Turkish subtitles

← Verimsizliği kendimiz için nasıl işlevli kılarız

Get Embed Code
31 Languages

Showing Revision 29 created 03/17/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Verimliliği kim sevmez?
  2. Ben.
  3. Verimlilik daha azına daha çok demek.
  4. Litre başına daha çok kilometre,
    vat başına daha fazla ışık.
  5. Dakika başina daha çok kelime.
  6. Daha azıyla daha fazla üretmeye çalışmak
  7. hiçbir şeyle bir şey üretmek neredeyse.
  8. Algoritmalar, büyük veriler, bulut
    bize daha azına daha fazla veriyor.
  9. Problemsiz bir ütopyaya doğru mu
  10. yoksa gözetlenme kabusuna
    doğru mu gidiyoruz?
  11. Bilmiyorum.

  12. Ben şu an ile ilgileniyorum.
  13. Size göstermek istediğim şey de
  14. geçmişin, şu anı anlamamıza
    nasıl yardımcı olabileceği.
  15. Aslında hiçbir şey aynı anda

  16. verimliliğin hem vaatlerini
    hem de tehlikesini özetleyemez,
  17. mütevazı patates dışında.
  18. Patates Andes'te ortaya çıktı
  19. ve Antik Inca'dan Avrupa'ya yayıldı.
  20. Patates bir dengeli besin şaheseri.
  21. Ayrıca patatesin çok güçlü
    birkaç arkadaşı vardı.
  22. Büyük Prusya Kralı Frederick
  23. ilk hayranıydı.
  24. O patatesin sağlıklı Prusya
    nüfusunun artmasına
  25. yardımcı olacağına inandı.
  26. Daha sağlıklı Prusyalı demek,
  27. daha sağlıklı Prusyalı asker demekti.
  28. Bu sağlıklı Prusya askerlerinden bir kısmı
  29. Parmentier adlı bir Fransız askeri
    eczacısını ele geçirdi.
  30. Parmentier ilk başta
  31. savaş esirlerinin diyeti olan
  32. olan sabah, öğle, akşam
    patatesten dehşete düştü
  33. ama sonra bundan hoşlandı.
  34. Onu daha sağlıklı biri
    yaptıklarını düşündü.
  35. Serbest bırakıldığında da
  36. patatesi Fransa'ya yaymayı
    kendine görev tanıdı.
  37. yanında bazı güçlü arkadaşları da vardı.
  38. Benjamin Franklin ona
  39. her yemeğin patatesli olduğu
    bir ziyafet hazırlamasını tavsiye etti.
  40. Franklin ziyafetin onur konuğuydu.
  41. Fransa'nın kral ve kraliçesi bile
  42. patates giymeye ikna edilmişti,
  43. patates çiçekleri, pardon.
  44. (Kahkaha)

  45. Kral yakasına bir patates çiçeği taktı

  46. ve kraliçe de saçına patates çiçeği taktı.
  47. Bu tamamen harika
    bir halkla ilişkiler fikriydi.
  48. Ama bu işte bir iş vardı.

  49. Patates Avrupa'nın hayrı için
    fazla verimliydi.
  50. İrlanda'da bir mucize gibi görünüyordu.
  51. Patatesin yıldızı parladı, nüfus arttı.
  52. Ama burada gizli bir risk vardı.
  53. Irlanda'nın patatesleri
    genetik olarak aynıydı.
  54. Lumper adında çok verimli bir türdü.
  55. Ve Lumper'ın problemi şuydu:
  56. Güney Amerika'dan bir patatesi
  57. etkileyen bir hastalık
  58. bütün patatesleri etkilerdi.
  59. Britanya'nın istismarı
    ve acımasızlığı bir rol oynadı
  60. fakat bu monokültür yüzünden
  61. bir milyon insan öldü
  62. ve iki milyon insan
    göç etmeye mecbur bırakıldı.
  63. Kıtlığı sonlandırması gereken bir bitki
  64. en trajik kıtlıklardan birini yarattı.
  65. Verimliliğin günümüzdeki problemleri

  66. daha şiddetsiz ama daha kronik.
  67. Çözmeyi amaçladıkları
  68. kötülükleri de uzatabilirler.
  69. Elektronik tıbbi kayıtları ele alın.
  70. Doktorların el yazısı problemine
    bir cevap gibi göründü
  71. ve tedavilere çok daha iyi
  72. bilgi sunma avantajı vardı.
  73. Ama uygulandığında bu çok daha
  74. fazla elektronik evrak demekti
  75. ve doktorlar şimdi her hastayı görmeye
  76. daha az zamanı olduklarından yakınıyorlar.
  77. Verimlilik bağımlılığı aslında
    bizi daha az verimli yapabilir.
  78. Verimlilik ayrıca yanlış
    pozitiflerle de bize zarar verir.

