Vietnamese subtitles

← The moral bias behind your search results

Get Embed Code
36 Languages

Showing Revision 15 created 03/31/2016 by Thùy Linh.

  1. Mỗi khi đến thăm một ngôi trường nào đó và nói chuyện với sinh viên
  2. Tôi luôn hỏi họ cùng một câu hỏi
  3. Tại sao bạn sử dụng Google?
  4. Tại sao bạn chọn Google là công cụ tìm kiếm cho mình?
  5. Điều kì lạ là, tôi luôn nhận được cùng ba câu trả lời
  6. Thứ nhất, "Vì nó mang lại kết quả"
  7. Một câu trả lời rất thú vị, và đó chính là lý do vì sao tôi cũng chọn Google
  8. Thứ hai, một vài người sẽ nói
  9. "Tôi thật sự không tìm thấy công cụ thay thế nào khác
  10. Theo tôi câu trả lời này không thỏa đáng, và thường đáp lại rằng
  11. "Thế thì bạn hãy thử Google từ 'công cụ tìm kiếm' xem"
  12. bạn chắc chắn sẽ tìm thấy rất nhiều công cụ tìm kiếm thú vị khác đấy
  13. Thứ ba, cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng
  14. hiển nhiên là một học sinh giơ tay lên và nói
  15. "Tìm kiếm bằng Google, tôi luôn chắc chắn rằng mình sẽ nhận được những kết quả khách quan nhất"
  16. Chắc chắn sẽ luôn nhận được kết quả tốt và khách quan nhất
  17. Ngay lúc này, với tư cách là một con người trong nhân loại,

  18. dù là một người trong thời đại kỹ thuật số
  19. thì điều đó cũng làm tôi thấy sởn gai ốc
  20. Kể cả khi tôi cũng nhận ra rằng sự thật đó, ý tưởng về các kết quả tìm kiếm không thiên vị
  21. là nền tảng của tình yêu chung của chúng ta đối với, và trân trọng Google.
  22. Tôi sẽ cho các bạn thấy lý do tại sao, theo triết học, đây gần như là điều không thể
  23. Nhưng trước hết hãy để tôi giải thích một chút, dựa trên một nguyên tắc cơ bản

  24. đằng sau mỗi truy vấn tìm kiếm mà đôi khi chúng ta dường như quên mất...
  25. Bất cứ khi nào bạn yêu cầu Google tìm kiếm một điều gì đó
  26. Hãy bắt đầu bằng cách tự hỏi mình "Tôi có đang tìm kiếm một sự thật độc lập?"
  27. Thủ đô của Pháp là gì?
  28. Các nhân tố nào trong một phân tử nước?
  29. Tuyệt - Tra Google ngay lập tức
  30. Không một nhà khoa học nào có thể chứng minh
  31. rằng đó là London và H3O
  32. Bạn không hề thấy có sự thông đồng nào trong những câu trả lời đó
  33. Chúng tôi đều thừa nhận, trên quy mô toàn cầu,
  34. câu trả lời là những thực tế độc lập này
  35. Nhưng nếu bạn phức tạp hóa những câu hỏi của mình một chút, và hỏi những câu như,

  36. Tại sao lại xảy ra xung đột giữa Israel và Palestine?
  37. Lúc đó, bạn sẽ không đơn giản là tìm kiếm một sự thật cá nhân nữa,
  38. bạn đang tìm kiếm kiến thức
  39. một thứ gì đó phức tạp và tinh vi hơn
  40. Và để có được kiến thức,
  41. bạn phải đưa 10, 20 hay thậm chí 100 sự thật vào bàn tròn,
  42. và thừa nhận chúng, và nói rằng : "Vâng, những điều này hoàn toàn đúng"
  43. Nhưng dù tôi là ai,
  44. dù trẻ hay già, đen hay trắng, đồng tính hay "trai thẳng"
  45. tôi đều sẽ đánh giá chúng khác nhau.
  46. Và tôi sẽ nói rằng: "Vâng, điều này đúng,
  47. nhưng điều này đối với tôi còn quan trọng hơn thế nữa."
  48. Và đây là thứ khiến mọi chuyện thú vị hơn,
  49. bởi vì đây là thứ khiến chúng ta là những con người,
  50. Đây là khi chúng ta bắt đầu tranh luận, hình thành nên xã hội,
  51. và để thật sự biết được một nơi nào đó, chúng ta phải chắt lọc những sự kiện ở đây
  52. thông qua bạn bè, hàng xóm, cha mẹ và con cái
  53. đồng nghiệp, báo và tạp chí,
  54. để cuối cùng, đặt nền cho kiến thức thực tế,
  55. mà một công cụ tìm kiếm khó có thể làm được
  56. Vì vậy, tôi đã đưa ra cho các bạn một ví dụ chỉ để cho các bạn thấy lí do tại sao

  57. để có được kiến thức đúng, "sạch" và khách quan laị khó khăn đến vậy
  58. - một đề tài đáng suy ngẫm.
  59. Tôi sẽ thực hiện một vài truy vấn tìm kiếm đơn giản
  60. Chúng ta sẽ bắt đầu với "Michelle Obama",
  61. Đệ Nhất Phu Nhân Hoa Kì.
  62. Và chúng ta nhấp chuột vào phần tìm kiếm hình ảnh
  63. Nó hoạt động thực sự tốt, bạn có thể nhìn thấy.
  64. Ít nhiều, đó là một kết quả tìm kiếm hoàn hảo.
  65. chỉ có hình Bà ấy, thậm chí còn không hề có sự xuất hiện của Ngài Tổng Thống trong những bức hình.
  66. Công cụ này hoạt động như thế nào?

