Ameliyathanede bulunduğum ilk zamanlar
gerçek bir ameliyatı izlerken,
ne olacağıyla ilgili hiçbir fikrim yoktu.
Üniversitede bir mühendislik öğrencisiydim.
Televizyonda olduğu gibi olacağını düşünüyordum.
Arkadan uğursuz bir müzik çalıyor,
cerrahın yüzünden dökülen boncuk boncuk terler.
Fakat olay hiç de öyle değildi.
O gün çalan müzik,
sanırım Madonna'nın hit şarkılarıydı. (Gülüşmeler)
Ayrıca sadece hastanın kalp atışları değil,
spor ve hafta sonu planları hakkında da
bolca muhabbet vardı.
Ve o günden sonra, ne kadar çok ameliyat izlediysem,
o kadar çok neyin nasıl olduğunu fark ettim.
Garip bir şekilde, ofiste farklı bir gündü.
Meğersem arada sırada
müziğin sesi kısılır,
herkes konuşmayı keser,
ve aynı şeye bakakalırmış.
İşte o zaman kesinlikle önemli
ve tehlikeli bir şey gerçekleştiğini biliyorsunuz.
Laparoskopik ameliyat denilen
bir çeşit ameliyatı izlediğimi
ilk gördüğüm andı.
Bu terimi bilmeyenler için,
laparoskopik müdahale, bildiğinizin aksine
büyük kesik açmak yerine
laparoscopic ameliyatta cerrah hastada
üç veya daha fazla küçük kesik açar.
Daha sonra bu uzun, ince aleti
ve bir kamerayı sokar,
ve bu işlemi hastanın içinde uygular.
Bu harika bir şey çünkü çok daha az enfeksiyon riski,
daha az acı var ve iyileşme süreci daha kısa.
Ancak burada bir alış-veriş var,
çünkü 'trokar' denilen
uzun, sivri bir aletle
kesikler açılıyor.
Cerrahın kullandığı bu alet yönteminde,
cerrah cihazı alır
ve hastanın karnını
delene kadar bastırır.
Ve ameliyathanedeki herkesin o gün o alete
bakakalmasının nedeni
cerrahın durumu riske atmamak için
ve aleti organlara doğru ve kan damarlarının altına sokarken
çok dikkatli olmak zorunda olduğuydu.
Fakat bu sorun hepinize oldukça tanıdık gelmeli,
çünkü bunu başka yerlerde gördüğünüzden şüphem yok.
(Gülüşmeler)
Hatırladınız mı?
(Alkışlar)
Her saniye, pipetin saplanacağını
biliyordunuz
ve diğer tarafa delip geçeceğini
ve direk elinize saplanacağını
veya her yere meyve suyu döküleceğini düşünmüyordunuz,
ama korkuyordunuz, değil mi?
Bunu yaptığınız her an,
o gün benim ameliyathanede izlediğim
aynı temel fiziği hissettiniz.
Bu gerçekten bir sorun halini aldı.
2003'de FDA çıktı ve
trokar kesiklerinin minimal invaziv cerrahide (laparoskopik cerrahi)
en tehlikeli basamak olduğunu söyledi.
Yine 2009’da, trokarlar ile ilgili,
laparoskopi ameliyatında meydana gelen
başlıca tüm sorunların yarısını açıkladığını söyleyen bir bildiri gördük.
Ve bu arada,
bu 25 yıldır değişmeyen bir şey.
Böylece ben lisans eğitimime başladığımda,
çalışmak istediğim şey buydu.
Zamanımı tümüyle çalışarak harcadığım şeyi
bir arkadaşıma açıklamaya çalışıyordum
ve dedim ki
“Bu sanki dairene bir şey asmak için
duvarı deldiğinde olan durum gibi.
Matkap duvarı deldiğindeki ilk an vardır
ve bu da matkabın boşa çıkmasıdır. Değil mi?”
