เราเสียเวลาในโรงเรียนไปมาก เพื่อเรียนรู้เรื่องการสะกดคำ
เด็ก ๆ ในโรงเรียน ก็ยังคงเสียเวลาไปมากกับการสะกดคำ
ดังนั้น ฉันจึงอยากแบ่งปันคำถามหนึ่ง กับพวกคุณซึ่งก็คือ
"จำเป็นจะต้องมี การสะกดคำใหม่หรือไม่"
ฉันเชื่อว่าคำตอบคือใช่ มันจำเป็นต้องมี
หรือจะให้ดีกว่านั้น ฉันเชื่อว่าเราต้องทำให้ การสะกดคำที่เรามีอยู่แล้วให้ง่ายขึ้น
ทั้งคำถามและคำตอบนี้ ไม่ได้เป็นเรื่องใหม่ในภาษาสเปนเลย
นี่เป็นเรื่องที่ถูกหยิบยกขึ้นมา ครั้งแล้วครั้งเล่าตลอดหลายศตวรรษ
ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1492 ในหลักไวยากรณ์แรก ของภาษาสเปน
แอนโตนิโอ เด เนบริฆา บัญญัติหลักการสะกดคำ ของเราไว้อย่างชัดเจนและเรียบง่ายว่า
"ด้วยเหตุนี้ เราต้องเขียนอย่างที่เราออกเสียง
และออกเสียงอย่างที่เราเขียน"
แต่ละเสียงควรถูกแทนด้วยหนึ่งตัวอักษร
และแต่ละตัวอักษรควรเป็นตัวแทน ของเสียงเดียวเท่านั้น
และตัวอักษรที่ไม่ได้แทนเสียงใด ๆ ก็ควรถูกตัดทิ้งไป
กฎเกณฑ์นี้ กฎเกณฑ์ทางสัทศาสตร์
- ที่บอกว่าเราต้องเขียนตามที่เราออกเสียง -
ทั้งมีอยู่ และไม่มีอยู่ ในรากฐาน ของการสะกดคำที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้
ที่มีอยู่เพราะว่าภาษาสเปนต่างจากภาษาอื่น ๆ
อย่างภาษาอังกฤษหรือภาษาฝรั่งเศส
ที่ต่อต้านอย่างหนักเสมอมา
ต่อการเขียนที่แตกต่าง จากการออกเสียงมากเกินไป
แต่กฎเกณฑ์ที่ว่าไม่มีอยู่ เพราะเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 18
มีการตัดสินใจว่าจะทำให้การเขียน ของพวกเราเป็นแบบแผนเดียวกันอย่างไร
ยังมีอีกกฎเกณฑ์หนึ่ง ที่ชี้นำส่วนสำคัญในการตัดสินใจ
กฎเกณฑ์อื่นที่ว่า คือ นิรุกติศาสตร์
ซึ่งบอกว่าเราจะต้องเขียน
ตามที่คำดั้งเดิมในภาษาต้นกำเนิดนั้น ๆ
ในภาษาละติน ในภาษากรีก เป็นต้น
และด้วยเหตุนี้ เราจึงมีตัว H ที่ไม่ได้แทนเสียงใด ๆ ซึ่งเราเขียน แต่เราไม่ได้ออกเสียง
ด้วยเหตุนี้ เราจึงมีทั้งตัว B และตัว V
ซึ่งตรงข้ามกับที่คนส่วนใหญ่เชื่อกัน
การออกเสียงตัวอักษรทั้งสองในภาษาสเปน ไม่เคยแตกต่างกันเลย
ด้วยเหตุนี้ เราจึงมีตัว G ที่มีเสียงหนัก อย่างคำว่า "gente" (เฆนเต)
และบางครั้งก็ออกเสียงอ่อน อย่างคำว่า "gato" (กาโต)
ด้วยเหตุนี้ เราจึงมี C, S และ Z
ตัวอักษรทั้งสามที่ในบางพื้นที่แทนเสียงเดียว
และในพื้นที่อื่น ๆ ก็สองเสียง แต่ไม่มีที่ใดที่แทนสามเสียง
ฉันไม่ได้จะมาเล่าอะไร
ที่พวกคุณไม่รู้จากประสบการณ์ของตัวเอง