  67. Đơn giản thôi,
  68. Google sử dụng khá nhiều" trí thông minh" để đạt được các kết quả này, tuy nhiên, một cách đơn giản,
  69. Google sẽ chú ý đến hai thứ này nhiều hơn bất cứ thứ gì khác
  70. Thứ nhất, nội dung của dòng chú thích bên dưới bức ảnh trên mỗi trang web là gì
  71. Liệu có phải là "Michelle Obama" không?
  72. Quả nhiên, đúng là bà ấy ở đó.
  73. Thứ hai, Google nhìn vào các tập tin hình ảnh,
  74. tên của các tập tin được đăng tải lên trang web
  75. Một lần nữa, có phải tên là " Michelle Obama.jpeg" không
  76. Rất tốt, tên file không phải là Clint Eastwood trong hình.
  77. Như vậy, bạn vừa biết được hai cách tìm kiếm và hầu như là bạn nhận được kết quả tìm kiếm thông qua quá trình như thế đấy
  78. Trong năm 2009, Michelle Obama từng là nạn nhân của một chiến dịch phân biệt chủng tộc,

  79. mọi người gày bẫy để sỉ nhục bà ấy thông qua các kết quả tìm kiếm về bà
  80. Có một bức ảnh được phát tán rộng rãi trên mạng
  81. trong đó, khuôn mặt bà ấy bị bóp méo trông giống như một con khỉ
  82. Và bức ảnh ấy được phát tán rộng rãi.
  83. và những người công bố bức ảnh ấy rất cố ý,
  84. làm cho bức ảnh ấy hiển thị trên các kết quả tìm kiếm
  85. Họ chắc chắn đã viết "Michelle Obama" trong dòng chú thích
  86. và cũng chắc chắn đăng tải bức ảnh với tập tin "Michelle Obama.jpeg" hoặc những thứ tương tự.
  87. Bạn đã biết làm sao để thao túng các kết quả tìm kiếm.
  88. Và chúng đã thành công.
  89. Vì vậy, khi bạn tìm kiếm bức hình "Michelle Obama" trên Google trong năm 2009
  90. bạn sẽ thấy bức hình với khuôn mặt biến dạng hình mặt khỉ ấy xuất hiện ở những kết quả đầu tiên
  91. Nhưng giờ thì những kết quả ấy đã tự biến mất,

  92. và đó giống như là một ưu điểm của Google
  93. bởi vì Google đánh giá sự hợp lý mỗi giờ, mỗi ngày.
  94. Tuy nhiên, Google đã không giải quyết vấn đề đó trong khoảng thời gian này
  95. họ chỉ nghĩ rằng" đó là phân biệt chủng tộc và đó là một kết quả tìm kiếm không tốt
  96. Chúng ta sẽ quay trở lại và tự tay dọn dẹp sạch sẽ
  97. Chúng ta sẽ viết một số mã và sửa chữa nó".
  98. Điều mà họ đã từng làm
  99. Và tôi không nghĩ rằng ai đó trong phòng này nghĩ đó là một ý kiến tồi.
  100. Và tôi cũng vậy.
  101. Nhưng một vài năm sau,

  102. người được cả thế giới tìm kiếm nhiều nhất trên Google - Anders
  103. Anders Behring Breivik
  104. làm việc hắn đã làm.
  105. Và ngày 22 tháng 7 năm 2011
  106. một ngày tồi tệ trong lịch sử Na Uy
  107. Hắn ta, một kẻ khủng bố đã thổi bay khu tòa nhà Chính phủ
  108. nơi cách chỗ chúng ta bây giờ tại Oslo, Na Uy không xa
  109. sau đó, hắn chạy đến đảo Utoya
  110. xả súng tấn công vào một đoàn thiếu niên
  111. Gần 80 người đã thiệt mạng ngày hôm đó.
  112. Rất nhiều người có thể mô tả hành động khủng bố này qua hai bước,

  113. rằng hắn đã làm 2 việc: đánh sập các tòa nhà bắn những đứa trẻ
  114. Nhưng điều này không đúng.
  115. Thực tế, có tới ba bước.
  116. Hắn ta thổi bay các tòa nhà, hắn bắn lũ trẻ,
  117. và ngồi xuống, chờ thế giới Google về mình.
  118. Và hắn đã chuẩn bị rất tốt cho cả ba bước này
  119. Và nếu có ai ngay lập tức hiểu ra điều này,

