Turkish subtitles

← Hava kirliliğinin beynimize etkisi

Get Embed Code
31 Languages

Showing Revision 10 created 04/13/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Hiç durmadan yapmak
    zorunda olduğumuz bir şey var:
  2. Nefes almak.
  3. Denemek ister misiniz?
  4. O halde hep beraber,
  5. yalnızca 10 saniye boyunca
    nefesimizi tutalım.
  6. Tamam mı?
  7. Hadi deneyelim.
  8. Hazırlanın ve tutun!
  9. Of, zor değil mi?

  10. Şimdi size inanılmaz
    bir sayı söyleyeceğim

  11. ve bu sayı yine nefesinizi kesecek.
  12. Yedi.
  13. Yedi ne?
  14. Soluduğumuz havanın
    kalitesizliğinden kaynaklanan
  15. yılda ölen 7 milyon prematüre bebek.
  16. Bir düşünün.
  17. Çok sevdiğim Madrid'in bütün nüfusundan
    daha fazla insan bir yılda ölüyor.
  18. Aklınıza şu soru gelebilir:

  19. Bu bilgi açıklandı mı?
  20. Bu bilgi insanlara duyuruldu mu?
  21. Evet duyuruldu.
  22. Şu an elimizde, hava kirliliğinin
    sağlığımızla iilişkisini inceleyen
  23. 70 binden fazla bilimsel belge var
  24. ve küresel medya
    bu sorunun üstünü kapatıyor.
  25. Aslında, çok kısa bir süre içerisinde
  26. hava kirliliğinin neredeyse
    bütün ana organlarımıza
  27. olumsuz bir etkisinin olduğunu öğrendik.
  28. Akciğerlerimizden başlayalım.

  29. Hava kirliliği dediğimizde
    ilk aklımıza gelen ciğerlerdir.
  30. İşin aslına bakacak olursak,
    her nefes aldığımızda
  31. toksik kirleticileri içimize çekiyoruz
  32. ve bizim zavallı sevimli
    pembe akciğerlerimiz
  33. bunlardan zarar görüyor.
  34. Son 10 yılı aşkın bir süredir,

  35. bu durumla ilgili birçok bilgi edindik.
  36. Fakat ilk olarak, size hava kirliliğinin
    ne olduğunu söyleyeyim.
  37. Hava kirliliği; katı parçacıkların,
    sıvı damlacıklarının
  38. ve gaz halindeki kimyasalların
    karmaşık bir karışımıdır.
  39. Bütün bu karışımın;
  40. evde, sanayide, trafikte
    veya başka yerlerde kullanılan
  41. yakıtlardan çıkıp karıştığını düşünün.
  42. Ve daha saymadığım
    birçok iç ve dış kaynak.
  43. Elbette, farklı yakıt kaynakları
  44. farklı kirletici
    karışımları oluşturacaktır.
  45. Demek istediğim, bütün bu toksinler
    birçok farklı şekilde kombin edilebilir.
  46. Örneğin partikül maddeyi,
    PM'yi ele alalım.
  47. PM, şimdi sayacağım maddeleri
    içeren bir karışım olabilir.
  48. Şu kokteyle bir bakın;
  49. toprak ve yol tozları,
    deniz tuzu, toksik metaller,
  50. dizel dumanı, nitrat ve sülfatlar.
  51. Bütün bu toksik zehirler,
    bu leziz kokteyl,
  52. her gün ciğerlerimize giriyor.
  53. Bütün bu hava kirliliğine
    sürekli maruz kalıyoruz
  54. çünkü nefes almadan duramayız.
  55. Yani 10 saniye durabiliriz
    ama fazlası olmaz.
  56. Nefes almadan duramadığımız gibi,
  57. bunun yanında, her gün yaklaşık
    10 bin litre havaya ihtiyacımız var.
  58. Her yıl hava kirliliği yüzünden
    7 milyon insanın öldüğünü söyledik.

  59. Fakat panik yapıyor muyuz?
  60. Hâlâ sakin miyiz?
  61. Ulusal felaket ya da küresel
    acil durum ilan ediyor muyuz?
  62. Aslında hayır ve ben her gün
    kendime şu soruyu soruyorum:
  63. Neler oluyor?
  64. İşte bir an önce harekete geçmemizi
    sağlayabilecek bir sebep.
  65. Hava kirliliği yalnızca
    ciğerlerimizi etkilemiyor.
  66. Ayrıca beynimizi de etkiliyor.
  67. İşte beynimiz.