พวกเราทุกคนต่างก็ไปโรงเรียน
พวกเราทุกคนลงทุนเวลามากมาย ไปกับการเรียนรู้
เวลามากมายของสมอง ที่ปั้นแต่งได้และเยาว์วัย
ถูกใช้ไปกับการเขียนตามคำบอก
กับการท่องจำหลักการสะกดคำ ที่อย่างไรก็ดี เต็มไปด้วยข้อยกเว้น
พวกเราถูกถ่ายทอดความคิดในหลายรูปแบบ ทั้งโดยตรงและโดยนัยว่า
การสะกดคำนั้น
มีบทบาทระดับฐานรากบางอย่าง ในการศึกษาของพวกเรา
อย่างไรก็ตาม ฉันมีความรู้สึก
ว่าเหล่าครูบาอาจารย์ไม่ได้ตั้งคำถามกับตัวเอง ว่าทำไมมันถึงได้สำคัญนัก
รวมไปถึง การไม่ได้ตั้งคำถาม ที่มีมาก่อนหน้านั้นว่า
การสะกดคำทำหน้าที่อะไร
การสะกดคำมีไว้ทำไม
และความจริงก็คือ เมื่อมีใครตั้งคำถามนี้
คำตอบที่ได้ก็ค่อนข้างจะเรียบง่าย และไม่ได้ก้าวพ้นไป
จากสิ่งที่มักจะเชื่อกัน
การสะกดคำมีไว้ เพื่อทำให้การเขียนมีรูปแบบเดียว
เพื่อให้พวกเราทุกคนเขียนเหมือนกันหมด
ดังนั้น มันจึงง่ายกว่าสำหรับพวกเรา ที่จะเข้าใจเมื่อพวกเราอ่านกัน
ทว่า ตรงกันข้ามกับแง่มุมอื่น ๆ ของภาษา
อย่างเช่นการใช้เครื่องหมายวรรคตอน
การสะกดคำไม่สามารถให้การแสดงออกใด ๆ ที่เกี่ยวข้องได้
แต่เครื่องหมายวรรคตอน ทำได้
ด้วยเครื่องหมายวรรคตอน ฉันสามารถ เลือกเปลี่ยนตามความหมายของประโยค
ด้วยเครื่องหมายวรรคตอน
ฉันสามารถกำหนดจังหวะเฉพาะ ลงไปในสิ่งที่ฉันกำลังเขียน
แต่กับการสะกดคำแล้ว มันทำไม่ได้
การสะกดคำ มีแต่ถูกหรือผิด
อยู่ที่ว่ามันเป็นไปตามกฎเกณฑ์ในปัจจุบันหรือไม่
ดังนั้นแล้ว
มันจะไม่สมเหตุสมผลเหตุผลมากกว่าหรือ ที่จะทำให้กฎเกณฑ์ในปัจจุบันเรียบง่ายขึ้น
เพื่อให้การสอน การเรียน และการสะกดคำอย่างถูกต้องทำได้ง่ายขึ้น
มันจะไม่สมเหตุสมเหตุผลมากกว่าหรือ ที่เราจะทำให้กฎเกณฑ์ในปัจจุบันเรียบง่ายขึ้น
เพื่อเวลาทั้งหมด
ที่ทุกวันนี้เราเสียไปกับการสอนการสะกดคำ
จะถูกนำไปใช้กับแง่มุมอื่น ๆ ของภาษา
ที่ความสลับซับซ้อนสมควรได้รับเวลา และการลงทุนลงแรง
สิ่งที่ฉันเสนอ ไม่ใช่การล้มล้างอักขรวิธี
ไม่ใช่ว่าใครจะเขียนแบบไหนตามใจก็ได้
ภาษาเป็นเครื่องมือที่เราใช้งานร่วมกัน
และดังนั้น
ฉันคิดว่า มันเป็นเรื่องจำเป็น ที่เราจะต้องยึดหลักเกณฑ์ร่วมกัน
แต่ฉันก็คิดว่าเป็นเรื่องจำเป็นเช่นกัน
ที่หลักเกณฑ์ร่วมนี้ จะเรียบง่ายที่สุด เท่าที่จะเป็นไปได้
เหนือสิ่งอื่นใด เพราะว่า ถ้าพวกเราทำให้การสะกดคำง่ายขึ้น
เราไม่ได้ทำให้ตกต่ำลงแต่อย่างใด
เมื่อมีการทำให้การสะกดคำง่ายขึ้น
มันไม่ได้ลดทอน คุณภาพของภาษาแต่อย่างใด
ทุกวัน ฉันทำงาน เกี่ยวกับวรรณกรรมในยุคทอง
