Giống như hầu hết mọi người, các bạn đều ý thức được rằng
sự phân hoá đang diễn ra theo chiều hướng tiêu cực hơn ở nước ta,
đến nỗi sự chia tách giữa phe cánh tả và hữu
đã và đang tồn tại một cách tiêu cực trong cuộc sống của mỗi chúng ta.
Nhưng bạn cũng có những thắc mắc rất hợp lý liệu nghiên cứu có đúng với trực giác.
Và nói cho nhanh thì câu trả lời là đúng.
Bằng nhiều nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy
những người theo chủ nghĩa tự do và bảo thủ đang ngày càng chia rẽ nhau.
Họ ngày càng giam mình trong những căn phòng hệ tư tưởng này,
"gặm nhấm" những tin tức khác nhau, chỉ nói chuyện với người cùng tư tưởng
và ngày càng nhiều người chọn sống ở các vùng khác nhau.
Và tôi nghĩ rằng điều đáng báo động nhất
là sự gia tăng hận thù giữa hai phe.
Chủ nghĩa tự do và bảo thủ,
Đảng Tự do và Cộng hoà,
càng ngày càng có nhiều người trong số họ không ưa nhau.
Bạn sẽ thấy điều này trên nhiều khía cạnh.
Họ không muốn làm bạn với đối phương. Không muốn hẹn hò với đối phương.
Nhưng nếu có xảy ra, thì họ cũng thấy đối phương không hấp dẫn lắm,
và càng ngày họ càng không muốn con cái mình lấy một người
ủng hộ cho một Đảng khác,
một số liệu rất bất ngờ.
Khi làm việc với học sinh của mình trong phòng thí nghiệm,
chúng tôi thường thảo luận về cái được gọi là chuẩn mực xã hội --
Là một tín đồ của phim ảnh nên tôi thường hay như thế này,
bộ phim về chúng ta ở đây với khuôn mẫu này thuộc thể loại nào?
Vậy bộ phim với sự chia rẽ chính trị thì thuộc thể loại nào?
Vâng, nó có thể là một bộ phim về thảm họa.
Nó chắc chắn là một thảm họa.
Cũng có thể là phim chiến tranh.
Cũng hợp lý.
Nhưng tôi nghĩ rằng chúng ta đang trong một bộ phim tận thế xác sống.
(Cười)
Phải không ạ? Chắc các bạn đã có đáp án.
Cảnh mọi người đi theo nhóm,
không nghĩ đến bản thân mình,
bị khống chế bởi vi rút lý trí này
đang cố lan truyền căn bệnh của chúng và hủy hoại xã hội.
Và chắc bạn cũng nghĩ như tôi rằng
bạn là người tốt trong bộ phim tận thế xác sống này,
và tất cả những sự ghen ghét và chia rẽ này là do người khác tuyên truyền,
vì chúng ta là Brad Pitt, phải không?
Tư tưởng độc lập, chính trực,
cố gắng gìn giữ những điều chúng ta yêu quý,
bạn biết đấy, không phải
Không phải thế.
Không bao giờ như vậy.
Nhưng câu hỏi là thế này:
bạn nghĩ họ đang trong bộ phim nào?
Phải không?
Vâng, họ chắc chắn sẽ nghĩ mình là người tốt
trong phim tận thể xác sống. Phải không?
Và bạn nên biết rằng họ tự coi mình là Brad Pitt
còn chúng ta là xác sống.
Và ai bảo là họ sai?
Tôi nghĩ rằng thực tế chúng ta đều chỉ là một phần của vấn đề này.
Và mặt tốt của nó là chúng ta có thể góp phần là giải pháp.
Vậy chúng ta nên làm gì?
Chúng ta có thể làm gì để hạn chế sự chia rẽ trong cuộc sống hàng ngày?
Chúng ta có thể làm gì để tiếp cận và giao tiếp với
người của phe đối diện?
Vâng, đây chính là những câu hỏi mà tôi cùng đồng nghiệp, Matt Feinberg,
rất hứng thú trong vài năm trở lại đây,
và chúng tôi bắt đầu nghiên cứu về vấn đề này.
Và một trong những điều đầu tiên chúng tôi phát hiện ra
là sẽ rất hữu ích khi tìm hiểu về sự phân cực
nếu bạn biết được rằng
sự chia rẽ chính trị xảy ra là do sự chia rẽ đạo đức sâu sắc.
Do đó một trong những khám phá mạnh mẽ nhất của lịch sử tâm lý chính trị
chính là mô hình này do Jon Haidt và Jesse Graham phát hiện,
theo hai nhà tâm lý học,
người ở Đảng Tự do và Bảo thủ có xu hướng chấp nhận những giá trị khác nhau
theo các mức độ khác nhau
Ví dụ, chúng ta thấy người theo CN tự do có xu hướng ủng hộ những giá trị
như sự bình đẳng, công bằng, được chăm sóc và bảo vệ khỏi các mối nguy hại
hơn so với người ở Đảng Bảo thủ.
