Turkish subtitles

← Makine zekâsı çağında sanat

Get Embed Code
32 Languages

Showing Revision 4 created 08/31/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Merhaba ben Refik. Medya sanatçısıyım.
  2. Verileri bir pigment olarak kullanıyorum
  3. ve yapay zeka destekli
    bir düşünme fırçasıyla boyuyorum.
  4. Mimari alanları tuval olarak kullanarak
  5. binaların hayal kurması
    ve halüsinasyon görmesi için
  6. makinelerle iş birliği yapıyorum.
  7. Tüm bunlar ne anlama geliyor,
    merak ediyor olabilirsiniz.
  8. Bu yüzden lütfen sizi işime
    ve dünyama götürmeme izin verin.
  9. İstanbul'da büyüyen bir çocukken,
    sekiz yaşındayken

  10. hayal gücünün gücüne şahit oldum.
  11. Bir gün annem eve bilim kurgu filmi
    "Blade Runner"ın video kasetini getirdi.
  12. Daha önce hiç görmediğim bir yer olan
  13. Los Angeles'ın geleceğinin
    çarpıcı mimari vizyonuna
  14. hayran kaldığımı açıkça hatırlıyorum.
  15. Bu vizyon, hayallerimin
    bir tür temelini oluşturdu.
  16. 2012'de Tasarım Medya Sanatları
    yüksek lisans programı için

  17. Los Angeles'a geldiğimde
    bir araba kiraladım
  18. ve yakın geleceğin o harika dünyasını
    görmek için şehir merkezine gittim.
  19. Kafamda tekrar tekrar oynamaya
    devam eden bir sözü hatırlıyorum:
  20. android Rachael'in anılarının aslında
    ona ait olmadığını fark ettiği
  21. ve Deckard'ın onların başka birinin
    anıları olduğunu söylediği sahne.
  22. O andan itibaren
  23. ilham kaynaklarımdan biri de bu soru oldu.
  24. Bir makine başkasının
    anılarıyla ne yapabilir?
  25. Ya da başka bir deyişle
  26. 21. yüzyılda yapay zekâ olmak
    ne anlama geliyor?
  27. Herhangi bir android veya YZ makinesi,

  28. yalnızca onunla iş birliği yaptığımız
    sürece akıllıdır.
  29. İnsan zekasının üretmeyi amaçladığı,
  30. ancak bunu yapma kapasitesi olmayan
    şeyleri inşa edebilir.
  31. Örneğin faaliyetlerinizi
    ve sosyal ağlarınızı düşünün.
  32. Onlarla etkileşime girdikçe
    daha akıllı hâle geliyorlar.
  33. Makineler anıları öğrenebilir
    veya işleyebilirse
  34. onlar da rüya görebilir mi?
  35. Halüsinasyon görebilirler mi?
  36. İstemeden hatırlıyorlayabilir mi
  37. veya birden fazla insanın hayalleri
    arasında bağlantılar kurabilirler mi?
  38. 21. yüzyılda yapay zekâ olmak,
    hiçbir şeyi unutmamak anlamına mı geliyor?
  39. Eğer öyleyse
  40. yüzyıllardır medyada
    tarihi yakalama çabamızda
  41. deneyimlediğimiz en devrimci şey değil mi?
  42. Diğer bir deyişle
  43. Ridley Scott'ın "Blade Runner"ından
    bu yana ne kadar ilerledik?
  44. 2014 yılında stüdyomu kurdum

  45. ve mimarları,
  46. bilgisayar ve veri bilimcilerini,
    sinir bilimcileri,
  47. müzisyenleri ve hatta hikayecileri
  48. hayallerimi gerçekleştirmede
    bana katılmaya davet ettim.
  49. Veriler pigment olabilir mi?
  50. Bu, medya sanatlarını
    mimariye yerleştirme,
  51. sanal ve fiziksel dünyalarla
    çarpışma yolculuğumuza başlarken
  52. sorduğumuz ilk soruydu.
  53. Böylece verinin şiirselliği diyebileceğim
    şeyi hayal etmeye başladık.
  54. İlk projelerimizden biri olan
    "Sanal Tasvirler,"

  55. San Francisco şehri tarafından istenilen
    halka açık bir veri heykel parçasıydı.
  56. Çalışma, şehrin kendisinin akışkan
    bir bağlantı ağını tasvir ederek
  57. izleyiciyi, yaşayan bir kentsel mekanda
  58. muhteşem bir estetik deneyimin
    parçası olmaya davet ediyor.
  59. Aynı zamanda, burada temsil edilen
  60. Twitter paylaşımları gibi günlük
    hayatımızdaki görünmez verilerin
  61. nasıl görünür hâle getirilebileceğini
  62. ve kolektif olarak deneyimlenebilecek
  63. duyusal bilgiye
    dönüştürülebileceğini hatırlatır.
  64. Aslında veriler ancak deneyimlendiğinde
    bilgi haline gelebilir

