Con người đang sống lâu hơn
và xã hội ngày càng có nhiều người già hơn
Các bạn đã nghe về điều này rất nhiều,
ở trên báo,
trên tivi.
Đôi lúc, tôi lo lắng
rằng chúng ta nghe về nó quá nhiều
và dần chấp nhận cuộc sống ngày càng thọ hơn
với một sự tự mãn
thậm chí không lo nghĩ gì.
Nhưng đừng phạm sai lầm,
tôi tin rằng việc sống lâu hơn
có thể sẽ
cải thiện chất lượng cuộc sống
ở mọi lứa tuổi.
Để xem xét vấn đề này,
tôi xin phân tích một chút.
Số năm tuổi thọ trung bình
tăng lên
trong thế kỷ 20 lớn hơn tổng số năm tăng thêm
trong suốt thiên niên kỉ vừa qua
của sự phát triển nhân loại.
Trong nháy mắt,
chúng ta gần như tăng gấp đôi lượng thời gian
tồn tại trên cõi đời.
Vì vậy, nếu bạn từng cảm thấy
sự lão hóa của mình không được đặt mốc,
đừng tự trách mình.
Bởi nó hoàn toàn mới.
Và bởi vì tỷ lệ sinh đang giảm
cùng giai đoạn
mà tuổi thọ tăng lên,
Cái kim tự tháp
mà đã luôn luôn đại diện cho các nhóm tuổi trong dân số,
với nhiều người trẻ tuổi ở dưới cùng
thon dần đến một đỉnh nhỏ
chỉ lượng người lớn tuổi còn sống
đã bị định hình lại
thành một hình chữ nhật.
Và nếu bạn là kiểu người
có thể giật mình vì thống kê dân số,
đây chính là thứ khiến bạn làm như vậy.
Bởi vì nó có nghĩa là
lần đầu tiên trong lịch sử loài người,
phần lớn các em bé sinh ra
ở các nước phát triển
đang có cơ hội
để già đi.
Điều này xảy ra như thế nào?
Chúng ta không hề có gen di truyền mạnh hơn tổ tiên
10.000 năm trước đây.
Sự tăng tuổi thọ này
là sản phẩm đáng lưu ý của văn hóa--
mối liên kết
giữa khoa học và công nghệ
và sự thay đổi hành vi ở phạm vi rộng lớn
đã cải thiện sức khỏe và điều kiện sống.
Thông qua thay đổi văn hóa,
tổ tiên của chúng ta
đã hạn chế được những cái chết sớm
để con người có thể sống hết cuộc đời.
Bây giờ có những vấn đề liên quan đến lão hóa--
bệnh tật, đói nghèo, mất địa vị xã hội.
Chúng ta không có thời gian để ngủ quên trên chiến thắng.
Nhưng chúng ta càng hiểu về lão hóa hơn
nó càng trở nên rõ ràng hơn
rằng nó chỉ có tác động xấu dần
là rất không chính xác.
Lão hóa mang lại một số cải thiện khá đáng kể--
tăng kiến thức, chuyên môn--
và cải thiện các khía cạnh tình cảm của cuộc sống.
That's right,
người lớn tuổi đều hạnh phúc.
Họ đang hạnh phúc hơn người trung tuổi,
và chắc chắn cả những người trẻ tuổi.
Các nghiên cứu
đều dẫn đến một kết luận.
CDC mới tiến hành một cuộc khảo sát
họ hỏi những câu đơn giản chỉ để biết
liệu người được hỏi có điều phiền muộn nào đáng lưu ý
trong tuần trước đó.
Và số người lớn tuổi trả lời "có" cho câu hỏi đó
ít hơn người trung tuổi,
và người trẻ tuổi.
Và một cuộc thăm dò Gallup
hỏi những người tham gia
mức độ căng thẳng, lo lắng và tức giận
họ đã trải qua ngày hôm trước.
Và căng thẳng, lo lắng, tức giận
tất cả giảm khi tuổi càng cao.
Các nhà khoa học xã hội gọi điều này nghịch lý của lão hóa.
Sau tất cả, lão hóa không hề đơn giản.
Vì vậy, chúng tôi đã hỏi tất cả các loại câu hỏi
để xem liệu có thể đảo ngược kết quả này.
Chúng tôi đã hỏi xem có phải
những thế hệ người lớn tuổi hiện nay
đang và luôn luôn là
các thế hệ vĩ đại nhất.