Và người ở Đảng Bảo thủ ủng hộ các giá trị như lòng trung thành,
lòng yêu nước, tôn trọng chính phủ và đạo đức trong sạch
hơn so với người theo CN tự do.
Cả tôi và Matt đều nghĩ rằng có thể sự chia rẽ đạo đức này
sẽ giúp chúng ta hiểu được làm thế nào
người ở Đảng tự do và bảo thủ nói chuyện với nhau
và tại sao họ dường như hay nói về các chủ đề
khác nhau.
Do đó chúng tôi tiến hành một nghiên cứu
với những người tham gia theo Đảng Tự do
và họ được giao một nhiệm vụ là viết một bài luận
thuyết phục những người ở Đảng Bảo thủ ủng hộ cho hôn nhân đồng giới.
Và kết quả là người của Đảng Tự do có khuynh hướng thiên về
các giá trị đạo đức của sự bình đẳng và công bằng theo hướng tự do.
Vì thế họ nói như thế này:
"Mọi người đều có quyền yêu người mình thích,
và "Họ" - những người đồng tính,
cũng được hưởng quyền giống như bao người Mỹ khác".
Tóm lại, chúng tôi nhận thấy 69% trong số họ
đưa ra những dẫn chứng về giá trị đạo đức theo chủ nghĩa tự do,
và chỉ có 9% có những dẫn chứng theo chủ nghĩa bảo thủ,
ngay cả khi họ được giao nhiệm vụ thuyết phục người của Đảng Bảo thủ.
Và khi tiến hành nghiên cứu trên những người theo Đảng Bảo thủ
với nhiệm vụ biến tiếng Anh thành ngôn ngữ chính của nước Mỹ,
với một lập trường chính trị bảo thủ kiểu mẫu
chúng tôi cũng nhận được kết quả không khá hơn,
59% trong số họ sử dụng
những luận cứ thiên về giá trị đạo đức bảo thủ hơn,
và chỉ 8% mọi người dẫn chứng dựa trên giá trị tự do,
ngay cả khi họ được giao nhiệm vụ thuyết phục những người Dân chủ.
Các bạn có thể thấy được vấn đề mà chúng ta đang gặp phải?
Mọi người thường tôn sùng những giá trị đạo đức của riêng mình.
Họ sẵn sàng đấu tranh và hi sinh cho những giá trị của họ.
Tại sao họ lại phải từ bỏ chỉ để đồng tình với bạn ?
về việc mà rõ ràng họ không muốn đồng tình với bạn?
Nếu bạn dùng lời kêu gọi ấy thuyết phục ông chú theo Đảng Cộng hoà
có nghĩa là vị ấy không chỉ cần thay đổi quan điểm
vị ấy còn cần đổi đi giá trị cơ bản của mình
điều đó sẽ chẳng đi đến đâu
Điều gì sẽ tốt hơn?
Chúng tôi tin vào công nghệ "Tái định hình tinh thần"
Chúng tôi đã làm nhiều nghiên cứu
Ở một trong số đó
chúng tôi đã làm nghiên cứu với người theo Đảng tự do và Bảo thủ
họ đều được đọc 3 bài viết
trước khi chúng tôi quan sát thái độ của họ
Ở bài viết thứ nhất
liên quan đến Hiệp định Ủng hộ Môi trường
trong đó gợi nên những giá trị tự do về việc chăm sóc, bảo vệ môi trường
Trong đó có nói "Bằng nhiều cách khác nhau
chúng ta đã gây nên mối nguy hiểm cho môi trường sống"
và "Điều quan trọng bây giờ là hành động của chúng ta
để ngăn việc phá huỷ Trái đất mà ta đang sống"
Một nhóm người khác
được chỉ định đọc một bài luận khác hoàn toàn
động chạm nhiều đến giá trị bảo thủ và sự tinh khiết đạo đức
Đây cũng là bài luận về bảo vệ môi trường
trong đó có nói
"Giữ rừng, uống nước, bầu trời trong sạch chính là điều quan trọng cuộc sống"
"Ta nên chú ý đến sự ô nhiễm
ở nơi ta đang sống để biết cảm thấy ghê tởm"
Và "Giảm thiểu ô nhiễm giúp chúng ta bảo vệ
những điều tinh khiết, tươi đẹp ở nơi chúng ta đang sống"
Chúng tôi có nhóm thứ 3
đọc một bài luận không liên quan đến chính trị
đây chỉ là nhóm so sánh để chúng tôi có cơ sở đánh giá.