Arkadaşım bana baktı ve dedi ki:
“Aynen insanların beyninin delinmesindeki gibi bir şeyi mi kastediyorsun?”
ve ben de dedim ki: “Afedersin?” (Gülüşmeler)
Ve sonra baktım ki onlar insanların beyinlerini deliyorlar.
Birçok nöroşirürji ameliyatı
gerçekten de kişinin kafatasında delik açma ile başlar.
Eğer cerrah dikkatli değilse,
doğrudan beyne zarar verebilir.
İşte o an benim düşünmeye başladığım andı,
tamam, kafatası delme, laparoskopik ameliyat,
peki ya tıbbın diğer alanları?
Çünkü, doktora son gittiğiniz zaman
ve birşeylere takılıp kalmadığınızda, bunu düşünürsünüz? Değil mi?
Şöyle ki,
tıbbi delme işleminin her yerde olduğu, bir gerçektir.
İşte benim bulduğum
bazı doku delme aşamalarını içeren ameliyatlar.
Eğer sadece üçünü alacak olursak
- laparoskopik ameliyat, epidural ve kafatası delme -
bu ameliyatlar sadece bu ülkede,
her yıl, 30.000’in üzerinde komplikasyona tekabül etmektedir.
Ben bunu çözmeye değer bir problem olarak görüyorum.
Hadi bu ameliyatlarda kullanılan
bir takım aletlere bakalım.
Epiduralden bahsettim. Bu bir epidural iğnesi.
Bu iğne omurilikte bulunan bağ dokuya saplamak için kullanılır
ve doğum sırasında anestezi verir.
İşte kemik iliği biyopsisi aletlerinin bir seti.
Bunlar, aslında kemikte delik açmak için kullanılırlar
ve kemik iliğini veya örnek kemik lezyonlarını toplar.
İşte iç savaştan kalma bir bayonet.
(Gülüşmeler)
Bunun bir tür tıbbi delik açma aleti olduğunu söyleseydim
muhtemelen bana inanacaktınız.
Zira aradaki fark ne ki?
Ne kadar fazla araştırma yaptıysam
o kadar çok bunun yapılmasının
daha iyi bir yolu olduğunu düşündüm.
Bana göre bu problemin anahtarı,
tüm bu farklı delme aletlerinin ortak,
temel bir fizik kümesini paylaşmasıdır.
Peki nedir bu fizik?
Tekrar duvara delik açma işine deri dönelim.
Siz duvara doğru bir delik açmak için kuvvet uyguluyorsunuz.
Newton der ki; duvar da size karşı
eşit ve ters bir kuvvet uygular.
Siz duvarı deldikçe,
o da dengeyi sağlar.
Fakat matkabın duvarın diğer tarafına
ulaştığı bir an vardır
ve tam da bu anda duvar artık geri kuvvet uygulayamaz.
Fakat sizin beyniniz mevcut değişikliğe tepki göstermez.
Bu milisaniye için
ya da sizin tepki vermeniz için gereken sürede,
siz hala itiyor olacaksınız ve bu dengesiz kuvvet ivmeye sebep olur
ve bu da riskli girişime.
Eğer ucu geri çekebileceğiniz an
tam da tehlikeli an ise,
aslında ileri ivmenin tam tersi ise?
Benim yapmak için yola çıktığım nokta bu idi.
Bir aletiniz
ve onun dokuları kesecek sivri bir ucu olduğunu bir hayal edin.
O ucu geri çekmenin en kolay yolu ne olurdu?
Ben yayı seçiyorum.
Şöyle ki bu yayı gerdiğinizde, bu ucu de germiş olursunuz
ve uç dokuyu delmeye hazır olur,
yay da bu ucu geri çekmek ister.
Delme anına kadar
ucu yerinde nasıl tutarsınız?
Ben bu makenizmayı kullandım.
Aletin ucu dokuya baskı yaptığında, mekanizma dışa doğru genişler
ve duvarın tersinde elverişli bir yarık açar.