อ่านงานเขียนของการ์ซิลาโซ, เซร์บันเตส, กอนโกรา, เกเบโด
ที่บางครั้งพวกเขาเขียน "hombre" โดยไม่มีตัว h
บางครั้งสะกด "escribir" ด้วยตัว v
แต่สำหรับฉัน มันชัดเจนมากว่า
ความแตกต่างระหว่างงานเขียนเหล่านั้น และงานเขียนของพวกเรา คือเรื่องของมาตรฐาน
หรือเรื่องของการที่ยังไม่มีมาตรฐาน ในช่วงเวลานั้น
แต่ไม่ใช่เรื่องของคุณภาพ
แต่ฉันขอกลับมา ที่เรื่องของเหล่าครูบาอาจารย์ก่อน
เพราะพวกเขาเป็นบุคคลสำคัญในเรื่องนี้
ฉันเพิ่งพูดถึง การยืนกรานที่ไม่ได้มีการคิดทบทวนเท่าไหร่
ที่เหล่าครูอาจารย์ เคี่ยวเข็ญเราแล้วเคึ่ยวเข็ญเราอีก
ในเรื่องการสะกดคำ
แต่ความจริงคือ สิ่งต่าง ๆ เป็นอย่างที่มันเป็นอยู่
อันนี้เรื่องที่เข้าใจได้อย่างชัดเจน
ในสังคมของพวกเรานั้น
การสะกดคำมีหน้าที่เสมือนตัวชี้วัดพิเศษ
ที่ช่วยแยกระหว่างผู้รู้มากจากผู้รู้น้อย แยกผู้ได้รับการศึกษาออกจากผู้โง่เขลา
ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับเนื้อหา ที่ผู้นั้นกำลังเขียนแต่อย่างใด
คนหนึ่งสามารถได้งานหรือถูกปฏิเสธงาน
เพียงตัว H ตัวเดียวที่ใส่หรือไม่ได้ใส่ลงไป
คนหนึ่งสามารถถูกล้อเลียนในที่สาธารณะได้
เพียงเพราะใส่ตัวอักษร B หรือ V ผิดไป
ดังนั้น ในบริบทนี้
ชัดเจนว่าเป็นเรื่องสมเหตุผลสมผล ที่จะอุทิศเวลานั้นให้กับการสะกดคำ
แต่เราต้องไม่ลืมว่า
ในประวัติศาสตร์ภาษาของพวกเรา
มีแต่เหล่าครูบาอาจารย์
หรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง กับการสอนตัวอักษรตั้งต้น
ที่ผลักดันการปฏิรูปอักขรวิธี
ที่ตระหนักว่าการสะกดคำของเรานั้น
บางครั้งก็เป็นอุปสรรคต่อการถ่ายทอดความรู้
ยกตัวอย่างเช่น ในกรณีของพวกเรา
ซาร์เมียนโต กับอันเดรส เบโย ผลักดันการปฏิรูปอักขรวิธีครั้งใหญ่
ซึ่งในที่สุดก็มีผลบังคับใช้ในภาษาสเปน
ในประเทศชิลีช่วงกลางคริสตศตรววษที่ 19
แล้วทำไมเราถึงไม่ตามรอยครูอาจารย์เหล่านี้
และเริ่มพัฒนาอักขรวิธีของเรา
ตรงนี้ ใกล้ชิดกับพวกเรา 10,000 คน
ฉันอยากที่จะเสนอแนะ
เกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนบางอย่าง ที่ฉันคิดว่ามีเหตุผลที่จะเริ่มอภิปรายกัน
เราลบเอา H ที่ไม่ออกเสียงออกไปเสีย
ที่ที่เราเขียน H แต่ไม่ได้ออกเสียงอะไร
ก็ไม่ต้องเขียนลงไป
(เสียงปรบมือ)
ฉันคิดไม่ออกว่า การยึดติดทางอารมณ์แบบไหน
ที่สามารถแก้ต่างให้กับตัว H ไม่ออกเสียง อันแสนจะน่ารำคาญนี้ได้
อย่างที่บอกไว้ก่อนหน้านี้ สำหรับ B และ V