  79. Hastanaler alarmları kaydeden
    yüzlerce cihaza sahip.
  80. Çoğu kez, yanlış alarm gönderiyorlar.
  81. Bunların ayrımını yapmak zaman ister.
  82. Ve bu zaman yorgunluğa,
    strese ve bir kere daha,
  83. gerçek hastaların problemlerinin
    ihmal edilmesine neden olur.
  84. Model tanımada da
    yanıltan pozitifler vardır.
  85. Yanlış açıdan bakılan bir okul servisi,
  86. kum torbasına benzeyebilir.
  87. Bu yüzden yanlış
    tanımlamları yok etmek için
  88. değerli zaman gereklidir.
  89. Yanlış negatifler de bir problem.
  90. Algoritmalar çok hızlı bir
    şekilde çok şey öğrenebilir.
  91. Ama bize sadece geçmiş
    hakkında bilgi verebilirler.
  92. Bir sürü gelecek klasiği
    "Moby Dick" gibi kötü yorum alır
  93. veya "Harry Potter" serisi gibi
  94. birden fazla yayıncı
    tarafından reddedilir.
  95. Tüm israftan kaçınmaya çalışmak,
    israfa neden olabilir.
  96. Verimlilik ayrıca zıtlık onu
    kopyaladığında bir tuzak.

  97. 19. yüzyılın sonlarında
  98. Fransız 75 milimetre topçusunu ele alın.
  99. Ölümcül tasarımın bir başyapıtıydı.
  100. Bu eser her dört saniyede bir
    mermi fırlatabilirdi.
  101. Ama bu çok da sıra dışı değildi.
  102. Gerçekten parlak olan şey şuydu ki
    geri tepme mekanizması sayesinde
  103. geri alınmasına gerek kalmadan
  104. tam aynı konuma dönebilirdi.
  105. Etkin atış hızı önemli ölçüde artmıştı.
  106. Bu, tekrar bir savaş olduğunda
  107. Almanya'yı yenmesi için
    bir yol gibi goründü.
  108. Ama, tahmin edildiği gibi, Almanlar
  109. benzer bir şeyin üstünde çalışıyordu.
  110. Birinci Dünya Savaşı patlak verdiğinde
  111. sonuç herkesin beklediğinden
  112. daha uzun süren siper savaşıydı.
  113. Savaşı kısaltmak için tasarlanan
    teknoloji, savaşı uzattı.
  114. En büyük maliyet
    kaçırılmış fırsatlar olabilir.

  115. Platform ekonomisinin
    alıcıları ve satıcıları birleştirmesi
  116. iyi bir yatırım olabilir
  117. ve bunu son birkaç haftada gördük.
  118. Hala yüz milyonlarca
    dolar kaybeden şirketler
  119. halka arz ile
    milyarderler yaratıyor olabilir.
  120. Ama gerçekten zor icatlar

  121. fiziksel ve kimyasal olanlar.
  122. Onlar daha büyük riskler demek.
  123. Kaybedebilirler çünkü donanım zor.
  124. Fiziksel veya kimyasal bir icatı
    çoğaltmak yazılım tabanlı
  125. yazılım tabanlı bir icatı
    çoğaltmaktan daha kolay.
  126. Bataryaları düşünün.
  127. Taşınabilir cihaz ve elektrikli arabalarda
    bulunan lityum iyon bataryalar
  128. 30 yıllık bir prensibe dayanıyor.
  129. Bugün kaç akıllı telefon bataryası
  130. tek bir dolumda tam gün dayanır?
  131. Evet, donanım zor.
  132. Chester Carlsun'un 1938 yılında
  133. kuru fotokopi prensibiy patenti
  134. 20 yıldan fazla sürdü
  135. ve sonuç 1959'da tanıtılan
    Xerox 914 fotokopi makinesiydi.
  136. Rochester, NY'deki
    küçük, cesur şirket Haloid
  137. çoğu şirketin asla tolere edemeyeceği
    şeylere katlanmak zorunda kaldı.
  138. Birbiri ardına başarısızlık oldu
  139. ve bu özel sorunlardan biri de yangındı.
  140. Hatta 914 sonunda piyasaya sürüldüğünde
  141. hala aşırı ısı giderici olarak
    adlandırılan bir cihaza sahipti
  142. ama aslında küçük bir yangın söndürücüydü.
  143. Benim bütün bu sorulara cevabım:
    ilham verimsizliği.

