tới phòng cấp cứu.
  134. Chúng tôi chờ rất lâu
  135. cho tới khi một bác sĩ bước ra.
  136. Nhưng thay vì để cho chúng tôi
    nhìn thấy Lincoln,
  137. ông ấy đưa chúng tôi vào phòng riêng
  138. mời chúng tôi ngồi
  139. và giải thích với chúng tôi rằng
  140. Lincoln, người mà tôi biết thích
    mạo hiểm nhất
  141. đã ra đi mãi mãi.
  142. Lúc đó chúng tôi không
    biết rằng anh đã lên cơn đau tim.
  143. Anh ấy chỉ mới 26 tuổi.
  144. Anh ấy không có tiền sử bệnh tim nào cả.
  145. Và ngay lúc đó, tôi trở thành một quá phụ
    ở tuổi 26,
  146. và không còn mẹ.
  147. Tôi suy nghĩ: "Làm sao mình vượt qua
    được đây?"
  148. Và nếu nói rằng đó là quãng thời gian đau buồn trong cuộc đời tôi
  149. thì đó có lẽ cũng chỉ là cách nói nhẹ thôi.
  150. Cũng trong quãng thời gian đó,
    tôi nhận ra rằng
  151. khi bạn thực sự ở vào
    những thời điểm khó khăn,
  152. nhiều thói quen tốt vẫn chưa đủ.
  153. Chỉ cần một hai thói xấu
  154. là đã có thể hủy hoại bạn.
  155. Tôi cố làm việc hết sức mình,
  156. không chỉ để tạo thói quen tốt
    trong cuộc sống của mình,
  157. mà còn để tránh những thói xấu
  158. mặc dầu chúng không đáng kể lắm.
  159. Thông qua mọi nỗ lực,
  160. tôi giữ hy vọng rằng ngày nào đó
    cuộc sống sẽ tốt hơn.
  161. Và cuối cùng điều đó đã thành hiện thực.
  162. Vài năm sau đó, tôi gặp Steve.
  163. Và chúng tôi yêu nhau.
  164. Và tôi kết hôn.
  165. Chúng tôi bán căn nhà mà
    tôi và Lincoln từng ở,
  166. mua một căn mới, ở một khu vực khác,
  167. và tôi có một công việc mới.
  168. Nhưng ngay khi tôi có thể
    bắt đầu cảm thấy nhẹ nhõm
  169. để làm lại từ đầu thì
  170. chúng tôi được tin bố của Steve
    mắc ung thư giai đoạn cuối.
  171. Và tôi bắt đầu nghĩ,
  172. "Tại sao những thứ này cứ
    tiếp diễn như vậy?"
  173. "Tại sao tôi cứ phải
    mất đi những người thân yêu?"
  174. "Thật không công bằng."
  175. Nhưng nếu tôi chỉ nhận ra một điều,
  176. thì điều đó là suy nghĩ như thế
    sẽ kìm hãm tôi.
  177. Tôi biết rằng mình sắp cần đến
  178. tất cả sức mạnh tinh thần sẵn có
  179. để vượt qua thêm một nỗi đau.
  180. Vậy nên tôi ngồi xuống và viết ra
  181. một danh sách những điều mà những
    người tinh thần mạnh mẽ không làm.
  182. Và tôi đọc lại danh sách đó.
  183. Đó là tất cả những
    thói quen xấu
  184. mà tôi đã làm lúc này hay lúc khác và
    khiến chính mình bị kìm hãm.
  185. Và tôi tiếp tục đọc đi đọc lại
    cái danh sách đó.
  186. Tôi thực sự rất cần nó.
  187. Vì trong vòng vài tuần tôi viết nó,
  188. bố của Steve đã qua đời.
  189. Cuộc hành trình nầy dạy tôi rằng bí quyết
    để trở nên mạnh mẽ
  190. là phải từ bỏ những thói quen
    suy nghĩ không tốt.
  191. Sức mạnh tinh thần có nhiều
    điểm giống với sức mạnh thể xác.
  192. Nếu bạn muốn có một cơ thể săn chắc,
  193. bạn cần đến phòng tập thể dục và
    nâng tạ.