Bởi vì những người trẻ hiện nay
có thể không trải qua sự phát triển như thế này
khi họ già đi.
Chúng tôi đã hỏi,
cũng có thể người lớn tuổi chỉ cố gắng tạo ra một vòng xoay tích cực
để che đậy cuộc sống đầy phiền muộn.
(Tiếng cười)
Nhưng khi càng cố gắng chối cãi kết quả này,
chúng tôi lại càng tìm thấy nhiều bằng chứng
ủng hộ nó.
Nhiều năm trước, tôi và các đồng nghiệp bắt tay vào một nghiên cứu
theo dõi cùng một nhóm người trong thời gian 10 năm.
Ban đầu mẫu tuổi từ 18 đến 94.
Và chúng tôi tìm hiểu sự thay đổi các trải nghiệm cảm xúc của họ
khi họ già đi.
Những người tham gia lần lượt mang theo máy nhắn tin điện tử
trong một tuần,
và chúng tôi theo dõi họ cả ngày và đêm tại thời điểm ngẫu nhiên.
Và mỗi khi chúng tôi theo dõi họ,
chúng tôi sẽ yêu cầu họ trả lời một số câu hỏi...
Trên thang đo 1-7, hãy chỉ ra mức độ hạnh phúc của bạn lúc này?
Mức độ buồn phiền của bạn?
Mức độ thất vọng của bạn? --
Từ đó chúng tôi có thể hiểu được
các loại cảm xúc họ có
trong cuộc sống hàng ngày.
Và từ nghiên cứu cường độ cao này
về các cá nhân,
chúng tôi thấy rằng không có một thế hệ cụ thể
làm tốt hơn so với những thế hệ khác,
nhưng cùng một cá nhân theo thời gian
lại cho thấy những tăng lên
về trải nghiệm tích cực.
Bây giờ bạn có thể thấy sự giảm nhẹ
ở lứa tuổi cao.
Và có một sự suy thoái nhẹ.
Nhưng không có thời điểm nào nó trở lại
đến mức độ mà ta thấy
ở đầu tuổi trưởng thành.
Sẽ là quá đơn giản
khi nói rằng người lớn tuổi là "hạnh phúc"
Theo nghiên cứu của chúng tôi, họ sống tích cực hơn,
nhưng họ cũng có xu hướng trải nghiệm cảm xúc hỗn tạp
nhiều hơn người trẻ tuổi.
Trải nghiệm nỗi buồn và niềm vui cùng một lúc,
ví dụ nước mắt trào ra
khi bạn mỉm cười với một người bạn.
Và nghiên cứu khác cho thấy
người lớn tuổi có vẻ thích nghi với nỗi buồn
thoải mái hơn.
Họ dễ chấp nhận nỗi buồn hơn so với những người trẻ tuổi.
Và chúng tôi nghĩ điều này có thể giải thích
tại sao người lớn tuổi lại giỏi hơn những người trẻ tuổi
khi giải quyết các xung đột tình cảm cũng như tranh biện.
Người lớn tuổi có thể nhìn sự bất công
với lòng trắc ẩn,
chứ không phải thất vọng.
Và tất cả mọi thứ đều như nhau,
người lớn tuổi hướng các nguồn nhận thức,
như sự tập trung và bộ nhớ,
về thông tin tích cực nhiều hơn tiêu cực.
Nếu chúng tôi cho người già, người trung tuổi, trẻ tuổi
xem những hình ảnh như bạn đang thấy,
và sau đó chúng tôi yêu cầu họ
nhớ lại tất cả những hình ảnh mà họ có thể
thì người lớn tuổi, chứ không phải những người trẻ tuổi,
đã nhớ những hình ảnh tích cực
nhiều hơn hình ảnh tiêu cực.
Chúng tôi đã cho những người già và trẻ
xem các khuôn mặt trong phòng thí nghiệm,
một số mặt mếu, một số mặt cười.
Người lớn tuổi nhìn về hướng các khuôn mặt tươi cười
và tránh xa mặt buồn, tức giận.
Trong cuộc sống hàng ngày,
điều này đồng nghĩa với sự tận hưởng
và sự hài lòng.
Nhưng là các nhà khoa học xã hội, chúng tôi tiếp tục hỏi
về các lựa chọn thay thế.