Đây là điều chúng tôi phát hiện
sau khi khảo sát thái độ với môi trường của họ:
những người theo chủ nghĩa tự do, không quan trọng họ đọc gì
Họ luôn có xu hướng bảo vệ môi trường
Họ sẵn sàng bảo vệ môi trường
Nhưng những người bảo thủ,
tỏ ra ủng hộ và cấp tiến hơn với những chính sách môi trường
và việc bảo vệ môi trường
nếu họ đọc bài luận về tính trong sạch của đạo đức
thay vì đọc 1 trong 2 bài viết còn lại
Người Bảo thủ đọc bài luận này
đều nói rằng họ tin vào việc Trái đất nóng lên
và tỏ ra lo lắng về việc này
mặc dù bài luận không hề đả động đến vấn đề này
Đây chỉ là vấn đề liên quan tới môi trường
Hiệu ứng của việc định hình đạo đức mạnh mẽ như thế đó
Chúng tôi đã nghiên cứu điều này thông qua một lượt những vấn đề chính trị
Nếu bạn muốn thay đổi quan điểm của người bảo thủ
về vấn đề như hôn nhân đồng giới, bảo hiểm y tế quốc gia
điều này giúp ý kiến của bên tự do liên kết với giá trị bên Bảo thủ
như lòng ái quốc và việc làm sạch đạo đức
Chúng tôi cũng nghiên cứu theo một hướng khác
Nếu muốn thay đổi suy nghĩ của bên tự do về vấn đề của bên Bảo thủ
như việc nâng cấp quân sự, lấy Tiếng Anh làm ngôn ngữ chính thức của Mỹ
bạn cần trở nên thuyết phục hơn
điều này giúp ý kiến của bên bảo thủ liên kết với giá trị bên Tự do
giống như sự bình đẳng, công bằng
Tất cả những nghiên cứu đều chỉ ra một điều
Nếu bạn muốn thuyết phục ai về chính sách nào đó
Việc kết nối các chính sách với giá trị đạo đức tiềm ẩn con người là rất hữu ích
Và nếu bạn nói điều đó như vậy
Nghe có vẻ hiển nhiên, đúng chứ
Như kiểu, tại sao chúng ta đến
đây tối nay? Tại sao?
(Tiếng cười)
Điều này vô cùng trực quan
Và kể cả thế, đó là điều chúng ta trật vật để làm được
Bạn biết đấy, nếu muốn thuyết phục một ai về vấn đề chính trị
hãy nói với người đó như nói với cái gương
Đừng thuyết phục quá nhiều với lí lẽ của chính bạn
về lí do chúng ta tin tưởng vào vài quan điểm chính trị
Chúng ta hãy nói một điều khi thuyết phục quan điểm về đạo đức
"Đồng cảm là tôn trọng, đồng cảm là tôn trọng"
Nếu bạn có thể nhớ điều đó
bạn có thể liên kết
và bạn có thể thuyết phục được ai đó trong đất nước này
Hãy nghĩ lại một lần nữa
về bộ phim nào mà chúng ta đang sống trong đó
ví như tôi bị cuốn vào bộ phim
Đây không phải phim zombie nổi dậy
Mà là phim về tình bạn giữa cảnh sát
(Tiếng cười)
Hãy cuốn vào đó và diễn thử xem
(Tiếng cười)
Bạn biết thể loại phim có một anh cớm da trắng và da đen
hoặc một anh bừa bộn và một anh ngăn nắp
Tóm lại, họ không hợp nhau
vì sự khác biệt này
Nhưng cuối cùng, khi họ đến với nhau và cùng hợp tác
tình đoàn kết mà họ cảm nhận được,
còn tuyệt vời hơn
Và hãy nhớ trong những bộ phim này
Điều tồi tệ nhất diễn ra vào giai thoại thứ 2 của phim
khi bước đi của hai người ấy trở nên xa cách
Có lẽ đó là nơi chúng ta đang sống trong đất nước này
giai thoại thứ 2 trong phim về cớm
(Tiếng cười)
tuy tách rời nhưng lại sớm trở về với nhau
Nghe có vẻ ổn đấy
nhưng nếu ta thực sự muốn nó xảy ra
tôi nghĩ trách nhiệm nằm ở chúng ta
Vì thế tôi muốn tất cả các bạn:
hãy cùng nhau hàn gắn đất nước
Hãy hành động mặc cho các nhà chính trị
giới truyền thông, Facebook và Twitter,
việc tái phân chia của Quốc hội
tất cả những điều đó đã chia rẽ chúng ta
Hãy cùng nhau hành động vì đó là lẽ phải.
Và hãy cùng nhau hành động vì sự ghen ghét và khinh bỉ này
đã ngấm vào máu của chúng ta
khiến chúng ta trở nên tha hóa và biến chất
và gây nguy hại đến cơ cấu xã hội của chúng ta.
Chúng ta mắc nợ người dân và đất nước điều đó
khi cố gắng tiếp cận và kết nối.
Chúng ta không thể ghét họ lâu đến thế,
và chúng ta cũng không thể để họ ghét chúng ta.
Sự cảm thông và tôn trọng.
Cảm thông và tôn trọng.
Nếu bạn suy nghĩ về nó, thì ít nhất chúng ta đang mắc nợ bạn bè của chúng ta.
Cảm ơn!