Turkish subtitles

← Katilleri şöhretlendirmeyi bırakın

Get Embed Code
31 Languages

Showing Revision 11 created 08/11/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Tüm ebeveynlerin korkulu rüyası:
  2. 20 Temmuz 2012
  3. Sabah 4.30'da telefonum çalıyor.
  4. Oğlum Alex'in kız arkadaşı Amanda,
  5. kendinden geçmiş bir şekilde
  6. "Tom, birileri silahlı saldırı düzenledi,
  7. beni olay yerinden
    apar topar uzaklaştırdılar.
  8. Orada kalmama izin vermediler.
  9. Kalmak istedim ama beni çıkardılar." dedi.
  10. Amanda'ya sordum:
  11. "İyi misin? Yaralandın mı yoksa?"
  12. "Hayır" dedi, "Ben iyiyim."
  13. "Alex hayatımı kurtardı."
  14. Daha sonra
  15. "Alex nerede?" diye sordum.
  16. Hıçkırıklar içindeydi
  17. "Bilmiyorum, onu bulamıyoruz.
  18. Beni olay yerinden uzaklaştırdılar.
  19. Dışarı çıkardılar.
  20. Onu vurdular.
  21. Onu uyandırmaya çalıştım ama başaramadım.
  22. Bir türlü gözlerini açmıyordu.
  23. Beni oradan uzaklaştırdılar.
    Onu bırakmak istemedim"
  24. Ben de Amanda'ya
  25. "Onu en son gördüğünde
  26. kanaması var mıydı?
  27. Üzerinde onun kanı var mı?" diye sordum.
  28. Ağlıyordu, "Evet, hem de çok" dedi
  29. ve daha çok ağlamaya başladı.
  30. Alex, Amanda'yı seviyordu.

  31. Dünyanın en onurlu insanlarından biriydi,
  32. henüz 24 yaşındaydı,
  33. sevdiği kadın yaşasın diye
  34. kendi hayatını riske atmıştı.
  35. Eğer bir daha gözünü açmazsa
  36. öleceğinden emindim.
  37. Daha yeni,

  38. önceki gece
  39. Karım Caren
  40. ve küçük oğlumla birlikte
  41. tatil için Hawaii'ye gelmiştik.
  42. Tamı tamına
  43. 5310 km uzaktaydık.
  44. Caren ile birlikte telaş içinde
    onun numarasını çaldırdık
  45. ama boşunaydı.
  46. Birkaç tane mesaj attık.
  47. Sonra da medyayı takip ettik.
  48. Ama haberler sadece
  49. katille ilgiliydi.
  50. Bubi tuzağı evini bile gösteriyorlardı.
  51. Aurora polis merkezini aradık

  52. fakat cevap vermiyorlardı.
  53. Tabii sonradan onlara da hak verdik.
  54. İşleri başlarından aşkındı.
  55. 12 ölü ve 70 yaralıyla uğraşıyorlardı.
  56. Öyle kötü bir katliamdı ki
  57. kurbanlardan bazıları polis araçlarıyla
  58. hastaneye yetiştirilmişti
  59. çünkü ambulans kalmamıştı.
  60. Korkunç ve kaotik bir olaydı.
  61. Alex'i bir daha asla göremeyecektik.

  62. Yaraları o kadar ağırdı ki
  63. annesinin bile
  64. ona bakmasına izin verememiştim.
  65. Onu sonsuza dek o şekilde
    hatırlamasını istemedim.
  66. Peki defalarca kimi görmek
    zorunda bırakıldık?

  67. Katili elbette.
  68. Her yerde onun fotoğrafları vardı.
  69. Altı paragraflık bir yazıda
  70. onun ismi tam 41 kere geçiyordu.
  71. Medya, onu ünlü yaptı.
  72. Ama benim ilk oğlum Alex,
  73. bir kahraman olarak
  74. o haberlerin hiçbirinde yoktu.
  75. O an Caren'le, medyanın
    Columbine'den beri

  76. bu toplu katliamlara karşı
    izlediği tutumun yanlış olduğunu
  77. fark ettik.
  78. Araştırma yapmaya başladık.
  79. Şunu gördük ki
  80. eğer medyayı,
  81. habercilik anlayışlarını değiştirebilirsek
  82. bu tarz katliamların sayısını azaltabilir
  83. ve hayatlar kurtarabiliriz.
  84. (Alkışlar)