  194. Nhưng nếu bạn thực sự muốn thấy kết quả,
  195. bạn cần phải từ bỏ
    thói quen ăn vặt.
  196. Sức mạnh tinh thần cũng vậy.
  197. Nếu bạn muốn tinh thần
    mạnh mẽ,
  198. bạn cần những thói quen tốt
    như việc rèn thái độ biết ơn.
  199. Nhưng bạn cũng phải từ bỏ
    những thói quen xấu,
  200. như việc ghen tị với
    thành công của người khác.
  201. Bất kể việc đó có xảy ra
    thường xuyên hay không
  202. thì nó cũng sẽ không tốt cho bạn.
  203. Vậy làm cách nào để bạn
    tập cho suy nghĩ của mình khác đi?
  204. Làm cách nào để bạn từ bỏ
    những thói quen suy nghĩ không tốt
  205. mà bạn vẫn luôn giữ bên mình?
  206. Bắt đầu với việc chống lại những suy
    nghĩ tiêu cực mà tôi đã nói với bạn,
  207. bằng những điều tích cực hơn.
  208. Ví dụ những suy nghĩ không tốt
    về chính bản thân
  209. thường xảy ra vì chúng ta
    không thoải mái trong lòng.
  210. Cảm giác buồn, đau, giận dữ hay sợ hãi
  211. là những cảm giác không thoải mái.
  212. Vậy nên chúng ta thường dành nhiều công sức để tránh đi sự không thoải mái đó.
  213. Chúng ta trốn tránh bằng cách
  214. tạo ra cảm giác thương hại cho mình.
  215. Và dù cho điều đó có làm cho
    ta tạm quên đi nỗi đau
  216. thì nó cũng đồng thời kéo dài nỗi đau.
  217. Cách duy nhất để vượt qua
    cảm giác không thoải mái,
  218. để đối mặt với chúng
    là bạn phải vượt ngang qua chúng.
  219. Hãy tận cảm nhận nỗi buồn,
    để rồi sẽ vơi nhẹ đi.
  220. Để tự tin vào
    khả năng của mình
  221. để đối mặt với cảm giác
    không thoái mái đó.
  222. Những suy nghĩ không tốt
    về người khác xảy ra
  223. vì chúng ta so sánh mình
    với người khác.
  224. Chúng ta nghĩ hoặc là họ
    giỏi hơn hoặc là họ tệ hơn mình.
  225. Hoặc là chúng ta nghĩ họ có thể
    tác động đến cảm xúc của chúng ta.
  226. Hoặc là chúng ta có thể tác động
    đến cách họ hành xử.
  227. Hoặc là chúng ta trách móc họ
    vì đã cản trở chúng ta.
  228. Nhưng thực ra, chính chúng ta
    đã làm điều đó.
  229. Bạn phải chấp nhận rằng
    bạn là chính bạn
  230. và những người khác thì
    không liên quan gì tới bạn.
  231. Người duy nhất mà bạn nên
    so sánh
  232. là con người của bạn ngày hôm qua.
  233. Và những suy nghĩ không tốt về
    cuộc sống xuất hiện
  234. bởi sâu thẳm trong thâm tâm, chúng ta
    đều muốn cuộc sống này công bằng.
  235. Chúng ta muốn nghĩ rằng nếu
    chúng ta đã thể hiện tốt
  236. thì những điều tốt đẹp sẽ xảy đến.
  237. Hay nếu chúng ta
    đã trải qua đủ khó khăn
  238. thì chúng ta sẽ nhận được
    phần thưởng nào đó.
  239. Nhưng sau cùng, bạn phải chấp nhận
    rằng cuộc sống không hề công bằng.
  240. Và điều này sẽ giải phóng bạn.
  241. Có nghĩa là không nhất thiết bạn
    sẽ được tặng thưởng cho việc làm tốt của mình
  242. nhưng cũng có nghĩa là, nếu bạn
    đang có quá nhiều đau khổ
  243. thì cũng chưa hẳn là ngày tận thế
    đã đến đâu.
  244. Cuộc sống không vận hành theo kiểu như vậy.
  245. Cuộc sống là cái bạn tạo nên.
  246. Nhưng dĩ nhiên, trước khi bạn thay đổi
    cuộc sống của mình,
  247. bạn phải tin là bạn làm được điều đó.