  144. Veri ve ölçüm gerekli ama yeterli değil.
  145. Insan içgüdüsü ve becerisi
    için de yer bırakalım.
  146. İlham verimsizliğinin yedi yönü var.
  147. İlk, doğal yolu ele alın,
    güzel tesadüfe evet deyin.
  148. Yanlış dönüşler verimli olabilir.
  149. Bir keresinde, Mississippi'nin
    doğu yakasını keşfederken
  150. yanlış yöne döndüm.
  151. Büyük nehri geçen ücretli
    bir köprüye yaklaşıyordum
  152. ve gişe görevlisi
    geri dönemeyeceğimi söyledi.
  153. 50 sentimi ödedim --
    o zamanlar bu kadardı --
  154. ve Iowa’daki Muscatine'deydim.
  155. Muscatine'i hemen hemen
    hiç duymamıştım
  156. ama büyüleyici bir yer olduğunu kanıtladı.
  157. Muscatine dünyanın en zengin
    midye yataklarından bazılarına sahipti.
  158. Yüz yıl önce, dünya düğmelerinin üçte biri
  159. Muscatine'de üretildi,
  160. yılda 1,5 milyar tane.
  161. Son fabrikalar şimdi kapalı
  162. ama hala dünyanın en
    alışılmadıklarından biri olan
  163. inci düğmesi endüstrisinin bir müzesi var.
  164. Ancak düğmeler sadece başlangıçtı.
  165. Bu Muscatine'deki
  166. Çin'in gelecek başkanının
    1986'da kaldığı ev,
  167. tarım heyetinin bir üyesi olarak.
  168. Şimdi Çin-ABD Dostluk Evi
  169. ve Çinli turistler için hac bölgesi.
  170. Bunu nasıl öngörebilirdim?
  171. (Kahkaha)

  172. İkincisi, koltuktan kalk.

  173. Bazen bazı şeyleri zor yolunda yapmak
  174. daha verimli olabilir.
  175. Nesnelerin internetini düşünün.
  176. Işıkları kontrol edebilmek harika,
  177. yerinden bile kalkmadan
  178. termostatı ayarla, hatta odayı süpür.
  179. Ama aslında tıbbi araştırmalara göre
  180. kıpırdamak, kalkmak, yürümek
  181. kalbin için yapabileceğin
    en iyi şeylerden biri.
  182. Kalp ve bel için iyi.
  183. Üçüncü olarak,
    hatalarınızdan paraya çevirin.

  184. Harika formlar
  185. kazaların yaratıcı
    gelişiminden oluşturulabilir.
  186. Lincoln Center'da Metropolitan Operası
  187. mimarı Tad Leski,
  188. bir eskiz üzerinde çalışıyordu ve
    çizimin üzerine beyaz mürekkep döküldü.
  189. Başka insanlar olsa çöpe
    atmış olabilirlerdi
  190. ama Leski ilhamlanıp büyük ihtimalle
  191. 20. yüzyılın en dikkat çeken
    starbust model avizesini üretmişti.
  192. Dördüncüsü, bazen zor yolu deneyin.

  193. Daha az akıcı olmak daha verimli olabilir.
  194. Psikologlar buna arzu
    edilen zorluk derler.
  195. Bir klaveye ile detaylı not almak
  196. öğretmenin soylediklerini sonra
    kelimesi kelimesine anlayıp
  197. tekrar etmek için
    en iyi yol gibi görünebilir.
  198. Ama araştırmalar gösteriyor ki
    bir şeyi kısaltmak zorunda kaldığımızda,
  199. bir konuşmacının söylediğini
    özetlemek zorunda kaldığımızda,
  200. kalemle kağıt kullanarak not aldığımızda
  201. bilgiyi sindiriyoruz.
  202. Onu kendimizin yapıyoruz
  203. ve söylenenleri kopyaladığımız
  204. zamandan çok daha
  205. aktif öğreniyoruz.
  206. Beşinci olarak, çeşitlilik yoluyla
    güvenlik elde edin.