  85. Şöyle açıklayayım:

  86. Bu tarz katliamlar yapanların
    neredeyse hepsi
  87. ortak bir özellik taşıyor.
  88. Ne olduğunu tahmin edebiliyor musunuz?
  89. Şöhret istiyorlardı.
  90. Ünlü olmak istiyorlardı.
  91. Aslında bu katiller
  92. bunu bizlere kendileri söylüyorlar.
  93. Katil Sandy Hook,
  94. daha önce toplu katliam yapanların
  95. ve öldürdükleri kişi sayılarının
    olduğu bir liste taşıyordu.
  96. Orlando Pulse gece kulübündeki
    katliamın faili ise
  97. saldırıyı gerçekleştirirken
  98. yerel haber istasyonlarını aramış
  99. sonra da viral olup olmadığını
    kontrol etmek için Facebook'a bakmış.
  100. Parkland katliamının faili
  101. bir video kaydetti
  102. ve paylaştı.
  103. Videoda şunu söylüyordu:
  104. "Beni haberlerde gördüğünüzde
    kim olduğumu öğreneceksiniz."
  105. Aurora katliamının faili, psikiyatristine
  106. bilimle dünyada iz bırakamayacağını
  107. ama insanları patlatırsa
  108. ünlü olabileceğini düşündüğünü söylemiş.
  109. En çok konuşulanlardan biri,
  110. Umpqua Community College
    katliamının faili ise,
  111. blogunda eski bir toplu katliam faili için
  112. şunları söylemiş:
  113. "Onun gibi insanlar genelde yalnızlar
  114. ve kimse tarafından tanınmazlar
  115. ama biraz kan döktüklerinde
  116. tüm dünya kim olduklarını öğrenir."
  117. Kimsenin tanımadığı bir adam
    artık herkes tarafından tanınıyordu.
  118. Ekranlarda onun yüzü,
  119. dudaklarda onun ismi vardı.
  120. Herkes onu konuşuyordu.
  121. Bunu bir günde başarmıştı.
  122. Görünen o ki ne kadar insan öldürürsen
  123. o kadar konuşulursun.
  124. Bunlar sadece birkaç örnek.
  125. Anlatmakla bitmez.
  126. Bu katiller bizlere ünlü olmak
    istediklerini söylüyorlar.
  127. Tıpkı önceki katiller gibi.
  128. Medya da onlara istediklerini
    vermeye devam ediyor:
  129. Şöhret.
  130. Bireysel silahlanma hassas bir konu.

  131. Akıl sağlığı konusu ise oldukça karmaşık.
  132. İkisinin de düzelmesi zaman alacak.
  133. Ancak bu kıyımları azaltmak için
  134. meclisin toplanmasına gerek yok.
  135. İhtiyacımız olan tek şey
  136. medya üreticilerinin
    ve tüketicilerinin bilinçli olmaları
  137. ve kötü şöhreti ödüllendirmemeleri.
  138. (Alkışlar)

  139. Böylece hayatlar kurtarmak için

  140. Caren ile "No Notoriety,"
    kampanyasını başlattık
  141. ve toplumumuzu korumak için
  142. medyanın uyması gereken
  143. araştırmalarla desteklenmiş
    bazı prensipler sunduk.
  144. Bir: Bu katillerin zihin yapılarını

  145. sosyal yapılarını
  146. ve ortak güdülerini paylaşın
  147. ama isimlerini ve fotoğraflarını
    mümkün olduğunca az kullanın.
  148. Tabii eğer kanun kaçağı değillerse.
  149. İki: Makalelerde katillerin isimlerini

  150. en fazla bir kez kullanın,
  151. başlıklarda asla kullanmayın
  152. ve haberin dikkat çeken yerlerine
    asla fotoğrafını koymayın.
  153. Üçe gelirsek...