Chúng tôi nghĩ người lớn tuổi cũng có thể
cho thấy những cảm xúc tích cực hơn
bởi vì họ đang gặp khó khăn trong nhận thức.
(Tiếng cười)
Chúng tôi nghĩ có thể
những cảm xúc tích cực chỉ đơn giản là dễ xử lý hơn cảm xúc tiêu cực,
và vì vậy bạn chuyển sang những cảm xúc tích cực?
Có lẽ là các trung tâm thần kinh trong não chúng ta
đang xuống cấp tới mức
chúng tôi không thể xử lý cảm xúc tiêu cực nữa.
Nhưng điều đó không đúng.
Hầu hết những người lớn tuổi minh mẫn nhất
là những người thể hiện sự tích cực này nhiều nhất.
Và trong điều kiện nó thực sự quan trọng,
người lớn tuổi xử lý thông tin tiêu cực
cũng tốt như các thông tin tích cực.
Vậy làm thế nào điều này có thể xảy ra?
Trong nghiên cứu của chúng tôi,
chúng tôi đã tìm ra rằng những thay đổi này
về cơ bản được dựa trên
khả năng đặc biệt của con người để quản lý thời gian--
không chỉ là ngày và giờ
mà là cả cuộc đời.
Và nếu có một nghịch lý của lão hóa,
nó là việc nhận ra rằng chúng ta sẽ không sống mãi
việc đó thay đổi quan điểm sống của chúng ta
theo những cách tích cực.
Khi thời gian thường lâu dài và mơ hồ,
như thường thấy đối với thanh thiếu niên,
mọi người liên tục chuẩn bị,
cố gắng để hấp thụ tất cả các thông tin mà họ có thể,
bất chấp rủi ro, khám phá.
Chúng ta có thể dành thời gian với những người mà mình không thích
bởi vì nó thú vị theo một cách nào đó.
Chúng ta có thể học được điều gì đó bất ngờ.
(Tiếng cười)
Chúng tôi đi hẹn hò giấu mặt.
(Tiếng cười)
Bạn biết đó, sau tất cả,
Nếu nó không hiệu quả, thì sẽ vẫn luôn còn ngày mai để làm.
Những người trên 50
không đi hẹn hò giấu mặt.
(Tiếng cười)
Khi có tuổi,
thời gian của chúng ta ít hơn
và mục tiêu của chúng ta thay đổi.
Khi nhận ra rằng chúng ta không có tất cả thời gian trên thế giới,
chúng ta thấy rõ điều gì cần ưu tiên.
Chúng ta ít để tâm tới những vấn đề tầm thường.
Chúng ta thưởng thức cuộc sống.
Chúng ta trân trọng nhiều hơn,
cởi mở hơn để hòa giải.
Chúng ta dành nhiều cảm xúc cho những thứ quan trọng trong cuộc sống,
và cuộc sống trở nên tốt hơn.
Vì vậy, mỗi ngày chúng ta lại hạnh phúc hơn.
Nhưng sự thay đổi trong quan điểm đó
khiến chúng ta ít khoan dung hơn
đối với sự bất công.
Đến năm 2015,
sẽ có nhiều người tại Hoa Kỳ
trên 60 tuổi
hơn số người dưới 15.
Điều gì sẽ xảy ra đối với xã hội
có đông người cao tuổi?
Những con số
sẽ không quyết định hệ quả.
Mà văn hóa sẽ làm điều đó.
Nếu chúng tôi đầu tư vào khoa học và công nghệ
và tìm giải pháp cho các vấn đề thực tế
mà người già phải đối mặt
và chúng tôi tận dụng
những thế mạnh rất thực tế
của người lớn tuổi,
thì số năm tuổi thọ tăng lên
có thể cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống
ở mọi lứa tuổi.
Xã hội với hàng triệu
công dân tài năng, ổn định về tình cảm
khỏe mạnh và được đào tạo tốt
hơn bất kỳ thế hệ nào trước đó.
Được trang bị kiến thức
về các vấn đề thực tế của cuộc sống
và được tạo động lực
để giải quyết những vấn đề lớn
có thể trở thành xã hội tốt hơn
tốt hơn những gì đã từng có.
Cha tôi, 92 tuổi,
thích nói rằng:
"Hãy ngừng nói những chuyện xoay quanh
cách cứu giúp những người già
mà hãy bắt đầu nói về
cách để họ giúp đỡ tất cả mọi người"
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)