ว่าในภาษาสเปนมันไม่เคยมีความแตกต่าง
(เสียงปรบมือ)
เลือกเอาแค่อันเดียว จะเป็นอันไหนก็ได้ เราสามารถเถียงกันได้ มานั่งจับเข่าคุยกัน
แต่ละคนมีความชอบของตัวเอง แต่ละคนสามารถโต้เถียงได้
เราจะมีเพียงตัวเดียว อีกตัวก็ยกเลิกไป
สำหรับ G และ J เรามาแบ่งหน้าที่ให้พวกมันกัน
ว่า G จะแทนเสียงอ่อน เช่น "gato" (กาโต), "mago" (มาโก), "águila" (อากิลา)
และตัว J คงเสียงหนักเอาไว้
"jarabe" (ฆาราเบ), "jirafa" (ฆิราฟา), "gente" (เฆนเต), "argentino" (อาร์เฆนติโน)
สำหรับตัว C, S และ Z เป็นกรณีที่น่าสนใจ
เพราะมันแสดงให้เห็นว่า กฎเกณฑ์ทางสัทศาสตร์ควรจะเป็นตัวชี้แนะ
แต่ไม่ควรเป็นหลักการเบ็ดเสร็จ
ในบางกรณี การออกเสียงที่ต่างออกไป ก็ควรนำมาพิจารณาด้วย
ทีนี้ ฉันได้บอกไปแล้วว่า C, S, Z
ในบางพื้นที่จะแทนด้วยเสียงเดียว ในขณะที่ในบางที่จะแทนด้วยสองเสียง
ถ้าสามตัวอักษร เหลือเพียงสองตัวอักษร มันก็คงจะดีขึ้น
สำหรับบางคน การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ อาจดูค่อนข้างจะสุดโต่ง
แต่มันไม่เท่าไหร่หรอก
ราชบัณฑิตยสถานสเปน และทุกสถาบันทางภาษา
ก็เชื่อเช่นเดียวกันว่า ควรมีการปรับเปลี่ยนการสะกดคำไปตามเวลา
เชื่อว่าภาษามีการเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ กับประเพณี และกับความเคยชิน
แต่ก็เชื่อเช่นกันว่า ภาษาเป็นเครื่องมือ ในทางปฏิบัติเพื่อใช้ในชีวิตประจำวัน
และเชื่อว่า บางครั้ง การยึดติดกับประวัติศาสตร์ กับประเพณี และกับความเคยชิน
ได้กลายมาเป็นอุปสรรค ในการใช้งานในปัจจุบัน
สิ่งนี้อธิบายว่า จริง ๆ แล้ว ภาษาของเรา
เป็นมากกว่าสิ่งที่เรารู้จัก เป็นมากกว่าความใกล้ชิดกันทางภูมิศาสตร์
มันค่อย ๆ ถูกปรับเปลี่ยนไป ตามประวัติศาสตร์ของเรา
ยกตัวอย่าง เราเปลี่ยนจากการสะกด "orthographia" เป็น "ortografía"
จาก theatro" เป็น "teatro" จาก "quantidad" เป็น "cantidad"
จาก "symbolo" เป็น "símbolo"
และเมื่อไม่นานมานี้ก็เริ่มที่จะลบตัว H ที่ไม่ออกเสียงทิ้งไปอย่างเงียบ ๆ
ในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานสเปน
"arpa" และ "armonía" สามารถเขียนโดยมีตัว H หรือไม่มีก็ได้
และพวกเราก็ยังอยู่กันเป็นสุขดี
นอกจากนี้ ฉันยังคิดว่า
ตอนนี้เป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมอย่างยิ่ง ที่จะหยิบยกคำถามนี้ขึ้นมา
เราพูดกันอยู่เสมอว่า ภาษาเปลี่ยนแปลงไปตามธรรมชาติ
จากระดับล่างขึ้นบน