  65. ve bilgi ve deneyimin ne olduğu
    pek çok farklı biçim alabilir.
  66. Bu tür bağlantıları makine zekâsının
  67. geniş potansiyeli aracılığıyla keşfederken
  68. itina gösterdiğimiz bir bağlantı da
    insan duyuları ile
  69. makinelerin doğayı simüle etme kapasitesi
    arasındaki bağlantı.
  70. Bu araştırmalar rüzgâr verisi tablolar
    üzerinde çalışırken başladı.

  71. Rüzgar sensörlerinden topladığımız
  72. gizli veri setlerine dayalı
    görselleştirilmiş şiir şeklini aldılar.
  73. Daha sonra rüzgar hızını, fırtınayı
  74. ve yönü ruhani bir veri pigmentine
    dönüştürmek için
  75. üretken algoritmalar kullandık.
  76. Sonuç, meditatif ancak
    spekülatif bir deneyimdi.
  77. "İstanbul Boğazı" adlı
    bu kinetik veri heykeli,
  78. doğal olayları yeniden
    hayal etme kapasitemizi
  79. sorgulamaya benzer bir girişimdi.
  80. Marmara Denizi'nin yüksek frekanslı
    radar koleksiyonlarını kullanarak
  81. deniz yüzeyi verilerini topladık
  82. ve dinamik hareketi
    makine zekâsı ile projelendirdik.
  83. Sakin ama sürekli değişen
  84. sentetik deniz manzarasına
    dalma hissi yaratıyoruz.
  85. Beyinle görmeye genellikle
    hayal gücü denir

  86. ve benim için mimariyi hayal etmek,
  87. cam, metal veya betonun ötesinde,
  88. daha ileri gitme olasılıkları
    ve yapılı çevrelerde
  89. algımızı artırmanın yollarını denemek.
  90. Yapay zekâ araştırmaları
    her geçen gün artıyor

  91. ve bizi kendimizden daha büyük
    ve daha bilgili bir sisteme
  92. bağlılık hissi ile baş başa bırakıyor.
  93. 2017 yılında, İstanbul'da açık kaynaklı
    bir kültürel belge kitaplığı keşfettik

  94. ve dünyadaki ilk yapay zekâ odaklı
    kamu kurulumlarından biri olan
  95. ve 270 yıla yayılan yaklaşık
    1,7 milyon belgeyi araştıran
  96. bir yapay zekâ olan "Arşiv Rüyası"
    üzerinde çalışmaya başladık.
  97. Bu süreçteki ilham kaynağımız
  98. Arjantinli yazar Jorge Luis Borges'in
    "Babil Kütüphanesi" adlı kısa öyküsüydü.
  99. Hikâyede yazar, belirli bir format
    ve karakter setine sahip
  100. tüm olası 410 sayfalık kitapları içeren
    kütüphane biçiminde bir evren tasarlar.
  101. Bu ilham verici görüntü sayesinde,
  102. makine zekâsı çağında geniş bilgi
    arşivlerini fiziksel olarak keşfetmenin
  103. bir yolunu hayal ediyoruz.
  104. Sonuçta ortaya çıkan çalışma,
    görebileceğiniz gibi,
  105. kullanıcı odaklı, sürükleyici bir alandı.
  106. "Arşiv Rüyası," makine zekâsı çağında
    kütüphane deneyimini derinden değiştirdi.
  107. "Makine Halüsinasyonu," New York City'nin

  108. halka açık fotoğraf arşivlerinde yaşanan
    zaman ve mekanın keşfi.
  109. Türünün tek örneği olan
    bu sürükleyici proje için
  110. makine öğreniöli algoritmalar kullanarak
  111. şehrin 100 milyonun üzerinde
    fotoğrafını bulup işledik.
  112. Yeni görüntüleri tahmin etmek
    veya hayal etmek için
  113. yapay zekâyı kullanan yenilikçi
    bir anlatım sistemi tasarladık,
  114. böylece izleyicinin geçmiş
    ve gelecek New York'un
  115. rüya gibi bir füzyonuna
    adım atmasını sağladık.
  116. Projelerimiz bilgiyi hatırlama

  117. ve aktarmada daha derinlere inerken
  118. anıların nasıl statik derlemeler değil,
    geçmiş olayların
  119. sürekli değişen yorumları olduğu
    hakkında daha çok düşündük.
  120. Makinelerin bilinç dışı
    ve bilinçaltı olayları
  121. nasıl simüle edebileceğine kafa yorduk.
  122. rüya görme, hatırlama,
    halüsinasyon görme gibi.
  123. Böylece hatırlama anını
    görselleştirmek için
  124. "Eriyen Anılar"ı yaptık.
  125. İlham, trajik bir olaydan ileri gelmişti,