  68. Harika.
  69. Hepimizde mevcut
    ve hepimizin ona ihtiyacı var.
  70. Umuyorum ki hepimiz kullanıyoruz.
  71. (Gülüşmeler)

  72. Bazılarımız daha fazla kullanabiliyor.

  73. Geçtiğimiz on yıl boyunca,
  74. hava kirliliği ve beyin sağlığı
    arasındaki ilişkiyle ilgili araştırmalar
  75. ciddi ölçüde artış gösterdi.
  76. Bu yüzden, belki de şu an beynimiz
    bir toz bulutu içerisinde.
  77. Size beynimizdeki hava kirliliğiyle ilgili
  78. şimdiye kadar ne öğrendiğimizden
    ve kanıtlarından bahsetmek istiyorum.
  79. İlk olarak, havadaki kirleticilerin

  80. merkezi sinir sistemimiz üzerinde
    gözle görülen bir zararı var.
  81. Ama önce toksik partiküllere geri dönelim.
  82. Hatırlıyor musunuz?
  83. Onları en son ciğerlerimizde
    hayatın tadını çıkarmaya
  84. ve her yeri kirletmeye bırakmıştık.
  85. İşte onların en küçüğü
    kan dolaşımına karışıp
  86. kalbin kan pompalamasıyla birlikte
  87. bütün organlarımız için
    bir tehdit unsuru olarak
  88. bütün vücudumuza yayılabilir.
  89. Buna beynimiz de dahil.
  90. Hava kirliliğinin sınır tanımadığını
    sürekli söylemiyor muyuz?
  91. Bu vücudumuz için de geçerli.
  92. Çünkü havadaki kirleticiler,
  93. çocuklarımız daha ilk nefesleri almadan
  94. plasentayı geçip fetüse ulaşarak
    beyin zarlarına zarar verir.
  95. İkincisi, yapılan araştırmalara göre

  96. doğum öncesi ve çocukluk döneminde
    uzun süre hava kirliliğine maruz kalmak;
  97. bilişsel beceri testinin
    sonucunu düşürmesi
  98. ve çocuğun sinirsel gelişimini
    olumsuz etkilemekle birlikte,
  99. eksi yönde bir etkisi daha bulunmakta.
  100. Bu etkisi ise otizm ve dikkat eksikliği
    hiperaktivite bozukluğu
  101. gibi davranışsal bozukluklardır.
  102. Buna ek olarak yapılan araştırmalar,
  103. çocukların ve genç yetişkinlerin beyninin
  104. uzun süre partikül maddeye maruz kalması,
  105. sinirsel tepkiyi değiştirmek
    ve beyin iltihabının oluşması gibi,
  106. bazı değişik tepkimelerin
    ortaya çıkmasına neden olmakta.
  107. Ayrıca, beyinde protein plaklarının
    birikmesine yol açarak
  108. Parkinson ve Alzheimer gibi hastalıkların
  109. oluşma riskini arttırmakta.
  110. İronik, değil mi?

  111. Çocuklarımızın geleceğine
    yatırım yapıyoruz.
  112. Perspektiflerini genişletmek için
    her gün okula gönderiyoruz.
  113. Toplumlar eğitime yatırım yapıyor.
  114. Fakat okul otobüsünü
    beklerken soludukları hava,
  115. onların beyin gelişimini
    olumsuz yönde etkiliyor.
  116. Hadi üçüncü maddeye geçelim.
    Peki ya yetişkinler?

  117. En son yapılan bilimsel çalışmalara göre
  118. uzun süre partikül maddeye maruz kalmak,
  119. yaşlandıkça bilişsel düşüş
    yaşanmasına neden olmakta.
  120. Yalnızca bu da değil,
  121. eğer çok miktarda partikül maddeye
    uzun süre maruz kalınırsa
  122. beyin daha hızlı yaşlanıyor,
  123. küçük ve sessiz felç
    geçirme oranı artıyor.
  124. Son maddeye geçiyorum
    ve daha fazla kanıt göstermeyeceğim.

  125. Çünkü tonlarca kanıt var.
  126. Bazı epidemiyolojik çalışmalara
    ve hayvan deneylerine göre
  127. bunaklığın, hava kirleticilerine
    devamlı maruz kalmayla ilgili olabileceği
  128. konusunda bazı düşünceler var.
  129. Neredeyse herkes
    hava kirliliğine maruz kalıyor.