  120. thì đó là một nhà phát triển web người Thụy Sĩ,
  121. một chuyên gia về tối ưu hóa công cụ tìm kiếm sống tại Stockholm, có tên là Nikke Lindqvist.
  122. Anh ta cũng là một anh chàng rất có tư tưởng chính trị
  123. Và trên các phương tiện truyền thông xã hội, trên blog và facebook của mình,
  124. anh ta nói với mọi người
  125. "Nếu có điều gì đó mà tên sát nhân muốn ngay bây giờ,
  126. thì đó là kiểm soát hình ảnh của chính hắn.
  127. Xem xem liệu chúng ta có làm biến dạng những bức hình,
  128. hay trong thế giới văn minh này, chúng ta có thể phản đối những gì hắn ta đã làm
  129. bằng cách nhục mạ hắn thông qua các kết quả tìm kiếm hay không.
  130. Và bằng cách nào?

  131. Anh ta đã nói với độc giả của mình thế này:
  132. "Hãy lên mạng,
  133. tìm kiếm những bức hình chụp phân chó trên vỉa hè,
  134. tìm kiếm những bức hình chụp phân chó trên vỉa hè,
  135. rồi công bố chúng trên các phản hồi, trên các trang web và trên blog của bạn.
  136. Và hãy chắc chắn rằng bạn sẽ viết tên của tên khủng bố trên dòng chú thích,
  137. và đặt tên tập tin cho bức hình đó là "Breivik.jpeg"
  138. Hãy cho Google biết rằng đó chính là gương mặt của tên sát nhân."
  139. Và hành động này đã đem lại kết quả.
  140. Hai năm sau chiến dịch chống Phu Nhân Michelle Obama,
  141. chiến dịch thao tác này chống Anders Behring Breivik đã hoạt động
  142. Nếu bạn Google hình ảnh của hắn 2 tuần sau sự kiện ngày 22 tháng 7 tại Thụy Điển,
  143. bạn sẽ thấy bức hình phân chó xuất hiện ở những trang đầu tiên trong kết quả tìm kiếm,
  144. giống như là một cuộc biểu tình quy mô nhỏ.
  145. Cũng thật kì lạ là trong thời gian này, Google đã không can thiệp

  146. Họ không hề xen vào và "dọn dẹp" các kết quả tìm kiếm trên
  147. Vậy nên câu hỏi đáng giá triệu đô là,
  148. Có điều gì khác biệt giữa hai sự kiện này?
  149. Liệu có sự khác biệt nào giữa những gì đã xảy ra với bà Michelle Obama
  150. và những việc xảy ra với Anders Behring Breivik?
  151. Dĩ nhiên là không.
  152. Hai sự kiện này hoàn toàn giống hệt nhau.
  153. Thế nhưng Google lại chỉ can thiệp vào một trường hợp của bà Michelle Obama
  154. Tại sao lại như vậy?

  155. Là bởi vì Michelle Obama là một người đáng kính,
  156. còn Anders Behring Breivik là một kẻ đáng khinh.
  157. Bạn đã hiểu ra vấn đề ở đây chưa?
  158. Việc đánh giá một con người xảy ra
  159. và chỉ có một người chơi có quyền lực trên thế giới
  160. có thẩm quyền để nói ai là ai.
  161. Chúng tôi ủng hộ bạn, chúng tôi căm ghét bạn.
  162. Chúng tôi tin tưởng ở bạn, chúng tôi không tin bạn.
  163. Bạn nói đúng rồi, bạn nói sai rồi
    Bạn làm đúng, bạn đã sai rồi.
  164. Bạn là Obama, và bạn là Breivik.
  165. Đó chính là quyền lực mà tôi đã từng chứng kiến
  166. Vậy nên, tôi muốn các bạn nhớ rằng, đằng sau mỗi thuật toán

  167. luôn luôn là một con người.
  168. một người với những đức tin cá nhân,
  169. rằng không một mã số nào có thể bị xóa bỏ hoàn toàn.
  170. Và thông điệp tôi muốn gửi tới không chỉ cho Google,
  171. mà cho tất cả những người luôn tin vào các dòng lệnh trên toàn thế giới.
  172. Bạn cần phải xác định được chính kiến của mình.
  173. Bạn cần phải hiểu rằng bạn là con người,
  174. và do đó bạn phải có trách nhiệm
  175. Tôi nói điều này bởi lẽ tôi tin chúng ta đã đạt đến một thời điểm nào đó

  176. mà chúng ta hoàn toàn bị bắt buộc
  177. thắt chặt mối quan hệ này một lần nữa, chặt chẽ hơn:
  178. giữa Nhân loại và Công nghệ
  179. Chặt chẽ hơn bao giờ hết.
  180. Và, nếu không còn thứ gì khác, nhắc chúng ta rằng cái ý tưởng vô cùng thú vị
  181. về kết quả tìm kiếm sạch, không thiên vị
  182. đang, và hẳn sẽ vẫn là một huyền thoại
  183. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

  184. (Tiếng vỗ tay)