  207. Monokültür ölümcül olabilir.
  208. Patatesi hatırlıyor musunuz?
  209. Verimliydi, ta ki verimsiz olana kadar.
  210. Çeşitlilik kuruluşlar için de geçerli.
  211. Yazılım, bir kuruluştakileri geçmişte
    neyin başarılı yaptığını söyleyebilir.
  212. Ve bazen çalışanların
    değerlendirilmesinde yararlıdır.
  213. Ama unutmayın, çevre sürekli değişiyor
  214. ve yazılım, tarama yazılımı ve biz
  215. hiçbir şekilde gelecekte
  216. neyin yararlı olacağını söyleyemeyiz.
  217. O yüzden algoritma bize her ne söylüyorsa
  218. sezgimizle ve insanlara bakarak
  219. farklı arka planlar ve bakış açılarıyla
    bunu takviye etmemiz gerek.
  220. Altıncısı, artıklık ve insan
    becerileri ile güvenliği sağlayın.

  221. İki 737 Max uçağı neden düştü?
  222. Hâlâ hikayenin tamamını bilmiyoruz
  223. ama gelecekteki trajedileri
    nasıl önleyeceğimizi biliyoruz.
  224. Birden fazla bağımsız sisteme
    ihtiyacımız var.
  225. Biri başarısız olursa
    diğerleri onu geçersiz kılabilir.
  226. Ayrıca kurtarma için
    yetenekli operatörlere ihtiyacımız var
  227. ve bu sürekli eğitim demek.
  228. Yedinci, rasyonel olarak abartılı olun.

  229. Thomas Edison film endüstrisinde öncüydü,
  230. kamera teknolojisinde de.
  231. Kimse verimlilik için Thomas Edison'dan
    daha fazlasını yapmadı.
  232. Ancak maliyet düşürmesi iyi gitmedi.
  233. Yöneticisi sözde verimlilik
    mühendisi tuttu
  234. ve bu muhendis ona çektiği film stoğundan
  235. daha fazlasını kullanarak
  236. para biriktirmesini tavsiye etti.
  237. Edison bir dahiydi
  238. ama uzun metrajlı filmlerin
    yeni kurallarını
  239. ve başarısızlığın başarının bedeli
    hâline geldigini anlamamıştı.
  240. Öte yandan, Erich Von Stroheim
    gibi bazı büyük yönetmenler
  241. tam tersiydi.
  242. Mükemmel dramatistlerdi
  243. ve Stroheim da unutulmaz bir aktördü.
  244. Ama bütçeleri içinde yaşayamazlardı.
  245. Yani bu sürdürülebilir değildi.
  246. Rasyonel gösterişi başaran kişi,
  247. sezgisel dehası olan
    eski bir sekreter Irving Thalberg.
  248. Önce Universal'da, sonra MGM'de,
  249. ideal Holywood yapımcısı oldu.
  250. Özetle, gerçekten verimli olmak için

  251. optimal verimsizliğe ihtiyacımız var.
  252. En kısa yol, düz bir çizgiden ziyade
  253. bir eğri olabilir.
  254. Charles Darwin bunu anladı.
  255. Zor bir sorunla karşılaştığında
  256. patikadan bir sapma yaptı,
  257. evinin arkasında yaptığı kum yolu.
  258. Üretken bir yol,
    Darwin'inki gibi fiziksel olabilir
  259. ya da sanal bir yol
  260. veya ortaya koyduğumuz
    bir yoldan beklenmedik bir sapma.
  261. Çok fazla verimlilik
    kendini zayıflatabilir.
  262. Ancak biraz ilhamlı verimsizlik
    onu güçlendirebilir.
  263. Bazen ilerlemenin en iyi yolu
  264. bir çemberi takip etmektir.
  265. Teşekkür ederim.
  266. (Alkış)