  130. Kırsal bölgede veya kentsel bölgede
    yaşıyor olmanız,
  131. yüksek gelirli ya da düşük gelirli
    bir ülkede yaşıyor olmanız fark etmiyor
  132. ve sizinki de dahil
    herkesin beyni risk altında.
  133. Bir tıp doktoru olarak,

  134. profesyonel hayatımın
    20 yılı aşkın bir süresini
  135. Dünya Sağlık Örgütü'nde çalışarak
  136. insanları toplum sağlığı
    ve bu konudaki risklerle ilgili
  137. bilinçlendirmek için harcadım.
  138. Bilginin varlığıyla birlikte
    çözümlerin de var olduğunu biliyorum.
  139. Elbette bazı bölgeler
    diğerlerinden daha kirli olabilir.
  140. Fakat bu küresel bir sorun
  141. ve bu sorunu; hiçbir bireyin,
    grubun, bölgenin veya ülkenin
  142. tek başına çözmesi mümkün değil.
  143. Sivil toplumlar, özel sektörler,
    hatta bireyler olarak
  144. çok güçlü bağlantılara
    ve icraatlara ihtiyacımız var.
  145. Hepimizin taşın altına
    elini sokması gerekiyor.
  146. Evet tüketim şeklimize,
    iletişim şeklimize,
  147. enerjimizi kullanma şeklimize
    dikkat etmemiz gerekiyor.
  148. İşin iyi tarafıysa şu:
    bütün bu çözümler uygulanabilir.

  149. Asıl soru, eğer harekete geçmeyi
    bir gün daha ertelersek
  150. kaybedeğimiz binlerce hayat
    söz konusu olabilir.
  151. Eğer bir yıl daha ertelersek
    tekrar 7 milyon hayatı kaybedebiliriz.
  152. Bu yüzden, bütün politikacıların,
    bütün politika üreticilerinin,
  153. kararlarını ertelemenin,
    insan sağlığı üzerinde
  154. ne gibi sonuçları doğuracağının
    farkında olması gerekiyor.
  155. Aslına bakacak olursak

  156. bu durum, görünmez bir katilin
    beraberinde getirdiği risklerle
  157. tarihte ilk defa karşı karşıya
    kalışımız değil.
  158. Bu, 1952 yılında Londra'nın hali.
  159. 1950'li ve 1960'lı yıllarda
    Londra'da yapıldığı gibi,
  160. hükûmetler ve şehirler,
  161. hava kirliliğinin yol açtığı
    korkunç sonuçları durdurmak için
  162. hızlı hareket etmeliler.
  163. Hükümetlerin, trafiği azaltmak için
    toplum taşımaya yatırım yapması
  164. veya bisiklet kullanımını teşvik etmesi,
    yine aynı şekilde hava kirliliğine karşı
  165. yenilenebilir enerji kaynaklarına dönmesi,
  166. ulaşım, ısınma ve bazı temel ihtiyaçları
    karşılarken temiz kaynakları kullanması
  167. ve bu kaynaklara yatırım yapması,
  168. onlar için zor görünse de
    aslında oldukça mantıklı çözümler.
  169. Çünkü bu çözümler salınımları azaltıyor,
  170. DSÖ standartlarına uygun olarak
    hava kalitesini arttırıyor.
  171. Bu standartlar zaten bizleri
    korumak üzerine varlar.
  172. Doğrusu, bütün politikacıların
    bu taahhütleri vermesine

  173. ve politik irade göstermesine
    ihtiyacımız var.
  174. Fakat buna şimdi ihtiyacımız var.
  175. Hatta, başarısız olanlardan,
    yani yapılması gerekeni erteleyenlerden,
  176. mahkemede savunma yapmaları talep edildi.
  177. Bugünden itibaren,
  178. hiçbir politikacı, "ben bilmiyordum"
    deme hakkına sahip olmayacak.
  179. Artık asıl soru şu:

  180. Daha kaç can kaybetmeyi
  181. veya hayat kalitemizden
    ve beyin gücümüzden
  182. daha ne kadar kayıp vermeyi
    kabul etmeye hazırız?
  183. Eğer cevabınız "hiç" ise,
  184. sizlerden talep edeceğim şey,
  185. beynimiz hâlâ çalışıyorken
    ve bizler de hâlâ zeki durumdayken
  186. haklarınızı öğrenin,
    politikacılara baskı yapın
  187. ve hava kirliliğine sebep olan
  188. kaynakların kullanımına
    son vermelerini sağlayın.
  189. Bu, kendimizi ve güzel beynimizi
    korumamız için ilk yapmamız gereken şey.
  190. Çok teşekkür ederim.

  191. (Alkış)