  248. Có lần, tôi làm việc với một một người
    đàn ông bị tiểu đường lâu năm.
  249. Bác sĩ đề nghị ông ta điều trị
  250. vì ông có vài thói quen
    suy nghĩ không tốt
  251. ảnh hưởng đến sức khỏe cơ thể.
  252. Mẹ của ông đã chết vì biến chứng
    của bệnh tiểu đường khi còn trẻ,
  253. vậy nên ông tin chắc rằng mình
    cũng tới số rồi,
  254. và ông đã từ bỏ việc kiểm soát
    lượng đường huyết của mình.
  255. Thực tế là đường huyết của ông
    gần đây rất cao
  256. và nó bắt đầu ảnh hưởng đến
    thị lực của ông.
  257. Ông bị tước giấy phép lái xe.
  258. Và cuộc sống của ông dần co cụm lại.
  259. Khi ông đến văn phòng của tôi, rõ ràng
    là ông đã biết tất cả
  260. những gì mình phải làm để kiểm soát
    lượng đường huyết cùa mình.
  261. Chỉ là ông không nghĩ là nó đáng
    để nỗ lực.
  262. Nhưng cuối cùng, ông đã đồng ý
    thực hiện một thay đổi nhỏ.
  263. Ông nói, "Tôi sẽ bỏ thói quen
    uống 2 lít Pepsi mỗi ngày,
  264. và thay bằng Pepsi Diet."
  265. Chính ông cũng không thể tin là
    chỉ số của mình đã được cải thiện nhanh đến như vậy.
  266. Và mặc dù mỗi tuần ông đến
  267. đều càm ràm về cái vị
    kinh tởm của Pepsi Diet
  268. thì ông cũng đã quen với nó.
  269. Lúc ông bắt đầu nhận thấy
    một chút dấu hiệu tiến bộ
  270. ông đã nói: "Có lẽ tôi nên để ý đến
    những thói quen khác của mình."
  271. Ông nói "Tôi nên thay ly kem buổi tối
  272. bằng một món có ít đường hơn."
  273. Và một hôm, khi ông ở trong
    một cửa hàng đồ cũ với vài người bạn,
  274. ông đã tìm thấy chiếc xe đạp
    tập thể dục cũ kĩ này.
  275. Ông đã mua nó với giá vài đô,
  276. và mang nó về nhà,
    đặt phía trước cái tivi.
  277. Và ông bắt đầu tập đạp
  278. trong lúc xem chương trình yêu thích
    của mình mỗi đêm.
  279. Và không những ông đã xuống cân
  280. mà một ngày nọ, ông còn nhận thấy
    mình có thể thấy cái tivi
  281. rõ hơn đôi chút so với trước kia.
  282. Và điều đó đã xảy ra đầy bất ngờ,
  283. có lẽ tổn thương thị lực của ông
    không phải là vĩnh viễn.
  284. Vậy là ông đặt cho mình
    một mục tiêu mới--
  285. để có lại giấy phép lái xe.
  286. Và từ ngày đó trở đi,
    mọi việc tiến triển rất tốt.
  287. Khi đến lúc gần kết thúc trị liệu,
    ông ấy đều đến mỗi tuần
  288. và nói "Được rồi. Tuần này chúng ta
    sẽ làm gì đây?"
  289. Vì cuối cùng thì ông cũng đã tin rằng
    ông có thể thay đổi cuộc sống của mình.
  290. Và rằng ông có sức mạnh tinh thần
    để thực hiện thay đổi đó.

  291. Ông có thể từ bỏ thói quen
    suy nghĩ tiêu cực của mình.
  292. Và tất cả đều bắt đầu với chỉ
    một bước nhỏ thôi.
  293. Tôi khuyến khích bạn hãy nghĩ lại xem
  294. thói quen suy nghĩ không tốt nào đang
    kìm hãm bạn?
  295. Những suy nghĩ không tốt nào
  296. đang ngăn cản bạn trở nên mạnh mẽ?
  297. Và thay đổi nhỏ nào hôm nay
    bạn có thể thực hiện?
  298. Ngay đây, ngay bây giờ.
  299. Cảm ơn.
  300. (Vỗ tay)