  126. amcama Alzheimer's teşhisi
    konduğunu öğrenmiştim.
  127. O zaman tek düşünebildiğim,
  128. hâlâ yapabiliyorken nasıl
    ve neyi hatırladığımızı kutlamanın
  129. bir yolunu bulmaktı.
  130. Anıların kaybolduğunu değil,
  131. eridiğini ya da şekil değiştirdiğini
    düşünmeye başladım.
  132. Makine zekâsı yardımıyla
  133. California Üniversitesi'ndeki
    Neuroscape Laboratuvarı'ndaki
  134. bilim insanlarıyla birlikte çalıştık
  135. ve bize beyin sinyallerini anı oluştukça
    nasıl anlayacağımızı gösterdiler.
  136. Kendi amcamın, anıları işleme yeteneğini
    kaybetmesine rağmen,
  137. EEG verilerinden oluşan sanat eseri
  138. hatırlamanın önemliliğini ortaya koydu
  139. ve amcamın kaybettiklerine
    bir övgü olarak kaldı.
  140. çağdaş Los Angeles hakkında
    neredeyse hiçbir şey

  141. çocukluk beklentilerimi karşılamadı.
  142. Harika bir bina hariç:
  143. Frank Gehry tarafından tasarlanan
    Walt Disney Konser Salonu,
  144. hayatımın kahramanlarımdan biri.
  145. 2018 yılında LA Filarmoni'den
    bir telefon aldım,
  146. ünlü senfoninin yüzüncü yıl dönümü
    kutlaması için kurulum arıyorlardı.
  147. Bunun için şunları sormaya karar verdik,
  148. "Bir bina öğrenebilir mi?
    Hayal edebilir mi?"
  149. Bu soruyu yanıtlamak için
  150. LA Phil ve WDCH arşivlerinde kayıtlı olan
    her şeyi toplamaya karar verdik.
  151. Kesin olarak, 77 terabayt dijital olarak
    arşivlenmiş bellek.
  152. Makine zekasını kullanarak
  153. 100 yıl öncesine dayanan tüm arşiv,
  154. binanın dış görünümünde
    yansımalar haline geldi,
  155. Los Angeles'ın kalbinde
    bu fütürist kamu deneyimini
  156. gerçekleştirmek için 42 projektör gerekti
  157. ve "Blade Runner"ın Los Angeles'ina
    bir adım daha yaklaştık.
  158. Bir bina hayal edebiliyorsa
  159. bu bina ederdi.
  160. Sizi bir makinenin zihninde
    son bir yolculuğa davet ediyorum.

  161. Şu anda, son 30 yılda küratörlüğü yapılan
  162. her TED Konuşmasının veri evrenine
    tamamen dalmış durumdayız.
  163. Bu, bu veri setinin TED sahnesinden
    7.705 konuşma içerdiği anlamına gelir.
  164. Bu konuşmalar 7,4 milyon saniyeye çevrildi
  165. ve her saniye burada
    bu veri evreninde temsil ediliyor.
  166. Burada gördüğünüz her görüntü,
  167. bu konuşmalardan
    eşsiz anları temsil ediyor.
  168. Makine zekası kullanarak
  169. 487 bin cümleyi
    330 benzersiz konu kümesine çevirdik;
  170. doğa, küresel emisyonlar,
  171. yok olma, ırk sorunları, hesaplama,
  172. güven, duygular, su ve mülteciler gibi.
  173. Bu kümeler daha sonra
    bir algoritmayla birbirine bağlanıyor
  174. ve 113 milyon parça oluşturuyor,
  175. bu da beraberinde
    yeni kavramsal ilişkiler ortaya çıkarıyor.
  176. Sahnede sorulmuş olan tüm soruları
    hatırlayabilmek harika olmaz mıydı?
  177. Burada,

  178. sayısız büyük düşünürün
    ve bir makinenin zihnindeyim,
  179. öğrenmeye, hatırlamaya, sorgulamaya
  180. ve hayal etmeye atfedilen
  181. çeşitli duygularla
  182. aynı anda etkileşime giriyor,
  183. zihnin gücünü genişletiyorum.
  184. Benim için tam burada olmak

  185. aslında 21. yüzyılda
    yapay zekâ olmanın anlamı.
  186. Sadece hayal edebileceğimiz şeyi öğrenmek
  187. ve hatırlamak için bu zihni eğitmek
  188. bizim, insanların elinde.
  189. Teşekkür ederim.