  154. Üç.
  155. (Kahkahalar)

  156. Rakamlarla aram iyi sayılmaz.

  157. (Kahkahalar)

  158. Katillerin kamuyla paylaştığı materyalleri

  159. asla yayımlamayın.
  160. (Alkışlar)

  161. Açık olmak gerekirse

  162. Bu kimsenin anayasal özgürlüklerini
  163. ihlal etmek değil.
  164. Bu sansür değil.
  165. Medyadan sadece
  166. temel ilkelerini
    iyileştirmesini istiyoruz.
  167. Mesela,

  168. medya kaçırılan gazeticilerle ilgili
  169. haber yapmayarak
  170. onları koruyor.
  171. Medya, cinsel taciz mağdurlarının
  172. ve intihar edenlerin
  173. fotoğraflarını ve isimlerini paylaşmıyor.
  174. Bu sorumlu gazetecilik uygulamaları,
  175. toplumun güvenliğini sağlarken
  176. bilme hakkı için
  177. hiçbir engel oluşturmuyor.
  178. Akademik çalışmalar,

  179. ortalama bir gazete okuyucusunun
  180. katillerle ilgili daha az şey
    görmek istediğini gösteriyor.
  181. Bunun yerine medya,
  182. katledilen ve yaralanan mağdurların
  183. resimlerini ve isimlerini paylaşmalı.
  184. Yani asıl kahramanların.
  185. Hatta ilk yardımcıların da.
  186. Yapılması gereken...
  187. (Alkışlar)

  188. Akıl sağlığı ve toplum güvenliği
    uzmanları tarafından sunulan verileri

  189. ve analizleri yayımlamalılar.
  190. Tüm uzmanlar buna katılıyor.

  191. FBI,
  192. Uluslararası Polis Birliği,
  193. Major City Chiefs Association,
  194. A.L.E.R.T.,
  195. ve ilk yardımcıları
    bu katliamları yapanlara karşı
  196. eğitmek için görevlendirilen
    kolluk kuvvetleri.
  197. Hepsi "Şöhrete Hayır" kampanyasının
    ilkelerini onaylıyorlar.
  198. Aslında FBI, 2014 senesinde
  199. aynı fikri destekleyen "İsimlendirmeyin"
    kampanyasını başlatmıştı.
  200. Amerika Psikiyatri Derneği de
  201. katillerin olabildiğince az
    betimlenmesi gerektiğini düşünüyor.
  202. Yine aynı fikir,
  203. Yeni Zelanda Başbakanının
  204. Christchurch'teki saldırı sonrası
    yaptığı çağrıyla birlikte
  205. tüm dünyaya yayılmış oldu.
  206. Fakat ne kadar değişmesini istesek de

  207. medya kuruluşları kâr amacı güdüyor.
  208. Biz onları sorumlu tutmadığımız
    sürece değişmeyecekler.
  209. (Alkışlar)

  210. Medya, reklamlar sayesinde

  211. gelir elde ediyor.
  212. Bu reklamları da görüntülenme
    ve tıklanma sayılarına göre alıyor.
  213. Eğer herhangi bir içeriğin tıklanma
    ve görüntülenme sayısını düşürürsek
  214. medya o içeriği sunuş biçimini
    değiştirmek zorunda kalır.
  215. Yani bir daha bir medya kuruluşunun,

  216. gazete, internet, radyo
    ya da televizyon fark etmez,
  217. bu katillerin isimlerini ve fotoğraflarını
    kullandığını görürseniz,
  218. izlemeyi bırakın
  219. dinlemeyi bırakın
  220. tıklamayı bırakın
  221. beğenmeyi bırakın
  222. ve paylaşmayı bırakın.
  223. Bu haber kuruluşlarının üreticilerine,
  224. editörlerine, istasyon müdürlerine
  225. ve hatta CEO'larına yazın.
  226. Bu haberlere reklam verenleri
    bir yere not edin
  227. ve CEO'larına yazın.
  228. Çünkü birlikte,
  229. medyayı, toplumun güvenliği lehinde
  230. hareket etmeye zorlayabiliriz.
  231. Kâr için değil.
  232. Alex için çok geç,

  233. artık ailem için çok geç.
  234. Bir gün bize katılmak istemiyorsanız
    lütfen kayıtsız kalmayın.
  235. Kimse bunu yaşamak istemez.
  236. Bedeli çok ağır.
  237. Henüz kurban olmamış insanlar için
  238. hâlâ çok geç değil.
  239. Bu katliamları
  240. azaltacak güce sahibiz.
  241. Bu gücü kullanalım.
  242. Teşekkürler.

  243. (Alkışlar)