โดยผู้ใช้ภาษาทั่วไปรับเอาคำใหม่ ๆ มาใช้
และเป็นผู้ที่สร้างความเปลี่ยนแปลง ทางไวยากรณ์
เรื่อยมาถึงระดับหน่วยงานต่าง ๆ ซึ่งในบางทีก็เป็นสำนักวิชาการ
บางที่ก็เป็นพจนานุกรม บางที่ก็เป็นกระทรวง
ที่ยอมรับความเปลี่ยนแปลงและรวมเข้ามาไว้ เป็นเวลานานหลังจากนั้น
นี่เป็นเรื่องจริง เฉพาะบางระดับของภาษา
มันเป็นเรื่องจริงในระดับคำศัพท์
เป็นเรื่องไม่ค่อยจริงในระดับไวยากรณ์
และถ้าให้ฉันพูด มันเกือบจะไม่จริงเลย ในระดับการสะกดคำ
ที่ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา มีการเปลี่ยนแปลงจากระดับบนลงล่าง
เป็นสถาบันต่าง ๆ เสมอ
ที่จัดตั้งกฎเกณฑ์ และเสนอแนะการเปลี่ยนแปลง
แล้วทำไมฉันถึงได้พูดว่า ตอนนี้เป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมอย่างยิ่งล่ะ
จนถึงทุกวันนี้
การเขียนเคยเป็นการใช้งานที่จำกัด และเป็นส่วนตัวมากกว่าการพูด
แต่ในยุคสมัยของพวกเรา ยุคสมัยของสื่อสังคมออนไลน์
กำลังมีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่
เราไม่เคยเขียนมากเท่าสมัยนี้มาก่อน
เราไม่เคยเขียนมากมาย แล้วมีผู้เห็นมากมายขนาดนี้มาก่อน
และในสื่อสังคมออนไลน์เหล่านี้ นี่เป็นครั้งแรก
ที่พวกเราได้เห็นการใช้การสะกดคำแบบใหม่ ๆ เป็นจำนวนมาก
รวมไปถึงผู้คนที่สะกดคำอย่างถูกต้อง สมบูรณ์แบบ ได้รับการศึกษาอย่างสูง
แต่เมื่อพวกเขาเขียนในสื่อสังคมออนไลน์ ก็ปฏิบัติตัวเหมือน ๆ กัน
กับผู้ที่ใช้คนอื่น ๆ ส่วนใหญ่ในสื่อสังคมออนไลน์
พูดอีกอย่างก็คือ ยืดหยุ่นต่อความถูกต้อง ของการสะกดคำ
และให้ความสำคัญกับความรวดเร็ว และประสิทธิภาพของการสื่อสาร
ตอนนี้ ในสื่อเหล่านั้น มีการใช้งานที่ยุ่งเหยิงตามแต่ละบุคคล
แต่ฉันคิดว่า เราต้องให้ความสนใจกับมัน
เพราะว่า บางทีการใช้งานเหล่านี้ อาจจะบอกกับพวกเราว่า
ในยุคนี้ การเขียนที่ได้รับตำแหน่งแห่งที่ใหม่
กำลังต้องการกฎเกณฑ์การสะกดคำใหม่ ๆ ด้วย
ฉันเชื่อว่าพวกเรามาผิดทาง หากจะปฏิเสธหรือละทิ้งการใช้งานดังกล่าว
ถ้าว่าเราคิดว่าการเขียนเหล่านี้
เป็นเหมือนอาการความถดถอยทางวัฒนธรรม ในยุคสมัยของพวกเรา
ไม่ค่ะ ฉันเชื่อว่าเราต้องคอยสอดส่องจัดระเบียบ และการเขียนเหล่านี้ต้องถูกนำมาพิจารณา
ภายใต้กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับความจำเป็น ในยุคสมัยของพวกเรามากกว่านี้
ฉันเองก็สามารถคาดคะเนได้ถึงข้อคัดค้านบางข้อ
จะมีคนที่บอกว่า
หากพวกเราทำให้การสะกดคำง่ายขึ้น เราจะสูญเสียประวัติของคำไป