Üretilmiş olan bu sürtünme
onu bir yerde tutar ve ucun geri çekilmesini engeller.
Fakat, tam da delik açmanın meydana geldiği anda,
doku artık daha fazla geri tepemez.
Böylece mekanizma kilitlenir ve yay ucu geri çeker.
Bunu size yavaş çekimde izletmeme izin verin.
Bu yaklaşık olarak saniyede 2.000 kare
ve tam altta olan
ve dokuya saplanacak olan uca dikkatinizi çekmenizi istiyorum.
Tam delmenin meydana geldiği anda,
tam şurada, mekanizma kilitleniyor ve o uç geri çekiliyor.
Size biraz daha yakından bunu göstermek istiyorum.
Keskin uçlu bir bıçağı göreceksiniz,
tam da lastik zar delindiğinde,
o beyaz kalın kılıfın içinde kayboluyor.
Tam şurada.
Bu delme olduktan sonra bir dakikada her 100’de 4’ün içinde gerçekleşiyor.
Bu alet boşa çıkarmanın fiziğine hitap etmek için tasarlandığı için
kafatası delmek veya laparoskopik ameliyatlar
veyahut da diğer ameliyatlar için özel olarak tasarlanmadığı için
diğer tıbbi disiplinlere
ve diğer uzun ölçeklerde de uygunlanabilir.
Ama bu hep böyle görünmüyordu.
Bu benim ilk prototipimdi.
Evet onlar buzlu şeker çubukları
ve tam üzerlerinde bir lastik bant var.
Bunu yapmak benim 30 dakikamı aldı ama işe de yaradı.
Ve düşüncemin doğru olduğunu kanıtladı
ve bu projede gelecek birkaç yıl çalışmama zemin hazırladı.
Bu proje üzerinde çalıştım çünkü
bu benim çok ilgimi çekti.
Beni gecelere kadar ayakta tuttu.
Fakat bence bu sizin de ilginizi çekecek,
çünkü dediğim gibi delme işi her yerde var.
Bu şu anlama gelir; bu bir gün sizin de probleminiz olacak.
O ameliyat odasındaki ilk gün,
ben kendimi hiç trokarın sonunda bulacağımı tahmin etmemiştim.
Ama geçen yıl, Yunanistan seyahatim sırasında apandisit iltihabı oldum.
Dolayısıyla Atina’da hastaneye kaldırıldım.
Cerrah bana laparoskopi ameliyatı yapacağını söyledi.
Çok küçük kesiklerle apandistimi temizleyecekti
ve bana iyileşmem için ümit etmek hakkında
ve neler olacağı hakkında konuşuyordu.
“Bir sorunuz var mı?” dedi. Ben de “sadece bir tane, doktor.
Hangi tür trokar kullanıyorsunuz?” dedim.
Böylece Doktor H. C. Jacobaeus’dan benim laparoskopi ameliyatları ile ilgili
en sevdiğim alıntı geldi:
“Risk oluşturan şey delme işleminin kendisidir.”
Bu benim en sevdiğim alıntı
çünkü H.C. Jacobaeus insanlar üzerinde laparoskopi ameliyatı yapan ilk kişi idi
ve bunu 1912’de yazmıştı.
Bu, insanları yaralayan ve hatta öldüren yaklaşık 100 yıllık bir problem.
İşte bu yüzden, gece gündüz bu problemi çözmek adına
her bir temel problem için uzmanlar grubunun çalıştığını düşünmek kolaydır.
Gerçek şu ki durum öyle değildi.
Bu problemleri bulmak
ve onları çözmek için daha iyi olmak zorundayız.
Eğer siz de sizi içine çeken bir problem ile karşılaşırsanız,
bırakın sizi geceleri uykusuz bıraksın.
Büyülenmenize izin verin,
çünkü dışarıda çok fazla kurtarılacak hayat var.
(Alkış)