YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Turkish subtitles

← Dünya'nın kitle kaynak kullanımı tabanlı ilk uzay trafiği görüntüleme sistemi

Get Embed Code
28 Languages

Showing Revision 5 created 09/08/2019 by Cihan Ekmekçi.

  1. Ben bir astrodinamistim --
  2. bilirsiniz işte, "Marslı"
    filmindeki Rich Purnell gibi.
  3. Benim işim, uzaydaki nesnelerin
    hareketlerini araştırmak ve tahmin etmek.
  4. Şu anda yörüngedeki zararlı objelerin
    yüzde 1'ini takip ediyoruz.
  5. Bunlar; konum, tarım, bankacılık,
  6. televizyon ve iletişim gibi
    sektörler için zararlıdır.
  7. Hatta belki de çok ama çok yakında
  8. internet için bile zararlı olabilecekler.
  9. Şimdi, bu hizmetler yaklaşık
    yarım milyon nesneden korunmuyorlar.
  10. Bu nesnelerin boyutu bir zerreden
  11. bir otobüs boyutuna kadar varabiliyor.
  12. Bir zerrecik kadar olsa da dahi
  13. yeterli hızla bir nesneye çarptığında
  14. onu tamamen kullanılamaz hâle getirebilir.
  15. Fakat biz, bir zerre boyutundaki
    nesneleri takip edemeyiz.
  16. Olsa olsa en çok bir telefon
    kadar küçük nesneleri takip edebiliriz.
  17. Endişe duymamız gereken
    o yarım milyon nesneden
  18. sadece yaklaşık 26 bin
    tanesini takip edebiliyoruz
  19. ve bu 26 binin de
    sadece 2 bini işe yarıyor.
  20. Geri kalanı ise çöp.
  21. Bu, oldukça fazla sayıda çöp demek.
  22. İşleri biraz daha zorlaştırmak adına
  23. yörüngeye gönderdiğimiz
    şeylerin çoğu geri gelmez.
  24. Diyelim ki, yörüngeye bir uydu gönderdik,
  25. çalışmamaya başladı ya da yakıtı bitti,
  26. onun için başka bir şey gönderdik,
  27. sonra başka bir şey daha...
  28. Sonra yine bir şey daha...
  29. Arada sırada bizim
    gönderdiğimiz şeylerden ikisi
  30. havada çarpışır
    ya da içlerinden biri patlar
  31. veya daha kötüsü
  32. birileri yörüngedeki bir uydusunu patlatır
  33. ve bu, çok ama çok fazla parça yaratır
  34. ki onların da bir çoğu geri gelmez.
  35. Şimdi, bu şeyler yörüngede
    rastgele dağılmamıştır.
  36. Hatta işin aslı mevcut uzayın
    "eğriliği" dikkate alındığında
  37. bu tip uyduları konumlandırabileceğimiz
    bazı ideal konumlar vardır.
  38. Bu konumları birer uzay otobanı
    olarak düşünebilirsiniz.
  39. O otobanlar dünyadakilere çok benzerdir.
  40. Uzaydaki otobanlar, güvenli
    bir biçimde işleyebilmek için
  41. sadece belirli bir miktar
    kapasiteye sahip olabilir.
  42. Dünyadakinin aksine
    uzayda hiç trafik kuralı yok.
  43. Gerçekten de hiç yok,
    anlatabiliyor muyum?
  44. Vay be!
  45. Ne yanlış gidebilir ki?
  46. (Gülüşmeler)
  47. Aslında ne güzel olurdu, biliyor musunuz?
  48. Eğer bir uzay haritası gibi
    bir şeyimiz olsa,
  49. Waze gibi bir şey olsa da bakıp
  50. uzaydaki mevcut trafik
    durumunu görebilsek,
  51. hatta belki de onları tahmin edebilsek...
  52. Bu konuyla ilgili sorun şu ki
  53. eğer beş insana
  54. "Yörüngede neler oluyor?
  55. Nesneler nereye gidiyor?"
  56. sorularını soracak olursanız
    10 farklı cevap alırsınız.
  57. Peki, bu neden mi böyle?
  58. Çünkü yörünge ile ilgili
    bilgiler ortak olarak paylaşılmıyor.
  59. Peki ya küresel olarak erişilebilen,
  60. açık ve şeffaf bir uzay trafiği
    bilgi sistemimiz olsa
  61. ve bu, neyin nerede olduğuyla
    ilgili herkesi bilgilendirse
  62. ve bununla da uzayı güvenli
    ve sürdürülebilir tutsa?
  63. Ya bu sistem
  64. kanıta dayalı davranış kalıpları,
  65. yani uzay trafik kuralları,
    oluşturabilseydi?
  66. İşte bu yüzden Texas'taki
    Austin Üniversitesi'nde
  67. dünyanın ilk kitle kaynak kullanımlı
    uzay trafiği görüntüleme sistemi olan
  68. ASTRIAGraph'ı geliştirdim.
  69. ASTRIAGraph, dünyanın her yerinden
    hükümetler, endüstri ve akademik camia vb.
  70. birçok kaynaktan aldığı veriyi
    bir araya getiriyor.
  71. Bu bilgiyi herkesin ulaşabileceği
    bir temel olarak sunuyor.
  72. Burada Dünya'nın yörüngesinde
    dönen 26.000 nesneyi görebilirsiniz.
  73. Birden çok kaynak var
  74. ve bunlar, gerçek zamanlı
    olarak güncelleniyor.
  75. Ama bir uzay haritası oluşturma
    problemime geri döndüğümüzde
  76. ya bunun için sadece ABD kaynaklarından
    aldığım bilgiyi kullansaydım?
  77. Bu durumda uzay haritanız böyle görünürdü.
  78. Peki, Ruslar ne düşünüyor?
  79. Harita o zaman çok farklı görünüyor.
  80. Peki doğru olan kim, yanlış olan kim?
  81. Neye inanmalıyım?
  82. Neye güvenmeliyim?
  83. Bu, problemin bir parçası.
  84. Uzaydaki nesnelerin davranışlarını,
  85. yani uzaydaki hareketliliği,
    nesnelerin konumunu
  86. ve bunların arasındaki
    tutarsılıkları uzlaştıracak
  87. bilgiyi ortak kullanıma açacak
    bir temelin olmayışıyla
  88. aslında bizler, uzayı insalığın faydasına
    kullanma yeteneğimizi riske atıyoruz.
  89. Çok teşekkür ederim.
  90. (Tezahürat ve alkışlar)