ถ้าจะเอาจริง ๆ หากเราต้องการสงวนประวัติของคำเอาไว้
ใช้เพียงแค่หลักการสะกดคำอย่างเดียวคงไม่พอ
เรายังต้องเรียนรู้ภาษาละติน กรีก อารบิก อีกด้วย
หากใช้การสะกดคำที่ปรับปรุงให้เรียบง่าย เราสามารถย้อนไปดูประวัติของคำได้
ที่เดิมที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้ ซึ่งก็คือพจนานุกรมทางนิรุกติศาสตร์
ข้อคัดค้านข้อที่สอง คือบางคนอาจจะบอกว่า
"หากพวกเราทำให้การสะกดคำนั้นง่ายขึ้น
เราจะไม่สามารถแยกความแตกต่าง
ระหว่างคำต่าง ๆ ที่ตอนนี้มีความแตกต่างกันเพียงตัวอักษรเดียว"
นี่เป็นเรื่องจริง แต่นั่นก็ไม่ใช่ปัญหา
ภาษาของเรานั้น มีคำที่ออกเสียงเหมือนกัน มีคำที่มีมากกว่าหนึ่งความหมาย
แต่เราก็ไม่ได้สับสนแต่อย่างใด
"banco" (ม้านั่ง) ที่พวกเรานั่ง กับ "banco" (ธนาคาร) ที่พวกเราฝากเงิน
"traje" (ชุดสูท) ที่พวกเราสวมใส่ กับ "trajimos" สิ่งที่พวกเรานำมา
ในสถานการณ์ส่วนมาก บริบทจะเป็นตัวแก้ไขความสับสนที่อาจเกิดขึ้น
แต่มีข้อโต้แย้งข้อที่สาม
ที่ฉันคิดว่า เป็นที่เข้าใจได้ รวมทั้งเป็นข้อที่สะเทือนอารมณ์มากที่สุด
คือข้อโต้แย้งที่ว่า "ฉันไม่อยากเปลี่ยน
ฉันถูกสอนมาแบบนี้ ฉันชินกับรูปแบบนี้
เมื่อฉันอ่านคำที่เขียนด้วยคำที่ถูกทำให้สะกดง่ายขึ้น
มันรู้สึกแสลงลูกตา"
ข้อโต้แย้งนี้ ต่างก็มีอยู่ในตัวเราทั้งนั้น ไม่มากก็น้อย
ฉันเชื่อว่าเราควรทำอย่างไรน่ะหรือ
ก็ทำอย่างที่เราเคยทำเสมอมาในเรื่องนี้
การเปลี่ยนแปลงยังคงเดินหน้าต่อไป
สอนกฎเกณฑ์ใหม่แก่เด็ก ๆ
ส่วนผู้ที่ไม่ต้องการเปลี่ยน ก็ปล่อยให้เขียนไปตามความเคยชิน
และรอให้เวลาปูรากฐานกฎเกณฑ์ใหม่
การปฏิรูปอักขรวิธีทั้งหมดที่ประสบความสำเร็จ และไปแตะต้องความคุ้นชินที่ฝังรากสุดลึก
ต่างก็ทำอย่างสุขุมรอบคอบ เป็นเอกฉันท์ ค่อยเป็นค่อยไป และด้วยความอดทนอดกลั้น
แต่เราก็ไม่อาจยอมให้ ความยึดติดกับวิถีเดิม ๆ
มาขัดขวางไม่ให้มีการเดินหน้าต่อไปได้
การแสดงความเคารพที่ดีที่สุด ที่เราสามารถทำได้ต่ออดีตกาล
คือการทำให้สิ่งที่เราได้รับมานั้น ดีขึ้นกว่าเดิม
ดังนั้น ฉันเชื่อว่าพวกเราต่างก็เห็นพ้องต้องกันว่า
สถาบันวิชาการต่าง ๆ ต้องมีการยอมรับร่วมกัน
และจัดแจงการสะกดคำของพวกเราเสียใหม่
ลบความเคยชินที่เรามี เพียงเพราะเราได้รับมา แต่ก็ไม่ได้มีประโยชน์อันใด
และฉันก็เชื่อว่า หากเราทำได้
ในขอบเขตที่พอประมาณ แต่ลำคัญอย่างยิ่งยวดในภาษา
เราจะสามารถส่งต่ออนาคตที่ดีกว่า
ให้กับคนรุ่นถัดไปได้
(เสียงปรบมือ)